Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో మూఢగర్భనిదానం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातो मूढगर्भनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
8. mūḍhagarbhanidānam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
గ్రామ్యధర్మయానవాహనాధ్వగమనప్రస్ఖలనప్రపతనప్రపీడనధావనాభిఘాతవిషమశయనాసనోపవాసవేగాభిఘాతాతిరూక్ష- కటుతిక్తభోజనశోకాతిక్షారసేవనాతిసారవమనవిరేచనప్రేంఖోలనాజీర్ణగర్భశాతనప్రభృతిభిర్విశేషైర్బంధనాన్ముచ్యతే గర్భః, ఫలమివ వృంతబంధనాదభిఘాతవిశేషైః; స విముక్తబంధనో గర్భాశయమతిక్రమ్య యకృత్ప్లీహాంత్రవివరైరవస్రంసమానః కోష్ఠసంక్షోభమాపాదయతి, తస్యా జఠరసంక్షోభాద్వాయురపానో మూఢః పార్శ్వబస్తిశీర్షోదరయోనిశూలానాహమూత్రసంగానామన్యతమమాపద్య గర్భం చ్యావయతి తరుణం శోణితస్రావేణ; తమేవ కదాచిద్వివృద్ధమసమ్యగాగతమపత్యపథమనుప్రాప్తమనిరస్యమానం విగుణాపానసమ్మోహితం గర్భం మూఢగర్భమిత్యాచక్షతే ||3||
View original
ग्राम्यधर्मयानवाहनाध्वगमनप्रस्खलनप्रपतनप्रपीडनधावनाभिघातविषमशयनासनोपवासवेगाभिघातातिरूक्ष- कटुतिक्तभोजनशोकातिक्षारसेवनातिसारवमनविरेचनप्रेङ्खोलनाजीर्णगर्भशातनप्रभृतिभिर्विशेषैर्बन्धनान्मुच्यते गर्भः, फलमिव वृन्तबन्धनादभिघातविशेषैः; स विमुक्तबन्धनो गर्भाशयमतिक्रम्य यकृत्प्लीहान्त्रविवरैरवस्रंसमानः कोष्ठसङ्क्षोभमापादयति, तस्या जठरसङ्क्षोभाद्वायुरपानो मूढः पार्श्वबस्तिशीर्षोदरयोनिशूलानाहमूत्रसङ्गानामन्यतममापद्य गर्भं च्यावयति तरुणं शोणितस्रावेण; तमेव कदाचिद्विवृद्धमसम्यगागतमपत्यपथमनुप्राप्तमनिरस्यमानं विगुणापानसम्मोहितं गर्भं मूढगर्भमित्याचक्षते ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
తతః కీలః ప్రతిఖురో బీజకః పరిఘ ఇతి | తత్ర, ఊర్ధ్వబాహుశిరఃపాదో యో యోనిముఖం నిరుణద్ధి కీల ఇవ స కీలః; నిఃసృతహస్తపాదశిరాః కాయసంగీ ప్రతిఖురః; యో నిర్గచ్ఛత్యేకశిరోభుజః స బీజకః; యస్తు పరిఘ ఇవ యోనిముఖమావృత్య తిష్ఠతి స పరిఘః; ఇతి చతుర్విధో భవతీత్యేకే భాషంతే | తత్తు న సమ్యక్; కస్మాత్? స యదా విగుణానిలప్రపీడితోఽపత్యపథమనేకధా ప్రపద్యతే తదా సంఖ్యా హీయతే ||4||
View original
ततः कीलः प्रतिखुरो बीजकः परिघ इति | तत्र, ऊर्ध्वबाहुशिरःपादो यो योनिमुखं निरुणद्धि कील इव स कीलः; निःसृतहस्तपादशिराः कायसङ्गी प्रतिखुरः; यो निर्गच्छत्येकशिरोभुजः स बीजकः; यस्तु परिघ इव योनिमुखमावृत्य तिष्ठति स परिघः; इति चतुर्विधो भवतीत्येके भाषन्ते | तत्तु न सम्यक्; कस्मात्? स यदा विगुणानिलप्रपीडितोऽपत्यपथमनेकधा प्रपद्यते तदा सङ्ख्या हीयते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
తత్ర, కశ్చిద్ద్వాభ్యాం సక్థిభ్యాం యోనిముఖం ప్రతిపద్యతే; కశ్చిదాభుగ్నైకసక్థిరేకేన; కశ్చిదాభుగ్నసక్థిశరీరః స్ఫిగ్దేశేన తిర్యగాగతః; కశ్చిదురఃపార్శ్వపృష్ఠానామన్యతమేన యోనిద్వారం పిధాయావతిష్ఠతే; అంతఃపార్శ్వాపవృత్తశిరాః కశ్చిదేకేన బాహునా; కశ్చిదాభుగ్నశిరా బాహుద్వయేన; కశ్చిదాభుగ్నమధ్యో హస్తపాదశిరోభిః; కశ్చిదేకేన సక్థ్నా యోనిముఖం ప్రతిపద్యతేఽపరేణ పాయుం; ఇత్యష్టవిధా మూఢగర్భగతిరుద్దిష్టా సమాసేన ||5||
View original
