Adhikarana 1 (1-4) · Śloka 5
ಅಥಾತೋಽಷ್ಟವಿಧಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧||
ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
ಛೇದ್ಯಾ ಭಗನ್ದರಾ ಗ್ರನ್ಥಿಃ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಸ್ತಿಲಕಾಲಕಃ |
ವ್ರಣವರ್ತ್ಮಾರ್ಬುದಾನ್ಯರ್ಶಶ್ಚರ್ಮಕೀಲೋಽಸ್ಥಿಮಾಂಸಗಮ್ ||೩||
ಶಲ್ಯಂ ಜತುಮಣಿರ್ಮಾಂಸಸಙ್ಘಾತೋ ಗಲಶುಣ್ಡಿಕಾ |
ಸ್ನಾಯುಮಾಂಸಸಿರಾಕೋಥೋ ವಲ್ಮೀಕಂ ಶತಪೋನಕಃ ||೪||
ಅಧ್ರುಷಶ್ಚೋಪದಂಶಾಶ್ಚ ಮಾಂಸಕನ್ದ್ಯಧಿಮಾಂಸಕಃ |೫|
View original
अथातोऽष्टविधशस्त्रकर्मीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
छेद्या भगन्दरा ग्रन्थिः श्लैष्मिकस्तिलकालकः |
व्रणवर्त्मार्बुदान्यर्शश्चर्मकीलोऽस्थिमांसगम् ||३||
शल्यं जतुमणिर्मांससङ्घातो गलशुण्डिका |
स्नायुमांससिराकोथो वल्मीकं शतपोनकः ||४||
अध्रुषश्चोपदंशाश्च मांसकन्द्यधिमांसकः |५|
Adhikarana 2 (5-8) · Śloka 8
ಭೇದ್ಯಾ ವಿದ್ರಧಯೋಽನ್ಯತ್ರ ಸರ್ವಜಾದ್ಗ್ರನ್ಥಯಸ್ತ್ರಯಃ ||೫||
ಆದಿತೋ ಯೇ ವಿಸರ್ಪಾಶ್ಚ ವೃದ್ಧಯಃ ಸವಿದಾರಿಕಾಃ |
ಪ್ರಮೇಹಪಿಡಕಾಃ ಶೋಫಃ ಸ್ತನರೋಗೋಽವಮನ್ಥಕಾಃ ||೬||
ಕುಮ್ಭೀಕಾನುಶಯೀ ನಾಡ್ಯೋ ವೃನ್ದೌ ಪುಷ್ಕರಿಕಾಽಲಜೀ |
ಪ್ರಾಯಶಃ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗಾಶ್ಚ ಪುಪ್ಪುಟೌ ತಾಲುದನ್ತಜೌ ||೭||
ತುಣ್ಡಿಕೇರೀ ಗಿಲಾಯುಶ್ಚ ಪೂರ್ವಂ ಯೇ ಚ ಪ್ರಪಾಕಿಣಃ |
ಬಸ್ತಿಸ್ತಥಾಽಶ್ಮರೀಹೇತೋರ್ಮೇದೋಜಾ ಯೇ ಚ ಕೇಚನ ||೮||
View original
भेद्या विद्रधयोऽन्यत्र सर्वजाद्ग्रन्थयस्त्रयः ||५||
आदितो ये विसर्पाश्च वृद्धयः सविदारिकाः |
प्रमेहपिडकाः शोफः स्तनरोगोऽवमन्थकाः ||६||
कुम्भीकानुशयी नाड्यो वृन्दौ पुष्करिकाऽलजी |
प्रायशः क्षुद्ररोगाश्च पुप्पुटौ तालुदन्तजौ ||७||
तुण्डिकेरी गिलायुश्च पूर्वं ये च प्रपाकिणः |
बस्तिस्तथाऽश्मरीहेतोर्मेदोजा ये च केचन ||८||
Adhikarana 3 (9) · Śloka 10
ಲೇಖ್ಯಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ರೋಹಿಣ್ಯಃ ಕಿಲಾಸಮುಪಜಿಹ್ವಿಕಾ |
ಮೇದೋಜೋ ದನ್ತವೈದರ್ಭೋ ಗ್ರನ್ಥಿರ್ವರ್ತ್ಮಾಧಿಜಿಹ್ವಿಕಾ ||೯||
ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಮಣ್ಡಲಂ ಮಾಂಸಕನ್ದೀ ಮಾಂಸೋನ್ನತಿಸ್ತಥಾ |೧೦|
