13. madhumēhacikitsitam

Adhikarana 1 (1-4) · Śloka 5

அதாதோ மதுமேஹசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨|| மதுமேஹித்வமாபந்நஂ பிஷக்பிஃ பரிவர்ஜிதம் | யோகேநாநேந மதிமாந் ப்ரமேஹிணமுபாசரேத் ||௩|| மாஸே ஶுக்ரே ஶுசௌ சைவ ஶைலாஃ ஸூர்யாஂஶுதாபிதாஃ | ஜதுப்ரகாஶஂ ஸ்வரஸஂ ஶிலாப்யஃ ப்ரஸ்ரவந்தி ஹி ||௪|| ஶிலாஜத்விதி விக்யாதஂ ஸர்வவ்யாதிவிநாஶநம் |௫|

Adhikarana 2 (5) · Śloka 6

த்ரப்வாதீநாஂ து லோஹாநாஂ ஷண்ணாமந்யதமாந்வயம் ||௫|| ஜ்ஞேயஂ ஸ்வகந்ததஶ்சாபி ஷட்யோநி ப்ரதிதஂ க்ஷிதௌ |௬|

Adhikarana 3 (6) · Śloka 7

லோஹாத்பவதி தத்யஸ்மாச்சிலாஜது ஜதுப்ரபம் ||௬|| தஸ்ய லோஹஸ்ய தத்வீர்யஂ ரஸஂ சாபி பிபர்தி தத் |௭|

Adhikarana 4 (7) · Śloka 8

த்ரபுஸீஸாயஸாதீநி ப்ரதாநாந்யுத்தரோத்தரம் ||௭|| யதா ததா ப்ரயோகேऽபி ஶ்ரேஷ்டே ஶ்ரேஷ்டகுணாஃ ஸ்மதாஃ |௮|

Adhikarana 5 (8) · Śloka 9

தத்ஸர்வஂ திக்தகடுகஂ கஷாயாநுரஸஂ ஸரம் ||௮|| கடுபாக்யுஷ்ணவீர்யஂ ச ஶோஷணஂ சேதநஂ ததா |௯|

Adhikarana 6 (9) · Śloka 10

தேஷு யத் கஷ்ணமலகு ஸ்நிக்தஂ நிஃஶர்கரஂ ச யத் ||௯|| கோமூத்ரகந்தி யச்சாபி தத் ப்ரதாநஂ ப்ரசக்ஷதே |௧௦|

Adhikarana 7 (10-16) · Śloka 17

தத்பாவிதஂ ஸாரகணைர்ஹததோஷோ திநோதயே ||௧௦|| பிபேத் ஸாரோதகேநைவ ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டஂ யதாபலம் | ஜாங்கலேந ரஸேநாந்நஂ தஸ்மிஞ்ஜீர்ணே து போஜயேத் ||௧௧|| உபயுஜ்ய துலாமேவஂ கிரிஜாதமதோபமாத் | வபுர்வர்ணபலோபேதோ மதுமேஹவிவர்ஜிதஃ ||௧௨|| ஜீவேத்வர்ஷஶதஂ பூர்ணமஜரோऽமரஸந்நிபஃ | ஶதஂ ஶதஂ துலாயாஂ து ஸஹஸ்ரஂ தஶதௌலிகே ||௧௩|| பல்லாதகவிதாநேந பரிஹாரவிதிஃ ஸ்மதஃ | மேஹஂ குஷ்டமபஸ்மாரமுந்மாதஂ ஶ்லீபதஂ கரம் ||௧௪|| ஶோஷஂ ஶோபார்ஶஸீ குல்மஂ பாண்டுதாஂ விஷமஜ்வரம் | அபோஹத்யசிராத்காலாச்சிலாஜது நிஷேவிதம் ||௧௫|| ந ஸோऽஸ்தி ரோகோ யஂ சாபி நிஹந்யாந்ந ஶிலாஜது | ஶர்கராஂ சிரஸம்பூதாஂ பிநத்தி ச ததாऽஶ்மரீம் ||௧௬|| பாவநாலோடநே சாஸ்ய கர்தவ்யே பேஷஜைர்ஹிதைஃ |௧௭|

Adhikarana 8 (17-18) · Śloka 19

ஏவஂ ச மாக்ஷிகஂ தாதுஂ தாபீஜமமதோபமம் ||௧௭|| மதுரஂ காஞ்சநாபாஸமம்லஂ வா ரஜதப்ரபம் | பிபந் ஹந்தி ஜராகுஷ்டமேஹபாண்ட்வாமயக்ஷயாந் ||௧௮|| தத்பாவிதஃ கபோதாஂஶ்ச குலத்தாஂஶ்ச விவர்ஜயேத் |௧௯|

