Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ಮೂಢಗರ್ಭನಿದಾನಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातो मूढगर्भनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
8. mūḍhagarbhanidānam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮಯಾನವಾಹನಾಧ್ವಗಮನಪ್ರಸ್ಖಲನಪ್ರಪತನಪ್ರಪೀಡನಧಾವನಾಭಿಘಾತವಿಷಮಶಯನಾಸನೋಪವಾಸವೇಗಾಭಿಘಾತಾತಿರೂಕ್ಷ- ಕಟುತಿಕ್ತಭೋಜನಶೋಕಾತಿಕ್ಷಾರಸೇವನಾತಿಸಾರವಮನವಿರೇಚನಪ್ರೇಙ್ಖೋಲನಾಜೀರ್ಣಗರ್ಭಶಾತನಪ್ರಭೃತಿಭಿರ್ವಿಶೇಷೈರ್ಬನ್ಧನಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಗರ್ಭಃ, ಫಲಮಿವ ವೃನ್ತಬನ್ಧನಾದಭಿಘಾತವಿಶೇಷೈಃ; ಸ ವಿಮುಕ್ತಬನ್ಧನೋ ಗರ್ಭಾಶಯಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಾನ್ತ್ರವಿವರೈರವಸ್ರಂಸಮಾನಃ ಕೋಷ್ಠಸಙ್ಕ್ಷೋಭಮಾಪಾದಯತಿ, ತಸ್ಯಾ ಜಠರಸಙ್ಕ್ಷೋಭಾದ್ವಾಯುರಪಾನೋ ಮೂಢಃ ಪಾರ್ಶ್ವಬಸ್ತಿಶೀರ್ಷೋದರಯೋನಿಶೂಲಾನಾಹಮೂತ್ರಸಙ್ಗಾನಾಮನ್ಯತಮಮಾಪದ್ಯ ಗರ್ಭಂ ಚ್ಯಾವಯತಿ ತರುಣಂ ಶೋಣಿತಸ್ರಾವೇಣ; ತಮೇವ ಕದಾಚಿದ್ವಿವೃದ್ಧಮಸಮ್ಯಗಾಗತಮಪತ್ಯಪಥಮನುಪ್ರಾಪ್ತಮನಿರಸ್ಯಮಾನಂ ವಿಗುಣಾಪಾನಸಮ್ಮೋಹಿತಂ ಗರ್ಭಂ ಮೂಢಗರ್ಭಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ||೩||
View original
ग्राम्यधर्मयानवाहनाध्वगमनप्रस्खलनप्रपतनप्रपीडनधावनाभिघातविषमशयनासनोपवासवेगाभिघातातिरूक्ष- कटुतिक्तभोजनशोकातिक्षारसेवनातिसारवमनविरेचनप्रेङ्खोलनाजीर्णगर्भशातनप्रभृतिभिर्विशेषैर्बन्धनान्मुच्यते गर्भः, फलमिव वृन्तबन्धनादभिघातविशेषैः; स विमुक्तबन्धनो गर्भाशयमतिक्रम्य यकृत्प्लीहान्त्रविवरैरवस्रंसमानः कोष्ठसङ्क्षोभमापादयति, तस्या जठरसङ्क्षोभाद्वायुरपानो मूढः पार्श्वबस्तिशीर्षोदरयोनिशूलानाहमूत्रसङ्गानामन्यतममापद्य गर्भं च्यावयति तरुणं शोणितस्रावेण; तमेव कदाचिद्विवृद्धमसम्यगागतमपत्यपथमनुप्राप्तमनिरस्यमानं विगुणापानसम्मोहितं गर्भं मूढगर्भमित्याचक्षते ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ತತಃ ಕೀಲಃ ಪ್ರತಿಖುರೋ ಬೀಜಕಃ ಪರಿಘ ಇತಿ | ತತ್ರ, ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಶಿರಃಪಾದೋ ಯೋ ಯೋನಿಮುಖಂ ನಿರುಣದ್ಧಿ ಕೀಲ ಇವ ಸ ಕೀಲಃ; ನಿಃಸೃತಹಸ್ತಪಾದಶಿರಾಃ ಕಾಯಸಙ್ಗೀ ಪ್ರತಿಖುರಃ; ಯೋ ನಿರ್ಗಚ್ಛತ್ಯೇಕಶಿರೋಭುಜಃ ಸ ಬೀಜಕಃ; ಯಸ್ತು ಪರಿಘ ಇವ ಯೋನಿಮುಖಮಾವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ಸ ಪರಿಘಃ; ಇತಿ ಚತುರ್ವಿಧೋ ಭವತೀತ್ಯೇಕೇ ಭಾಷನ್ತೇ | ತತ್ತು ನ ಸಮ್ಯಕ್; ಕಸ್ಮಾತ್? ಸ ಯದಾ ವಿಗುಣಾನಿಲಪ್ರಪೀಡಿತೋಽಪತ್ಯಪಥಮನೇಕಧಾ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ತದಾ ಸಙ್ಖ್ಯಾ ಹೀಯತೇ ||೪||
