Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ ദ്രവ്യസങ്ഗ്രഹണീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो द्रव्यसङ्ग्रहणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
38. dravyasaṁgrahaṇīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
സമാസേന സപ്തത്രിംശദ്ദ്രവ്യഗണാ ഭവന്തി ||൩||
View original
समासेन सप्तत्रिंशद्द्रव्यगणा भवन्ति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
തദ്യഥാ- വിദാരിഗന്ധാ വിദാരീ വിശ്വദേവാ സഹദേവാ ശ്വദംഷ്ട്രാ പൃഥക്പര്ണീ ശതാവരീ സാരിവാ കൃഷ്ണസാരിവാ ജീവകര്ഷഭകൌ മഹാസഹാ ക്ഷുദ്രസഹാ ബൃഹത്യൌ പുനര്നവൈരണ്ഡോ ഹംസപാദീ വൃശ്ചികാല്യൃഷഭീ ചേതി ||൪|| വിദാരീഗന്ധാദിരയം ഗണഃ പിത്താനിലാപഹഃ | ശോഷഗുല്മാങ്ഗമര്ദോര്ധ്വശ്വാസകാസവിനാശനഃ ||൫||
View original
तद्यथा- विदारिगन्धा विदारी विश्वदेवा सहदेवा श्वदंष्ट्रा पृथक्पर्णी शतावरी सारिवा कृष्णसारिवा जीवकर्षभकौ महासहा क्षुद्रसहा बृहत्यौ पुनर्नवैरण्डो हंसपादी वृश्चिकाल्यृषभी चेति ||४|| विदारीगन्धादिरयं गणः पित्तानिलापहः | शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासविनाशनः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7
ആരഗ്വധമദനഗോപഘോണ്ടാകണ്ടകീകുടജപാഠാപാടലാമൂര്വേന്ദ്രയവസപ്തപര്ണനിമ്ബകുരുണ്ടകദാസീകുരുണ്ടക- ഗുഡൂചീചിത്രകശാര്ങ്ഗ(ര്ങ്ഗേ)ഷ്ടാകരഞ്ജദ്വയപടോലകിരാതതിക്തകാനി സുഷവീ ചേതി ||൬|| ആരഗ്വധാദിരിത്യേഷ ഗണഃ ശ്ലേഷ്മവിഷാപഹഃ | മേഹകുഷ്ഠജ്വരവമീകണ്ഡൂഘ്നോ വ്രണശോധനഃ ||൭||
View original
आरग्वधमदनगोपघोण्टाकण्टकीकुटजपाठापाटलामूर्वेन्द्रयवसप्तपर्णनिम्बकुरुण्टकदासीकुरुण्टक- गुडूचीचित्रकशार्ङ्ग(र्ङ्गे)ष्टाकरञ्जद्वयपटोलकिराततिक्तकानि सुषवी चेति ||६|| आरग्वधादिरित्येष गणः श्लेष्मविषापहः | मेहकुष्ठज्वरवमीकण्डूघ्नो व्रणशोधनः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 9
സാലസാരാജകര്ണഖദിരകദരകാലസ്കന്ധക്രമുകഭൂര്ജമേഷശൃങ്ഗതിനിശചന്ദനകുചന്ദനശിംശപാ- ശിരീഷാസനധവാര്ജുനതാലശാകനക്തമാലപൂതീകാശ്വകര്ണാഗുരൂണി കാലീയകം ചേതി ||൮|| സാലസാരാദിരിത്യേഷ ഗണഃ കുഷ്ഠവിനാശനഃ | മേഹപാണ്ഡ്വാമയഹരഃ കഫമേദോവിശോഷണഃ ||൯||
View original
सालसाराजकर्णखदिरकदरकालस्कन्धक्रमुकभूर्जमेषशृङ्गतिनिशचन्दनकुचन्दनशिंशपा- शिरीषासनधवार्जुनतालशाकनक्तमालपूतीकाश्वकर्णागुरूणि कालीयकं चेति ||८|| सालसारादिरित्येष गणः कुष्ठविनाशनः | मेहपाण्ड्वामयहरः कफमेदोविशोषणः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11
വരുണാര്തഗലശിഗ്രുമധുശിഗ്രുതര്കാരീമേഷശൃങ്ഗീപൂതീകനക്തമാലമോരടാഗ്നിമന്ഥസൈരേയകദ്വയബിമ്ബീവസുകവസിരചിത്രക- ശതാവരീബില്വാജശൃങ്ഗീദര്ഭാ ബൃഹതീദ്വയം ചേതി ||൧൦|| വരുണാദിര്ഗണോ ഹ്യേഷ കഫമേദോനിവാരണഃ | വിനിഹന്തി ശിരഃശൂലഗുല്മാഭ്യന്തരവിദ്രധീന് ||൧൧||
View original
वरुणार्तगलशिग्रुमधुशिग्रुतर्कारीमेषशृङ्गीपूतीकनक्तमालमोरटाग्निमन्थसैरेयकद्वयबिम्बीवसुकवसिरचित्रक- शतावरीबिल्वाजशृङ्गीदर्भा बृहतीद्वयं चेति ||१०|| वरुणादिर्गणो ह्येष कफमेदोनिवारणः | विनिहन्ति शिरःशूलगुल्माभ्यन्तरविद्रधीन् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12-13) · Śloka 13
വീരതരുസഹചരദ്വയദര്ഭവൃക്ഷാദനീഗുന്ദ്രാനലകുശകാശാശ്മഭേദകാഗ്നിമന്ഥമോരടാവസുകവസിരഭല്ലൂകകുരണ്ടികേന്ദീവരകപോതവങ്കാഃ ശ്വദംഷ്ട്രാ ചേതി ||൧൨|| വീരതര്വാദിരിത്യേഷ ഗണോ വാതവികാരനുത് | അശ്മരീശര്കരാമൂത്രകൃച്ഛ്രാഘാതരുജാപഹഃ ||൧൩||
View original
वीरतरुसहचरद्वयदर्भवृक्षादनीगुन्द्रानलकुशकाशाश्मभेदकाग्निमन्थमोरटावसुकवसिरभल्लूककुरण्टिकेन्दीवरकपोतवङ्काः श्वदंष्ट्रा चेति ||१२|| वीरतर्वादिरित्येष गणो वातविकारनुत् | अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजापहः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (14-15) · Śloka 15
ലോധ്രസാവരലോധ്രപലാശകുടന്നടാശോകഫഞ്ജീകട്ഫലൈലവാലുകശല്ലകീജിങ്ഗിനീകദമ്ബസാലാഃ കദലീ ചേതി ||൧൪|| ഏഷ രോധ്രാദിരിത്യുക്തോ മേദഃകഫഹരോ ഗണഃ | യോനിദോഷഹരഃ സ്തമ്ഭീ വര്ണ്യോ വിഷവിനാശനഃ ||൧൫||
View original
लोध्रसावरलोध्रपलाशकुटन्नटाशोकफञ्जीकट्फलैलवालुकशल्लकीजिङ्गिनीकदम्बसालाः कदली चेति ||१४|| एष रोध्रादिरित्युक्तो मेदःकफहरो गणः | योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (16-17) · Śloka 17
അര്കാലര്കകരഞ്ജദ്വയനാഗദന്തീമയൂരകഭാര്ഗീരാസ്നേന്ദ്രപുഷ്പീക്ഷുദ്രശ്വേതാമഹാശ്വേതാവൃശ്ചികാല്യലവണാസ്താപസവൃക്ഷശ്ചേതി ||൧൬|| അര്കാദികോ ഗണോ ഹ്യേഷ കഫമേദോവിഷാപഹഃ | കൃമികുഷ്ഠപ്രശമനോ വിശേഷാദ്വ്രണശോധനഃ ||൧൭||
View original
अर्कालर्ककरञ्जद्वयनागदन्तीमयूरकभार्गीरास्नेन्द्रपुष्पीक्षुद्रश्वेतामहाश्वेतावृश्चिकाल्यलवणास्तापसवृक्षश्चेति ||१६|| अर्कादिको गणो ह्येष कफमेदोविषापहः | कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18-19) · Śloka 19
സുരസാശ്വേതസുരസാഫണിജ്ഝകാര്ജകഭൂസ്തൃണസുഗന്ധകസുമുഖകാലമാലകുഠേരകകാസമര്ദക്ഷവകഖരപുഷ്പാവിഡങ്ഗകട്ഫല- സുരസീനിര്ഗുണ്ഡീകുലാഹലോന്ദുരുകര്ണികാഫഞ്ജീപ്രാചീബലകാകമാച്യോ വിഷമുഷ്ടികശ്ചേതി ||൧൮|| സുരസാദിര്ഗണോ ഹ്യേഷ കഫഹൃത് കൃമിസൂദനഃ | പ്രതിശ്യായാരുചിശ്വാസകാസഘ്നോ വ്രണശോധനഃ ||൧൯||
View original
सुरसाश्वेतसुरसाफणिज्झकार्जकभूस्तृणसुगन्धकसुमुखकालमालकुठेरककासमर्दक्षवकखरपुष्पाविडङ्गकट्फल- सुरसीनिर्गुण्डीकुलाहलोन्दुरुकर्णिकाफञ्जीप्राचीबलकाकमाच्यो विषमुष्टिकश्चेति ||१८|| सुरसादिर्गणो ह्येष कफहृत् कृमिसूदनः | प्रतिश्यायारुचिश्वासकासघ्नो व्रणशोधनः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (20-21) · Śloka 21
