Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಪ್ರನಷ್ಟಶಲ್ಯವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातः प्रनष्टशल्यविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಪ್ರನಷ್ಟಶಲ್ಯವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातः प्रनष्टशल्यविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
‘ಶಲ’ ‘ಶ್ವಲ’ ಆಶುಗಮನೇ ಧಾತೂಃ; ತಯೋರಾದ್ಯಸ್ಯ ಶಲ್ಯಮಿತಿ ರೂಪಮ್ ||೩||
‘शल’ ‘श्वल’ आशुगमने धातूः; तयोराद्यस्य शल्यमिति रूपम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ತದ್ದ್ವಿವಿಧಂ ಶಾರೀರಮಾಗನ್ತುಕಂ ಚ ||೪||
तद्द्विविधं शारीरमागन्तुकं च ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ಸರ್ವಶರೀರಾಬಾಧಕರಂ ಶಲ್ಯಂ, ತದಿಹೋಪದಿಶ್ಯತ ಇತ್ಯತಃ ಶಲ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಮ್ ||೫||
सर्वशरीराबाधकरं शल्यं, तदिहोपदिश्यत इत्यतः शल्यशास्त्रम् ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ತತ್ರ ಶಾರೀರಂ ದನ್ತರೋಮನಖಾದಿ ಧಾತವೋಽನ್ನಮಲಾ ದೋಷಾಶ್ಚ ದುಷ್ಟಾಃ; ಆಗನ್ತ್ವಪಿ ಶಾರೀರಶಲ್ಯವ್ಯತಿರೇಕೇಣ ಯಾವನ್ತೋ ಭಾವಾ ದುಃಖಮುತ್ಪಾದಯನ್ತಿ ||೬||
तत्र शारीरं दन्तरोमनखादि धातवोऽन्नमला दोषाश्च दुष्टाः; आगन्त्वपि शारीरशल्यव्यतिरेकेण यावन्तो भावा दुःखमुत्पादयन्ति ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ಅಧಿಕಾರೋ ಹಿ ಲೋಹವೇಣುವೃಕ್ಷತೃಣಶೃಙ್ಗಾಸ್ಥಿಮಯೇಷು; ತತ್ರಾಪಿ ವಿಶೇಷತೋ ಲೋಹೇಷ್ವೇವ , ವಿಶಸನಾರ್ಥೋಪಪನ್ನತ್ವಾಲ್ಲೋಹಸ್ಯ; ಲೋಹಾನಾಮಪಿ ದುರ್ವಾರತ್ವಾದಣುಮುಖತ್ವಾದ್ದೂರಪ್ರಯೋಜನಕರತ್ವಾಚ್ಚ ಶರ ಏವಾಧಿಕೃತಃ | ಸ ಚ ದ್ವಿವಿಧಃ ಕರ್ಣೀ , ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಶ್ಚ; ಪ್ರಾಯೇಣ ವಿವಿಧವೃಕ್ಷಪತ್ರಪುಷ್ಪಫಲತುಲ್ಯಾಕೃತಯೋ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ, ವ್ಯಾಲಮೃಗಪಕ್ಷಿವಕ್ರಸದೃಶಾಶ್ಚ ||೭||
अधिकारो हि लोहवेणुवृक्षतृणशृङ्गास्थिमयेषु; तत्रापि विशेषतो लोहेष्वेव , विशसनार्थोपपन्नत्वाल्लोहस्य; लोहानामपि दुर्वारत्वादणुमुखत्वाद्दूरप्रयोजनकरत्वाच्च शर एवाधिकृतः | स च द्विविधः कर्णी , श्लक्ष्णश्च; प्रायेण विविधवृक्षपत्रपुष्पफलतुल्याकृतयो व्याख्याताः, व्यालमृगपक्षिवक्रसदृशाश्च ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ಸರ್ವಶಲ್ಯಾನಾಂ ತು ಮಹತಾಮಣೂನಾಂ ವಾ ಪಞ್ಚವಿಧೋ ಗತಿವಿಶೇಷ ಊರ್ಧ್ವಮಧೋಽರ್ವಾಚೀನಸ್ತಿರ್ಯಗೃಜುರಿತಿ ||೮||
