Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

38. nirūhakramacikitsitam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ நிரூஹக்ரமசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो निरूहक्रमचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6

அதாநுவாஸிதமாஸ்தாபயேத்; ஸ்வப்யக்தஸ்விந்நஶரீரமுத்ஸஷ்டபஹிர்வேகமவாதே ஶுசௌ வேஶ்மநி மத்யாஹ்நே ப்ரததாயாஂ ஶய்யாயாமதஃஸுபரிக்ரஹாயாஂ ஶ்ரோணிப்ரதேஶப்ரதிவ்யூடாயாமநுபதாநாயாஂ வாமபார்ஶ்வஶாயிநமாகுஞ்சிததக்ஷிணஸக்திமிதரப்ரஸாரிதஸக்திஂ ஸுமநஸஂ ஜீர்ணாந்நஂ வாக்யதஂ ஸுநிஷண்ணதேஹஂ விதித்வா, ததோ வாமபாதஸ்யோபரி நேத்ரஂ கத்வேதரபாதாங்குஷ்டாங்குலிப்யாஂ கர்ணிகாமுபரி நிஷ்பீட்ய, ஸவ்யபாணிகநிஷ்டிகாநாமிகாப்யாஂ பஸ்தேர்முகார்தஂ ஸங்கோச்ய, மத்யமாப்ரதேஶிந்யங்குஷ்டைரர்தஂ து விவதாஸ்யஂ கத்வா, பஸ்தாவௌஷதஂ ப்ரக்ஷிப்ய, தக்ஷிணஹஸ்தாங்குஷ்டேந ப்ரதேஶிநீமத்யமாப்யாஂ சாநுஸிக்தமநாயதமபுத்புதமஸங்குசிதமவாதமௌஷதாஸந்நமுபஸங்கஹ்ய , புநருபரி ததிதரேண கஹீத்வா தக்ஷிணேநாவஸிஞ்சேத், ததஃ ஸூத்ரேணைவௌஷதாந்தே த்விஸ்த்ரிர்வாऽऽவேஷ்ட்ய பத்நீயாத், அத தக்ஷிணேநோத்தாநேந பாணிநா பஸ்திஂ கஹீத்வா வாமஹஸ்தமத்யமாங்குலிப்ரதேஶிநீப்யாஂ நேத்ரமுபஸங்கஹ்யாங்குஷ்டேந நேத்ரத்வாரஂ பிதாய, கதாப்யக்தாக்ரநேத்ரஂ கதாக்தமுபாதாய ப்ரயச்சேதநுபஷ்டவஂஶஂ ஸமமுந்முகமாகர்ணிகஂ நேத்ரஂ ப்ரணிதத்ஸ்வேதி ப்ரூயாத் ||௩|| பஸ்திஂ ஸவ்யே கரே கத்வா தக்ஷிணேநாவபீடயேத் | ஏகேநைவாவபீடேந ந த்ருதஂ ந விலம்பிதம் ||௪|| ததோ நேத்ரமபநீய த்ரிஂஶந்மாத்ராஃ பீடநகாலாதுபேக்ஷ்யோத்திஷ்டேத்யாதுரஂ ப்ரூயாத் | அதாதுரமுபவேஶயேதுத்குடுகஂ பஸ்த்யாகமநார்தம் | நிரூஹப்ரத்யாகமநகாலஸ்து முஹூர்தோ பவதி ||௫|| அநேந விதிநா பஸ்திஂ தத்யாத்பஸ்திவிஶாரதஃ | த்விதீயஂ வா ததீயஂ வா சதுர்தஂ வா யதார்ததஃ ||௬||

View original

अथानुवासितमास्थापयेत्; स्वभ्यक्तस्विन्नशरीरमुत्सृष्टबहिर्वेगमवाते शुचौ वेश्मनि मध्याह्ने प्रततायां शय्यायामधःसुपरिग्रहायां श्रोणिप्रदेशप्रतिव्यूढायामनुपधानायां वामपार्श्वशायिनमाकुञ्चितदक्षिणसक्थिमितरप्रसारितसक्थिं सुमनसं जीर्णान्नं वाग्यतं सुनिषण्णदेहं विदित्वा, ततो वामपादस्योपरि नेत्रं कृत्वेतरपादाङ्गुष्ठाङ्गुलिभ्यां कर्णिकामुपरि निष्पीड्य, सव्यपाणिकनिष्ठिकानामिकाभ्यां बस्तेर्मुखार्धं सङ्कोच्य, मध्यमाप्रदेशिन्यङ्गुष्ठैरर्धं तु विवृतास्यं कृत्वा, बस्तावौषधं प्रक्षिप्य, दक्षिणहस्ताङ्गुष्ठेन प्रदेशिनीमध्यमाभ्यां चानुसिक्तमनायतमबुद्बुदमसङ्कुचितमवातमौषधासन्नमुपसङ्गृह्य , पुनरुपरि तदितरेण गृहीत्वा दक्षिणेनावसिञ्चेत्, ततः सूत्रेणैवौषधान्ते द्विस्त्रिर्वाऽऽवेष्ट्य बध्नीयात्, अथ दक्षिणेनोत्तानेन पाणिना बस्तिं गृहीत्वा वामहस्तमध्यमाङ्गुलिप्रदेशिनीभ्यां नेत्रमुपसङ्गृह्याङ्गुष्ठेन नेत्रद्वारं पिधाय, घृताभ्यक्ताग्रनेत्रं घृताक्तमुपादाय प्रयच्छेदनुपृष्ठवंशं सममुन्मुखमाकर्णिकं नेत्रं प्रणिधत्स्वेति ब्रूयात् ||३|| बस्तिं सव्ये करे कृत्वा दक्षिणेनावपीडयेत् | एकेनैवावपीडेन न द्रुतं न विलम्बितम् ||४|| ततो नेत्रमपनीय त्रिंशन्मात्राः पीडनकालादुपेक्ष्योत्तिष्ठेत्यातुरं ब्रूयात् | अथातुरमुपवेशयेदुत्कुटुकं बस्त्यागमनार्थम् | निरूहप्रत्यागमनकालस्तु मुहूर्तो भवति ||५|| अनेन विधिना बस्तिं दद्याद्बस्तिविशारदः | द्वितीयं वा तृतीयं वा चतुर्थं वा यथार्थतः ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (7) · Śloka 7

ஸம்யங்நிரூடலிங்கே து ப்ராப்தே பஸ்திஂ நிவாரயேத் |௭|

View original

सम्यङ्निरूढलिङ्गे तु प्राप्ते बस्तिं निवारयेत् |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (7) · Śloka 8

விஶேஷாத் ஸுகுமாராணாஂ ஹீந ஏவ க்ரமோ ஹிதஃ ||௭|| அபி ஹீநக்ரமஂ குர்யாந்ந து குர்யாததிக்ரமம் |௮|

View original

विशेषात् सुकुमाराणां हीन एव क्रमो हितः ||७|| अपि हीनक्रमं कुर्यान्न तु कुर्यादतिक्रमम् |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (8) · Śloka 9

யஸ்ய ஸ்யாத்பஸ்திரல்போऽல்பவேகோ ஹீநமலாநிலஃ ||௮|| துர்நிரூடஃ ஸ விஜ்ஞேயோ மூத்ரார்த்யருசிஜாட்யவாந் |௯|

