Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸ್ವೇದಾವಚಾರಣೀಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातः स्वेदावचारणीयं चिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸ್ವೇದಾವಚಾರಣೀಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातः स्वेदावचारणीयं चिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಚತುರ್ವಿಧಃ ಸ್ವೇದಃ; ತದ್ಯಥಾ- ತಾಪಸ್ವೇದ, ಊಷ್ಮಸ್ವೇದ, ಉಪನಾಹಸ್ವೇದೋ, ದ್ರವಸ್ವೇದ ಇತಿ; ಅತ್ರ ಸರ್ವಸ್ವೇದವಿಕಲ್ಪಾವರೋಧಃ ||೩||
चतुर्विधः स्वेदः; तद्यथा- तापस्वेद, ऊष्मस्वेद, उपनाहस्वेदो, द्रवस्वेद इति; अत्र सर्वस्वेदविकल्पावरोधः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ತತ್ರ ತಾಪಸ್ವೇದಃ ಪಾಣಿಕಾಂಸ್ಯಕನ್ದುಕಕಪಾಲವಾಲುಕಾವಸ್ತ್ರೈಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ, ಶಯಾನಸ್ಯ ಚಾಙ್ಗತಾಪೋ ಬಹುಶಃ ಖಾದಿರಾಙ್ಗಾರೈರಿತಿ ||೪||
तत्र तापस्वेदः पाणिकांस्यकन्दुककपालवालुकावस्त्रैः प्रयुज्यते, शयानस्य चाङ्गतापो बहुशः खादिराङ्गारैरिति ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5-7) · Śloka 7
ಊಷ್ಮಸ್ವೇದಸ್ತು ಕಪಾಲಪಾಷಾಣೇಷ್ಟಕಾಲೋಹಪಿಣ್ಡಾನಗ್ನಿವರ್ಣಾನದ್ಭಿರಾಸಿಞ್ಚೇದಮ್ಲದ್ರವ್ಯೈರ್ವಾ, ತೈರಾರ್ದ್ರಾಲಕ್ತಕಪರಿವೇಷ್ಟಿತೈರಙ್ಗಪ್ರದೇಶಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್ | ಮಾಂಸರಸಪಯೋದಧಿಸ್ನೇಹಧಾನ್ಯಾಮ್ಲವಾತಹರಪತ್ರಭಙ್ಗಕ್ವಾಥಪೂರ್ಣಾಂ ವಾ ಕುಮ್ಭೀಮನುತಪ್ತಾಂ ಪ್ರಾವೃತ್ಯೋಷ್ಮಾಣಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ | ಪಾರ್ಶ್ವಚ್ಛಿದ್ರೇಣ ವಾ ಕುಮ್ಭೇನಾಧೋಮುಖೇನ ತಸ್ಯಾ ಮುಖಮಭಿಸನ್ಧಾಯ ತಸ್ಮಿಞ್ಛಿದ್ರೇ ಹಸ್ತಿಶುಣ್ಡಾಕಾರಾಂ ನಾಡೀಂ ಪ್ರಣಿಧಾಯ ತಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್ ||೫|| ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಂ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಂ ಗುರುಪ್ರಾವರಣಾವೃತಮ್ | ಹಸ್ತಿಶುಣ್ಡಿಕಯಾ ನಾಡ್ಯಾ ಸ್ವೇದಯೇದ್ವಾತರೋಗಿಣಮ್ | ಸುಖಾ ಸರ್ವಾಙ್ಗಗಾ ಹ್ಯೇಷಾ ನ ಚ ಕ್ಲಿಶ್ನಾತಿ ಮಾನವಮ್ ||೬|| ವ್ಯಾಮಾರ್ಧಮಾತ್ರಾ ತ್ರಿರ್ವಕ್ರಾ ಹಸ್ತಿಹಸ್ತಸಮಾಕೃತಿಃ | ಸ್ವೇದನಾರ್ಥೇ ಹಿತಾ ನಾಡೀ ಕೈಲಿಞ್ಜೀ ಹಸ್ತಿಶುಣ್ಡಿಕಾ ||೭||