View original
लेख्याश्चतस्रो रोहिण्यः किलासमुपजिह्विका |
मेदोजो दन्तवैदर्भो ग्रन्थिर्वर्त्माधिजिह्विका ||९||
अर्शांसि मण्डलं मांसकन्दी मांसोन्नतिस्तथा |१०|
Adhikarana 4 (10) · Śloka 10
ವೇಧ್ಯಾಃ ಸಿರಾ ಬಹುವಿಧಾ ಮೂತ್ರವೃದ್ಧಿರ್ದಕೋದರಮ್ ||೧೦||
View original
वेध्याः सिरा बहुविधा मूत्रवृद्धिर्दकोदरम् ||१०||
Adhikarana 5 (11) · Śloka 11
ಏಷ್ಯಾ ನಾಡ್ಯಃ ಸಶಲ್ಯಾಶ್ಚ ವ್ರಣಾ ಉನ್ಮಾರ್ಗಿಣಶ್ಚ ಯೇ |೧೧|
View original
एष्या नाड्यः सशल्याश्च व्रणा उन्मार्गिणश्च ये |११|
Adhikarana 6 (11) · Śloka 12
ಆಹಾರ್ಯಾಃ ಶರ್ಕರಾಸ್ತಿಸ್ರೋ ದನ್ತಕರ್ಣಮಲೋಽಶ್ಮರೀ ||೧೧||
ಶಲ್ಯಾನಿ ಮೂಢಗರ್ಭಾಶ್ಚ ವರ್ಚಶ್ಚ ನಿಚಿತಂ ಗುದೇ |೧೨|
View original
आहार्याः शर्करास्तिस्रो दन्तकर्णमलोऽश्मरी ||११||
शल्यानि मूढगर्भाश्च वर्चश्च निचितं गुदे |१२|
Adhikarana 7 (12-15) · Śloka 16
ಸ್ರಾವ್ಯಾ ವಿದ್ರಧಯಃ ಪಞ್ಚ ಭವೇಯುಃ ಸರ್ವಜಾದೃತೇ ||೧೨||
ಕುಷ್ಠಾನಿ ವಾಯುಃ ಸರುಜಃ ಶೋಫೋ ಯಶ್ಚೈಕದೇಶಜಃ |
ಪಾಲ್ಯಾಮಯಾಃ ಶ್ಲೀಪದಾನಿ ವಿಷಜುಷ್ಟಂ ಚ ಶೋಣಿತಮ್ ||೧೩||
ಅರ್ಬುದಾನಿ ವಿಸರ್ಪಾಶ್ಚ ಗ್ರನ್ಥಯಶ್ಚಾದಿತಶ್ಚ ತೇ |
ತ್ರಯಸ್ತ್ರಯಶ್ಚೋಪದಂಶಾಃ ಸ್ತನರೋಗಾ ವಿದಾರಿಕಾ ||೧೪||
ಸು(ಶು)ಷಿರೋ ಗಲಶಾಲೂಕಂ ಕಣ್ಟಕಾಃ ಕೃಮಿದನ್ತಕಃ |
ದನ್ತವೇಷ್ಟಃ ಸೋಪಕುಶಃ ಶೀತಾದೋ ದನ್ತಪುಪ್ಪುಟಃ ||೧೫||
ಪಿತ್ತಾಸೃಕ್ಕಫಜಾಶ್ಚೌಷ್ಠ್ಯಾಃ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗಾಶ್ಚ ಭೂಯಶಃ |೧೬|
View original
स्राव्या विद्रधयः पञ्च भवेयुः सर्वजादृते ||१२||
कुष्ठानि वायुः सरुजः शोफो यश्चैकदेशजः |
पाल्यामयाः श्लीपदानि विषजुष्टं च शोणितम् ||१३||
अर्बुदानि विसर्पाश्च ग्रन्थयश्चादितश्च ते |
त्रयस्त्रयश्चोपदंशाः स्तनरोगा विदारिका ||१४||
सु(शु)षिरो गलशालूकं कण्टकाः कृमिदन्तकः |
दन्तवेष्टः सोपकुशः शीतादो दन्तपुप्पुटः ||१५||
पित्तासृक्कफजाश्चौष्ठ्याः क्षुद्ररोगाश्च भूयशः |१६|
Adhikarana 8 (16) · Śloka 17
ಸೀವ್ಯಾ ಮೇದಃಸಮುತ್ಥಾಶ್ಚ ಭಿನ್ನಾಃ ಸುಲಿಖಿತಾ ಗದಾಃ ||೧೬||
ಸದ್ಯೋವ್ರಣಾಶ್ಚ ಯೇ ಚೈವ ಚಲಸನ್ಧಿವ್ಯಪಾಶ್ರಿತಾಃ |೧೭|
View original
