13. kṣudrarōganidānam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ க்ஷுத்ரரோகாணாஂ நிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ஸமாஸேந சதுஶ்சத்வாரிஂஶத் க்ஷுத்ரரோகா பவந்தி | தத்யதா,- அஜகல்லிகா, யவப்ரக்யா, அந்தாலஜீ, விவதா, கச்சபிகா, வல்மீகஂ, இந்த்ரவத்தா , பநஸிகா, பாஷாணகர்தபஃ, ஜாலகர்தபஃ, கக்ஷா , விஸ்போடகஃ, அக்நிரோஹிணீ, சிப்பஂ, குநகஃ, அநுஶயீ, விதாரிகா ஶர்கரார்புதஂ, பாமா, விசர்சிகா, ரகஸா, பாததாரிகா, கதரஂ, அலஸேந்த்ரலுப்தௌ , தாருணகஃ, அருஂஷிகா, பலிதஂ, மஸூரிகா, யௌவநபிடகா, பத்மிநீகண்டகஃ, ஜதுமணிஃ, மஶகஃ, சர்மகீலஃ , திலகாலகஃ, ந்யச்சஂ, வ்யங்கஃ, பரிவர்திகா, அவபாடிகா, நிருத்தப்ரகஶஃ ஸந்நிருத்தகுதஃ, அஹிபூதநஂ, வஷணகச்ச்ரஃ, குதப்ரஂஶஶ்சேதி ||௩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ஸ்நிக்தா ஸவர்ணா க்ரதிதா நீருஜா முத்கஸந்நிபா | கபவாதோத்திதா ஜ்ஞேயா பாலாநாமஜகல்லிகா ||௪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

யவாகாரா ஸுகடிநா க்ரதிதா மாஂஸஸஂஶ்ரிதா | பிடகா ஶ்லேஷ்மவாதாப்யாஂ யவப்ரக்யேதி ஸோச்யதே ||௫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

கநாமவக்த்ராஂ பிடகாமுந்நதாஂ பரிமண்டலாம் | அந்தாலஜீமல்பபூயாஂ தாஂ வித்யாத் கபவாதஜாம் ||௬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

விவதாஸ்யாஂ மஹாதாஹாஂ பக்வோதும்பரஸந்நிபாம் | விவதாமிதி தாஂ வித்யாத் பித்தோத்தாஂ பரிமண்டலாம் ||௭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

க்ரதிதாஃ பஞ்ச வா ஷட்வா தாருணாஃ கச்சபோந்நதாஃ | கபாநிலாப்யாஂ பிடகா ஜ்ஞேயா கச்சபிகா புதைஃ ||௮||

Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10

பாணிபாததலே ஸந்தௌ க்ரீவாயாமூர்த்வஜத்ருணி | க்ரந்திர்வல்மீகவத்யஸ்து ஶநைஃ ஸமுபசீயதே ||௯|| தோதக்லேதபரீதாஹகண்டூமத்பிர்முகைர்வதஃ | வ்யாதிர்வல்மீக இத்யேஷ கபபித்தாநிலோத்பவஃ ||௧௦||

Adhikarana 9 (11) · Śloka 12

பத்மபுஷ்கரவந்மத்யே பிடகாபிஃ ஸமாசிதாம் | இந்த்ரவத்தாஂ து தாஂ வித்யாத்வாதபித்தோத்திதாஂ பிஷக் ||௧௧|| மண்டலஂ வத்தமுத்ஸந்நஂ ஸரக்தஂ பிடகாசிதம் | ருஜாகரீஂ கதர்பிகாஂ தாஂ வித்யாத்வாதபித்தஜாம் |௧௨|

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

கர்ணௌ பரி ஸமந்தாத்வா பஷ்டே வா பிடகோக்ரருக் | ஶாலூகவத்பநஸிகாஂ தாஂ வித்யாச்ச்லேஷ்மவாதஜாம் ||௧௨||

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

ஹநுஸந்தௌ ஸமுத்பூதஂ ஶோபமல்பருஜஂ ஸ்திரம் | பாஷாணகர்தபஂ வித்யாத்பலாஸபவநாத்மகம் ||௧௩||

Adhikarana 12 (14) · Śloka 14

விஸர்பவத் ஸர்பதி யோ தாஹஜ்வரகரஸ்தநுஃ | அபாகஃ ஶ்வயதுஃ பித்தாத் ஸ ஜ்ஞேயோ ஜாலகர்தபஃ ||௧௪||

Adhikarana 13 (15) · Śloka 15

பிடிகாமுத்தமாங்கஸ்தாஂ வத்தாமுக்ரருஜாஜ்வராம் | ஸர்வாத்மகாஂ ஸர்வலிங்காஂ ஜாநீயாதிரிவேல்லிகாம் ||௧௫||