Adhikarana 9 (19) · Śloka 20

பஞ்சகர்மகுணாதீதஂ ஶ்ரத்தாவந்தஂ ஜிஜீவிஷும் ||௧௯|| யோகேநாநேந மதிமாந் ஸாதயேதபி குஷ்டிநம் |௨௦|

Adhikarana 10 (20-34) · Śloka 34

வக்ஷாஸ்துவரகா யே ஸ்யுஃ பஶ்சிமார்ணவபூமிஷு ||௨௦|| வீசீதரங்கவிக்ஷேபமாருதோத்தூதபல்லவாஃ | தேஷாஂ பலாநி கஹ்ணீயாத் ஸுபக்வாந்யம்புதாகமே ||௨௧|| மஜ்ஜாஂ தேப்யோऽபி ஸஂஹத்ய ஶோஷயித்வா விசூர்ண்ய ச | திலவத் பீடயேத்த்ரோண்யாஂ ஸ்ராவயேத்வா குஸும்பவத் ||௨௨|| தத்தைலஂ ஸஂஹதஂ பூயஃ பசேதாதோயஸம்க்ஷயாத் | அவதார்ய கரீஷே ச பக்ஷமாத்ரஂ நிதாபயேத் ||௨௩|| ஸ்நிக்தஃ ஸ்விந்நோ ஹதமலஃ பக்ஷாதூர்த்வஂ ப்ரயத்நவாந் | சதுர்தபக்தாந்தரிதஃ ஶுக்லாதௌ திவஸே ஶுபே ||௨௪|| மந்த்ரபூதஸ்ய தைலஸ்ய பிபேந்மாத்ராஂ யதாபலம் | தத்ர மந்த்ரஂ ப்ரவக்ஷ்யாமி யேநேதமபிமந்த்ர்யதே ||௨௫|| ‘மஜ்ஜஸார மஹாவீர்ய ஸர்வாந் தாதூந் விஶோதய | ஶங்கசக்ரகதாபாணிஸ்த்வாமாஜ்ஞாபயதேऽச்யுதஃ’ ||௨௬|| தேநாஸ்யோர்த்வமதஶ்சாபி தோஷா யாந்த்யஸகத்ததஃ | அஸ்நேஹலவணாஂ ஸாயஂ யவாகூஂ ஶீதலாஂ பிபேத் ||௨௭|| பஞ்சாஹஂ ப்ரபிபேத்தைலமநேந விதிநா நரஃ | பக்ஷஂ பரிஹரேச்சாபி முத்கயூஷௌதநாஶநஃ ||௨௮|| பஞ்சபிர்திவஸைரேவஂ ஸர்வகுஷ்டைர்விமுச்யதே | ததேவ கதிரக்வாதே த்ரிகுணே ஸாது ஸாதிதம் ||௨௯|| நிஹிதஂ பூர்வவத் பக்ஷாத் பிபேந்மாஸமதந்த்ரிதஃ | தேநாப்யக்தஶரீரஶ்ச குர்வீதாஹாரமீரிதம் ||௩௦|| பிந்நஸ்வரஂ ரக்தநேத்ரஂ விஶீர்ணஂ கமிபக்ஷிதம் | அநேநாஶு ப்ரயோகேண ஸாதயேத் குஷ்டிநஂ நரம் ||௩௧|| ஸர்பிர்மதுயுதஂ பீதஂ ததேவ கதிராம்புநா | பக்ஷிமாஂஸரஸாஹாரஂ கரோதி த்விஶதாயுஷம் ||௩௨|| ததேவ நஸ்யே பஞ்சாஶத்திவஸாநுபயோஜிதம் | வபுஷ்மந்தஂ ஶ்ருதிதரஂ கரோதி த்ரிஶதாயுஷம் ||௩௩|| ஶோதயந்தி நரஂ பீதா மஜ்ஜாநஸ்தஸ்ய மாத்ரயா | மஹாவீர்யஸ்துவரகஃ குஷ்டமேஹாபஹஃ பரஃ ||௩௪||

Adhikarana 11 (35) · Śloka 35

ஸாந்தர்தூமஸ்தஸ்ய மஜ்ஜா து தக்தஃ க்ஷிப்தஸ்தைலே ஸைந்தவஂ சாஞ்ஜநஂ ச | பைல்ல்யஂ ஹந்யாதர்மநக்தாந்த்யகாசாந் நீலீரோகஂ தைமிரஂ சாஞ்ஜநேந ||௩௫||

Adhikarana puShpikA · Śloka 13

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே மதுமேஹசிகித்ஸிதஂ நாம த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ ||௧௩||