View original

यस्य स्याद्बस्तिरल्पोऽल्पवेगो हीनमलानिलः ||८|| दुर्निरूढः स विज्ञेयो मूत्रार्त्यरुचिजाड्यवान् |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (9) · Śloka 10

யாந்யேவ ப்ராங்மயோக்தாநி லிங்காந்யதிவிரேசிதே ||௯|| தாந்யேவாதிநிரூடேऽபி விஜ்ஞேயாநி விபஶ்சிதா |௧௦|

View original

यान्येव प्राङ्मयोक्तानि लिङ्गान्यतिविरेचिते ||९|| तान्येवातिनिरूढेऽपि विज्ञेयानि विपश्चिता |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (10) · Śloka 11

யஸ்ய க்ரமேண கச்சந்தி விட்பித்தகபவாயவஃ ||௧௦|| லாகவஂ சோபஜாயேத ஸுநிரூடஂ தமாதிஶேத் |௧௧|

View original

यस्य क्रमेण गच्छन्ति विट्पित्तकफवायवः ||१०|| लाघवं चोपजायेत सुनिरूढं तमादिशेत् |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (11-13) · Śloka 14

ஸுநிரூடஂ ததோ ஜந்துஂ ஸ்நாதவந்தஂ து போஜயேத் ||௧௧|| பித்தஶ்லேஷ்மாநிலாவிஷ்டஂ க்ஷீரயூஷரஸைஃ க்ரமாத் | ஸர்வஂ வா ஜாங்கலரஸைர்போஜயேதவிகாரிபிஃ ||௧௨|| த்ரிபாகஹீநமர்தஂ வா ஹீநமாத்ரமதாபி வா | யதாக்நிதோஷஂ மாத்ரேயஂ போஜநஸ்ய விதீயதே ||௧௩|| அநந்தரஂ ததோ யுஞ்ஜ்யாத்யதாஸ்வஂ ஸ்நேஹபஸ்திநா |௧௪|

View original

सुनिरूढं ततो जन्तुं स्नातवन्तं तु भोजयेत् ||११|| पित्तश्लेष्मानिलाविष्टं क्षीरयूषरसैः क्रमात् | सर्वं वा जाङ्गलरसैर्भोजयेदविकारिभिः ||१२|| त्रिभागहीनमर्धं वा हीनमात्रमथापि वा | यथाग्निदोषं मात्रेयं भोजनस्य विधीयते ||१३|| अनन्तरं ततो युञ्ज्याद्यथास्वं स्नेहबस्तिना |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (14) · Śloka 15

விவிக்ததா மநஸ்துஷ்டிஃ ஸ்நிக்ததா வ்யாதிநிக்ரஹஃ ||௧௪|| ஆஸ்தாபநஸ்நேஹபஸ்த்யோஃ ஸம்யக்தாநே து லக்ஷணம் |௧௫|

View original

विविक्तता मनस्तुष्टिः स्निग्धता व्याधिनिग्रहः ||१४|| आस्थापनस्नेहबस्त्योः सम्यग्दाने तु लक्षणम् |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (15) · Śloka 16

ததஹஸ்தஸ்ய பவநாத்பயஂ பலவதிஷ்யதே ||௧௫|| ரஸௌதநஸ்தேந ஶஸ்தஸ்ததஹஶ்சாநுவாஸநம் |௧௬|

View original

तदहस्तस्य पवनाद्भयं बलवदिष्यते ||१५|| रसौदनस्तेन शस्तस्तदहश्चानुवासनम् |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (16) · Śloka 17

பஶ்சாதக்நிபலஂ மத்வா பவநஸ்ய ச சேஷ்டிதம் ||௧௬|| அந்நோபஸ்தம்பிதே கோஷ்டே ஸ்நேஹபஸ்திர்விதீயதே |௧௭|

View original

पश्चादग्निबलं मत्वा पवनस्य च चेष्टितम् ||१६|| अन्नोपस्तम्भिते कोष्ठे स्नेहबस्तिर्विधीयते |१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (17) · Śloka 18

அநாயாந்தஂ முஹூர்தாத்து நிரூஹஂ ஶோதநைர்ஹரேத் ||௧௭|| தீக்ஷ்ணைர்நிரூஹைர்மதிமாந் க்ஷாரமூத்ராம்லஸஂயுதைஃ |௧௮|

View original

अनायान्तं मुहूर्तात्तु निरूहं शोधनैर्हरेत् ||१७|| तीक्ष्णैर्निरूहैर्मतिमान् क्षारमूत्राम्लसंयुतैः |१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (18) · Śloka 19

விகுணாநிலவிஷ்டப்தஂ சிரஂ திஷ்டந்நிரூஹணம் ||௧௮|| ஶூலாரதிஜ்வராநாஹாந்மரணஂ வா ப்ரவர்தயேத் |௧௯|

View original

विगुणानिलविष्टब्धं चिरं तिष्ठन्निरूहणम् ||१८|| शूलारतिज्वरानाहान्मरणं वा प्रवर्तयेत् |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (19-20) · Śloka 20

ந து புக்தவதோ தேயமாஸ்தாபநமிதி ஸ்திதிஃ ||௧௯|| விஸூசிகாஂ வா ஜநயேச்சர்திஂ வாऽபி ஸுதாருணாம் | கோபயேத் ஸர்வதோஷாந் வா தஸ்மாத்தத்யாதபோஜிநே ||௨௦||

View original

न तु भुक्तवतो देयमास्थापनमिति स्थितिः ||१९|| विसूचिकां वा जनयेच्छर्दिं वाऽपि सुदारुणाम् | कोपयेत् सर्वदोषान् वा तस्माद्दद्यादभोजिने ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (21-22) · Śloka 22

ஜீர்ணாந்நஸ்யாஶயே தோஷாஃ புஂஸஃ ப்ரவ்யக்திமாகதாஃ | நிஃஶேஷாஃ ஸுகமாயாந்தி போஜநேநாப்ரபீடிதாஃ ||௨௧|| நவாऽऽஸ்தாபநவிக்ஷிப்தமந்நமக்நிஃ ப்ரதாவதி | தஸ்மாதாஸ்தாபநஂ தேயஂ நிராஹாராய ஜாநதா ||௨௨||

View original

जीर्णान्नस्याशये दोषाः पुंसः प्रव्यक्तिमागताः | निःशेषाः सुखमायान्ति भोजनेनाप्रपीडिताः ||२१|| नवाऽऽस्थापनविक्षिप्तमन्नमग्निः प्रधावति | तस्मादास्थापनं देयं निराहाराय जानता ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (23) · Śloka 23

ஆவஸ்திகஂ க்ரமஂ சாபி புத்த்வா கார்யஂ நிரூஹணம் | மலேऽபகஷ்டே தோஷாணாஂ பலவத்த்வஂ ந வித்யதே ||௨௩||

View original

आवस्थिकं क्रमं चापि बुद्ध्वा कार्यं निरूहणम् | मलेऽपकृष्टे दोषाणां बलवत्त्वं न विद्यते ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (24-28) · Śloka 28