सीव्या मेदःसमुत्थाश्च भिन्नाः सुलिखिता गदाः ||१६||
सद्योव्रणाश्च ये चैव चलसन्धिव्यपाश्रिताः |१७|
Adhikarana 9 (17) · Śloka 18
ನ ಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿವಿಷೈರ್ಜುಷ್ಟಾ ನ ಚ ಮಾರುತವಾಹಿನಃ ||೧೭||
ನಾನ್ತರ್ಲೋಹಿತಶಲ್ಯಾಶ್ಚ... |೧೮|
View original
न क्षाराग्निविषैर्जुष्टा न च मारुतवाहिनः ||१७||
नान्तर्लोहितशल्याश्च... |१८|
Adhikarana 10 (18) · Śloka 18
... ತೇಷು ಸಮ್ಯಗ್ವಿಶೋಧನಮ್ |೧೮|
View original
... तेषु सम्यग्विशोधनम् |१८|
Adhikarana 11 (18-19) · Śloka 19
ಪಾಂಶುರೋಮನಖಾದೀನಿ ಚಲಮಸ್ಥಿ ಭವೇಚ್ಚ ಯತ್ ||೧೮||
ಅಹೃತಾನಿ ಯತೋಽಮೂನಿ ಪಾಚಯೇಯುರ್ಭೃಶಂ ವ್ರಣಮ್ |
ರುಜಶ್ಚ ವಿವಿಧಾಃ ಕುರ್ಯುಸ್ತಸ್ಮಾದೇತಾನ್ ವಿಶೋಧಯೇತ್ ||೧೯||
View original
पांशुरोमनखादीनि चलमस्थि भवेच्च यत् ||१८||
अहृतानि यतोऽमूनि पाचयेयुर्भृशं व्रणम् |
रुजश्च विविधाः कुर्युस्तस्मादेतान् विशोधयेत् ||१९||
Adhikarana 12 (20-26) · Śloka 26
ತತೋ ವ್ರಣಂ ಸಮುನ್ನಮ್ಯ ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ಯಥಾಸ್ಥಿತಮ್ |
ಸೀವ್ಯೇತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಣ ಸೂತ್ರೇಣ ವಲ್ಕೇನಾಶ್ಮನ್ತಕಸ್ಯ ವಾ ||೨೦||
ಶಣಜಕ್ಷೌಮಸೂತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ನಾಯ್ವಾ ಬಾಲೇನ ವಾ ಪುನಃ |
ಮೂರ್ವಾಗುಡೂಚೀತಾನೈರ್ವಾ ಸೀವ್ಯೇದ್ವೇಲ್ಲಿತಕಂ ಶನೈಃ ||೨೧||
ಸೀವ್ಯೇದ್ಗೋಫಣಿಕಾಂ ವಾಽಪಿ ಸೀವ್ಯೇದ್ವಾ ತುನ್ನಸೇವನೀಮ್ |
ಋಜುಗ್ರನ್ಥಿಮಥೋ ವಾಽಪಿ ಯಥಾಯೋಗಮಥಾಪಿ ವಾ ||೨೨||
ದೇಶೇಽಲ್ಪಮಾಂಸೇ ಸನ್ಧೌ ಚ ಸೂಚೀ ವೃತ್ತಾಽಙ್ಗುಲದ್ವಯಮ್ |
ಆಯತಾ ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾ ತ್ರ್ಯಸ್ರಾ ಮಾಂಸಲೇ ಚಾಽಪಿ ಪೂಜಿತಾ ||೨೩||
ಧನುರ್ವಕ್ರಾ ಹಿತಾ ಮರ್ಮಫಲಕೋಶೋದರೋಪರಿ |
ಇತ್ಯೇತಾಸ್ತ್ರಿವಿಧಾಃ ಸೂಚೀಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರಾಃ ಸುಸಮಾಹಿತಾಃ ||೨೪||
ಕಾರಯೇನ್ಮಾಲತೀಪುಷ್ಪವೃನ್ತಾಗ್ರಪರಿಮಣ್ಡಲಾಃ |
ನಾತಿದೂರೇ ನಿಕೃಷ್ಟೇ ವಾ ಸೂಚೀಂ ಕರ್ಮಣಿ ಪಾತಯೇತ್ ||೨೫||
ದೂರಾದ್ರುಜೋ ವ್ರಣೌಷ್ಠಸ್ಯ ಸನ್ನಿಕೃಷ್ಟೇಽವಲುಞ್ಚನಮ್ ||೨೬||
View original
ततो व्रणं समुन्नम्य स्थापयित्वा यथास्थितम् |