सर्वशल्यानां तु महतामणूनां वा पञ्चविधो गतिविशेष ऊर्ध्वमधोऽर्वाचीनस्तिर्यगृजुरिति ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ತಾನಿ ವೇಗಕ್ಷಯಾತ್ ಪ್ರತಿಘಾತಾದ್ವಾ ತ್ವಗಾದಿಷು ವ್ರಣವಸ್ತುಷ್ವತಿಷ್ಠನ್ತೇ, ಧಮನೀಸ್ರೋತೋಽಸ್ಥಿವಿವರಪೇಶೀಪ್ರಭೃತಿಷು ವಾ ಶರೀರಪ್ರದೇಶೇಷು ||೯||
तानि वेगक्षयात् प्रतिघाताद्वा त्वगादिषु व्रणवस्तुष्वतिष्ठन्ते, धमनीस्रोतोऽस्थिविवरपेशीप्रभृतिषु वा शरीरप्रदेशेषु ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
ತತ್ರ ಶಲ್ಯಲಕ್ಷಣಮುಚ್ಯಮಾನಮುಪಧಾರಯ | ತದ್ದ್ವಿಧಂ ಸಾಮಾನ್ಯಂ ವೈಶೇಷಿಕಂ ಚ | ಶ್ಯಾವಂ ಪಿಡಕಾಚಿತಂ ಶೋಫವೇದನಾವನ್ತಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ಶೋಣಿತಾಸ್ರಾವಿಣಂ ಬುದ್ಬುದವದುನ್ನತಂ ಮೃದುಮಾಂಸಂ ಚ ವ್ರಣಂ ಜಾನೀಯಾತ್ ಸಶಲ್ಯೋಽಯಮಿತಿ; ಸಾಮಾನ್ಯಮೇತಲ್ಲಕ್ಷಣಮುಕ್ತಮ್ | ವೈಶೇಷಿಕಂ ತು- ತ್ವಗ್ಗತೇ ವಿವರ್ಣಃ ಶೋಫೋ ಭವತ್ಯಾಯತಃ ಕಠಿನಶ್ಚ; ಮಾಂಸಗತೇ ಶೋಫಾಭಿ(ತಿ)ವೃದ್ಧಿಃ ಶಲ್ಯಮಾರ್ಗಾನುಪಸಂರೋಹಃ ಪೀಡನಾಸಹಿಷ್ಣುತಾ ಚೋಷಪಾಕೌ ಚ; ಪೇಶ್ಯನ್ತರಸ್ಥೇಽಪ್ಯೇತದೇವ ಚೋಷಶೋಫವರ್ಜಂ; ಸಿರಾಗತೇ ಸಿರಾಧ್ಮಾನಂ ಸಿರಾಶೂಲಂ ಸಿರಾಶೋಫಶ್ಚ; ಸ್ನಾಯುಗತೇ ಸ್ನಾಯುಜಾಲೋತ್ಕ್ಷೇಪಣಂ ಸಂರಮ್ಭಶ್ಚೋಗ್ರಾ ರುಕ್ ಚ; ಸ್ರೋತೋಗತೇ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಸ್ವಕರ್ಮಗುಣಹಾನಿಃ; ಧಮನೀಸ್ಥೇ ಸಫೇನಂ ರಕ್ತಮೀರಯನ್ನನಿಲಃ ಸಶಬ್ದೋ ನಿರ್ಗಚ್ಛತ್ಯಙ್ಗಮರ್ದಃ ಪಿಪಾಸಾ ಹೃಲ್ಲಾಸಶ್ಚ; ಅಸ್ಥಿಗತೇ ವಿವಿಧವೇದನಾಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಃ ಶೋಫಶ್ಚ; ಅಸ್ಥಿವಿವರಗತೇಽಸ್ಥಿಪೂರ್ಣತಾಽಸ್ಥಿತೋದಃ ಸಂಹರ್ಷೋ ಬಲವಾಂಶ್ಚ; ಸನ್ಧಿಗತೇಽಸ್ಥಿವಚ್ಚೇಷ್ಟೋಪರಮಶ್ಚ; ಕೋಷ್ಠಗತ ಆಟೋಪಾನಾಹೌ ಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಹಾರದರ್ಶನಂ ಚ ವ್ರಣಮುಖಾತ್; ಮರ್ಮಗತೇ ಮರ್ಮವಿದ್ಧವಚ್ಚೇಷ್ಟತೇ | ಸೂಕ್ಷ್ಮಗತಿಷು ಶಲ್ಯೇಷ್ವೇತಾನ್ಯೇವ ಲಕ್ಷಣಾನ್ಯಸ್ಪಷ್ಟಾನಿ ಭವನ್ತಿ ||೧೦||
तत्र शल्यलक्षणमुच्यमानमुपधारय | तद्द्विधं सामान्यं वैशेषिकं च | श्यावं पिडकाचितं शोफवेदनावन्तं मुहुर्मुहुः शोणितास्राविणं बुद्बुदवदुन्नतं मृदुमांसं च व्रणं जानीयात् सशल्योऽयमिति; सामान्यमेतल्लक्षणमुक्तम् | वैशेषिकं तु- त्वग्गते विवर्णः शोफो भवत्यायतः कठिनश्च; मांसगते शोफाभि(ति)वृद्धिः शल्यमार्गानुपसंरोहः