அதஃ ஸர்வேஷாமேவ த்ரவ்யாண்யுபதேக்ஷ்யாமஃ |
தத்யதா- காகோல்யாதிஃ க்ஷீரகதவஸாமஜ்ஜஶாலிஷஷ்டிகயவகோதூமமாஷஶங்காடககஸேருகத்ரபுஸைர்வாருகர்காருகாலாபூகாலிந்தகதக- கிலோட்யப்ரியாலபுஷ்கரபீஜகாஶ்மர்யமதூகத்ராக்ஷாகர்ஜூரராஜாதநதாலநாலிகேரேக்ஷுவிகாரபலாதிபலாத்மகுப்தா- விதாரீபயஸ்யாகோக்ஷுரகக்ஷீரமோரடமதூலிகாகூஷ்மாண்டப்ரபதீநி ஸமாஸேந மதுரோ வர்கஃ; தாடிமாமலகமாதுலுங்காம்ராதககபித்தகரமர்தபதரகோலப்ராசீநாமலகதிந்திடீககோஶாம்ரகபவ்யபாராவத- வேத்ரபலலகுசாம்லவேதஸதந்தஶடததிதக்ரஸுராஶுக்தஸௌவீரகதுஷோதகதாந்யாம்லப்ரபதீநி ஸமாஸேநாம்லோ வர்கஃ; ஸைந்தவஸௌவர்சலவிடபாக்யரோமகஸாமுத்ரகபக்த்ரிமயவக்ஷாரோஷரப்ரஸூதஸுவர்சிகாப்ரபதீநி ஸமாஸேந லவணோ வர்கஃ; பிப்பல்யாதிஃ ஸுரஸாதிஃ ஶிக்ருமதுஶிக்ருமூலகலஶுநஸுமுகஶீதஶிவகுஷ்டதேவதாருஹரேணுகாவால்குஜபல- சண்டாகுக்குலுமுஸ்தலாங்கலகீஶுகநாஸாபீலுப்ரபதீநி ஸாலஸாராதிஶ்ச ப்ராயஶஃ கடுகோ வர்கஃ; ஆரக்வதாதிர்குடூச்யாதிர்மண்டூகபர்ணீவேத்ரகரீரஹரித்ராத்வயேந்த்ரயவவருணஸ்வாதுகண்டகஸப்தபர்ணபஹதீத்வயஶங்கிநீத்ரவந்தீ- த்ரிவத்கதவேதநகர்கோடககாரவேல்லவார்தாககரீரகரவீரஸுமநஃஶங்கபுஷ்ப்யபாமார்கத்ராயமாணாஶோகரோஹிணீவைஜயந்தீ- ஸுவர்சலாபுநர்நவாவஶ்சிகாலீஜ்யோதிஷ்மதீப்ரபதீநி ஸமாஸேந திக்தோ வர்கஃ; ந்யக்ரோதாதிரம்பஷ்டாதிஃ ப்ரியங்க்வாதீ ரோத்ராதிஸ்த்ரிபலாஶல்லகீஜம்ப்வாம்ரபகுலதிந்துகபலாநி கதகஶாகபலபாஷாணபேதகவநஸ்பதிபலாநி ஸாலஸாராதிஶ்ச ப்ராயஶஃ குருவககோவிதாரகஜீவந்தீசில்லீபாலங்க்யாஸுநிஷண்ணகப்ரபதீநி வரகாதயோ முத்காதயஶ்ச ஸமாஸேந கஷாயோ வர்கஃ ||௧௧||
Meaning of the śloka
The text next identifies substances belonging to each of the six taste groups. The sweet group includes Kakolyadi and such substances as milk, ghee, vasa, marrow, shali and shashtika rice, barley, wheat, masha, shrngataka, kaseruka, trapusa, ervaruka, karkaruka, alabu, kalindaka, gilodya, priyala, lotus seed, kashmarya, madhuka, grapes, dates, rajadana, tala, coconut, sugarcane products, bala, atibala, atmagupta, vidari, payasya, gokshuraka, kshiramorata, madhulika and kushmanda. The sour group includes pomegranate, amalaka, matulunga, amrataka, kapittha, karamarda, badara, kola, pracinamalaka, tintidika, kosamra, bhavya, paravata, vetra fruit, lakuca, amlavetasa, dantashatha, curd, buttermilk, sura, shukta, sauviraka, tushodaka and dhanyamla. The salty group includes saindhava, sauvarcala, vida, pakya, romaka, samudra salt, prepared salt, yavakshara, salt from saline soil and suvarcika. The pungent group includes Pippalyadi, Surasadi, shigru, madhushigru, mulaka, garlic, sumukha, shitasiva, kushtha, devadaru, harenuka, avalguja fruit, canda, guggulu, musta, langalaki, shukanasa, pilu and, for the most part, Salasaradi. The bitter group includes Aragvadhadi, Guducyadi, mandukaparni, vetra shoots, two haridras, indrayava, varuna, svadukantaka, saptaparna, the two brhatis, shankhini, dravanti, trivrt, krtavedhana, karkotaka, karavella, vartaka, karira, karavira, sumanas, shankhapushpi, apamarga, trayamana, ashokarohini, vaijayanti, suvarcala, punarnava, vrscikali and jyotishmati. The astringent group includes Nyagrodhadi, Ambasthadi, Priyangvadi, Rodhradi, triphala, shallaki, and the fruits of jambu, mango, bakula, tinduka, kataka, shaka, pashanabhedaka and forest trees; it also includes Salasaradi for the most part, kuruvaka, kovidara, jivanti, cilli, palankya, sunishannaka and related plants, the Varaka group of lesser grains, and the Mudga group of pulses.