க்ஷீராண்யம்லாநி மூத்ராணி ஸ்நேஹாஃ க்வாதா ரஸாஸ்ததா | லவணாநி பலஂ க்ஷௌத்ரஂ ஶதாஹ்வா ஸர்ஷபஂ வசா ||௨௪|| ஏலா த்ரிகடுகஂ ராஸ்நா ஸரலோ தேவதாரு ச | ரஜநீ மதுகஂ ஹிங்கு குஷ்டஂ ஸஂஶோதநாநி ச ||௨௫|| கடுகா ஶர்கரா முஸ்தமுஶீரஂ சந்தநஂ ஶடீ | மஞ்ஜிஷ்டா மதநஂ சண்டா த்ராயமாணா ரஸாஞ்ஜநம் ||௨௬|| பில்வமத்யஂ யவாநீ ச பலிநீ ஶக்ரஜா யவாஃ | காகோலீ க்ஷீரகாகோலீ ஜீவகர்ஷபகாவுபௌ ||௨௭|| ததா மேதா மஹாமேதா த்திர்வத்திர்மதூலிகா | நிரூஹேஷு யதாலாபமேஷ வர்கோ விதீயதே ||௨௮||

View original

क्षीराण्यम्लानि मूत्राणि स्नेहाः क्वाथा रसास्तथा | लवणानि फलं क्षौद्रं शताह्वा सर्षपं वचा ||२४|| एला त्रिकटुकं रास्ना सरलो देवदारु च | रजनी मधुकं हिङ्गु कुष्ठं संशोधनानि च ||२५|| कटुका शर्करा मुस्तमुशीरं चन्दनं शटी | मञ्जिष्ठा मदनं चण्डा त्रायमाणा रसाञ्जनम् ||२६|| बिल्वमध्यं यवानी च फलिनी शक्रजा यवाः | काकोली क्षीरकाकोली जीवकर्षभकावुभौ ||२७|| तथा मेदा महामेदा ऋद्धिर्वृद्धिर्मधूलिका | निरूहेषु यथालाभमेष वर्गो विधीयते ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (29) · Śloka 31

ஸ்வஸ்தே க்வாதஸ்ய சத்வாரோ பாகாஃ ஸ்நேஹஸ்ய பஞ்சமஃ | க்ருத்தேऽநிலே சதுர்தஸ்து ஷஷ்டஃ பித்தே கபேऽஷ்டமஃ ||௨௯|| ஸர்வேஷு சாஷ்டமோ பாகஃ கல்காநாஂ லவணஂ புநஃ | க்ஷௌத்ரஂ மூத்ரஂ பலஂ க்ஷீரமம்லஂ மாஂஸரஸஂ ததா ||௩௦|| யுக்த்யா ப்ரகல்பயேத்தீமாந் நிரூஹே ... |௩௧|

View original

स्वस्थे क्वाथस्य चत्वारो भागाः स्नेहस्य पञ्चमः | क्रुद्धेऽनिले चतुर्थस्तु षष्ठः पित्ते कफेऽष्टमः ||२९|| सर्वेषु चाष्टमो भागः कल्कानां लवणं पुनः | क्षौद्रं मूत्रं फलं क्षीरमम्लं मांसरसं तथा ||३०|| युक्त्या प्रकल्पयेद्धीमान् निरूहे ... |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (30-32) · Śloka 32

... கல்பநா த்வியம் ||௩௧|| கல்கஸ்நேஹகஷாயாணாமவிவேகாத்பிஷக்வரைஃ | பஸ்தேஃ ஸுகல்பநா ப்ரோக்தா தஸ்ய தாநஂ யதார்தகத் ||௩௨||

View original

... कल्पना त्वियम् ||३१|| कल्कस्नेहकषायाणामविवेकाद्भिषग्वरैः | बस्तेः सुकल्पना प्रोक्ता तस्य दानं यथार्थकृत् ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (33-36) · Śloka 36

தத்த்வாऽऽதௌ ஸைந்தவஸ்யாக்ஷஂ மதுநஃ ப்ரஸதத்வயம் | பாத்ரே தலேந மத்நீயாத்தத்வத் ஸ்நேஹஂ ஶநைஃ ஶநைஃ ||௩௩|| ஸம்யக் ஸுமதிதே தத்யாத் பலகல்கமதஃ பரம் | ததோ யதோசிதாந் கல்காந் பாகைஃ ஸ்வைஃ ஶ்லக்ஷ்ணபேஷிதாந் ||௩௪|| கம்பீரே பாஜநேऽந்யஸ்மிந்மத்நீயாத்தஂ கஜேந ச | யதா வா ஸாது மந்யேத ந ஸாந்த்ரோ ந தநுஃ ஸமஃ ||௩௫|| ரஸக்ஷீராம்லமூத்ராணாஂ தோஷாவஸ்தாமவேக்ஷ்ய து | கஷாயப்ரஸதாந் பஞ்ச ஸுபூதாஂஸ்தத்ர தாபயேத் ||௩௬||

View original

दत्त्वाऽऽदौ सैन्धवस्याक्षं मधुनः प्रसृतद्वयम् | पात्रे तलेन मथ्नीयात्तद्वत् स्नेहं शनैः शनैः ||३३|| सम्यक् सुमथिते दद्यात् फलकल्कमतः परम् | ततो यथोचितान् कल्कान् भागैः स्वैः श्लक्ष्णपेषितान् ||३४|| गम्भीरे भाजनेऽन्यस्मिन्मथ्नीयात्तं खजेन च | यथा वा साधु मन्येत न सान्द्रो न तनुः समः ||३५|| रसक्षीराम्लमूत्राणां दोषावस्थामवेक्ष्य तु | कषायप्रसृतान् पञ्च सुपूतांस्तत्र दापयेत् ||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (37-41) · Śloka 41

அத ஊர்த்வஂ த்வாதஶப்ரஸதாந் வக்ஷ்யாமஃ | தத்த்வாऽऽதௌ ஸைந்தவஸ்யாக்ஷஂ மதுநஃ ப்ரஸதித்வயம் | விநிர்மத்ய ததோ தத்யாத் ஸ்நேஹஸ்ய ப்ரஸதித்ரயம் ||௩௭|| ஏகீபூதே ததஃ ஸ்நேஹே கல்கஸ்ய ப்ரஸதிஂ க்ஷிபேத் | ஸம்மூர்ச்சிதே கஷாயஂ து சதுஃப்ரஸதிஸம்மிதம் ||௩௮|| விதரேச்ச ததாவாபமந்தே த்விப்ரஸதோந்மிதம் | ஏவஂ ப்ரகல்பிதோ பஸ்திர்த்வாதஶப்ரஸதோ பவேத் ||௩௯|| ஜ்யேஷ்டாயாஃ கலு மாத்ராயாஃ ப்ரமாணமிதமீரிதம் | அபஹ்ராஸே பிஷக்குர்யாத்தத்வத் ப்ரஸதிஹாபநம் ||௪௦|| யதாவயோ நிரூஹாணாஂ கல்பநேயமுதாஹதா | ஸைந்தவாதித்ரவாந்தாநாஂ ஸித்திகாமைர்பிஷக்வரைஃ ||௪௧||