सीव्येत् सूक्ष्मेण सूत्रेण वल्केनाश्मन्तकस्य वा ||२०||
शणजक्षौमसूत्राभ्यां स्नाय्वा बालेन वा पुनः |
मूर्वागुडूचीतानैर्वा सीव्येद्वेल्लितकं शनैः ||२१||
सीव्येद्गोफणिकां वाऽपि सीव्येद्वा तुन्नसेवनीम् |
ऋजुग्रन्थिमथो वाऽपि यथायोगमथापि वा ||२२||
देशेऽल्पमांसे सन्धौ च सूची वृत्ताऽङ्गुलद्वयम् |
आयता त्र्यङ्गुला त्र्यस्रा मांसले चाऽपि पूजिता ||२३||
धनुर्वक्रा हिता मर्मफलकोशोदरोपरि |
इत्येतास्त्रिविधाः सूचीस्तीक्ष्णाग्राः सुसमाहिताः ||२४||
कारयेन्मालतीपुष्पवृन्ताग्रपरिमण्डलाः |
नातिदूरे निकृष्टे वा सूचीं कर्मणि पातयेत् ||२५||
दूराद्रुजो व्रणौष्ठस्य सन्निकृष्टेऽवलुञ्चनम् ||२६||
Adhikarana 13 (27-28) · Śloka 28
ಅಥ ಕ್ಷೌಮಪಿಚುಚ್ಛನ್ನಂ ಸುಸ್ಯೂತಂ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್ |
ಪ್ರಿಯಙ್ಗ್ವಞ್ಜನಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವರೋಧ್ರಚೂರ್ಣೈಃ ಸಮನ್ತತಃ ||೨೭||
ಶಲ್ಲಕೀಫಲಚೂರ್ಣೈರ್ವಾ ಕ್ಷೌಮಧ್ಯಾಮೇನ ವಾ ಪುನಃ |
ತತೋ ವ್ರಣಂ ಯಥಾಯೋಗಂ ಬದ್ಧ್ವಾಽಽಚಾರಿಕಮಾದಿಶೇತ್ ||೨೮||
View original
अथ क्षौमपिचुच्छन्नं सुस्यूतं प्रतिसारयेत् |
प्रियङ्ग्वञ्जनयष्ट्याह्वरोध्रचूर्णैः समन्ततः ||२७||
शल्लकीफलचूर्णैर्वा क्षौमध्यामेन वा पुनः |
ततो व्रणं यथायोगं बद्ध्वाऽऽचारिकमादिशेत् ||२८||
Adhikarana 14 (29) · Śloka 29
ಏತದಷ್ಟವಿಧಂ ಕರ್ಮ ಸಮಾಸೇನ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ |
ಚಿಕಿತ್ಸಿತೇಷು ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ವಿಸ್ತರಸ್ತಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ||೨೯||
View original
एतदष्टविधं कर्म समासेन प्रकीर्तितम् |
चिकित्सितेषु कार्त्स्न्येन विस्तरस्तस्य वक्ष्यते ||२९||
Adhikarana 15 (30) · Śloka 30
ಹೀನಾತಿರಿಕ್ತಂ ತಿರ್ಯಕ್ ಚ ಗಾತ್ರಚ್ಛೇದನಮಾತ್ಮನಃ |
ಏತಾಶ್ಚತಸ್ರೋಽಷ್ಟವಿಧೇ ಕರ್ಮಣಿ ವ್ಯಾಪದಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ||೩೦||
View original
हीनातिरिक्तं तिर्यक् च गात्रच्छेदनमात्मनः |
