Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ മൂഢഗര്ഭനിദാനം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो मूढगर्भनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
8. mūḍhagarbhanidānam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ഗ്രാമ്യധര്മയാനവാഹനാധ്വഗമനപ്രസ്ഖലനപ്രപതനപ്രപീഡനധാവനാഭിഘാതവിഷമശയനാസനോപവാസവേഗാഭിഘാതാതിരൂക്ഷ- കടുതിക്തഭോജനശോകാതിക്ഷാരസേവനാതിസാരവമനവിരേചനപ്രേങ്ഖോലനാജീര്ണഗര്ഭശാതനപ്രഭൃതിഭിര്വിശേഷൈര്ബന്ധനാന്മുച്യതേ ഗര്ഭഃ, ഫലമിവ വൃന്തബന്ധനാദഭിഘാതവിശേഷൈഃ; സ വിമുക്തബന്ധനോ ഗര്ഭാശയമതിക്രമ്യ യകൃത്പ്ലീഹാന്ത്രവിവരൈരവസ്രംസമാനഃ കോഷ്ഠസങ്ക്ഷോഭമാപാദയതി, തസ്യാ ജഠരസങ്ക്ഷോഭാദ്വായുരപാനോ മൂഢഃ പാര്ശ്വബസ്തിശീര്ഷോദരയോനിശൂലാനാഹമൂത്രസങ്ഗാനാമന്യതമമാപദ്യ ഗര്ഭം ച്യാവയതി തരുണം ശോണിതസ്രാവേണ; തമേവ കദാചിദ്വിവൃദ്ധമസമ്യഗാഗതമപത്യപഥമനുപ്രാപ്തമനിരസ്യമാനം വിഗുണാപാനസമ്മോഹിതം ഗര്ഭം മൂഢഗര്ഭമിത്യാചക്ഷതേ ||൩||
View original
ग्राम्यधर्मयानवाहनाध्वगमनप्रस्खलनप्रपतनप्रपीडनधावनाभिघातविषमशयनासनोपवासवेगाभिघातातिरूक्ष- कटुतिक्तभोजनशोकातिक्षारसेवनातिसारवमनविरेचनप्रेङ्खोलनाजीर्णगर्भशातनप्रभृतिभिर्विशेषैर्बन्धनान्मुच्यते गर्भः, फलमिव वृन्तबन्धनादभिघातविशेषैः; स विमुक्तबन्धनो गर्भाशयमतिक्रम्य यकृत्प्लीहान्त्रविवरैरवस्रंसमानः कोष्ठसङ्क्षोभमापादयति, तस्या जठरसङ्क्षोभाद्वायुरपानो मूढः पार्श्वबस्तिशीर्षोदरयोनिशूलानाहमूत्रसङ्गानामन्यतममापद्य गर्भं च्यावयति तरुणं शोणितस्रावेण; तमेव कदाचिद्विवृद्धमसम्यगागतमपत्यपथमनुप्राप्तमनिरस्यमानं विगुणापानसम्मोहितं गर्भं मूढगर्भमित्याचक्षते ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
തതഃ കീലഃ പ്രതിഖുരോ ബീജകഃ പരിഘ ഇതി | തത്ര, ഊര്ധ്വബാഹുശിരഃപാദോ യോ യോനിമുഖം നിരുണദ്ധി കീല ഇവ സ കീലഃ; നിഃസൃതഹസ്തപാദശിരാഃ കായസങ്ഗീ പ്രതിഖുരഃ; യോ നിര്ഗച്ഛത്യേകശിരോഭുജഃ സ ബീജകഃ; യസ്തു പരിഘ ഇവ യോനിമുഖമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി സ പരിഘഃ; ഇതി ചതുര്വിധോ ഭവതീത്യേകേ ഭാഷന്തേ | തത്തു ന സമ്യക്; കസ്മാത്? സ യദാ വിഗുണാനിലപ്രപീഡിതോऽപത്യപഥമനേകധാ പ്രപദ്യതേ തദാ സങ്ഖ്യാ ഹീയതേ ||൪||
View original
ततः कीलः प्रतिखुरो बीजकः परिघ इति | तत्र, ऊर्ध्वबाहुशिरःपादो यो योनिमुखं निरुणद्धि कील इव स कीलः; निःसृतहस्तपादशिराः कायसङ्गी प्रतिखुरः; यो निर्गच्छत्येकशिरोभुजः स बीजकः; यस्तु परिघ इव योनिमुखमावृत्य तिष्ठति स परिघः; इति चतुर्विधो भवतीत्येके भाषन्ते | तत्तु न सम्यक्; कस्मात्? स यदा विगुणानिलप्रपीडितोऽपत्यपथमनेकधा प्रपद्यते तदा सङ्ख्या हीयते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
തത്ര, കശ്ചിദ്ദ്വാഭ്യാം സക്ഥിഭ്യാം യോനിമുഖം പ്രതിപദ്യതേ; കശ്ചിദാഭുഗ്നൈകസക്ഥിരേകേന; കശ്ചിദാഭുഗ്നസക്ഥിശരീരഃ സ്ഫിഗ്ദേശേന തിര്യഗാഗതഃ; കശ്ചിദുരഃപാര്ശ്വപൃഷ്ഠാനാമന്യതമേന യോനിദ്വാരം പിധായാവതിഷ്ഠതേ; അന്തഃപാര്ശ്വാപവൃത്തശിരാഃ കശ്ചിദേകേന ബാഹുനാ; കശ്ചിദാഭുഗ്നശിരാ ബാഹുദ്വയേന; കശ്ചിദാഭുഗ്നമധ്യോ ഹസ്തപാദശിരോഭിഃ; കശ്ചിദേകേന സക്ഥ്നാ യോനിമുഖം പ്രതിപദ്യതേऽപരേണ പായുമ്; ഇത്യഷ്ടവിധാ മൂഢഗര്ഭഗതിരുദ്ദിഷ്ടാ സമാസേന ||൫||
View original