View original

अत ऊर्ध्वं द्वादशप्रसृतान् वक्ष्यामः | दत्त्वाऽऽदौ सैन्धवस्याक्षं मधुनः प्रसृतिद्वयम् | विनिर्मथ्य ततो दद्यात् स्नेहस्य प्रसृतित्रयम् ||३७|| एकीभूते ततः स्नेहे कल्कस्य प्रसृतिं क्षिपेत् | सम्मूर्च्छिते कषायं तु चतुःप्रसृतिसम्मितम् ||३८|| वितरेच्च तदावापमन्ते द्विप्रसृतोन्मितम् | एवं प्रकल्पितो बस्तिर्द्वादशप्रसृतो भवेत् ||३९|| ज्येष्ठायाः खलु मात्रायाः प्रमाणमिदमीरितम् | अपह्रासे भिषक्कुर्यात्तद्वत् प्रसृतिहापनम् ||४०|| यथावयो निरूहाणां कल्पनेयमुदाहृता | सैन्धवादिद्रवान्तानां सिद्धिकामैर्भिषग्वरैः ||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (42) · Śloka 42

அத ஊர்த்வஂ ப்ரவக்ஷ்யந்தே பஸ்தயோऽத்ர விபாகஶஃ | யதாதோஷஂ ப்ரயுக்தா யே ஹந்யுர்நாநாவிதாந் கதாந் ||௪௨||

View original

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यन्ते बस्तयोऽत्र विभागशः | यथादोषं प्रयुक्ता ये हन्युर्नानाविधान् गदान् ||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (43-46) · Śloka 46

ஶம்பாகோருபுவர்ஷாபூவாஜிகந்தாநிஶாச்சதைஃ | பஞ்சமூலீபலாராஸ்நாகுடூசீஸுரதாருபிஃ ||௪௩|| க்வதிதைஃ பாலிகைரேபிர்மதநாஷ்டகஸஂயுதைஃ | கல்கைர்மாகதிகாம்போதஹபுஷாமிஸிஸைந்தவைஃ ||௪௪|| வத்ஸாஹ்வயப்ரியங்கூக்ராயஷ்ட்யாஹ்வயரஸாஞ்ஜநைஃ | தத்யாதாஸ்தாபநஂ கோஷ்ணஂ க்ஷௌத்ராத்யைரபிஸஂஸ்கதம் ||௪௫|| பஷ்டோருத்ரிகஶூலாஶ்மவிண்மூத்ராநிலஸங்கிநாம் | க்ரஹணீமாருதார்ஶோக்நஂ ரக்தமாஂஸபலப்ரதம் ||௪௬||

View original

शम्पाकोरुबुवर्षाभूवाजिगन्धानिशाच्छदैः | पञ्चमूलीबलारास्नागुडूचीसुरदारुभिः ||४३|| क्वथितैः पालिकैरेभिर्मदनाष्टकसंयुतैः | कल्कैर्मागधिकाम्भोदहपुषामिसिसैन्धवैः ||४४|| वत्साह्वयप्रियङ्गूग्रायष्ट्याह्वयरसाञ्जनैः | दद्यादास्थापनं कोष्णं क्षौद्राद्यैरभिसंस्कृतम् ||४५|| पृष्ठोरुत्रिकशूलाश्मविण्मूत्रानिलसङ्गिनाम् | ग्रहणीमारुतार्शोघ्नं रक्तमांसबलप्रदम् ||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (47-50) · Śloka 50

குடூசீத்ரிபலாராஸ்நாதஶமூலபலாபலைஃ | க்வதிதைஃ ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டைஸ்து ப்ரியங்குகநஸைந்தவைஃ ||௪௭|| ஶதபுஷ்பாவசாகஷ்ணாயவாநீகுஷ்டபில்வஜைஃ | ஸகுடைரக்ஷமாத்ரைஸ்து மதநார்தபலாந்விதைஃ ||௪௮|| க்ஷௌத்ரதைலகதக்ஷீரஶுக்தகாஞ்ஜிகமஸ்துபிஃ | ஸமாலோட்ய ச மூத்ரேண தத்யாதாஸ்தாபநஂ பரம் ||௪௯|| தேஜோவர்ணபலோத்ஸாஹவீர்யாக்நிப்ராணவர்தநம் | ஸர்வமாருதரோகக்நஂ வயஃஸ்தாபநமுத்தமம் ||௫௦||

View original

गुडूचीत्रिफलारास्नादशमूलबलापलैः | क्वथितैः श्लक्ष्णपिष्टैस्तु प्रियङ्गुघनसैन्धवैः ||४७|| शतपुष्पावचाकृष्णायवानीकुष्ठबिल्वजैः | सगुडैरक्षमात्रैस्तु मदनार्धपलान्वितैः ||४८|| क्षौद्रतैलघृतक्षीरशुक्तकाञ्जिकमस्तुभिः | समालोड्य च मूत्रेण दद्यादास्थापनं परम् ||४९|| तेजोवर्णबलोत्साहवीर्याग्निप्राणवर्धनम् | सर्वमारुतरोगघ्नं वयःस्थापनमुत्तमम् ||५०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (51-54) · Śloka 54

குஶாதிபஞ்சமூலாப்தத்ரிபலோத்பலவாஸகைஃ | ஸாரிவோஶீரமஞ்ஜிஷ்டாராஸ்நாரேணுபரூஷகைஃ ||௫௧|| பாலிகைஃ க்வதிதைஃ ஸம்யக் த்ரவ்யைரேபிஶ்ச பேஷிதைஃ | ஶங்காடகாத்மகுப்தேபகேஸராகுருசந்தநைஃ ||௫௨|| விதாரீமிஸிமஞ்ஜிஷ்டாஶ்யாமேந்த்ரயவஸிந்துஜைஃ | பலபத்மகயஷ்ட்யாஹ்வைஃ க்ஷௌத்ரக்ஷீரகதாப்லுதைஃ ||௫௩|| தத்தமாஸ்தாபநஂ ஶீதமம்லஹீநைஸ்ததா த்ரவைஃ | தாஹாஸக்தரபித்தாஸக்பித்தகுல்மஜ்வராஞ்ஜயேத் ||௫௪||

View original

कुशादिपञ्चमूलाब्दत्रिफलोत्पलवासकैः | सारिवोशीरमञ्जिष्ठारास्नारेणुपरूषकैः ||५१|| पालिकैः क्वथितैः सम्यग् द्रव्यैरेभिश्च पेषितैः | शृङ्गाटकात्मगुप्तेभकेसरागुरुचन्दनैः ||५२|| विदारीमिसिमञ्जिष्ठाश्यामेन्द्रयवसिन्धुजैः | फलपद्मकयष्ठ्याह्वैः क्षौद्रक्षीरघृताप्लुतैः ||५३|| दत्तमास्थापनं शीतमम्लहीनैस्तथा द्रवैः | दाहासृग्दरपित्तासृक्पित्तगुल्मज्वराञ्जयेत् ||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (55-59) · Śloka 59