ऊष्मस्वेदस्तु कपालपाषाणेष्टकालोहपिण्डानग्निवर्णानद्भिरासिञ्चेदम्लद्रव्यैर्वा, तैरार्द्रालक्तकपरिवेष्टितैरङ्गप्रदेशं स्वेदयेत् | मांसरसपयोदधिस्नेहधान्याम्लवातहरपत्रभङ्गक्वाथपूर्णां वा कुम्भीमनुतप्तां प्रावृत्योष्माणं गृह्णीयात् | पार्श्वच्छिद्रेण वा कुम्भेनाधोमुखेन तस्या मुखमभिसन्धाय तस्मिञ्छिद्रे हस्तिशुण्डाकारां नाडीं प्रणिधाय तं स्वेदयेत् ||५|| सुखोपविष्टं स्वभ्यक्तं गुरुप्रावरणावृतम् | हस्तिशुण्डिकया नाड्या स्वेदयेद्वातरोगिणम् | सुखा सर्वाङ्गगा ह्येषा न च क्लिश्नाति मानवम् ||६|| व्यामार्धमात्रा त्रिर्वक्रा हस्तिहस्तसमाकृतिः | स्वेदनार्थे हिता नाडी कैलिञ्जी हस्तिशुण्डिका ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 9
ಪುರುಷಾಯಾಮಮಾತ್ರಾಂ ಚ ಭೂಮಿಮುತ್ಕೀರ್ಯ ಖಾದಿರೈಃ | ಕಾಷ್ಠೈರ್ದಗ್ಧ್ವಾ ತಥಾಽಽಭ್ಯುಕ್ಷ್ಯ ಕ್ಷೀರಧಾನ್ಯಾಮ್ಲವಾರಿಭಿಃ ||೮|| ಪತ್ರಭಙ್ಗೈರವಚ್ಛಾದ್ಯ ಶಯಾನಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್ತತಃ |೯|
पुरुषायाममात्रां च भूमिमुत्कीर्य खादिरैः | काष्ठैर्दग्ध्वा तथाऽऽभ्युक्ष्य क्षीरधान्याम्लवारिभिः ||८|| पत्रभङ्गैरवच्छाद्य शयानं स्वेदयेत्ततः |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
ಪೂರ್ವವತ್ ಸ್ವೇದಯೇದ್ದಗ್ಧ್ವಾ ಭಸ್ಮಾಪೋಹ್ಯಾಪಿ ವಾ ಶಿಲಾಮ್ ||೯||
पूर्ववत् स्वेदयेद्दग्ध्वा भस्मापोह्यापि वा शिलाम् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
ಪೂರ್ವವತ್ ಕುಟೀಂ ವಾ ಚತುರ್ದ್ವಾರಾಂ ಕೃತ್ವಾ ತಸ್ಯಾಮುಪವಿಷ್ಟಸ್ಯಾನ್ತಶ್ಚತುರ್ದ್ವಾರೇಽಙ್ಗಾರಾನುಪಸನ್ಧಾಯ ತಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್ ||೧೦||
पूर्ववत् कुटीं वा चतुर्द्वारां कृत्वा तस्यामुपविष्टस्यान्तश्चतुर्द्वारेऽङ्गारानुपसन्धाय तं स्वेदयेत् ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
ಕೋಶಧಾನ್ಯಾನಿ ವಾ ಸಮ್ಯಗುಪಸ್ವೇದ್ಯಾಸ್ತೀರ್ಯ ಕಿಲಿಞ್ಜೇಽನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ವಾ ತತ್ಪ್ರತಿರೂಪಕೇ ಶಯಾನಂ ಪ್ರಾವೃತ್ಯ ಸ್ವೇದಯೇತ್; ಏವಂ ಪಾಂಶುಗೋಶಕೃತ್ತುಷಬುಸಪಲಾಲೋಷ್ಮಭಿಃ ಸ್ವೇದಯೇತ್ ||೧೧||