View original
ततः कीलः प्रतिखुरो बीजकः परिघ इति | तत्र, ऊर्ध्वबाहुशिरःपादो यो योनिमुखं निरुणद्धि कील इव स कीलः; निःसृतहस्तपादशिराः कायसङ्गी प्रतिखुरः; यो निर्गच्छत्येकशिरोभुजः स बीजकः; यस्तु परिघ इव योनिमुखमावृत्य तिष्ठति स परिघः; इति चतुर्विधो भवतीत्येके भाषन्ते | तत्तु न सम्यक्; कस्मात्? स यदा विगुणानिलप्रपीडितोऽपत्यपथमनेकधा प्रपद्यते तदा सङ्ख्या हीयते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ತತ್ರ, ಕಶ್ಚಿದ್ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಸಕ್ಥಿಭ್ಯಾಂ ಯೋನಿಮುಖಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ; ಕಶ್ಚಿದಾಭುಗ್ನೈಕಸಕ್ಥಿರೇಕೇನ; ಕಶ್ಚಿದಾಭುಗ್ನಸಕ್ಥಿಶರೀರಃ ಸ್ಫಿಗ್ದೇಶೇನ ತಿರ್ಯಗಾಗತಃ; ಕಶ್ಚಿದುರಃಪಾರ್ಶ್ವಪೃಷ್ಠಾನಾಮನ್ಯತಮೇನ ಯೋನಿದ್ವಾರಂ ಪಿಧಾಯಾವತಿಷ್ಠತೇ; ಅನ್ತಃಪಾರ್ಶ್ವಾಪವೃತ್ತಶಿರಾಃ ಕಶ್ಚಿದೇಕೇನ ಬಾಹುನಾ; ಕಶ್ಚಿದಾಭುಗ್ನಶಿರಾ ಬಾಹುದ್ವಯೇನ; ಕಶ್ಚಿದಾಭುಗ್ನಮಧ್ಯೋ ಹಸ್ತಪಾದಶಿರೋಭಿಃ; ಕಶ್ಚಿದೇಕೇನ ಸಕ್ಥ್ನಾ ಯೋನಿಮುಖಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇಽಪರೇಣ ಪಾಯುಮ್; ಇತ್ಯಷ್ಟವಿಧಾ ಮೂಢಗರ್ಭಗತಿರುದ್ದಿಷ್ಟಾ ಸಮಾಸೇನ ||೫||
View original
तत्र, कश्चिद्द्वाभ्यां सक्थिभ्यां योनिमुखं प्रतिपद्यते; कश्चिदाभुग्नैकसक्थिरेकेन; कश्चिदाभुग्नसक्थिशरीरः स्फिग्देशेन तिर्यगागतः; कश्चिदुरःपार्श्वपृष्ठानामन्यतमेन योनिद्वारं पिधायावतिष्ठते; अन्तःपार्श्वापवृत्तशिराः कश्चिदेकेन बाहुना; कश्चिदाभुग्नशिरा बाहुद्वयेन; कश्चिदाभुग्नमध्यो हस्तपादशिरोभिः; कश्चिदेकेन सक्थ्ना योनिमुखं प्रतिपद्यतेऽपरेण पायुम्; इत्यष्टविधा मूढगर्भगतिरुद्दिष्टा समासेन ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ತತ್ರ ದ್ವಾವನ್ತ್ಯಾವಸಾಧ್ಯೌ ಮೂಢಗರ್ಭೌ, ಶೇಷಾನಪಿ ವಿಪರೀತೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾಕ್ಷೇಪಕಯೋನಿಭ್ರಂಶಸಂವರಣಮಕ್ಕಲ್ಲಶ್ವಾಸಕಾಸಭ್ರಮನಿಪೀಡಿತಾನ್ ಪರಿಹರೇತ್ ||೬||
View original
तत्र द्वावन्त्यावसाध्यौ मूढगर्भौ, शेषानपि विपरीतेन्द्रियार्थाक्षेपकयोनिभ्रंशसंवरणमक्कल्लश्वासकासभ्रमनिपीडितान् परिहरेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಕಾಲಸ್ಯ ಪರಿಣಾಮೇನ ಮುಕ್ತಂ ವೃನ್ತಾದ್ಯಥಾ ಫಲಮ್ | ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಸ್ವಭಾವೇನ ನಾನ್ಯಥಾ ಪತಿತುಂ ಧ್ರುವಮ್ ||೭|| ಏವಂ ಕಾಲಪ್ರಕರ್ಷೇಣ ಮುಕ್ತೋ ನಾಡೀನಿಬನ್ಧನಾತ್ | ಗರ್ಭಾಶಯಸ್ಥೋ ಯೋ ಗರ್ಭೋ ಜನನಾಯ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ||೮||