Adhikarana 14 (16) · Śloka 16

பாஹுபார்ஶ்வாஂஸகக்ஷாஸு கஷ்ணஸ்போடாஂ ஸவேதநாம் | பித்தப்ரகோபஸம்பூதாஂ கக்ஷாமிதி விநிர்திஶேத் ||௧௬||

Adhikarana 15 (17) · Śloka 17

ஏகாமேவஂவிதாஂ தஷ்ட்வா பிடிகாஂ ஸ்போடஸந்நிபாம் | த்வக்கதாஂ பித்தகோபேந கந்தநாமாஂ ப்ரசக்ஷதே ||௧௭||

Adhikarana 16 (18) · Śloka 18

அக்நிதக்தநிபாஃ ஸ்போடாஃ ஸஜ்வராஃ பித்தரக்ததஃ | க்வசித் ஸர்வத்ர வா தேஹே ஸ்மதா விஸ்போடகா இதி ||௧௮||

Adhikarana 17 (19-20) · Śloka 20

கக்ஷாபாகேஷு யே ஸ்போடா ஜாயந்தே மாஂஸதாரு(ர)ணாஃ | அந்தர்தாஹஜ்வரகரா தீப்தபாவகஸந்நிபாஃ ||௧௯|| ஸப்தாஹாத்வா தஶாஹாத்வா பக்ஷாத்வா ந்கந்தி மாநவம் | தாமக்நிரோஹிணீஂ வித்யாதஸாத்யாஂ ஸந்நிபாததஃ ||௨௦||

Adhikarana 18 (20-22) · Śloka 23

நகமாஂஸமதிஷ்டாய பித்தஂ வாதஶ்ச வேதநாம் | கரோதி தாஹபாகௌ ச தஂ வ்யாதிஂ சிப்பமாதிஶேத் ||௨௧|| ததேவாக்ஷதரோகாக்யஂ ததோபநகமித்யபி | அபிகாதாத் ப்ரதுஷ்டோ யோ நகோ ரூக்ஷோऽஸிதஃ கரஃ ||௨௨|| பவேத்தஂ குநகஂ வித்யாத் குலீநமிதி ஸஞ்ஜ்ஞிதம் |௨௩|

Adhikarana 19 (23) · Śloka 24

கம்பீராமல்பஸஂரம்பாஂ ஸவர்ணாமுபரிஸ்திதாம் ||௨௩|| கபாதந்தஃப்ரபாகாஂ தாஂ வித்யாதநுஶயீஂ பிஷக் |௨௪|

Adhikarana 20 (24) · Śloka 25

விதாரீகந்தவத்வத்தாஂ கக்ஷாவங்க்ஷணஸந்திஷு ||௨௪|| ரக்தாஂ விதாரிகாஂ வித்யாத் ஸர்வஜாஂ ஸர்வலக்ஷணாம் |௨௫|

Adhikarana 21 (25-27) · Śloka 28

ப்ராப்ய மாஂஸஸிராஸ்நாயு ஶ்லேஷ்மா மேதஸ்ததாऽநிலஃ ||௨௫|| க்ரந்திஂ குர்வந்தி பிந்நோऽஸௌ மதுஸர்பிர்வஸாநிபம் | ஸ்ரவத்யாஸ்ராவமத்யர்தஂ தத்ர வத்திஂ கதோऽநிலஃ ||௨௬|| மாஂஸஂ விஶோஷ்ய க்ரதிதாஂ ஶர்கராஂ ஜநயேத் புநஃ | துர்கந்தஂ க்லிந்நமத்யர்தஂ நாநாவர்ணஂ ததஃ ஸிராஃ ||௨௭|| ஸ்ரவந்தி ஸஹஸா ரக்தஂ தத்வித்யாச்சர்கரார்புதம் |௨௮|

Adhikarana 22 (28) · Śloka 28

பாமாவிசர்ச்யௌ குஷ்டேஷு ரகஸா ச ப்ரகீர்திதா ||௨௮||

Adhikarana 23 (29) · Śloka 29

பரிக்ரமணஶீலஸ்ய வாயுரத்யர்தரூக்ஷயோஃ | பாதயோஃ குருதே தாரீஂ ஸருஜாஂ தலஸஂஶ்ரிதஃ ||௨௯||