ரோத்ரசந்தநமஞ்ஜிஷ்டாராஸ்நாநந்தாபலர்திபிஃ | ஸாரிவாவஷகாஶ்மர்யமேதாமதுகபத்மகைஃ ||௫௫|| ஸ்திராதிதணமூலைஶ்ச க்வாதஃ கர்ஷத்ரயோந்மிதைஃ | பிஷ்டைர்ஜீவககாகோலீயுகர்திமதுகோத்பலைஃ ||௫௬|| ப்ரபௌண்டரீகஜீவந்தீமேதாரேணுபரூஷகைஃ | அபீருமிஸிஸிந்தூத்தவத்ஸகோஶீரபத்மகைஃ ||௫௭|| கஸேருஶர்கராயுக்தைஃ ஸர்பிர்மதுபயஃப்லுதைஃ | த்ரவைஸ்தீக்ஷ்ணாம்லவர்ஜ்யைஶ்ச தத்தோ பஸ்திஃ ஸுஶீதலஃ ||௫௮|| குல்மாஸக்தரஹத்பாண்டுரோகாந் ஸவிஷமஜ்வராந் | அஸக்பித்தாதிஸாரௌ ச ஹந்யாத்பித்தகதாந் கதாந் ||௫௯||

View original

रोध्रचन्दनमञ्जिष्ठारास्नानन्ताबलर्धिभिः | सारिवावृषकाश्मर्यमेदामधुकपद्मकैः ||५५|| स्थिरादितृणमूलैश्च क्वाथः कर्षत्रयोन्मितैः | पिष्टैर्जीवककाकोलीयुगर्धिमधुकोत्पलैः ||५६|| प्रपौण्डरीकजीवन्तीमेदारेणुपरूषकैः | अभीरुमिसिसिन्धूत्थवत्सकोशीरपद्मकैः ||५७|| कसेरुशर्करायुक्तैः सर्पिर्मधुपयःप्लुतैः | द्रवैस्तीक्ष्णाम्लवर्ज्यैश्च दत्तो बस्तिः सुशीतलः ||५८|| गुल्मासृग्दरहृत्पाण्डुरोगान् सविषमज्वरान् | असृक्पित्तातिसारौ च हन्यात्पित्तकृतान् गदान् ||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (60-63) · Śloka 63

பத்ராநிம்பகுலத்தார்ககோஶாதக்யமதாமரைஃ | ஸாரிவாபஹதீபாடாமூர்வாரக்வதவத்ஸகைஃ ||௬௦|| க்வாதஃ, கல்கஸ்து கர்தவ்யோ வசாமதநஸர்ஷபைஃ | ஸைந்தவாமரகுஷ்டைலாபிப்பலீபில்வநாகரைஃ ||௬௧|| கடுதைலமதுக்ஷாரமூத்ரதைலாம்லஸஂயுதைஃ | கார்யமாஸ்தாபநஂ தூர்ணஂ காமலாபாண்டுமேஹிநாம் ||௬௨|| மேதஸ்விநாமநக்நீநாஂ கபரோகாஶநத்விஷாம் | கலகண்டகரக்லாநிஶ்லீபதோதரரோகிணாம் ||௬௩||

View original

भद्रानिम्बकुलत्थार्ककोशातक्यमृतामरैः | सारिवाबृहतीपाठामूर्वारग्वधवत्सकैः ||६०|| क्वाथः, कल्कस्तु कर्तव्यो वचामदनसर्षपैः | सैन्धवामरकुष्ठैलापिप्पलीबिल्वनागरैः ||६१|| कटुतैलमधुक्षारमूत्रतैलाम्लसंयुतैः | कार्यमास्थापनं तूर्णं कामलापाण्डुमेहिनाम् ||६२|| मेदस्विनामनग्नीनां कफरोगाशनद्विषाम् | गलगण्डगरग्लानिश्लीपदोदररोगिणाम् ||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (64-66) · Śloka 66

தஶமூலீநிஶாபில்வபடோலத்ரிபலாமரைஃ | க்வதிதைஃ கல்கபிஷ்டைஸ்து முஸ்தஸைந்தவதாருபிஃ ||௬௪|| பாடாமாகதிகேந்த்ராஹ்வைஸ்தைலக்ஷாரமதுப்லுதைஃ | குர்யாதாஸ்தாபநஂ ஸம்யங்மூத்ராம்லபலயோஜிதைஃ ||௬௫|| கபபாண்டுகதாலஸ்யமூத்ரமாருதஸங்கிநாம் | ஆமாடோபாபசீஶ்லேஷ்மகுல்மக்ரிமிவிகாரிணாம் ||௬௬||

View original

दशमूलीनिशाबिल्वपटोलत्रिफलामरैः | क्वथितैः कल्कपिष्टैस्तु मुस्तसैन्धवदारुभिः ||६४|| पाठामागधिकेन्द्राह्वैस्तैलक्षारमधुप्लुतैः | कुर्यादास्थापनं सम्यङ्मूत्राम्लफलयोजितैः ||६५|| कफपाण्डुगदालस्यमूत्रमारुतसङ्गिनाम् | आमाटोपापचीश्लेष्मगुल्मक्रिमिविकारिणाम् ||६६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (67-70) · Śloka 70

வஷாஶ்மபேதவர்ஷாபூதாந்யகந்தர்வஹஸ்தகைஃ | தஶமூலபலாமூர்வாயவகோலநிஶாச்சதைஃ ||௬௭|| குலத்தபில்வபூநிம்பைஃ க்வதிதைஃ பலஸம்மிதைஃ | கல்கைர்மதநயஷ்ட்யாஹ்வஷட்க்ரந்தாமரஸர்ஷபைஃ ||௬௮|| பிப்பலீமூலஸிந்தூத்தயவாநீமிஸிவத்ஸகைஃ | க்ஷௌத்ரேக்ஷுக்ஷீரகோமூத்ரஸர்பிஸ்தைலரஸாப்லுதைஃ ||௬௯|| தூர்ணமாஸ்தாபநஂ கார்யஂ ஸஂஸஷ்டபஹுரோகிணாம் | கத்ரஸீஶர்கராஷ்டீலாதூநீகுல்மகதாபஹம் ||௭௦||

View original

वृषाश्मभेदवर्षाभूधान्यगन्धर्वहस्तकैः | दशमूलबलामूर्वायवकोलनिशाच्छदैः ||६७|| कुलत्थबिल्वभूनिम्बैः क्वथितैः पलसम्मितैः | कल्कैर्मदनयष्ट्याह्वषड्ग्रन्थामरसर्षपैः ||६८|| पिप्पलीमूलसिन्धूत्थयवानीमिसिवत्सकैः | क्षौद्रेक्षुक्षीरगोमूत्रसर्पिस्तैलरसाप्लुतैः ||६९|| तूर्णमास्थापनं कार्यं संसृष्टबहुरोगिणाम् | गृध्रसीशर्कराष्ठीलातूनीगुल्मगदापहम् ||७०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (71- 76) · Śloka 76

ராஸ்நாரக்வதவர்ஷாபூகடுகோஶீரவாரிதைஃ | த்ராயமாணாமதாரக்தாபஞ்சமூலீபிபீதகைஃ ||௭௧|| ஸபலைஃ பாலிகைஃ க்வாதஃ கல்கஸ்து மதநாந்விதைஃ | யஷ்ட்யாஹ்வமிஸிஸிந்தூத்தபலிநீந்த்ரயவாஹ்வயைஃ ||௭௨|| ரஸாஞ்ஜநரஸக்ஷௌத்ரத்ராக்ஷாஸௌவீரஸஂயுதைஃ | யுக்தோ பஸ்திஃ ஸுகோஷ்ணோऽயஂ மாஂஸஶுக்ரபலௌஜஸாம் ||௭௩|| ஆயுஷோऽக்நேஶ்ச ஸஂஸ்கர்தா ஹந்தி சாஶு கதாநிமாந் | குல்மாஸக்தரவீஸர்பமூத்ரகச்ச்ரக்ஷதக்ஷயாந் ||௭௪|| விஷமஜ்வரமர்ஶாஂஸி க்ரஹணீஂ வாதகுண்டலீம் | ஜாநுஜங்காஶிரோபஸ்திக்ரஹோதாவர்தமாருதாந் ||௭௫|| வாதாஸக்ஶர்கராஷ்டீலாகுக்ஷிஶூலோதராருசீஃ | ரக்தபித்தகபோந்மாதப்ரமேஹாத்மாநஹத்க்ரஹாந் ||௭௬||

