Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
ಅಥಾತೋ ವಿಪರೀತಾವಿಪರೀತವ್ರಣವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨|| ಫಲಾಗ್ನಿಜಲವೃಷ್ಟೀನಾಂ ಪುಷ್ಪಧೂಮಾಮ್ಬುದಾ ಯಥಾ | ಖ್ಯಾಪಯನ್ತಿ ಭವಿಷ್ಯತ್ತ್ವಂ ತಥಾ ರಿಷ್ಟಾನಿ ಪಞ್ಚತಾಮ್ ||೩||
अथातो विपरीताविपरीतव्रणविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| फलाग्निजलवृष्टीनां पुष्पधूमाम्बुदा यथा | ख्यापयन्ति भविष्यत्त्वं तथा रिष्टानि पञ्चताम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 5
ತಾನಿ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ ಪ್ರಮಾದಾದ್ವಾ ತಥೈವಾಶು ವ್ಯತಿಕ್ರಮಾತ್ | ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ನೋದ್ಗತಾನ್ಯಜ್ಞೈರ್ಮುಮೂರ್ಷೋರ್ನ ತ್ವಸಮ್ಭವಾತ್ ||೪|| ಧ್ರುವಂ ತು ಮರಣಂ ರಿಷ್ಟೇ... |೫|
तानि सौक्ष्म्यात् प्रमादाद्वा तथैवाशु व्यतिक्रमात् | गृह्यन्ते नोद्गतान्यज्ञैर्मुमूर्षोर्न त्वसम्भवात् ||४|| ध्रुवं तु मरणं रिष्टे... |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
... ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಸ್ತತ್ ಕಿಲಾಮಲೈಃ | ರಸಾಯನತಪೋಜಪ್ಯತತ್ಪರೈರ್ವಾ ನಿವಾರ್ಯತೇ ||೫||
... ब्राह्मणैस्तत् किलामलैः | रसायनतपोजप्यतत्परैर्वा निवार्यते ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ನಕ್ಷತ್ರಪೀಡಾ ಬಹುಧಾ ಯಥಾ ಕಾಲಂ ವಿಪಚ್ಯತೇ | ತಥೈವಾರಿಷ್ಟಪಾಕಂ ಚ ಬ್ರುವತೇ ಬಹವೋ ಜನಾಃ ||೬||
नक्षत्रपीडा बहुधा यथा कालं विपच्यते | तथैवारिष्टपाकं च ब्रुवते बहवो जनाः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ಅಸಿದ್ಧಿಮಾಪ್ನುಯಾಲ್ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿಕುರ್ವನ್ ಗತಾಯುಷಃ | ಅತೋಽರಿಷ್ಟಾನಿ ಯತ್ನೇನ ಲಕ್ಷಯೇತ್ ಕುಶಲೋ ಭಿಷಕ್ ||೭||
असिद्धिमाप्नुयाल्लोके प्रतिकुर्वन् गतायुषः | अतोऽरिष्टानि यत्नेन लक्षयेत् कुशलो भिषक् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ಗನ್ಧವರ್ಣರಸಾದೀನಾಂ ವಿಶೇಷಾಣಾಂ ಸ್ವಭಾವತಃ | ವೈಕೃತಂ ಯತ್ ತದಾಚಷ್ಟೇ ವ್ರಣಿನಃ ಪಕ್ವಲಕ್ಷಣಮ್ ||೮||
गन्धवर्णरसादीनां विशेषाणां स्वभावतः | वैकृतं यत् तदाचष्टे व्रणिनः पक्वलक्षणम् ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 10
ಕಟುಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಶ್ಚ ವಿಸ್ರಶ್ಚ ಗನ್ಧಸ್ತು ಪವನಾದಿಭಿಃ | ಲೋಹಗನ್ಧಿಸ್ತು ರಕ್ತೇನ ವ್ಯಾಮಿಶ್ರಃ ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಃ ||೯|| ಲಾಜಾತಸೀತೈಲಸಮಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಿಸ್ರಾಶ್ಚ ಗನ್ಧತಃ | ಜ್ಞೇಯಾಃ ಪ್ರಕೃತಿಗನ್ಧಾಃ ಸ್ಯುಃ ... |೧೦|