മുഷ്കകപലാശധവചിത്രകമദനവൃക്ഷകശിംശപാവജ്രവൃക്ഷാസ്ത്രിഫലാ ചേതി ||൨൦|| മുഷ്കകാദിര്ഗണോ ഹ്യേഷ മേദോഘ്നഃ ശുക്രദോഷഹൃത് | മേഹാര്ശഃപാണ്ഡുരോഗാശ്മശര്കരാനാശനഃ പരഃ ||൨൧||
View original
मुष्ककपलाशधवचित्रकमदनवृक्षकशिंशपावज्रवृक्षास्त्रिफला चेति ||२०|| मुष्ककादिर्गणो ह्येष मेदोघ्नः शुक्रदोषहृत् | मेहार्शःपाण्डुरोगाश्मशर्करानाशनः परः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (22-23) · Śloka 23
പിപ്പലീപിപ്പലീമൂലചവ്യചിത്രകശൃങ്ഗവേരമരിചഹസ്തിപിപ്പലീഹരേണുകൈലാജമോദേന്ദ്രയവപാഠാജീരകസര്ഷപ- മഹാനിമ്ബഫലഹിങ്ഗുഭാര്ഗീമധുരസാതിവിഷാവചാവിഡങ്ഗാനി കടുരോഹിണീ ചേതി ||൨൨|| പിപ്പല്യാദിഃ കഫഹരഃ പ്രതിശ്യായാനിലാരുചീഃ | നിഹന്യാദ്ദീപനോ ഗുല്മശൂലഘ്നശ്ചാമപാചനഃ ||൨൩||
View original
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकशृङ्गवेरमरिचहस्तिपिप्पलीहरेणुकैलाजमोदेन्द्रयवपाठाजीरकसर्षप- महानिम्बफलहिङ्गुभार्गीमधुरसातिविषावचाविडङ्गानि कटुरोहिणी चेति ||२२|| पिप्पल्यादिः कफहरः प्रतिश्यायानिलारुचीः | निहन्याद्दीपनो गुल्मशूलघ्नश्चामपाचनः ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (24-25) · Śloka 25
ഏലാതഗരകുഷ്ഠമാംസീധ്യാമകത്വക്പത്രനാഗപുഷ്പപ്രിയങ്ഗുഹരേണുകാവ്യാഘ്രനഖശുക്തിചണ്ഡാസ്ഥൌണേയകശ്രീവേഷ്ടക- ചോചചോരകവാലുകഗുഗ്ഗുലുസര്ജരസതുരുഷ്കകുന്ദുരുകാഗുരുസ്പൃക്കോശീരഭദ്രദാരുകുങ്കുമാനി പുന്നാഗകേശരം ചേതി ||൨൪|| ഏലാദികോ വാതകഫൌ നിഹന്യാദ്വിഷമേവ ച | വര്ണപ്രസാദനഃ കണ്ഡൂപിഡകാകോഠനാശനഃ ||൨൫||
View original
एलातगरकुष्ठमांसीध्यामकत्वक्पत्रनागपुष्पप्रियङ्गुहरेणुकाव्याघ्रनखशुक्तिचण्डास्थौणेयकश्रीवेष्टक- चोचचोरकवालुकगुग्गुलुसर्जरसतुरुष्ककुन्दुरुकागुरुस्पृक्कोशीरभद्रदारुकुङ्कुमानि पुन्नागकेशरं चेति ||२४|| एलादिको वातकफौ निहन्याद्विषमेव च | वर्णप्रसादनः कण्डूपिडकाकोठनाशनः ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (26-28) · Śloka 28
വചാമുസ്താതിവിഷാഭയാഭദ്രദാരൂണി നാഗകേശരം ചേതി ||൨൬|| ഹരിദ്രാദാരുഹരിദ്രാകലശീകുടജബീജാനി മധുകം ചേതി ||൨൭|| ഏതൌ വചാഹരിദ്രാദീ ഗണൌ സ്തന്യവിശോധനൌ | ആമാതിസാരശമനൌ വിശേഷാദ്ദോഷപാചനൌ ||൨൮||
View original
वचामुस्तातिविषाभयाभद्रदारूणि नागकेशरं चेति ||२६|| हरिद्रादारुहरिद्राकलशीकुटजबीजानि मधुकं चेति ||२७|| एतौ वचाहरिद्रादी गणौ स्तन्यविशोधनौ | आमातिसारशमनौ विशेषाद्दोषपाचनौ ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (29-30) · Śloka 30