Adhikarana 24 (30-31) · Śloka 31

ஶர்கரோந்மதிதே பாதே க்ஷதே வா கண்டகாதிபிஃ | மேதோரக்தாநுகைஶ்சைவ தோஷைர்வா ஜாயதே நணாம் ||௩௦|| ஸகீலகடிநோ க்ரந்திர்நிம்நமத்யோந்நதோऽபி வா | கோலமாத்ரஃ ஸருக் ஸ்ராவீ ஜாயதே கதரஸ்து ஸஃ ||௩௧||

Adhikarana 25 (32) · Śloka 32

க்லிந்நாங்குல்யந்தரௌ பாதௌ கண்டூதாஹருகந்விதௌ | துஷ்டகர்தமஸஂஸ்பர்ஶாதலஸஂ தஂ விநிர்திஶேத் ||௩௨||

Adhikarana 26 (33-34) · Śloka 34

ரோமகூபாநுகஂ பித்தஂ வாதேந ஸஹ மூர்ச்சிதம் | ப்ரச்யாவயதி ரோமாணி ததஃ ஶ்லேஷ்மா ஸஶோணிதஃ ||௩௩|| ருணத்தி ரோமகூபாஂஸ்து ததோऽந்யேஷாமஸம்பவஃ | ததிந்த்ரலுப்தஂ காலித்யஂ ருஜ்யேதி ச விபாவ்யதே ||௩௪||

Adhikarana 27 (35) · Śloka 35

தாருணா கண்டுரா ரூக்ஷா கேஶபூமிஃ ப்ரபாட்யதே | கபவாதப்ரகோபேண வித்யாத்தாருணகஂ து தம் ||௩௫||

Adhikarana 28 (36) · Śloka 36

அரூஂஷி பஹுவக்த்ராணி பஹுக்லேதீநி மூர்தநி | கபாஸக்கமிகோபேந நணாஂ வித்யாதருஂஷிகாம் ||௩௬||

Adhikarana 29 (37) · Śloka 37

க்ரோதஶோகஶ்ரமகதஃ ஶரீரோஷ்மா ஶிரோகதஃ | பித்தஂ ச கேஶாந் பசதி பலிதஂ தேந ஜாயதே ||௩௭||

Adhikarana 30 (38) · Śloka 38

தாஹஜ்வரருஜாவந்தஸ்தாம்ராஃ ஸ்போடாஃ ஸபீதகாஃ | காத்ரேஷு வதநே சாந்தர்விஜ்ஞேயாஸ்தா மஸூரிகாஃ ||௩௮||

Adhikarana 31 (39) · Śloka 39

ஶால்மலீகண்டகப்ரக்யாஃ கபமாருதஶோணிதைஃ | ஜாயந்தே பிடகா யூநாஂ வக்த்ரே யா முகதூஷிகாஃ ||௩௯||

Adhikarana 32 (40) · Śloka 40

கண்டகைராசிதஂ வத்தஂ கண்டூமத் பாண்டுமண்டலம் | பத்மிநீகண்டகப்ரக்யைஸ்ததாக்யஂ கபவாதஜம் ||௪௦||

Adhikarana 33 (41) · Śloka 41

நீருஜஂ ஸமமுத்ஸந்நஂ மண்டலஂ கபரக்தஜம் | ஸஹஜஂ ரக்தமீஷச்ச ஶ்லக்ஷ்ணஂ ஜதுமணிஂ விதுஃ ||௪௧||

Adhikarana 34 (42) · Śloka 42

அவேதநஂ ஸ்திரஂ சைவ யஸ்ய காத்ரேஷு தஶ்யதே | மாஷவத்கஷ்ணமுத்ஸந்நமநிலாந்மஷகஂ வதேத் ||௪௨||

Adhikarana 35 (43) · Śloka 43

கஷ்ணாநி திலமாத்ராணி நீருஜாநி ஸமாநி ச | வாதபித்தகபோச்சோஷாத்தாந் வித்யாத்திலகாலகாந் ||௪௩||

Adhikarana 36 (44) · Śloka 44

மண்டலஂ மஹதல்பஂ வா ஶ்யாமஂ வா யதி வா ஸிதம் | ஸஹஜஂ நீருஜஂ காத்ரே ந்யச்சமித்யபிதீயதே ||௪௪||

Adhikarana 37 (45) · Śloka 45

ஸமுத்தாநநிதாநாப்யாஂ சர்மகீலஂ ப்ரகீர்திதம் |௪௫|

Adhikarana 38 (45-46) · Śloka 47

க்ரோதாயாஸப்ரகுபிதோ வாயுஃ பித்தேந ஸஂயுதஃ ||௪௫|| ஸஹஸா முகமாகத்ய மண்டலஂ விஸஜத்யதஃ | நீருஜஂ தநுகஂ ஶ்யாவஂ முகே வ்யங்கஂ தமாதிஶேத் ||௪௬|| கஷ்ணமேவங்குணஂ காத்ரே முகே வா நீலிகாஂ விதுஃ |௪௭|