Show commentary
அத இத்யாதி| அதோऽநந்தரஂ, ஸர்வேஷாஂ ரஸாநாஂ த்ரவ்யாண்யுபதேக்ஷ்யாமஃ| க்ஷீரேத்யாதி| ஶஙகாடகஂ த்விவிதஂ ஸ்தூலால்பபேதேந; த்ரபுஸஂ ‘திரஸீ ’ இதி லோகே; ஏர்வாருஃ ரோமஶா கர்கடீ; கிலோட்யஃ காலங்கதகஃ ஶிதோட்யகந்தஃ ப்ராவட்ஜாதஃ ஶணபத்ரிகாகாரவல்லீயுக்தோ ‘கில்லோடீ ’ இதி லோகே; ‘அங்க(ங்க)லோட்ய’ இத்யந்யே படந்தி, சிச்சோ(ஞ்சோ)டகமிதி ச வ்யாக்யாநயந்தி; ப்ரியாலஶ்சாரஃ; புஷ்கரபீஜஂ பத்மபீஜஂ; ராஜாதநஃ க்ஷீரிகஃ; பயஸ்யா விதாரீபேதஃ; க்ஷீரமோரடஃ கிலாடமஸ்து, ‘பீலுபர்ணீ’ இத்யேகே; மதுலிகா மர்கடகஃ| தாடிமேத்யாதி ப்ராசீநாமலகஃ ‘பாநீயாமலக’ இதி லோகே; பவ்யபலஂ ‘கர்மரங்க’ இத்யேகே, ‘தாலபலஸதஶமஹாவல்கலஂ கஷாயாம்லமதுரஂ’ இத்யந்யே; பாராவதஃ காமரூபே மதுராம்லரஸபலஂ; தந்தஶடோ ஜம்பீரஃ; ஶுக்தஂ ஸந்தாநகவிஶேஷஶ்சுக்ரமிதி லோகே; ஸௌவீரகதுஷோதகே நிஸ்துஷஸதுஷயவகதே த்ரிவத்கஷாயஸஹிதே ஸந்தாநே; தாந்யாம்லஂ காஞ்ஜிகஂ; ப்ரபதிக்ரஹணாச்சாண்டாக்யாதீநாமவபோதஃ| ஸைந்தவேத்யாதி பாக்யமுத்பிதஂ; ரோமகஂ ஶாகம்பரீதேஶோத்தஂ, ஶ்வேதலவணமித்யந்யே; ஸாமுத்ரஂ ஸமுத்ரஸமீபபவஂ குர்ஜரராஷ்ட்ரே ப்ரசுரஂ பவதி; பக்ரிமஂ பாகாபிநிர்வத்தஂ, ‘புல்லாலவணம்’ இத்யுச்யதே; ஊஷரப்ரஸூதமூஷரலவணஂ; ப்ரபதிக்ரஹணாட்டங்கணக்ஷாராதீநாமவபோதஃ| பிப்பல்யாதிரித்யாதி| ஶீதஶிவஂ கர்பூரம், அவல்குஜபலஂ பாகுசீபீஜஂ, சண்டா அஜமோதாகாரா ஸுகந்தித்ரவ்யஂ, லாங்கலகீ கலிகாரிகா, ஶுகநாஸா ஸ்யோநாகஃ| ஆரக்வதாதிரித்யாதி மண்டூகபர்ணீ ப்ராஹ்மீ, வேத்ரகரீரோ வேத்ராங்குரஃ, ஸ்வாதுகண்டகோ விகங்கதஃ ‘வக்ஷகண்டகாரிகா’ இதி ப்ரஸித்தஃ, ஶங்கிநீ யவதிக்தாபேதஃ, கதவேதநஃ கோஶாதகீ, ஸுமநா ஜாதீ, அஶோகரோஹிணீ கடுகா, வைஜயந்தீ தர்காரீ, ஸுவர்சலா ஸூர்யாவர்தஃ, வஶ்சிகாலீ வஶ்சிகபத்ரீ, ஜ்யோதிஷ்மதீ காகமர்தநிகா| ந்யக்ரோதாதிரித்யாதி| கதகஃ தோயப்ரஸாதநபலஃ, ஶாகஃ கரமஸணபத்ரபஷ்டோதரஃ, தயோஃ பலம்; வநஸ்பதயோ ந்யக்ரோதாதயஃ, தேஷாஂ பலாநி| ஸாலஸாராதேஸ்திக்தாநுஸரத்வாத் கதஂ கஷாயவர்கேऽஸ்ய பாட இத்யாஹ- ப்ராயஶஃ; ‘கஷாய’ இதி ஶேஷஃ| குருவகஃ கண்டஸேலயாகஃ, கோவிதாரஃ காஞ்சநாரகஃ (‘கோவிதாரமபி காஞ்சநாரகஂ மல்லிகாஂ விசகிலஂ விதுர்புதாஃ’- இதி ஹலாயுதஃ |), ஜீவந்தீ டோடீ, சில்லீ க்ஷேத்ரவாஸ்துகஃ, பாலங்க்யா ஶாகவிஶேஷஃ ‘பாலங்க’ இதி லோகே, ஸுநிஷண்ணகஃ ஸிரிவாலிகா, ‘சதுஷ்பர்ணீ’ இத்யபரே, வரகாதயஃ குதாந்யாநி, முத்காதயோ வைதலாஃ||௧௧||
Meaning of the commentary