ശ്യാമാമഹാശ്യാമാത്രിവൃദ്ദന്തീശങ്ഖിനീതില്വകകമ്പില്ലകരമ്യകക്രമുകപുത്രശ്രേണീഗവാക്ഷീ- രാജവൃക്ഷകരഞ്ജദ്വയഗുഡൂചീസപ്തലാച്ഛഗലാന്ത്രീസുധാഃ സുവര്ണക്ഷീരീ ചേതി ||൨൯|| ഉക്തഃ ശ്യാമാദിരിത്യേഷ ഗണോ ഗുല്മവിഷാപഹഃ | ആനാഹോദരവിഡ്ഭേദീ തഥോദാവര്തനാശനഃ ||൩൦||
View original
श्यामामहाश्यामात्रिवृद्दन्तीशङ्खिनीतिल्वककम्पिल्लकरम्यकक्रमुकपुत्रश्रेणीगवाक्षी- राजवृक्षकरञ्जद्वयगुडूचीसप्तलाच्छगलान्त्रीसुधाः सुवर्णक्षीरी चेति ||२९|| उक्तः श्यामादिरित्येष गणो गुल्मविषापहः | आनाहोदरविड्भेदी तथोदावर्तनाशनः ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (31-32) · Śloka 32
ബൃഹതീകണ്ടകാരികാകുടജഫലപാഠാ മധുകം ചേതി ||൩൧|| പാചനീയോ ബൃഹത്യാദിര്ഗണഃ പിത്താനിലാപഹഃ | കഫാരോചകഹൃദ്രോഗമൂത്രകൃച്ഛ്രരുജാപഹഃ ||൩൨||
View original
बृहतीकण्टकारिकाकुटजफलपाठा मधुकं चेति ||३१|| पाचनीयो बृहत्यादिर्गणः पित्तानिलापहः | कफारोचकहृद्रोगमूत्रकृच्छ्ररुजापहः ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (33-34) · Śloka 34
പടോലചന്ദനകുചന്ദനമൂര്വാഗുഡൂചീപാഠാഃ കടുരോഹിണീ ചേതി ||൩൩|| പടോലാദിര്ഗണഃ പിത്തകഫാരോചകനാശനഃ | ജ്വരോപശമനോ വ്രണ്യശ്ഛര്ദികണ്ഡൂവിഷാപഹഃ ||൩൪||
View original
पटोलचन्दनकुचन्दनमूर्वागुडूचीपाठाः कटुरोहिणी चेति ||३३|| पटोलादिर्गणः पित्तकफारोचकनाशनः | ज्वरोपशमनो व्रण्यश्छर्दिकण्डूविषापहः ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (35-36) · Śloka 36
കാകോലീക്ഷീരകാകോലീജീവകര്ഷഭകമുദ്ഗപര്ണീമാഷപര്ണീമേദാമഹാമേദാച്ഛിന്നരുഹാ കര്കടശൃങ്ഗീതുഗാക്ഷീരീപദ്മകപ്രപൌണ്ഡരീകര്ധിവൃദ്ധിമൃദ്വീകാജീവന്ത്യോ മധുകം ചേതി ||൩൫|| കാകോല്യാദിരയം പിത്തശോണിതാനിലനാശനഃ | ജീവനോ ബൃംഹണോ വൃഷ്യഃ സ്തന്യശ്ലേഷ്മകരസ്തഥാ ||൩൬||
View original
काकोलीक्षीरकाकोलीजीवकर्षभकमुद्गपर्णीमाषपर्णीमेदामहामेदाच्छिन्नरुहा कर्कटशृङ्गीतुगाक्षीरीपद्मकप्रपौण्डरीकर्धिवृद्धिमृद्वीकाजीवन्त्यो मधुकं चेति ||३५|| काकोल्यादिरयं पित्तशोणितानिलनाशनः | जीवनो बृंहणो वृष्यः स्तन्यश्लेष्मकरस्तथा ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (37-38) · Śloka 38
ഊഷകസൈന്ധവശിലാജതുകാസീസദ്വയഹിങ്ഗൂനി തുത്ഥകം ചേതി ||൩൭|| ഊഷകാദിഃ കഫം ഹന്തി ഗണോ മേദോവിശോഷണഃ | അശ്മരീശര്കരാമൂത്രകൃച്ഛ്രഗുല്മപ്രണാശനഃ ||൩൮||
View original
ऊषकसैन्धवशिलाजतुकासीसद्वयहिङ्गूनि तुत्थकं चेति ||३७|| ऊषकादिः कफं हन्ति गणो मेदोविशोषणः | अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्रगुल्मप्रणाशनः ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (39-40) · Śloka 40
സാരിവാമധുകചന്ദനകുചന്ദനപദ്മകകാശ്മരീഫലമധൂകപുഷ്പാണ്യുശീരം ചേതി ||൩൯|| സാരിവാദിഃ പിപാസാഘ്നോ രക്തപിത്തഹരോ ഗണഃ | പിത്തജ്വരപ്രശമനോ വിശേഷാദ്ദാഹനാശനഃ ||൪൦||
View original