कोशधान्यानि वा सम्यगुपस्वेद्यास्तीर्य किलिञ्जेऽन्यस्मिन् वा तत्प्रतिरूपके शयानं प्रावृत्य स्वेदयेत्; एवं पांशुगोशकृत्तुषबुसपलालोष्मभिः स्वेदयेत् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
ಉಪನಾಹಸ್ವೇದಸ್ತು ವಾತಹರಮೂಲಕಲ್ಕೈರಮ್ಲಪಿಷ್ಟೈರ್ಲವಣಪ್ರಗಾಢೈಃ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಸುಖೋಷ್ಣೈಃ ಪ್ರದಿಹ್ಯ ಸ್ವೇದಯೇತ್ | ಏವಂ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಭಿರೇಲಾದಿಭಿಃ ಸುರಸಾದಿಭಿಸ್ತಿಲಾತಸೀಸರ್ಷಪಕಲ್ಕೈಃ ಕೃಶರಾಪಾಯಸೋತ್ಕಾರಿಕಾಭಿರ್ವೇಶವಾರೈಃ ಸಾಲ್ವಣೈರ್ವಾ ತನುವಸ್ತ್ರಾವನದ್ಧೈಃ ಸ್ವೇದಯೇತ್ ||೧೨||
उपनाहस्वेदस्तु वातहरमूलकल्कैरम्लपिष्टैर्लवणप्रगाढैः सुस्निग्धैः सुखोष्णैः प्रदिह्य स्वेदयेत् | एवं काकोल्यादिभिरेलादिभिः सुरसादिभिस्तिलातसीसर्षपकल्कैः कृशरापायसोत्कारिकाभिर्वेशवारैः साल्वणैर्वा तनुवस्त्रावनद्धैः स्वेदयेत् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (13) · Śloka 13
ದ್ರವಸ್ವೇದಸ್ತು ವಾತಹರದ್ರವ್ಯಕ್ವಾಥಪೂರ್ಣೇ ಕೋಷ್ಣಕಟಾಹೇ ದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ವಾಽವಗಾಹ್ಯ ಸ್ವೇದಯೇತ್, ಏವಂ ಪಯೋಮಾಂಸರಸಯೂಷತೈಲಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಘೃತವಸಾಮೂತ್ರೇಷ್ವವಗಾಹೇತ; ಏತೈರೇವ ಸುಖೋಷ್ಣೈಃ ಕಷಾಯೈಶ್ಚ ಪರಿಷಿಞ್ಚೇದಿತಿ ||೧೩||
द्रवस्वेदस्तु वातहरद्रव्यक्वाथपूर्णे कोष्णकटाहे द्रोण्यां वाऽवगाह्य स्वेदयेत्, एवं पयोमांसरसयूषतैलधान्याम्लघृतवसामूत्रेष्ववगाहेत; एतैरेव सुखोष्णैः कषायैश्च परिषिञ्चेदिति ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (14) · Śloka 14
ತತ್ರ ತಾಪೋಷ್ಮಸ್ವೇದೌ ವಿಶೇಷತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಘ್ನೌ, ಉಪನಾಹಸ್ವೇದೋ ವಾತಘ್ನಃ, ಅನ್ಯತರಸ್ಮಿನ್ ಪಿತ್ತಸಂಸೃಷ್ಟೇ ದ್ರವಸ್ವೇದ ಇತಿ ||೧೪||
तत्र तापोष्मस्वेदौ विशेषतः श्लेष्मघ्नौ, उपनाहस्वेदो वातघ्नः, अन्यतरस्मिन् पित्तसंसृष्टे द्रवस्वेद इति ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (15) · Śloka 15
ಕಫಮೇದೋನ್ವಿತೇ ವಾಯೌ ನಿವಾತಾತಪಗುರುಪ್ರಾವರಣನಿಯುದ್ಧಾಧ್ವವ್ಯಾಯಾಮಭಾರಹರಣಾಮರ್ಷೈಃ ಸ್ವೇದಮುತ್ಪಾದಯೇದಿತಿ ||೧೫||