तत्र, कश्चिद्द्वाभ्यां सक्थिभ्यां योनिमुखं प्रतिपद्यते; कश्चिदाभुग्नैकसक्थिरेकेन; कश्चिदाभुग्नसक्थिशरीरः स्फिग्देशेन तिर्यगागतः; कश्चिदुरःपार्श्वपृष्ठानामन्यतमेन योनिद्वारं पिधायावतिष्ठते; अन्तःपार्श्वापवृत्तशिराः कश्चिदेकेन बाहुना; कश्चिदाभुग्नशिरा बाहुद्वयेन; कश्चिदाभुग्नमध्यो हस्तपादशिरोभिः; कश्चिदेकेन सक्थ्ना योनिमुखं प्रतिपद्यतेऽपरेण पायुम्; इत्यष्टविधा मूढगर्भगतिरुद्दिष्टा समासेन ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
തത്ര ദ്വാവന്ത്യാവസാധ്യൌ മൂഢഗര്ഭൌ, ശേഷാനപി വിപരീതേന്ദ്രിയാര്ഥാക്ഷേപകയോനിഭ്രംശസംവരണമക്കല്ലശ്വാസകാസഭ്രമനിപീഡിതാന് പരിഹരേത് ||൬||
View original
तत्र द्वावन्त्यावसाध्यौ मूढगर्भौ, शेषानपि विपरीतेन्द्रियार्थाक्षेपकयोनिभ्रंशसंवरणमक्कल्लश्वासकासभ्रमनिपीडितान् परिहरेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8
ഭവന്തി ചാത്ര- കാലസ്യ പരിണാമേന മുക്തം വൃന്താദ്യഥാ ഫലമ് | പ്രപദ്യതേ സ്വഭാവേന നാന്യഥാ പതിതും ധ്രുവമ് ||൭|| ഏവം കാലപ്രകര്ഷേണ മുക്തോ നാഡീനിബന്ധനാത് | ഗര്ഭാശയസ്ഥോ യോ ഗര്ഭോ ജനനായ പ്രപദ്യതേ ||൮||
View original
भवन्ति चात्र- कालस्य परिणामेन मुक्तं वृन्ताद्यथा फलम् | प्रपद्यते स्वभावेन नान्यथा पतितुं ध्रुवम् ||७|| एवं कालप्रकर्षेण मुक्तो नाडीनिबन्धनात् | गर्भाशयस्थो यो गर्भो जननाय प्रपद्यते ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
കൃമിവാതാഭിഘാതൈസ്തു തദേവോപദ്രുതം ഫലമ് | പതത്യകാലേऽപി യഥാ തഥാ സ്യാദ്ഗര്ഭവിച്യുതിഃ ||൯||
View original
कृमिवाताभिघातैस्तु तदेवोपद्रुतं फलम् | पतत्यकालेऽपि यथा तथा स्याद्गर्भविच्युतिः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
ആചതുര്ഥാത്തതോ മാസാത് പ്രസ്രവേദ്ഗര്ഭവിച്യുതിഃ | തതഃ സ്ഥിരശരീരസ്യ പാതഃ പഞ്ചമഷഷ്ഠയോഃ ||൧൦||
View original
आचतुर्थात्ततो मासात् प्रस्रवेद्गर्भविच्युतिः | ततः स्थिरशरीरस्य पातः पञ्चमषष्ठयोः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
പ്രവിധ്യതി ശിരോ യാ തു ശീതാങ്ഗീ നിരപത്രപാ | നീലോദ്ധതസിരാ ഹന്തി സാ ഗര്ഭം സ ച താം തഥാ ||൧൧||
View original
प्रविध्यति शिरो या तु शीताङ्गी निरपत्रपा | नीलोद्धतसिरा हन्ति सा गर्भं स च तां तथा ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12-13) · Śloka 13
ഗര്ഭാസ്പന്ദനമാവീനാം പ്രണാശഃ ശ്യാവപാണ്ഡുതാ | ഭവത്യുച്ഛ്വാസപൂതിത്വം ശൂലം ചാന്തര്മൃതേ ശിശൌ ||൧൨|| മാനസാഗന്തുഭിര്മാതുരുപതാപൈഃ പ്രപീഡിതഃ | ഗര്ഭോ വ്യാപദ്യതേ കുക്ഷൌ വ്യാധിഭിശ്ച പ്രപീഡിതഃ ||൧൩||
View original
गर्भास्पन्दनमावीनां प्रणाशः श्यावपाण्डुता | भवत्युच्छ्वासपूतित्वं शूलं चान्तर्मृते शिशौ ||१२|| मानसागन्तुभिर्मातुरुपतापैः प्रपीडितः | गर्भो व्यापद्यते कुक्षौ व्याधिभिश्च प्रपीडितः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (14) · Śloka 14
ബസ്തമാരവിപന്നായാഃ കുക്ഷിഃ പ്രസ്പന്ദതേ യദി | തത്ക്ഷണാജ്ജന്മകാലേ തം പാടയിത്വോദ്ധരേദ്ഭിഷക് ||൧൪||
View original
बस्तमारविपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि | तत्क्षणाज्जन्मकाले तं पाटयित्वोद्धरेद्भिषक् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം നിദാനസ്ഥാനേ മൂഢഗര്ഭനിദാനം നാമാഷ്ടമോऽധ്യായഃ ||൮||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने मूढगर्भनिदानं नामाष्टमोऽध्यायः ||८||
🔊 Audio coming soon