एताश्चतस्रोऽष्टविधे कर्मणि व्यापदः स्मृताः ||३०||
Adhikarana 16 (31) · Śloka 31
ಅಜ್ಞಾನಲೋಭಾಹಿತವಾಕ್ಯಯೋಗಭಯಪ್ರಮೋಹೈರಪರೈಶ್ಚ ಭಾವೈಃ |
ಯದಾ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಭಿಷಕ್ ಕುಶಸ್ತ್ರಂ ತದಾ ಸ ಶೇಷಾನ್ ಕುರುತೇ ವಿಕಾರಾನ್ ||೩೧||
View original
अज्ञानलोभाहितवाक्ययोगभयप्रमोहैरपरैश्च भावैः |
यदा प्रयुञ्जीत भिषक् कुशस्त्रं तदा स शेषान् कुरुते विकारान् ||३१||
Adhikarana 17 (32) · Śloka 32
ತಂ ಕ್ಷಾರಶಸ್ತ್ರಾಗ್ನಿಭಿರೌಷಧೈಶ್ಚ ಭೂಯೋಽಭಿಯುಞ್ಜಾನಮಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತಮ್ |
ಜಿಜೀವಿಷುರ್ದೂರತ ಏವ ವೈದ್ಯಂ ವಿವರ್ಜಯೇದುಗ್ರವಿಷಾಹಿತುಲ್ಯಮ್ ||೩೨||
View original
तं क्षारशस्त्राग्निभिरौषधैश्च भूयोऽभियुञ्जानमयुक्तियुक्तम् |
जिजीविषुर्दूरत एव वैद्यं विवर्जयेदुग्रविषाहितुल्यम् ||३२||
Adhikarana 18 (33) · Śloka 33
ತದೇವ ಯುಕ್ತಂ ತ್ವತಿ ಮರ್ಮಸನ್ಧೀನ್ ಹಿಂಸ್ಯಾತ್ ಸಿರಾಃ ಸ್ನಾಯುಮಥಾಸ್ಥಿ ಚೈವ |
ಮೂರ್ಖಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಪುರುಷಂ ಕ್ಷಣೇನ ಪ್ರಾಣೈರ್ವಿಯುಞ್ಜ್ಯಾದಥವಾ ಕದಾಚಿತ್ ||೩೩||
View original
तदेव युक्तं त्वति मर्मसन्धीन् हिंस्यात् सिराः स्नायुमथास्थि चैव |
मूर्खप्रयुक्तं पुरुषं क्षणेन प्राणैर्वियुञ्ज्यादथवा कदाचित् ||३३||
Adhikarana 19 (34-35) · Śloka 35
ಭ್ರಮಃ ಪ್ರಲಾಪಃ ಪತನಂ ಪ್ರಮೋಹೋ ವಿಚೇಷ್ಟನಂ ಸಂಲಯನೋಷ್ಣತೇ ಚ |
ಸ್ರಸ್ತಾಙ್ಗತಾ ಮೂರ್ಚ್ಛನಮೂರ್ಧ್ವವಾತಸ್ತೀವ್ರಾ ರುಜೋ ವಾತಕೃತಾಶ್ಚ ತಾಸ್ತಾಃ ||೩೪||
ಮಾಂಸೋದಕಾಭಂ ರುಧಿರಂ ಚ ಗಚ್ಛೇತ್ ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೋಪರಮಸ್ತಥೈವ |
ದಶಾರ್ಧಸಙ್ಖ್ಯೇಷ್ವಪಿ ವಿಕ್ಷತೇಷು ಸಾಮಾನ್ಯತೋ ಮರ್ಮಸು ಲಿಙ್ಗಮುಕ್ತಮ್ ||೩೫||
View original
भ्रमः प्रलापः पतनं प्रमोहो विचेष्टनं संलयनोष्णते च |
स्रस्ताङ्गता मूर्च्छनमूर्ध्ववातस्तीव्रा रुजो वातकृताश्च तास्ताः ||३४||
मांसोदकाभं रुधिरं च गच्छेत् सर्वेन्द्रियार्थोपरमस्तथैव |
दशार्धसङ्ख्येष्वपि विक्षतेषु सामान्यतो मर्मसु लिङ्गमुक्तम् ||३५||
Adhikarana 20 (36-39) · Śloka 39