The commentary says that this passage supplies examples for all six tastes and then identifies a number of less familiar names. Shrngataka has large and small types; trapusa is locally called tirasi; ervaru is a hairy cucumber. Gilodya is described as a rainy-season tuber-bearing vine also called gillothi, while others read angalodya and explain it as ciccotaka. Priyala is cara, pushkarabija is lotus seed, rajadana is kshirika, and payasya is a variety of vidari. Kshiramorata is identified as kilatamastu, though some read piluparni; madhulika is markataka. Pracinamalaka is locally paniyamalaka. Some identify bhavya as karmaranga, while others describe it as a large-barked fruit resembling tala with astringent, sour and sweet tastes. Paravata is a sweet-sour fruit found in Kamarupa; dantashatha is jambira; shukta is a fermented preparation; sauviraka and tushodaka are fermented preparations respectively made with husked and unhusked barley together with trivrt decoction; dhanyamla is kanjika. The open-ended wording also includes shandaki and related items. Pakya is udbhida; romaka comes from the Shakambhari region, though some call it white salt; samudra salt comes from near the sea and is common in Gurjara; paktrima is made by processing and called phullalavana; ushara-prasuta is salt from saline ground. The open-ended wording includes tankana alkali and others. Shitasiva is camphor, avalguja fruit is bakuci seed, canda is an aromatic substance resembling ajamoda, langalaki is kalikarika, and shukanasa is syonaka. Mandukaparni is brahmi; vetrakarira is a vetra shoot; svadukantaka is vikankata, known as vrkshakantakarika; shankhini is a kind of yavatikta; krtavedhana is koshataki; sumanas is jati; ashokarohini is katuka; vaijayanti is tarkari; suvarcala is suryavarta; vrscikali is vrscikapatri; and jyotishmati is kakamardanika. Kataka bears a water-clearing fruit, while shaka has rough upper and smooth lower leaf surfaces; the listed fruits include theirs and those of forest trees such as nyagrodha. Because Salasaradi tends toward bitterness, 'for the most part' is understood to mean that it is predominantly astringent here. Kuruvaka is kantaselayaka; kovidara is kancanaraka, with an additional cited synonym tradition; jivanti is dodi; cilli is kshetravastuka; palankya is a leafy vegetable locally called palanka; and sunishannaka is sirivalika, though others identify it as catushparni. Varaka and related items are lesser grains, while Mudga and related items are pulses.