Adhikarana 39 (47-49) · Śloka 50

மர்தநாத் பீடநாச்சாதி ததைவாப்யபிகாததஃ | மேட்ரசர்ம யதா வாயுர்பஜதே ஸர்வதஶ்சரஃ ||௪௭|| ததா வாதோபஸஷ்டஂ து சர்ம ப்ரதிநிவர்ததே | மணேரதஸ்தாத் கோஶஶ்ச க்ரந்திரூபேண லம்பதே ||௪௮|| ஸவேதநஃ ஸதாஹஶ்ச பாகஂ ச வ்ரஜதி க்வசித் | மாருதாகந்துஸம்பூதாஂ வித்யாத்தாஂ பரிவர்திகாம் ||௪௯|| ஸகண்டூஃ கடிநா சாபி ஸைவ ஶ்லேஷ்மஸமுத்திதா |௫௦|

Adhikarana 40 (50-51) · Śloka 52

அல்பீயஃகாஂ யதா ஹர்ஷாத்பாலாஂ கச்சேத் ஸ்த்ரியஂ நரஃ ||௫௦|| ஹஸ்தாபிகாதாததவா சர்மண்யுத்வர்திதே பலாத் | மர்தநாத்பீடநாத்வாऽபி ஶுக்ரவேகவிகாததஃ ||௫௧|| யஸ்யாவபாட்யதே சர்ம தாஂ வித்யாதவபாடிகாம் |௫௨|

Adhikarana 41 (52-54) · Śloka 54

வாதோபஸஷ்டமேவஂ து சர்ம ஸஂஶ்ரயதே மணிம் ||௫௨|| மணிஶ்சர்மோபநத்தஸ்து மூத்ரஸ்ரோதோ ருணத்தி ச | நிருத்தப்ரகஶே தஸ்மிந்மந்ததாரமவேதநம் ||௫௩|| மூத்ரஂ ப்ரவர்ததே ஜந்தோர்மணிர்ந ச விதீர்யதே | நிருத்தப்ரகஶஂ வித்யாத்துரூடாஂ சாவபாடிகாம் ||௫௪||

Adhikarana 42 (55-56) · Śloka 56

வேகஸந்தாரணாத்வாயுர்விஹதோ குதமாஶ்ரிதஃ | நிருணத்தி மஹத்ஸ்ரோதஃ ஸூக்ஷ்மத்வாரஂ கரோதி ச ||௫௫|| மார்கஸ்ய ஸௌக்ஷ்ம்யாத் கச்ச்ரேண புரீஷஂ தஸ்ய கச்சதி | ஸந்நிருத்தகுதஂ வ்யாதிமேநஂ வித்யாத் ஸுதுஸ்தரம் ||௫௬||

Adhikarana 43 (57-58) · Śloka 58

ஶகந்மூத்ரஸமாயுக்தேऽதௌதேऽபாநே ஶிஶோர்பவேத் | ஸ்விந்நஸ்யாஸ்நாப்யமாநஸ்ய கண்டூ ரக்தகபோத்பவா ||௫௭|| கண்டூயநாத்ததஃ க்ஷிப்ரஂ ஸ்போடாஃ ஸ்ராவஶ்ச ஜாயதே | ஏகீபூதஂ வ்ரணைர்கோரஂ தஂ வித்யாதஹிபூதநம் ||௫௮||

Adhikarana 44 (59-60) · Śloka 60

ஸ்நாநோத்ஸாதநஹீநஸ்ய மலோ வஷணஸஂஶ்ரிதஃ | யதா ப்ரக்லித்யதே ஸ்வேதாத் கண்டூஂ ஸஞ்ஜநயேத்ததா ||௫௯|| தத்ர கண்டூயநாத் க்ஷிப்ரஂ ஸ்போடாஃ ஸ்ராவஶ்ச ஜாயதே | ப்ராஹுர்வஷணகச்சூஂ தாஂ ஶ்லேஷ்மரக்தப்ரகோபஜாம் ||௬௦||

Adhikarana 45 (61) · Śloka 61

ப்ரவாஹணாதிஸாராப்யாஂ நிர்கச்சதி குதஂ பஹிஃ | ரூக்ஷதுர்பலதேஹஸ்ய தஂ குதப்ரஂஶமாதிஶேத் ||௬௧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 13

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ நிதாநஸ்தாநே க்ஷுத்ரரோகநிதாநஂ நாம த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ ||௧௩||