ಸುರೇನ್ದ್ರಗೋಪಪ್ರತಿಮಂ ಪ್ರಭೂತಂ ರಕ್ತಂ ಸ್ರವೇದ್ವೈ ಕ್ಷತತಶ್ಚ ವಾಯುಃ |
ಕರೋತಿ ರೋಗಾನ್ ವಿವಿಧಾನ್ ಯಥೋಕ್ತಾಂಶ್ಛಿನ್ನಾಸು ಭಿನ್ನಾಸ್ವಥವಾ ಸಿರಾಸು ||೩೬||
ಕೌಬ್ಜ್ಯಂ ಶರೀರಾವಯವಾವಸಾದಃ ಕ್ರಿಯಾಸ್ವಶಕ್ತಿಸ್ತುಮುಲಾ ರುಜಶ್ಚ |
ಚಿರಾದ್ವ್ರ್ರಣೋ ರೋಹತಿ ಯಸ್ಯ ಚಾಪಿ ತಂ ಸ್ನಾಯುವಿದ್ಧಂ ಮನುಜಂ ವ್ಯವಸ್ಯೇತ್ ||೩೭||
ಶೋಫಾತಿವೃದ್ಧಿಸ್ತುಮುಲಾ ರುಜಶ್ಚ ಬಲಕ್ಷಯಃ ಪರ್ವಸು ಭೇದಶೋಫೌ |
ಕ್ಷತೇಷು ಸನ್ಧಿಷ್ವಚಲಾಚಲೇಷು ಸ್ಯಾತ್ ಸನ್ಧಿಕರ್ಮೋಪರತಿಶ್ಚ ಲಿಙ್ಗಮ್ ||೩೮||
ಘೋರಾ ರುಜೋ ಯಸ್ಯ ನಿಶಾದಿನೇಷು ಸರ್ವಾಸ್ವವಸ್ಥಾಸು ನ ಶಾನ್ತಿರಸ್ತಿ |
ತೃಷ್ಣಾಙ್ಗಸಾದೌ ಶ್ವಯಥುಶ್ಚ ರುಕ್ ಚ ತಮಸ್ಥಿವಿದ್ಧಂ ಮನುಜಂ ವ್ಯವಸ್ಯೇತ್ ||೩೯||
View original
सुरेन्द्रगोपप्रतिमं प्रभूतं रक्तं स्रवेद्वै क्षततश्च वायुः |
करोति रोगान् विविधान् यथोक्तांश्छिन्नासु भिन्नास्वथवा सिरासु ||३६||
कौब्ज्यं शरीरावयवावसादः क्रियास्वशक्तिस्तुमुला रुजश्च |
चिराद्व्र्रणो रोहति यस्य चापि तं स्नायुविद्धं मनुजं व्यवस्येत् ||३७||
शोफातिवृद्धिस्तुमुला रुजश्च बलक्षयः पर्वसु भेदशोफौ |
क्षतेषु सन्धिष्वचलाचलेषु स्यात् सन्धिकर्मोपरतिश्च लिङ्गम् ||३८||
घोरा रुजो यस्य निशादिनेषु सर्वास्ववस्थासु न शान्तिरस्ति |
तृष्णाङ्गसादौ श्वयथुश्च रुक् च तमस्थिविद्धं मनुजं व्यवस्येत् ||३९||
Adhikarana 21 (40) · Śloka 40
ಯಥಾಸ್ವಮೇತಾನಿ ವಿಭಾವಯೇಚ್ಚ ಲಿಙ್ಗಾನಿ ಮರ್ಮಸ್ವಭಿತಾಡಿತೇಷು |೪೦|
View original
यथास्वमेतानि विभावयेच्च लिङ्गानि मर्मस्वभिताडितेषु |४०|
Adhikarana 22 (40) · Śloka 40
ಸ್ಪರ್ಶಂ ನ ಜಾನಾತಿ ವಿಪಾಣ್ಡುವರ್ಣೋ ಯೋ ಮಾಂಸಮರ್ಮಣ್ಯಭಿತಾಡಿತಃ ಸ್ಯಾತ್ ||೪೦||
View original
स्पर्शं न जानाति विपाण्डुवर्णो यो मांसमर्मण्यभिताडितः स्यात् ||४०||
Adhikarana 23 (41) · Śloka 41
ಆತ್ಮಾನಮೇವಾಥ ಜಘನ್ಯಕಾರೀ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಯೋ ಹನ್ತಿ ಹಿ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವನ್ |
ತಮಾತ್ಮವಾನಾತ್ಮಹನಂ ಕುವೈದ್ಯಂ ವಿವರ್ಜಯೇದಾಯುರಭೀಪ್ಸಮಾನಃ ||೪೧||
View original
आत्मानमेवाथ जघन्यकारी शस्त्रेण यो हन्ति हि कर्म कुर्वन् |