कफमेदोन्विते वायौ निवातातपगुरुप्रावरणनियुद्धाध्वव्यायामभारहरणामर्षैः स्वेदमुत्पादयेदिति ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಚತುರ್ವಿಧೋ ಯೋಽಭಿಹಿತೋ ದ್ವಿಧಾ ಸ್ವೇದಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ | ಸರ್ವಸ್ಮಿನ್ನೇವ ದೇಹೇ ತು ದೇಹಸ್ಯಾವಯವೇ ತಥಾ ||೧೬||
भवन्ति चात्र- चतुर्विधो योऽभिहितो द्विधा स्वेदः प्रयुज्यते | सर्वस्मिन्नेव देहे तु देहस्यावयवे तथा ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17-19) · Śloka 19
ಯೇಷಾಂ ನಸ್ಯಂ ವಿಧಾತವ್ಯಂ ಬಸ್ತಿಶ್ಚೈವ ಹಿ ದೇಹಿನಾಮ್ | ಶೋಧನೀಯಾಶ್ಚ ಯೇ ಕೇಚಿತ್ ಪೂರ್ವಂ ಸ್ವೇದ್ಯಾಸ್ತು ತೇ ಮತಾಃ ||೧೭|| ಪಶ್ಚಾತ್ ಸ್ವೇದ್ಯಾ ಹೃತೇ ಶಲ್ಯೇ ಮೂಢಗರ್ಭಾಽನುಪದ್ರವಾ | ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಜಾತಾ ಕಾಲೇ ಯಾ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸ್ವೇದ್ಯಾ ವಿಜಾನತಾ ||೧೮|| ಸ್ವೇದ್ಯಃ ಪೂರ್ವಂ ಚ ಪಶ್ಚಾಚ್ಚ ಭಗನ್ದರ್ಯರ್ಶಸಸ್ತಥಾ | ಅಶ್ಮರ್ಯಾ ಚಾತುರೋ ಜನ್ತುಃ ಶೇಷಾಞ್ಛಾಸ್ತ್ರೇ ಪ್ರಚಕ್ಷ್ಮಹೇ ||೧೯||
येषां नस्यं विधातव्यं बस्तिश्चैव हि देहिनाम् | शोधनीयाश्च ये केचित् पूर्वं स्वेद्यास्तु ते मताः ||१७|| पश्चात् स्वेद्या हृते शल्ये मूढगर्भाऽनुपद्रवा | सम्यक् प्रजाता काले या पश्चात् स्वेद्या विजानता ||१८|| स्वेद्यः पूर्वं च पश्चाच्च भगन्दर्यर्शसस्तथा | अश्मर्या चातुरो जन्तुः शेषाञ्छास्त्रे प्रचक्ष्महे ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (20) · Śloka 20
ನಾನಭ್ಯಕ್ತೇ ನಾಪಿ ಚಾಸ್ನಿಗ್ಧದೇಹೇ ಸ್ವೇದೋ ಯೋಜ್ಯಃ ಸ್ವೇದವಿದ್ಭಿಃ ಕಥಞ್ಚಿತ್ | ದೃಷ್ಟಂ ಲೋಕೇ ಕಾಷ್ಠಮಸ್ನಿಗ್ಧಮಾಶು ಗಚ್ಛೇದ್ಭಙ್ಗಂ ಸ್ವೇದಯೋಗೈರ್ಗೃಹೀತಮ್ ||೨೦||
नानभ्यक्ते नापि चास्निग्धदेहे स्वेदो योज्यः स्वेदविद्भिः कथञ्चित् | दृष्टं लोके काष्ठमस्निग्धमाशु गच्छेद्भङ्गं स्वेदयोगैर्गृहीतम् ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (21) · Śloka 21
ಸ್ನೇಹಕ್ಲಿನ್ನಾ ಧಾತುಸಂಸ್ಥಾಶ್ಚ ದೋಷಾಃ ಸ್ವಸ್ಥಾನಸ್ಥಾ ಯೇ ಚ ಮಾರ್ಗೇಷು ಲೀನಾಃ | ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ವೇದೈರ್ಯೋಜಿತೈಸ್ತೇ ದ್ರವತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಕೋಷ್ಠಂ ಶೋಧನೈರ್ಯಾನ್ತ್ಯಶೇಷಮ್ ||೨೧||