पीडनासहिष्णुता चोषपाकौ च; पेश्यन्तरस्थेऽप्येतदेव चोषशोफवर्जं; सिरागते सिराध्मानं सिराशूलं सिराशोफश्च; स्नायुगते स्नायुजालोत्क्षेपणं संरम्भश्चोग्रा रुक् च; स्रोतोगते स्रोतसां स्वकर्मगुणहानिः; धमनीस्थे सफेनं रक्तमीरयन्ननिलः सशब्दो निर्गच्छत्यङ्गमर्दः पिपासा हृल्लासश्च; अस्थिगते विविधवेदनाप्रादुर्भावः शोफश्च; अस्थिविवरगतेऽस्थिपूर्णताऽस्थितोदः संहर्षो बलवांश्च; सन्धिगतेऽस्थिवच्चेष्टोपरमश्च; कोष्ठगत आटोपानाहौ मूत्रपुरीषाहारदर्शनं च व्रणमुखात्; मर्मगते मर्मविद्धवच्चेष्टते | सूक्ष्मगतिषु शल्येष्वेतान्येव लक्षणान्यस्पष्टानि भवन्ति ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
ಮಹಾನ್ತ್ಯಲ್ಪಾನಿ ವಾ ಶುದ್ಧದೇಹಾನಾಮನುಲೋಮಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾನಿ ರೋಹನ್ತಿ ವಿಶೇಷತಃ ಕಣ್ಠಸ್ರೋತಃಸಿರಾತ್ವಕ್ಪೇಶ್ಯಸ್ಥಿವಿವರೇಷಃ | ದೋಷಪ್ರಕೋಪವ್ಯಾಯಾಮಾಭಿಘಾತಾಜೀರ್ಣೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಚಲಿತಾನಿ ಪುನರ್ಬಾಧನ್ತೇ ||೧೧||
महान्त्यल्पानि वा शुद्धदेहानामनुलोमसन्निविष्टानि रोहन्ति विशेषतः कण्ठस्रोतःसिरात्वक्पेश्यस्थिविवरेषः | दोषप्रकोपव्यायामाभिघाताजीर्णेभ्यः प्रचलितानि पुनर्बाधन्ते ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
ತತ್ರ, ತ್ವಕ್ಪ್ರನಷ್ಟೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಾಯಾಂ ಮೃನ್ಮಾಷಯವಗೋಧೂಮಗೋಮಯಮೃದಿತಾಯಾಂ ತ್ವಚಿ ಯತ್ರ ಸಂರಮ್ಭೋ ವೇದನಾ ವಾ ಭವತಿ ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್, ಸ್ತ್ಯಾನಘೃತಮೃಚ್ಚನ್ದನಕಲ್ಕೈರ್ವಾ ಪ್ರದಿಗ್ಧಾಯಾಂ ಶಲ್ಯೋಷ್ಮಣಾಽಽಶು ವಿಸರತಿ ಘೃತಮುಪಶುಷ್ಯತಿ ಚಾಲೇಪೋ ಯತ್ರ ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್; ಮಾಂಸಪ್ರನಷ್ಟೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಾದಿಭಿಃ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷೈರವಿರುದ್ಧೈರಾತುರಮುಪಪಾದಯೇತ್, ಕರ್ಶಿತಸ್ಯ ತು ಶಿಥಿಲೀಭೂತಮನವಬದ್ಧಂ ಕ್ಷುಭ್ಯಮಾಣಂ ಯತ್ರ ಸಂರಮ್ಭಂ ವೇದನಾಂ ವಾ ಜನಯತಿ ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್; ಕೋಷ್ಠಾಸ್ಥಿಸನ್ಧಿಪೇಶೀವಿವರೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಮೇವಮೇವ ಪರೀಕ್ಷೇತ; ಸಿರಾಧಮನೀಸ್ರೋತಃಸ್ನಾಯುಪ್ರನಷ್ಟೇ ಖಣ್ಡಚಕ್ರಸಂಯುಕ್ತೇ ಯಾನೇ ವ್ಯಾಧಿತಮಾರೋಪ್ಯಾಶು ವಿಷಮೇಽಧ್ವನಿ ಯಾಯಾತ್ ಯತ್ರ ಸಂರಮ್ಭೋ ವೇದನಾ ವಾ ಭವತಿ ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್; ಅಸ್ಥಿಪ್ರನಷ್ಟೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನಾನ್ಯಸ್ಥೀನಿ ಬನ್ಧನಪೀಡನಾಭ್ಯಾಂ ಭೃಶಮುಪಾಚರೇತ್, ಯತ್ರ ಸಂರಮ್ಭೋ ವೇದನಾ ಭವತಿ ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್; ಸನ್ಧಿಪ್ರನಷ್ಟೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನಾನ್ ಸನ್ಧೀನ್ ಪ್ರಸರಣಾಕುಞ್ಚನಬನ್ಧನಪೀಡನೈಃ ಭೃಶಮುಪಾಚರೇತ್, ಯತ್ರ ಸಂರಮ್ಭೋ ವೇದನಾ ವಾ ಭವತಿ ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್, ಸನ್ಧಿಪ್ರನಷ್ಟೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನಾನ್ ಸನ್ಧೀನ್ ಪ್ರಸರಣಾಕುಞ್ಚನಬನ್ಧನಪೀಡನೈರ್ಭೃಶಮುಪಾಚರೇತ್; ಯತ್ರ ಸಂರಮ್ಭೋ ವೇದನಾ ವಾ ಭವತಿ ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್, ಮರ್ಮಪ್ರನಷ್ಟೇ ತ್ವನನ್ಯಭಾವಾನ್ಮರ್ಮಣಾಮುಕ್ತಂ ಪರೀಕ್ಷಣಂ ಭವತಿ ||೧೨||
तत्र, त्वक्प्रनष्टे स्निग्धस्विन्नायां मृन्माषयवगोधूमगोमयमृदितायां त्वचि यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्, स्त्यानघृतमृच्चन्दनकल्कैर्वा प्रदिग्धायां शल्योष्मणाऽऽशु विसरति घृतमुपशुष्यति चालेपो यत्र तत्र शल्यं विजानीयात्; मांसप्रनष्टे स्नेहस्वेदादिभिः क्रियाविशेषैरविरुद्धैरातुरमुपपादयेत्, कर्शितस्य तु शिथिलीभूतमनवबद्धं क्षुभ्यमाणं यत्र संरम्भं वेदनां वा जनयति तत्र शल्यं विजानीयात्; कोष्ठास्थिसन्धिपेशीविवरेष्ववस्थितमेवमेव परीक्षेत; सिराधमनीस्रोतःस्नायुप्रनष्टे खण्डचक्रसंयुक्ते याने व्याधितमारोप्याशु विषमेऽध्वनि यायात् यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्; अस्थिप्रनष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नान्यस्थीनि बन्धनपीडनाभ्यां भृशमुपाचरेत्, यत्र संरम्भो वेदना भवति तत्र शल्यं विजानीयात्; सन्धिप्रनष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नान् सन्धीन् प्रसरणाकुञ्चनबन्धनपीडनैः भृशमुपाचरेत्, यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्, सन्धिप्रनष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नान् सन्धीन् प्रसरणाकुञ्चनबन्धनपीडनैर्भृशमुपाचरेत्; यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्, मर्मप्रनष्टे त्वनन्यभावान्मर्मणामुक्तं परीक्षणं भवति ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
ಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಮಪಿ ಚ ಹಸ್ತಿಸ್ಕನ್ಧಾಶ್ವಪೃಷ್ಠಪರ್ವತದ್ರುಮಾರೋಹಣಧನುರ್ವ್ಯಾಯಾಮದ್ರುತಯಾನನಿಯುದ್ಧಾಧ್ವಗಮನಲಙ್ಘನಪ್ಲವನಪ್ರತರಣ- ವ್ಯಾಯಾಮೈರ್ಜೃಮ್ಭೋದ್ಗಾರಕಾಸಕ್ಷವಥುಷ್ಠೀವನಹಸನಪ್ರಾಣಾಯಾಮೈರ್ವಾತಮೂತ್ರಪುರೀಷಶುಕ್ರೋತ್ಸರ್ಗೈರ್ವಾ ಯತ್ರ ಸಂರಮ್ಭೋ ವೇದನಾ ವಾ ಭವತಿ ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ ||೧೩||
सामान्यलक्षमपि च हस्तिस्कन्धाश्वपृष्ठपर्वतद्रुमारोहणधनुर्व्यायामद्रुतयाननियुद्धाध्वगमनलङ्घनप्लवनप्रतरण- व्यायामैर्जृम्भोद्गारकासक्षवथुष्ठीवनहसनप्राणायामैर्वातमूत्रपुरीषशुक्रोत्सर्गैर्वा यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (14-15) · Śloka 15
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತೋದಾದಯೋ ದೇಶೇ ಸುಪ್ತತಾ ಗುರುತಾಽಪಿ ಚ | ಘಟ್ಟತೇ ಬಹುಶೋ ಯತ್ರ ಶೂಯತೇ ರುಜ್ಯತೇಽಪಿ ಚ ||೧೪|| ಆತುರಶ್ಚಾಪಿ ಯಂ ದೇಶಮಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪರಿರಕ್ಷತಿ | ಸಂವಾಹ್ಯಮಾನೋ ಬಹುಶಸ್ತತ್ರ ಶಲ್ಯಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ ||೧೫||
भवन्ति चात्र- यस्मिंस्तोदादयो देशे सुप्तता गुरुताऽपि च | घट्टते बहुशो यत्र शूयते रुज्यतेऽपि च ||१४|| आतुरश्चापि यं देशमभीक्ष्णं परिरक्षति | संवाह्यमानो बहुशस्तत्र शल्यं विनिर्दिशेत् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (16-17) · Śloka 17
ಅಲ್ಪಾಬಾಧಮಶೂನಂ ಚ ನೀರುಜಂ ನಿರುಪದ್ರವಮ್ | ಪ್ರಸನ್ನಂ ಮೃದುಪರ್ಯನ್ತಂ ನಿರಾಘಟ್ಟಮನುನ್ನತಮ್ ||೧೬|| ಏಷಣ್ಯಾ ಸರ್ವತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯಥಾಮಾರ್ಗಂ ಚಿಕಿತ್ಸಕಃ | ಪ್ರಸಾರಾಕುಞ್ಚನಾನ್ನೂನಂ ನಿಃಶಲ್ಯಮಿತಿ ನಿರ್ದಿಶೇತ್ ||೧೭||
अल्पाबाधमशूनं च नीरुजं निरुपद्रवम् | प्रसन्नं मृदुपर्यन्तं निराघट्टमनुन्नतम् ||१६|| एषण्या सर्वतो दृष्ट्वा यथामार्गं चिकित्सकः | प्रसाराकुञ्चनान्नूनं निःशल्यमिति निर्दिशेत् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (18) · Śloka 18
ಅಸ್ಥ್ಯಾತ್ಮಕಂ ಭಜ್ಯತೇ ತು ಶಲ್ಯಮನ್ತಶ್ಚ ಶೀರ್ಯತೇ | ಪ್ರಾಯೋ ನಿರ್ಭುಜ್ಯತೇ ಶಾರ್ಙ್ಗಮಾಯಸಂ ಚೇತಿ ನಿಶ್ಚಯಃ ||೧೮||