सारिवामधुकचन्दनकुचन्दनपद्मककाश्मरीफलमधूकपुष्पाण्युशीरं चेति ||३९|| सारिवादिः पिपासाघ्नो रक्तपित्तहरो गणः | पित्तज्वरप्रशमनो विशेषाद्दाहनाशनः ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (41-42) · Śloka 42
അഞ്ജനരസാഞ്ജനനാഗപുഷ്പപ്രിയങ്ഗുനീലോത്പലനലദനലിനകേശരാണി മധുകം ചേതി ||൪൧|| അഞ്ജനാദിര്ഗണോ ഹ്യേഷ രക്തപിത്തനിബര്ഹണഃ | വിഷോപശമനോ ദാഹം നിഹന്ത്യാഭ്യന്തരം ഭൃശമ് ||൪൨||
View original
अञ्जनरसाञ्जननागपुष्पप्रियङ्गुनीलोत्पलनलदनलिनकेशराणि मधुकं चेति ||४१|| अञ्जनादिर्गणो ह्येष रक्तपित्तनिबर्हणः | विषोपशमनो दाहं निहन्त्याभ्यन्तरं भृशम् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (43-44) · Śloka 44
പരൂഷകദ്രാക്ഷാകട്ഫലദാഡിമരാജാദനകതകഫലശാകഫലാനി ത്രിഫലാ ചേതി ||൪൩|| പരൂഷകാദിരിത്യേഷ ഗണോऽനിലവിനാശനഃ | മൂത്രദോഷഹരോ ഹൃദ്യഃ പിപാസാഘ്നോ രുചിപ്രദഃ ||൪൪||
View original
परूषकद्राक्षाकट्फलदाडिमराजादनकतकफलशाकफलानि त्रिफला चेति ||४३|| परूषकादिरित्येष गणोऽनिलविनाशनः | मूत्रदोषहरो हृद्यः पिपासाघ्नो रुचिप्रदः ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (45-47) · Śloka 47
പ്രിയങ്ഗുസമങ്ഗാധാതകീപുന്നാഗനാഗപുഷ്പചന്ദനകുചന്ദനമോചരസരസാഞ്ജനകുമ്ഭീകസ്രോതോജപദ്മകേസരയോജനവല്ല്യോ ദീര്ഘമൂലാ ചേതി ||൪൫|| അമ്ബഷ്ഠാധാതകീകുസുമസമങ്ഗാകട്വങ്ഗമധുകബില്വപേശികാസാവരരോധ്രപലാശനന്ദീവൃക്ഷാഃ പദ്മകേശരാണി ചേതി ||൪൬|| ഗണൌ പ്രിയങ്ഗ്വമ്ബഷ്ഠാദീ പക്വാതീസാരനാശനൌ | സന്ധാനീയൌ ഹിതൌ പിത്തേ വ്രണാനാം ചാപി രോപണൌ ||൪൭||
View original
प्रियङ्गुसमङ्गाधातकीपुन्नागनागपुष्पचन्दनकुचन्दनमोचरसरसाञ्जनकुम्भीकस्रोतोजपद्मकेसरयोजनवल्ल्यो दीर्घमूला चेति ||४५|| अम्बष्ठाधातकीकुसुमसमङ्गाकट्वङ्गमधुकबिल्वपेशिकासावररोध्रपलाशनन्दीवृक्षाः पद्मकेशराणि चेति ||४६|| गणौ प्रियङ्ग्वम्बष्ठादी पक्वातीसारनाशनौ | सन्धानीयौ हितौ पित्ते व्रणानां चापि रोपणौ ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (48-49) · Śloka 49
ന്യഗ്രോധോദുമ്ബരാശ്വത്ഥപ്ലക്ഷമധുകകപീതനകകുഭാമ്രകോശാമ്രചോരകപത്രജമ്ബൂദ്വയപ്രിയാല- മധൂകരോഹിണീവഞ്ജുലകദമ്ബബദരീതിന്ദുകീസല്ലകീരോധ്രസാവരരോധ്രഭല്ലാതകപലാശാ നന്ദീവൃക്ഷശ്ചേതി ||൪൮|| ന്യഗ്രോധാദിര്ഗണോ വ്രണ്യഃ സങ്ഗ്രാഹീ ഭഗ്നസാധകഃ | രക്തപിത്തഹരോ ദാഹമേദോഘ്നോ യോനിദോഷഹൃത് ||൪൯||
View original
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षमधुककपीतनककुभाम्रकोशाम्रचोरकपत्रजम्बूद्वयप्रियाल- मधूकरोहिणीवञ्जुलकदम्बबदरीतिन्दुकीसल्लकीरोध्रसावररोध्रभल्लातकपलाशा नन्दीवृक्षश्चेति ||४८|| न्यग्रोधादिर्गणो व्रण्यः सङ्ग्राही भग्नसाधकः | रक्तपित्तहरो दाहमेदोघ्नो योनिदोषहृत् ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (50-51) · Śloka 51