View original

रास्नारग्वधवर्षाभूकटुकोशीरवारिदैः | त्रायमाणामृतारक्तापञ्चमूलीबिभीतकैः ||७१|| सबलैः पालिकैः क्वाथः कल्कस्तु मदनान्वितैः | यष्ट्याह्वमिसिसिन्धूत्थफलिनीन्द्रयवाह्वयैः ||७२|| रसाञ्जनरसक्षौद्रद्राक्षासौवीरसंयुतैः | युक्तो बस्तिः सुखोष्णोऽयं मांसशुक्रबलौजसाम् ||७३|| आयुषोऽग्नेश्च संस्कर्ता हन्ति चाशु गदानिमान् | गुल्मासृग्दरवीसर्पमूत्रकृच्छ्रक्षतक्षयान् ||७४|| विषमज्वरमर्शांसि ग्रहणीं वातकुण्डलीम् | जानुजङ्घाशिरोबस्तिग्रहोदावर्तमारुतान् ||७५|| वातासृक्शर्कराष्ठीलाकुक्षिशूलोदरारुचीः | रक्तपित्तकफोन्मादप्रमेहाध्मानहृद्ग्रहान् ||७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (77) · Śloka 77

வாதக்நௌஷதநிஷ்க்வாதாஃ ஸைந்தவத்ரிவதாயுதாஃ | ஸாம்லாஃ ஸுகோஷ்ணா யோஜ்யாஃ ஸ்யுர்பஸ்தயஃ குபிதேऽநிலே ||௭௭||

View original

वातघ्नौषधनिष्क्वाथाः सैन्धवत्रिवृतायुताः | साम्लाः सुखोष्णा योज्याः स्युर्बस्तयः कुपितेऽनिले ||७७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (78) · Śloka 78

ந்யக்ரோதாதிகணக்வாதாஃ காகோல்யாதிஸமாயுதாஃ | விதேயா பஸ்தயஃ பித்தே ஸஸர்பிஷ்காஃ ஸஶர்கராஃ ||௭௮||

View original

न्यग्रोधादिगणक्वाथाः काकोल्यादिसमायुताः | विधेया बस्तयः पित्ते ससर्पिष्काः सशर्कराः ||७८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (79) · Śloka 79

ஆரக்வதாதிநிஷ்க்வாதாஃ பிப்பல்யாதிஸமாயுதாஃ | ஸக்ஷௌத்ரமூத்ரா தேயாஃ ஸ்யுர்பஸ்தயஃ குபிதே கபே ||௭௯||

View original

आरग्वधादिनिष्क्वाथाः पिप्पल्यादिसमायुताः | सक्षौद्रमूत्रा देयाः स्युर्बस्तयः कुपिते कफे ||७९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (80) · Śloka 80

ஶர்கரேக்ஷுரஸக்ஷீரகதயுக்தாஃ ஸுஶீதலாஃ | க்ஷீரவக்ஷகஷாயாட்யா பஸ்தயஃ ஶோணிதே ஹிதாஃ ||௮௦||

View original

शर्करेक्षुरसक्षीरघृतयुक्ताः सुशीतलाः | क्षीरवृक्षकषायाढ्या बस्तयः शोणिते हिताः ||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (81) · Śloka 81

ஶோதநத்ரவ்யநிஷ்க்வாதாஸ்தத்கல்கஸ்நேஹஸைந்தவைஃ | யுக்தாஃ கஜேந மதிதபஸ்தயஃ ஶோதநாஃ ஸ்மதாஃ ||௮௧||

View original

शोधनद्रव्यनिष्क्वाथास्तत्कल्कस्नेहसैन्धवैः | युक्ताः खजेन मथितबस्तयः शोधनाः स्मृताः ||८१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (82) · Śloka 82

த்ரிபலாக்வாதகோமூத்ரக்ஷௌத்ரக்ஷாரஸமாயுதாஃ | ஊஷகாதிப்ரதீவாபா பஸ்தயோ லேகநாஃ ஸ்மதாஃ ||௮௨||

View original

त्रिफलाक्वाथगोमूत्रक्षौद्रक्षारसमायुताः | ऊषकादिप्रतीवापा बस्तयो लेखनाः स्मृताः ||८२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (83) · Śloka 83

பஂஹணத்ரவ்யநிஷ்க்வாதாஃ கல்கைர்மதுரகைர்யுதாஃ | ஸர்பிர்மாஂஸரஸோபேதா பஸ்தயோ பஂஹணாஃ ஸ்மதாஃ ||௮௩||

View original

बृंहणद्रव्यनिष्क्वाथाः कल्कैर्मधुरकैर्युताः | सर्पिर्मांसरसोपेता बस्तयो बृंहणाः स्मृताः ||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (84) · Śloka 84

சடகாண்டோச்சடாக்வாதாஃ ஸக்ஷீரகதஶர்கராஃ | ஆத்மகுப்தாபலாவாபாஃ ஸ்மதா வாஜீகரா நணாம் ||௮௪||

View original

चटकाण्डोच्चटाक्वाथाः सक्षीरघृतशर्कराः | आत्मगुप्ताफलावापाः स्मृता वाजीकरा नृणाम् ||८४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (85-86) · Śloka 86

பதர்யைராவதீஶேலுஶால்மலீதந்வநாங்குராஃ | க்ஷீரஸித்தாஃ க்ஷௌத்ரயுதாஃ ஸாஸ்ராஃ பிச்சிலஸஞ்ஜ்ஞிதாஃ ||௮௫|| வாராஹமாஹிஷௌரப்ரபைடாலைணேயகௌக்குடம் | ஸத்யஸ்கமஸகாஜஂ வா தேயஂ பிச்சிலபஸ்திஷு ||௮௬||

View original

बदर्यैरावतीशेलुशाल्मलीधन्वनाङ्कुराः | क्षीरसिद्धाः क्षौद्रयुताः सास्राः पिच्छिलसञ्ज्ञिताः ||८५|| वाराहमाहिषौरभ्रबैडालैणेयकौक्कुटम् | सद्यस्कमसृगाजं वा देयं पिच्छिलबस्तिषु ||८६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (87) · Śloka 87

ப்ரியங்க்வாதிகணக்வாதா அம்பஷ்டாத்யேந ஸஂயுதாஃ | ஸக்ஷௌத்ராஃ ஸகதாஶ்சைவ க்ராஹிணோ பஸ்தயஃ ஸ்மதாஃ ||௮௭||