अस्थ्यात्मकं भज्यते तु शल्यमन्तश्च शीर्यते | प्रायो निर्भुज्यते शार्ङ्गमायसं चेति निश्चयः ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (19) · Śloka 19
ವಾರ್ಕ್ಷವೈಣವತಾರ್ಣಾನಿ ನಿರ್ಹ್ರಿಯನ್ತೇ ತು ನೋ ಯದಿ | ಪಚನ್ತಿ ರಕ್ತಂ ಮಾಂಸಂ ಚ ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇತಾನಿ ದೇಹಿನಾಮ್ ||೧೯||
वार्क्षवैणवतार्णानि निर्ह्रियन्ते तु नो यदि | पचन्ति रक्तं मांसं च क्षिप्रमेतानि देहिनाम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (20) · Śloka 20
ಕಾನಕಂ ರಾಜತಂ ತಾಮ್ರಂ ರೈತಿಕಂ ತ್ರಪು ಸೀಸಕಮ್ | ಚಿರಸ್ಥಾನಾದ್ವಿಲೀಯನ್ತೇ ಪಿತ್ತತೇಜಃಪ್ರತಾಪನಾತ್ ||೨೦||
कानकं राजतं ताम्रं रैतिकं त्रपु सीसकम् | चिरस्थानाद्विलीयन्ते पित्ततेजःप्रतापनात् ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (21) · Śloka 21
ಸ್ವಭಾವಶೀತಾ ಮೃದವೋ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇಽಪೀದೃಶಾ ಮತಾಃ | ದ್ರವೀಭೂತಾಃ ಶರೀರೇಽಸ್ಮಿನ್ನೇಕತ್ವಂ ಯಾನ್ತಿ ಧಾತುಭಿಃ ||೨೧||
स्वभावशीता मृदवो ये चान्येऽपीदृशा मताः | द्रवीभूताः शरीरेऽस्मिन्नेकत्वं यान्ति धातुभिः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (22) · Śloka 22
ವಿಷಾಣದನ್ತಕೇಶಾಸ್ಥಿವೇಣುದಾರುಪಲಾನಿ ತು | ಶಲ್ಯಾನಿ ನ ವಿಶೀರ್ಯನ್ತೇ ಶರೀರೇ ಮೃನ್ಮಯಾನಿ ಚ ||೨೨||
विषाणदन्तकेशास्थिवेणुदारुपलानि तु | शल्यानि न विशीर्यन्ते शरीरे मृन्मयानि च ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (23) · Śloka 23
ದ್ವಿವಿಧಂ ಪಞ್ಚಗತಿಮತ್ತ್ವಗಾದಿವ್ರಣವಸ್ತುಷು | ಯೋ ವೇತ್ತಿ ವಿಷ್ಟಿತಂ ಶಲ್ಯಂ ಸ ರಾಜ್ಞಃ ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ ||೨೩||
द्विविधं पञ्चगतिमत्त्वगादिव्रणवस्तुषु | यो वेत्ति विष्टितं शल्यं स राज्ञः कर्तुमर्हति ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 26
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಪ್ರನಷ್ಟಶಲ್ಯವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಷಡ್ವಿಂಶತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೬||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने प्रनष्टशल्यविज्ञानीयो नाम षड्विंशतितमोऽध्यायः ||२६||
🔊 Audio coming soon