ഗുഡൂചീനിമ്ബകുസ്തുമ്ബുരുചന്ദനാനി പദ്മകം ചേതി ||൫൦|| ഏഷ സര്വജ്വരാന് ഹന്തി ഗുഡൂച്യാദിസ്തു ദീപനഃ | ഹൃല്ലാസാരോചകവമീപിപാസാദാഹനാശനഃ ||൫൧||
View original
गुडूचीनिम्बकुस्तुम्बुरुचन्दनानि पद्मकं चेति ||५०|| एष सर्वज्वरान् हन्ति गुडूच्यादिस्तु दीपनः | हृल्लासारोचकवमीपिपासादाहनाशनः ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (52-53) · Śloka 53
ഉത്പലരക്തോത്പലകുമുദസൌഗന്ധികകുവലയപുണ്ഡരീകാണി മധുകം ചേതി ||൫൨|| ഉത്പലാദിരയം ദാഹപിത്തരക്തവിനാശനഃ | പിപാസാവിഷഹൃദ്രോഗച്ഛര്ദിമൂര്ച്ഛാഹരോ ഗണഃ ||൫൩||
View original
उत्पलरक्तोत्पलकुमुदसौगन्धिककुवलयपुण्डरीकाणि मधुकं चेति ||५२|| उत्पलादिरयं दाहपित्तरक्तविनाशनः | पिपासाविषहृद्रोगच्छर्दिमूर्च्छाहरो गणः ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (54-55) · Śloka 55
മുസ്താഹരിദ്രാദാരുഹരിദ്രാഹരീതക്യാമലകബിഭീതകകുഷ്ഠഹൈമവതീവചാപാഠാകടുരോഹിണീശാര്ങ്ഗഷ്ടാതിവിഷാദ്രാവിഡീഭല്ലാതകാനി ചിത്രകശ്ചേതി ||൫൪|| ഏഷ മുസ്താദികോ നാമ്നാ ഗണഃ ശ്ലേഷ്മനിഷൂദനഃ | യോനിദോഷഹരഃ സ്തന്യശോധനഃ പാചനസ്തഥാ ||൫൫||
View original
मुस्ताहरिद्रादारुहरिद्राहरीतक्यामलकबिभीतककुष्ठहैमवतीवचापाठाकटुरोहिणीशार्ङ्गष्टातिविषाद्राविडीभल्लातकानि चित्रकश्चेति ||५४|| एष मुस्तादिको नाम्ना गणः श्लेष्मनिषूदनः | योनिदोषहरः स्तन्यशोधनः पाचनस्तथा ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (56-57) · Śloka 57
ഹരീതക്യാമലകബിഭീതകാനീതി ത്രിഫലാ ||൫൬|| ത്രിഫലാ കഫപിത്തഘ്നീ മേഹകുഷ്ഠവിനാശനീ | ചക്ഷുഷ്യാ ദീപനീ ചൈവ വിഷമജ്വരനാശനീ ||൫൭||
View original
हरीतक्यामलकबिभीतकानीति त्रिफला ||५६|| त्रिफला कफपित्तघ्नी मेहकुष्ठविनाशनी | चक्षुष्या दीपनी चैव विषमज्वरनाशनी ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (58-59) · Śloka 59
പിപ്പലീമരിചശൃങ്ഗവേരാണീതി ത്രികടുകമ് ||൫൮|| ത്ര്യൂഷണം കഫമേദോഘ്നം മേഹകുഷ്ഠത്വഗാമയാന് | നിഹന്യാദ്ദീപനം ഗുല്മപീനസാഗ്ന്യല്പതാമപി ||൫൯||
View original
पिप्पलीमरिचशृङ्गवेराणीति त्रिकटुकम् ||५८|| त्र्यूषणं कफमेदोघ्नं मेहकुष्ठत्वगामयान् | निहन्याद्दीपनं गुल्मपीनसाग्न्यल्पतामपि ||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (60-61) · Śloka 61
ആമലകീഹരീതകീപിപ്പല്യശ്ചിത്രകശ്ചേതി ||൬൦|| ആമലക്യാദിരിത്യേഷ ഗണഃ സര്വജ്വരാപഹഃ | ചക്ഷുഷ്യോ ദീപനോ വൃഷ്യഃ കഫാരോചകനാശനഃ ||൬൧||
View original
आमलकीहरीतकीपिप्पल्यश्चित्रकश्चेति ||६०|| आमलक्यादिरित्येष गणः सर्वज्वरापहः | चक्षुष्यो दीपनो वृष्यः कफारोचकनाशनः ||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (62-63) · Śloka 63