तमात्मवानात्महनं कुवैद्यं विवर्जयेदायुरभीप्समानः ||४१||
Adhikarana 24 (42) · Śloka 42
ತಿರ್ಯಕ್ ಪ್ರಣಿಹಿತೇ ಶಸ್ತ್ರೇ ದೋಷಾಃ ಪೂರ್ವಮುದಾಹೃತಾಃ |
ತಸ್ಮಾತ್ ಪರಿಹರನ್ ದೋಷಾನ್ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛಸ್ತ್ರನಿಪಾತನಮ್ ||೪೨||
View original
तिर्यक् प्रणिहिते शस्त्रे दोषाः पूर्वमुदाहृताः |
तस्मात् परिहरन् दोषान् कुर्याच्छस्त्रनिपातनम् ||४२||
Adhikarana 25 (43) · Śloka 44
ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಪುತ್ರಾನ್ ಬಾನ್ಧವಾನಪಿ ಚಾತುರಃ |
ಅಪ್ಯೇತಾನಭಿಶಙ್ಕೇತ ವೈದ್ಯೇ ವಿಶ್ವಾಸಮೇತಿ ಚ ||೪೩||
ವಿಸೃಜತ್ಯಾತ್ಮನಾಽಽತ್ಮಾನಂ ನ ಚೈನಂ ಪರಿಶಙ್ಕತೇ |೪೪|
View original
मातरं पितरं पुत्रान् बान्धवानपि चातुरः |
अप्येतानभिशङ्केत वैद्ये विश्वासमेति च ||४३||
विसृजत्यात्मनाऽऽत्मानं न चैनं परिशङ्कते |४४|
Adhikarana 26 (44) · Śloka 44
ತಸ್ಮಾತ್ ಪುತ್ರವದೇವೈನಂ ಪಾಲಯೇದಾತುರಂ ಭಿಷಕ್ ||೪೪||
View original
तस्मात् पुत्रवदेवैनं पालयेदातुरं भिषक् ||४४||
Adhikarana 27 (45) · Śloka 45
ಧರ್ಮಾರ್ಥೌ ಕೀರ್ತಿಮಿತ್ಯರ್ಥಂ ಸತಾಂ ಗ್ರಹಣಮುತ್ತಮಮ್ |
ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಂ ಚ ಹಿತಮಾರಭ್ಯ ಕರ್ಮಣಾ ||೪೫||
View original
धर्मार्थौ कीर्तिमित्यर्थं सतां ग्रहणमुत्तमम् |
प्राप्नुयात् स्वर्गवासं च हितमारभ्य कर्मणा ||४५||
Adhikarana 28 (46) · Śloka 46
ಕರ್ಮಣಾ ಕಶ್ಚಿದೇಕೇನ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಕಶ್ಚಿತ್ತ್ರಿಭಿಸ್ತಥಾ |
ವಿಕಾರಃ ಸಾಧ್ಯತೇ ಕಶ್ಚಿಚ್ಚತುರ್ಭಿರಪಿ ಕರ್ಮಭಿಃ ||೪೬||
View original
कर्मणा कश्चिदेकेन द्वाभ्यां कश्चित्त्रिभिस्तथा |
विकारः साध्यते कश्चिच्चतुर्भिरपि कर्मभिः ||४६||
Adhikarana puShpikA · Śloka 25
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇಽಷ್ಟವಿಧಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮೀಯೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೫||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थानेऽष्टविधशस्त्रकर्मीयो नाम पञ्चविंशोऽध्यायः ||२५||