View original

प्रियङ्ग्वादिगणक्वाथा अम्बष्ठाद्येन संयुताः | सक्षौद्राः सघृताश्चैव ग्राहिणो बस्तयः स्मृताः ||८७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (88) · Śloka 88

ஏதேஷ்வேவ ச யோகேஷு ஸ்நேஹாஃ ஸித்தாஃ பதக் பதக் | ஸமஸ்தேஷ்வதவா ஸம்யக்விதேயாஃ ஸ்நேஹபஸ்தயஃ ||௮௮||

View original

एतेष्वेव च योगेषु स्नेहाः सिद्धाः पृथक् पृथक् | समस्तेष्वथवा सम्यग्विधेयाः स्नेहबस्तयः ||८८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (89) · Śloka 89

வந்த்யாநாஂ ஶதபாகேந ஶோதிதாநாஂ யதாக்ரமம் | பலாதைலேந தேயாஃ ஸ்யுர்பஸ்தயஸ்த்ரைவதேந ச ||௮௯||

View original

वन्ध्यानां शतपाकेन शोधितानां यथाक्रमम् | बलातैलेन देयाः स्युर्बस्तयस्त्रैवृतेन च ||८९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (90) · Śloka 90

நரஸ்யோத்தமஸத்த்வஸ்ய தீக்ஷ்ணஂ பஸ்திஂ நிதாபயேத் | மத்யமஂ மத்யஸத்த்வஸ்ய விபரீதஸ்ய வை மதும் ||௯௦||

View original

नरस्योत्तमसत्त्वस्य तीक्ष्णं बस्तिं निधापयेत् | मध्यमं मध्यसत्त्वस्य विपरीतस्य वै मृदुम् ||९०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (91) · Śloka 91

ஏவஂ காலஂ பலஂ தோஷஂ விகாரஂ ச விகாரவித் | பஸ்தித்ரவ்யபலஂ சைவ வீக்ஷ்ய பஸ்தீந் ப்ரயோஜயேத் ||௯௧||

View original

एवं कालं बलं दोषं विकारं च विकारवित् | बस्तिद्रव्यबलं चैव वीक्ष्य बस्तीन् प्रयोजयेत् ||९१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (92) · Śloka 92

தத்யாதுத்க்லேஶநஂ பூர்வஂ மத்யே தோஷஹரஂ புநஃ | பஶ்சாத் ஸஂஶமநீயஂ ச தத்யாத்பஸ்திஂ விசக்ஷணஃ ||௯௨||

View original

दद्यादुत्क्लेशनं पूर्वं मध्ये दोषहरं पुनः | पश्चात् संशमनीयं च दद्याद्बस्तिं विचक्षणः ||९२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (93-95) · Śloka 95

ஏரண்டபீஜஂ மதுகஂ பிப்பலீ ஸைந்தவஂ வசா | ஹபுஷாபலகல்கஶ்ச பஸ்திருத்க்லேஶநஃ ஸ்மதஃ ||௯௩|| ஶதாஹ்வா மதுகஂ பீஜஂ கௌடஜஂ பலமேவ ச | ஸகாஞ்ஜிகஃ ஸகோமூத்ரோ பஸ்திர்தோஷஹரஃ ஸ்மதஃ ||௯௪|| ப்ரியங்குர்மதுகஂ முஸ்தா ததைவ ச ரஸாஞ்ஜநம் | ஸக்ஷீரஃ ஶஸ்யதே பஸ்திர்தோஷாணாஂ ஶமநஃ பரஃ ||௯௫||

View original

एरण्डबीजं मधुकं पिप्पली सैन्धवं वचा | हपुषाफलकल्कश्च बस्तिरुत्क्लेशनः स्मृतः ||९३|| शताह्वा मधुकं बीजं कौटजं फलमेव च | सकाञ्जिकः सगोमूत्रो बस्तिर्दोषहरः स्मृतः ||९४|| प्रियङ्गुर्मधुकं मुस्ता तथैव च रसाञ्जनम् | सक्षीरः शस्यते बस्तिर्दोषाणां शमनः परः ||९५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (96-99) · Śloka 99

நபாணாஂ தத்ஸமாநாநாஂ ததா ஸுமஹதாமபி | நாரீணாஂ ஸுகுமாராணாஂ ஶிஶுஸ்தவிரயோரபி ||௯௬|| தோஷநிர்ஹரணார்தாய பலவர்ணோதயாய ச | ஸமாஸேநோபதேக்ஷ்யாமி விதாநஂ மாதுதைலிகம் ||௯௭|| யாநஸ்த்ரீபோஜ்யபாநேஷு நியமஶ்சாத்ர நோச்யதே | பலஂ ச விபுலஂ தஷ்டஂ வ்யாபதாஂ சாப்யஸம்பவஃ ||௯௮|| யோஜ்யஸ்த்வதஃ ஸுகேநைவ நிரூஹக்ரமமிச்சதா | யதேச்சதி ததைவைஷ ப்ரயோக்தவ்யோ விபஶ்சிதா ||௯௯||

View original

नृपाणां तत्समानानां तथा सुमहतामपि | नारीणां सुकुमाराणां शिशुस्थविरयोरपि ||९६|| दोषनिर्हरणार्थाय बलवर्णोदयाय च | समासेनोपदेक्ष्यामि विधानं माधुतैलिकम् ||९७|| यानस्त्रीभोज्यपानेषु नियमश्चात्र नोच्यते | फलं च विपुलं दृष्टं व्यापदां चाप्यसम्भवः ||९८|| योज्यस्त्वतः सुखेनैव निरूहक्रममिच्छता | यदेच्छति तदैवैष प्रयोक्तव्यो विपश्चिता ||९९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 48 (100-101) · Śloka 101

மதுதைலே ஸமே ஸ்யாதாஂ க்வாதஶ்சைரண்டமூலஜஃ | பலார்தஂ ஶதபுஷ்பாயாஸ்ததோऽர்தஂ ஸைந்தவஸ்ய ச ||௧௦௦|| பலேநைகேந ஸஂயுக்தஃ கஜேந ச விலோடிதஃ | தேயஃ ஸுகோஷ்ணோ பிஷஜா மாதுதைலிகஸஞ்ஜ்ஞிதஃ ||௧௦௧||

View original

मधुतैले समे स्यातां क्वाथश्चैरण्डमूलजः | पलार्धं शतपुष्पायास्ततोऽर्धं सैन्धवस्य च ||१००|| फलेनैकेन संयुक्तः खजेन च विलोडितः | देयः सुखोष्णो भिषजा माधुतैलिकसञ्ज्ञितः ||१०१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 49 (102) · Śloka 102

வசாமதுகதைலஂ ச க்வாதஃ ஸரஸஸைந்தவஃ | பிப்பலீபலஸஂயுக்தோ பஸ்திர்யுக்தரதஃ ஸ்மதஃ ||௧௦௨||

View original

वचामधुकतैलं च क्वाथः सरससैन्धवः | पिप्पलीफलसंयुक्तो बस्तिर्युक्तरथः स्मृतः ||१०२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 50 (103) · Śloka 103

ஸுரதாரு வரா ராஸ்நா ஶதபுஷ்பா வசா மது | ஹிங்குஸைந்தவஸஂயுக்தோ பஸ்திர்தோஷஹரஃ ஸ்மதஃ ||௧௦௩||