ത്രപുസീസതാമ്രരജതസുവര്ണകൃഷ്ണലോഹാനി ലോഹമലശ്ചേതി ||൬൨|| ഗണസ്ത്രപ്വാദിരിത്യേഷ ഗരക്രിമിഹരഃ പരഃ | പിപാസാവിഷഹൃദ്രോഗപാണ്ഡുമേഹഹരസ്തഥാ ||൬൩||
View original
त्रपुसीसताम्ररजतसुवर्णकृष्णलोहानि लोहमलश्चेति ||६२|| गणस्त्रप्वादिरित्येष गरक्रिमिहरः परः | पिपासाविषहृद्रोगपाण्डुमेहहरस्तथा ||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (64-65) · Śloka 65
ലാക്ഷാരേവതകുടജാശ്വമാരകട്ഫലഹരിദ്രാദ്വയനിമ്ബസപ്തച്ഛദമാലത്യസ്ത്രായമാണാ ചേതി ||൬൪|| കഷായതിക്തമധുരഃ കഫപിത്താര്തിനാശനഃ | കുഷ്ഠക്രിമിഹരശ്ചൈവ ദുഷ്ടവ്രണവിശോധനഃ ||൬൫||
View original
लाक्षारेवतकुटजाश्वमारकट्फलहरिद्राद्वयनिम्बसप्तच्छदमालत्यस्त्रायमाणा चेति ||६४|| कषायतिक्तमधुरः कफपित्तार्तिनाशनः | कुष्ठक्रिमिहरश्चैव दुष्टव्रणविशोधनः ||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (66-67) · Śloka 67
പഞ്ച പഞ്ചമൂലാന്യത ഊര്ധ്വം വക്ഷ്യാമഃ | - തത്ര ത്രികണ്ടകബൃഹതീദ്വയപൃഥക്പര്ണ്യോ വിദാരിഗന്ധാ ചേതി കനീയഃ ||൬൬|| കഷായതിക്തമധുരം കനീയഃ പഞ്ചമൂലകമ് | വാതഘ്നം പിത്തശമനം ബൃംഹണം ബലവര്ധനമ് ||൬൭||
View original
पञ्च पञ्चमूलान्यत ऊर्ध्वं वक्ष्यामः | - तत्र त्रिकण्टकबृहतीद्वयपृथक्पर्ण्यो विदारिगन्धा चेति कनीयः ||६६|| कषायतिक्तमधुरं कनीयः पञ्चमूलकम् | वातघ्नं पित्तशमनं बृंहणं बलवर्धनम् ||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (68-69) · Śloka 69
ബില്വാഗ്നിമന്ഥടിണ്ടുകപാടലാഃ കാശ്മരീ ചേതി മഹത് ||൬൮|| സതിക്തം കഫവാതഘ്നം പാകേ ലഘ്വഗ്നിദീപനമ് | മധുരാനുരസം ചൈവ പഞ്ചമൂലം മഹത് സ്മൃതമ് ||൬൯||
View original
बिल्वाग्निमन्थटिण्टुकपाटलाः काश्मरी चेति महत् ||६८|| सतिक्तं कफवातघ्नं पाके लघ्वग्निदीपनम् | मधुरानुरसं चैव पञ्चमूलं महत् स्मृतम् ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (70-71) · Śloka 71
അനയോര്ദശമൂലമുച്യതേ ||൭൦|| ഗണഃ ശ്വാസഹരോ ഹ്യേഷ കഫപിത്താനിലാപഹഃ | ആമസ്യ പാചനശ്ചൈവ സര്വജ്വരവിനാശനഃ ||൭൧||
View original
अनयोर्दशमूलमुच्यते ||७०|| गणः श्वासहरो ह्येष कफपित्तानिलापहः | आमस्य पाचनश्चैव सर्वज्वरविनाशनः ||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (72- 74) · Śloka 74
വിദാരീസാരിവാരജനീഗുഡൂച്യോऽജശൃങ്ഗീ ചേതി വല്ലീസഞ്ജ്ഞഃ ||൭൨|| കരമര്ദീത്രികണ്ടകസൈരീയകശതാവരീഗൃധ്രനഖ്യ ഇതി കണ്ടകസഞ്ജ്ഞഃ ||൭൩|| രക്തപിത്തഹരൌ ഹ്യേതൌ ശോഫത്രയവിനാശനൌ | സര്വമേഹഹരൌ ചൈവ ശുക്രദോഷവിനാശനൌ ||൭൪||
View original
विदारीसारिवारजनीगुडूच्योऽजशृङ्गी चेति वल्लीसञ्ज्ञः ||७२|| करमर्दीत्रिकण्टकसैरीयकशतावरीगृध्रनख्य इति कण्टकसञ्ज्ञः ||७३|| रक्तपित्तहरौ ह्येतौ शोफत्रयविनाशनौ | सर्वमेहहरौ चैव शुक्रदोषविनाशनौ ||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (75-76) · Śloka 76