स्नेहक्लिन्ना धातुसंस्थाश्च दोषाः स्वस्थानस्था ये च मार्गेषु लीनाः | सम्यक् स्वेदैर्योजितैस्ते द्रवत्वं प्राप्ताः कोष्ठं शोधनैर्यान्त्यशेषम् ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (22) · Śloka 22
ಅಗ್ನೇರ್ದೀಪ್ತಿಂ ಮಾರ್ದವಂ ತ್ವಕ್ಪ್ರಸಾದಂ ಭಕ್ತಶ್ರದ್ಧಾಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ನಿರ್ಮಲತ್ವಮ್ | ಕುರ್ಯಾತ್ ಸ್ವೇದೋ ಹನ್ತಿ ನಿದ್ರಾಂ ಸತನ್ದ್ರಾಂ ಸನ್ಧೀನ್ ಸ್ತಬ್ಧಾಂಶ್ಚೇಷ್ಟಯೇದಾಶು ಯುಕ್ತಃ ||೨೨||
अग्नेर्दीप्तिं मार्दवं त्वक्प्रसादं भक्तश्रद्धां स्रोतसां निर्मलत्वम् | कुर्यात् स्वेदो हन्ति निद्रां सतन्द्रां सन्धीन् स्तब्धांश्चेष्टयेदाशु युक्तः ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23-24) · Śloka 24
ಸ್ವೇದಾಸ್ರಾವೋ ವ್ಯಾಧಿಹಾನಿರ್ಲಘುತ್ವಂ ಶೀತಾರ್ಥಿತ್ವಂ ಮಾರ್ದವಂ ಚಾತುರಸ್ಯ | ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವಿನ್ನೇ ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರಾಹುರೇತನ್ಮಿಥ್ಯಾಸ್ವಿನ್ನೇ ವ್ಯತ್ಯಯೇನೈತದೇವ ||೨೩|| ಸ್ವಿನ್ನೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ಸನ್ಧಿಪೀಡಾ ವಿದಾಹಃ ಸ್ಫೋಟೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತಪ್ರಕೋಪಃ | ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಭ್ರಾನ್ತಿರ್ದಾಹತೃಷ್ಣೇ ಕ್ಲಮಶ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್ತೂರ್ಣಂ ತತ್ರ ಶೀತಂ ವಿಧಾನಮ್ ||೨೪||
स्वेदास्रावो व्याधिहानिर्लघुत्वं शीतार्थित्वं मार्दवं चातुरस्य | सम्यक्स्विन्ने लक्षणं प्राहुरेतन्मिथ्यास्विन्ने व्यत्ययेनैतदेव ||२३|| स्विन्नेऽत्यर्थं सन्धिपीडा विदाहः स्फोटोत्पत्तिः पित्तरक्तप्रकोपः | मूर्च्छा भ्रान्तिर्दाहतृष्णे क्लमश्च कुर्यात्तूर्णं तत्र शीतं विधानम् ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (25) · Śloka 26
ಪಾಣ್ಡುರ್ಮೇಹೀ ಪಿತ್ತರಕ್ತೀ ಕ್ಷಯಾರ್ತಃ ಕ್ಷಾಮೋಽಜೀರ್ಣೀ ಚೋದರಾರ್ತೋ ವಿಷಾರ್ತಃ | ತೃಡ್ಚ್ಛರ್ದ್ಯಾರ್ತೋ ಗರ್ಭಿಣೀ ಪೀತಮದ್ಯೋ ನೈತೇ ಸ್ವೇದ್ಯಾ ಯಶ್ಚ ಮರ್ತ್ಯೋಽತಿಸಾರೀ | ಸ್ವೇದಾದೇಷಾಂ ಯಾನ್ತಿ ದೇಹಾ ವಿನಾಶಂ ನೋಸಾಧ್ಯತ್ವಂ ಯಾನ್ತಿ ಚೈಷಾಂ ವಿಕಾರಾಃ ||೨೫|| ಸ್ವೇದೈಃ ಸಾಧ್ಯೋ ದುರ್ಬಲೋಽಜೀರ್ಣಭಕ್ತಃ ಸ್ಯಾತಾಂ ಚೇದ್ದ್ವೌ ಸ್ವೇದನೀಯೌ ತತಸ್ತೌ |೨೬|