View original

सुरदारु वरा रास्ना शतपुष्पा वचा मधु | हिङ्गुसैन्धवसंयुक्तो बस्तिर्दोषहरः स्मृतः ||१०३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 51 (104) · Śloka 104

பஞ்சமூலீகஷாயஂ ச தைலஂ மாகதிகா மது | பஸ்திரேஷ விதாதவ்யஃ ஸஶதாஹ்வஃ ஸஸைந்தவஃ ||௧௦௪||

View original

पञ्चमूलीकषायं च तैलं मागधिका मधु | बस्तिरेष विधातव्यः सशताह्वः ससैन्धवः ||१०४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 52 (105) · Śloka 105

யவகோலகுலத்தாநாஂ க்வாதோ மாகதிகா மது | ஸஸைந்தவஃ ஸயஷ்ட்யாஹ்வஃ ஸித்தபஸ்திரிதி ஸ்மதஃ ||௧௦௫||

View original

यवकोलकुलत्थानां क्वाथो मागधिका मधु | ससैन्धवः सयष्ट्याह्वः सिद्धबस्तिरिति स्मृतः ||१०५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 53 (103-111) · Śloka 111

முஸ்தாபாடாமதாதிக்தாபலாராஸ்நாபுநர்நவாஃ | மஞ்ஜிஷ்டாரக்வதோஶீரத்ராயமாணாக்யகோக்ஷுராந் ||௧௦௬|| பாலிகாந் பஞ்சமூலால்பஸஹிதாந்மதநாஷ்டகம் | ஜலாடகே பசேத் க்வாதஂ பாதஶேஷஂ புநஃ பசேத் ||௧௦௭|| க்ஷீரார்தாடகஸஂயுக்தமாக்ஷீராத் ஸுபரிஸ்ருதம் | பாதேந ஜாங்கலரஸஸ்ததா மதுகதஂ ஸமம் ||௧௦௮|| ஶதாஹ்வாபலிநீயஷ்டீவத்ஸகைஃ ஸரஸாஞ்ஜநைஃ | கார்ஷிகைஃ ஸைந்தவோந்மிஶ்ரைஃ கல்கைர்பஸ்திஃ ப்ரயோஜிதஃ ||௧௦௯|| வாதாஸங்மேஹஶோபார்ஶோகுல்மமூத்ரவிபந்தநுத் | விஸர்பஜ்வரவிட்பங்கரக்தபித்தவிநாஶநஃ ||௧௧௦|| பல்யஃ ஸஞ்ஜீவநோ வஷ்யஶ்சக்ஷுஷ்யஃ ஶூலநாஶநஃ | யாபநாநாமயஂ ராஜா பஸ்திர்முஸ்தாதிகோ மதஃ ||௧௧௧||

View original

मुस्तापाठामृतातिक्ताबलारास्नापुनर्नवाः | मञ्जिष्ठारग्वधोशीरत्रायमाणाख्यगोक्षुरान् ||१०६|| पालिकान् पञ्चमूलाल्पसहितान्मदनाष्टकम् | जलाढके पचेत् क्वाथं पादशेषं पुनः पचेत् ||१०७|| क्षीरार्धाढकसंयुक्तमाक्षीरात् सुपरिस्रुतम् | पादेन जाङ्गलरसस्तथा मधुघृतं समम् ||१०८|| शताह्वाफलिनीयष्टीवत्सकैः सरसाञ्जनैः | कार्षिकैः सैन्धवोन्मिश्रैः कल्कैर्बस्तिः प्रयोजितः ||१०९|| वातासृङ्मेहशोफार्शोगुल्ममूत्रविबन्धनुत् | विसर्पज्वरविड्भङ्गरक्तपित्तविनाशनः ||११०|| बल्यः सञ्जीवनो वृष्यश्चक्षुष्यः शूलनाशनः | यापनानामयं राजा बस्तिर्मुस्तादिको मतः ||१११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 54 (112) · Śloka 112

அவேக்ஷ்ய பேஷஜஂ புத்த்யா விகாரஂ ச விகாரவித் | பீஜேநாநேந ஶாஸ்த்ரஜ்ஞஃ குர்யாத்பஸ்திஶதாந்யபி ||௧௧௨||

View original

अवेक्ष्य भेषजं बुद्ध्या विकारं च विकारवित् | बीजेनानेन शास्त्रज्ञः कुर्याद्बस्तिशतान्यपि ||११२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 55 (113) · Śloka 113

அஜீர்ணே ந ப்ரயுஞ்ஜீத திவாஸ்வப்நஂ ச வர்ஜயத் | ஆஹாராசாரிகஂ ஶேஷமந்யத் காமஂ ஸமாசரேத் ||௧௧௩||

View original

अजीर्णे न प्रयुञ्जीत दिवास्वप्नं च वर्जयत् | आहाराचारिकं शेषमन्यत् कामं समाचरेत् ||११३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 56 (114-117) · Śloka 117

யஸ்மாந்மது ச தைலஂ ச ப்ராதாந்யேந ப்ரதீயதே | மாதுதைலிக இத்யேவஂ பிஷக்பிர்பஸ்திருச்யதே ||௧௧௪|| ரதேஷ்வபி ச யுக்தேஷு ஹஸ்த்யஶ்வே சாபி கல்பிதே | யஸ்மாந்ந ப்ரதிஷித்தோऽயமதோ யுக்தரதஃ ஸ்மதஃ ||௧௧௫|| பலோபசயவர்ணாநாஂ யஸ்மாத் வ்யாதிஶதஸ்ய ச | பவத்யேதேந ஸித்திஸ்து ஸித்தபஸ்திரதோ மதஃ ||௧௧௬|| ஸுகிநாமல்பதோஷாணாஂ நித்யஂ ஸ்நிக்தாஶ்ச யே நராஃ | மதுகோஷ்டாஶ்ச யே தேஷாஂ விதேயா மாதுதைலிகாஃ ||௧௧௭||

View original

यस्मान्मधु च तैलं च प्राधान्येन प्रदीयते | माधुतैलिक इत्येवं भिषग्भिर्बस्तिरुच्यते ||११४|| रथेष्वपि च युक्तेषु हस्त्यश्वे चापि कल्पिते | यस्मान्न प्रतिषिद्धोऽयमतो युक्तरथः स्मृतः ||११५|| बलोपचयवर्णानां यस्माद् व्याधिशतस्य च | भवत्येतेन सिद्धिस्तु सिद्धबस्तिरतो मतः ||११६|| सुखिनामल्पदोषाणां नित्यं स्निग्धाश्च ये नराः | मृदुकोष्ठाश्च ये तेषां विधेया माधुतैलिकाः ||११७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 57 (118) · Śloka 118

மதுத்வாத் பாதஹீநத்வாதகத்ஸ்நவிதிஸேவநாத் | ஏகபஸ்திப்ரதாநாச்ச ஸித்தபஸ்திஷ்வயந்த்ரணா ||௧௧௮||

View original

मृदुत्वात् पादहीनत्वादकृत्स्नविधिसेवनात् | एकबस्तिप्रदानाच्च सिद्धबस्तिष्वयन्त्रणा ||११८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 38

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே நிரூஹக்ரமசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ ||௩௮||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने निरूहक्रमचिकित्सितं नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः ||३८||

🔊 Audio coming soon