കുശകാശനലദര്ഭകാണ്ഡേക്ഷുകാ ഇതി തൃണസഞ്ജ്ഞകഃ ||൭൫|| മൂത്രദോഷവികാരം ച രക്തപിത്തം തഥൈവ ച | അന്ത്യഃ പ്രയുക്തഃ ക്ഷീരേണ ശീഘ്രമേവ വിനാശയേത് ||൭൬||
View original
कुशकाशनलदर्भकाण्डेक्षुका इति तृणसञ्ज्ञकः ||७५|| मूत्रदोषविकारं च रक्तपित्तं तथैव च | अन्त्यः प्रयुक्तः क्षीरेण शीघ्रमेव विनाशयेत् ||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (77) · Śloka 77
ഏഷാം വാതഹരാവാദ്യാവന്ത്യഃ പിത്തവിനാശനഃ | പഞ്ചകൌ ശ്ലേഷ്മശമനാവിതരൌ പരികീര്തിതൌ ||൭൭||
View original
एषां वातहरावाद्यावन्त्यः पित्तविनाशनः | पञ्चकौ श्लेष्मशमनावितरौ परिकीर्तितौ ||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (78) · Śloka 78
ത്രിവൃതാദികമന്യത്രോപദേക്ഷ്യാമഃ ||൭൮||
View original
त्रिवृतादिकमन्यत्रोपदेक्ष्यामः ||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (79) · Śloka 79
സമാസേന ഗണാ ഹ്യേതേ പ്രോക്താസ്തേഷാം തു വിസ്തരമ് | ചികിത്സിതേഷു വക്ഷ്യാമി, ... |൭൯|
View original
समासेन गणा ह्येते प्रोक्तास्तेषां तु विस्तरम् | चिकित्सितेषु वक्ष्यामि, ... |७९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (79-80) · Śloka 80
... ജ്ഞാത്വാ ദോഷബലാബലമ് ||൭൯|| ഏഭിര്ലേപാന് കഷായാംശ്ച തൈലം സര്പീംഷി പാനകാന് | പ്രവിഭജ്യ യഥാന്യായം കുര്വീത മതിമാന് ഭിഷക് ||൮൦||
View original
... ज्ञात्वा दोषबलाबलम् ||७९|| एभिर्लेपान् कषायांश्च तैलं सर्पींषि पानकान् | प्रविभज्य यथान्यायं कुर्वीत मतिमान् भिषक् ||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (81) · Śloka 81
ധൂമവര്ഷാനിലക്ലേദൈഃ സര്വര്തുഷ്വനഭിദ്രുതേ | ഗ്രാഹയിത്വാ ഗൃഹേ ന്യസ്യേദ്വിധിനൌഷധസങ്ഗ്രഹമ് ||൮൧||
View original
धूमवर्षानिलक्लेदैः सर्वर्तुष्वनभिद्रुते | ग्राहयित्वा गृहे न्यस्येद्विधिनौषधसङ्ग्रहम् ||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (82) · Śloka 82
സമീക്ഷ്യ ദോഷഭേദാംശ്ച ഭിന്നാന് മിശ്രാന് ഭിന്നാന് പ്രയോജയേത് | പൃഥങ്മിശ്രാന് സമസ്താന്വാ ഗണം വാ വ്യസ്തസംഹതമ് ||൮൨||
View original
समीक्ष्य दोषभेदांश्च भिन्नान् मिश्रान् भिन्नान् प्रयोजयेत् | पृथङ्मिश्रान् समस्तान्वा गणं वा व्यस्तसंहतम् ||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 38
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം സൂത്രസ്ഥാനേ ദ്രവ്യസങ്ഗ്രഹണീയോ നാമാഷ്ടത്രിംശോऽധ്യായഃ ||൩൮||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने द्रव्यसङ्ग्रहणीयो नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः ||३८||
🔊 Audio coming soon