View original
भवन्ति चात्र- कालस्य परिणामेन मुक्तं वृन्ताद्यथा फलम् | प्रपद्यते स्वभावेन नान्यथा पतितुं ध्रुवम् ||७|| एवं कालप्रकर्षेण मुक्तो नाडीनिबन्धनात् | गर्भाशयस्थो यो गर्भो जननाय प्रपद्यते ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ಕೃಮಿವಾತಾಭಿಘಾತೈಸ್ತು ತದೇವೋಪದ್ರುತಂ ಫಲಮ್ | ಪತತ್ಯಕಾಲೇಽಪಿ ಯಥಾ ತಥಾ ಸ್ಯಾದ್ಗರ್ಭವಿಚ್ಯುತಿಃ ||೯||
View original
कृमिवाताभिघातैस्तु तदेवोपद्रुतं फलम् | पतत्यकालेऽपि यथा तथा स्याद्गर्भविच्युतिः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
ಆಚತುರ್ಥಾತ್ತತೋ ಮಾಸಾತ್ ಪ್ರಸ್ರವೇದ್ಗರ್ಭವಿಚ್ಯುತಿಃ | ತತಃ ಸ್ಥಿರಶರೀರಸ್ಯ ಪಾತಃ ಪಞ್ಚಮಷಷ್ಠಯೋಃ ||೧೦||
View original
आचतुर्थात्ततो मासात् प्रस्रवेद्गर्भविच्युतिः | ततः स्थिरशरीरस्य पातः पञ्चमषष्ठयोः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ಪ್ರವಿಧ್ಯತಿ ಶಿರೋ ಯಾ ತು ಶೀತಾಙ್ಗೀ ನಿರಪತ್ರಪಾ | ನೀಲೋದ್ಧತಸಿರಾ ಹನ್ತಿ ಸಾ ಗರ್ಭಂ ಸ ಚ ತಾಂ ತಥಾ ||೧೧||
View original
प्रविध्यति शिरो या तु शीताङ्गी निरपत्रपा | नीलोद्धतसिरा हन्ति सा गर्भं स च तां तथा ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12-13) · Śloka 13
ಗರ್ಭಾಸ್ಪನ್ದನಮಾವೀನಾಂ ಪ್ರಣಾಶಃ ಶ್ಯಾವಪಾಣ್ಡುತಾ | ಭವತ್ಯುಚ್ಛ್ವಾಸಪೂತಿತ್ವಂ ಶೂಲಂ ಚಾನ್ತರ್ಮೃತೇ ಶಿಶೌ ||೧೨|| ಮಾನಸಾಗನ್ತುಭಿರ್ಮಾತುರುಪತಾಪೈಃ ಪ್ರಪೀಡಿತಃ | ಗರ್ಭೋ ವ್ಯಾಪದ್ಯತೇ ಕುಕ್ಷೌ ವ್ಯಾಧಿಭಿಶ್ಚ ಪ್ರಪೀಡಿತಃ ||೧೩||
View original
गर्भास्पन्दनमावीनां प्रणाशः श्यावपाण्डुता | भवत्युच्छ्वासपूतित्वं शूलं चान्तर्मृते शिशौ ||१२|| मानसागन्तुभिर्मातुरुपतापैः प्रपीडितः | गर्भो व्यापद्यते कुक्षौ व्याधिभिश्च प्रपीडितः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (14) · Śloka 14
ಬಸ್ತಮಾರವಿಪನ್ನಾಯಾಃ ಕುಕ್ಷಿಃ ಪ್ರಸ್ಪನ್ದತೇ ಯದಿ | ತತ್ಕ್ಷಣಾಜ್ಜನ್ಮಕಾಲೇ ತಂ ಪಾಟಯಿತ್ವೋದ್ಧರೇದ್ಭಿಷಕ್ ||೧೪||
View original
बस्तमारविपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि | तत्क्षणाज्जन्मकाले तं पाटयित्वोद्धरेद्भिषक् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೇ ಮೂಢಗರ್ಭನಿದಾನಂ ನಾಮಾಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೮||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने मूढगर्भनिदानं नामाष्टमोऽध्यायः ||८||
🔊 Audio coming soon