तत्र, कश्चिद्द्वाभ्यां सक्थिभ्यां योनिमुखं प्रतिपद्यते; कश्चिदाभुग्नैकसक्थिरेकेन; कश्चिदाभुग्नसक्थिशरीरः स्फिग्देशेन तिर्यगागतः; कश्चिदुरःपार्श्वपृष्ठानामन्यतमेन योनिद्वारं पिधायावतिष्ठते; अन्तःपार्श्वापवृत्तशिराः कश्चिदेकेन बाहुना; कश्चिदाभुग्नशिरा बाहुद्वयेन; कश्चिदाभुग्नमध्यो हस्तपादशिरोभिः; कश्चिदेकेन सक्थ्ना योनिमुखं प्रतिपद्यतेऽपरेण पायुम्; इत्यष्टविधा मूढगर्भगतिरुद्दिष्टा समासेन ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
తత్ర ద్వావంత్యావసాధ్యౌ మూఢగర్భౌ, శేషానపి విపరీతేంద్రియార్థాక్షేపకయోనిభ్రంశసంవరణమక్కల్లశ్వాసకాసభ్రమనిపీడితాన్ పరిహరేత్ ||6||
View original
तत्र द्वावन्त्यावसाध्यौ मूढगर्भौ, शेषानपि विपरीतेन्द्रियार्थाक्षेपकयोनिभ्रंशसंवरणमक्कल्लश्वासकासभ्रमनिपीडितान् परिहरेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8
భవంతి చాత్ర- కాలస్య పరిణామేన ముక్తం వృంతాద్యథా ఫలం | ప్రపద్యతే స్వభావేన నాన్యథా పతితుం ధ్రువం ||7|| ఏవం కాలప్రకర్షేణ ముక్తో నాడీనిబంధనాత్ | గర్భాశయస్థో యో గర్భో జననాయ ప్రపద్యతే ||8||
View original
भवन्ति चात्र- कालस्य परिणामेन मुक्तं वृन्ताद्यथा फलम् | प्रपद्यते स्वभावेन नान्यथा पतितुं ध्रुवम् ||७|| एवं कालप्रकर्षेण मुक्तो नाडीनिबन्धनात् | गर्भाशयस्थो यो गर्भो जननाय प्रपद्यते ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
కృమివాతాభిఘాతైస్తు తదేవోపద్రుతం ఫలం | పతత్యకాలేఽపి యథా తథా స్యాద్గర్భవిచ్యుతిః ||9||
View original
कृमिवाताभिघातैस्तु तदेवोपद्रुतं फलम् | पतत्यकालेऽपि यथा तथा स्याद्गर्भविच्युतिः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
ఆచతుర్థాత్తతో మాసాత్ ప్రస్రవేద్గర్భవిచ్యుతిః | తతః స్థిరశరీరస్య పాతః పంచమషష్ఠయోః ||10||
View original
आचतुर्थात्ततो मासात् प्रस्रवेद्गर्भविच्युतिः | ततः स्थिरशरीरस्य पातः पञ्चमषष्ठयोः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ప్రవిధ్యతి శిరో యా తు శీతాంగీ నిరపత్రపా | నీలోద్ధతసిరా హంతి సా గర్భం స చ తాం తథా ||11||
View original
प्रविध्यति शिरो या तु शीताङ्गी निरपत्रपा | नीलोद्धतसिरा हन्ति सा गर्भं स च तां तथा ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12-13) · Śloka 13
గర్భాస్పందనమావీనాం ప్రణాశః శ్యావపాండుతా | భవత్యుచ్ఛ్వాసపూతిత్వం శూలం చాంతర్మృతే శిశౌ ||12|| మానసాగంతుభిర్మాతురుపతాపైః ప్రపీడితః | గర్భో వ్యాపద్యతే కుక్షౌ వ్యాధిభిశ్చ ప్రపీడితః ||13||
View original
गर्भास्पन्दनमावीनां प्रणाशः श्यावपाण्डुता | भवत्युच्छ्वासपूतित्वं शूलं चान्तर्मृते शिशौ ||१२|| मानसागन्तुभिर्मातुरुपतापैः प्रपीडितः | गर्भो व्यापद्यते कुक्षौ व्याधिभिश्च प्रपीडितः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (14) · Śloka 14
బస్తమారవిపన్నాయాః కుక్షిః ప్రస్పందతే యది | తత్క్షణాజ్జన్మకాలే తం పాటయిత్వోద్ధరేద్భిషక్ ||14||
View original
बस्तमारविपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि | तत्क्षणाज्जन्मकाले तं पाटयित्वोद्धरेद्भिषक् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం నిదానస్థానే మూఢగర్భనిదానం నామాష్టమోఽధ్యాయః ||8||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने मूढगर्भनिदानं नामाष्टमोऽध्यायः ||८||
🔊 Audio coming soon