पाण्डुर्मेही पित्तरक्ती क्षयार्तः क्षामोऽजीर्णी चोदरार्तो विषार्तः | तृड्च्छर्द्यार्तो गर्भिणी पीतमद्यो नैते स्वेद्या यश्च मर्त्योऽतिसारी | स्वेदादेषां यान्ति देहा विनाशं नोसाध्यत्वं यान्ति चैषां विकाराः ||२५|| स्वेदैः साध्यो दुर्बलोऽजीर्णभक्तः स्यातां चेद्द्वौ स्वेदनीयौ ततस्तौ |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (26-29) · Śloka 29
ಏತೇಷಾಂ ಸ್ವೇದಸಾಧ್ಯಾ ಯೇ ವ್ಯಾಧಯಸ್ತೇಷು ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ | ಮೃದೂನ್ ಸ್ವೇದಾನ್ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ತಥಾ ಹೃನ್ಮುಷ್ಕದೃಷ್ಟಿಷು ||೨೬|| ಸರ್ವಾನ್ ಸ್ವೇದಾನ್ನಿವಾತೇ ಚ ಜೀರ್ಣಾನ್ನಸ್ಯಾವಚಾರಯೇತ್ | ಸ್ನೇಹಾಭ್ಯಕ್ತಶರೀರಸ್ಯ ಶೀತೈರಾಚ್ಛಾದ್ಯ ಚಕ್ಷುಷೀ ||೨೭|| ಸ್ವಿದ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಚ ಮುಹುರ್ಹೃದಯಂ ಶೀತಲೈಃ ಸ್ಪೃಶೇತ್ | ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವಿನ್ನಂ ವಿಮೃದಿತಂ ಸ್ನಾತಮುಷ್ಣಾಮ್ಬುಭಿಃ ಶನೈಃ ||೨೮|| ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಂ ಪ್ರಾವೃತಾಙ್ಗಂ ಚ ನಿವಾತಶರಣಸ್ಥಿತಮ್ | ಭೋಜಯೇದನಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಸರ್ವಂ ಚಾಚಾರಮಾದಿಶೇತ್ ||೨೯||
एतेषां स्वेदसाध्या ये व्याधयस्तेषु बुद्धिमान् | मृदून् स्वेदान् प्रयुञ्जीत तथा हृन्मुष्कदृष्टिषु ||२६|| सर्वान् स्वेदान्निवाते च जीर्णान्नस्यावचारयेत् | स्नेहाभ्यक्तशरीरस्य शीतैराच्छाद्य चक्षुषी ||२७|| स्विद्यमानस्य च मुहुर्हृदयं शीतलैः स्पृशेत् | सम्यक्स्विन्नं विमृदितं स्नातमुष्णाम्बुभिः शनैः ||२८|| स्वभ्यक्तं प्रावृताङ्गं च निवातशरणस्थितम् | भोजयेदनभिष्यन्दि सर्वं चाचारमादिशेत् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 32
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವೇದಾವಚಾರಣೀಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೨||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने स्वेदावचारणीयं चिकित्सितं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः ||३२||
🔊 Audio coming soon