कटुस्तीक्ष्णश्च विस्रश्च गन्धस्तु पवनादिभिः | लोहगन्धिस्तु रक्तेन व्यामिश्रः सान्निपातिकः ||९|| लाजातसीतैलसमाः किञ्चिद्विस्राश्च गन्धतः | ज्ञेयाः प्रकृतिगन्धाः स्युः ... |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10-12) · Śloka 12
... ರತೋಽನ್ಯದ್ಗನ್ಧವೈಕೃತಮ್ ||೧೦|| ಮದ್ಯಾಗುರ್ವಾಜ್ಯಸುಮನಾಪದ್ಮಚನ್ದನಚಮ್ಪಕೈಃ | ಸಗನ್ಧಾ ದಿವ್ಯಗನ್ಧಾಶ್ಚ ಮುಮೂರ್ಷೂಣಾಂ ವ್ರಣಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ||೧೧|| ಶ್ವವಾಜಿಮೂಷಿಕಧ್ವಾಙ್ಕ್ಷಪೂತಿವಲ್ಲೂರಮತ್ಕುಣೈಃ | ಸಗನ್ಧಾಃ ಪಙ್ಕಗನ್ಧಾಶ್ಚ ಭೂಮಿಗನ್ಧಾಶ್ಚ ಗರ್ಹಿತಾಃ ||೧೨||
... रतोऽन्यद्गन्धवैकृतम् ||१०|| मद्यागुर्वाज्यसुमनापद्मचन्दनचम्पकैः | सगन्धा दिव्यगन्धाश्च मुमूर्षूणां व्रणाः स्मृताः ||११|| श्ववाजिमूषिकध्वाङ्क्षपूतिवल्लूरमत्कुणैः | सगन्धाः पङ्कगन्धाश्च भूमिगन्धाश्च गर्हिताः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (13-15) · Śloka 15
ಕುಙ್ಕುಮಧ್ಯಾಮಕಙ್ಕುಷ್ಠಸವರ್ಣಾಃ ಪಿತ್ತಕೋಪತಃ | ನ ದಹ್ಯನ್ತೇ ನ ಚೂಷ್ಯನ್ತೇ ಭಿಷಕ್ ತಾನ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ||೧೩|| ಕಣ್ಡೂಮನ್ತಃ ಸ್ಥಿರಾಃ ಶ್ವೇತಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಕಫನಿಮಿತ್ತತಃ | ದೂಯನ್ತೇ ವಾಽಪಿ ದಹ್ಯನ್ತೇ ಭಿಷಕ್ ತಾನ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ||೧೪|| ಕೃಷ್ಣಾಸ್ತು ಯೇ ತನುಸ್ರಾವಾ ವಾತಜಾ ಮರ್ಮತಾಪಿನಃ | ಸ್ವಲ್ಪಾಮಪಿ ನ ಕುರ್ವನ್ತಿ ರುಜಂ ತಾನ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ||೧೫||
कुङ्कुमध्यामकङ्कुष्ठसवर्णाः पित्तकोपतः | न दह्यन्ते न चूष्यन्ते भिषक् तान् परिवर्जयेत् ||१३|| कण्डूमन्तः स्थिराः श्वेताः स्निग्धाः कफनिमित्ततः | दूयन्ते वाऽपि दह्यन्ते भिषक् तान् परिवर्जयेत् ||१४|| कृष्णास्तु ये तनुस्रावा वातजा मर्मतापिनः | स्वल्पामपि न कुर्वन्ति रुजं तान् परिवर्जयेत् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (16) · Śloka 17
ಕ್ಷ್ವೇಡನ್ತಿ ಘುರ್ಘುರಾಯನ್ತೇ ಜ್ವಲನ್ತೀವ ಚ ಯೇ ವ್ರಣಾಃ | ತ್ವಙ್ಮಾಂಸಸ್ಥಾಶ್ಚ ಪವನಂ ಸಶಬ್ದಂ ವಿಸೃಜನ್ತಿ ಯೇ ||೧೬|| ಯೇ ಚ ಮರ್ಮಸ್ವಸಮ್ಭೂತಾ ಭವನ್ತ್ಯತ್ಯರ್ಥವೇದನಾಃ |೧೭|
क्ष्वेडन्ति घुर्घुरायन्ते ज्वलन्तीव च ये व्रणाः | त्वङ्मांसस्थाश्च पवनं सशब्दं विसृजन्ति ये ||१६|| ये च मर्मस्वसम्भूता भवन्त्यत्यर्थवेदनाः |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (17) · Śloka 18
ದಹ್ಯನ್ತೇ ಚಾನ್ತರತ್ಯರ್ಥಂ ಬಹಿಃ ಶೀತಾಶ್ಚ ಯೇ ವ್ರಣಾಃ ||೧೭|| ದಹ್ಯನ್ತೇ ಬಹಿರತ್ಯರ್ಥಂ ಭವನ್ತ್ಯನ್ತಶ್ಚ ಶೀತಲಾಃ |೧೮|
दह्यन्ते चान्तरत्यर्थं बहिः शीताश्च ये व्रणाः ||१७|| दह्यन्ते बहिरत्यर्थं भवन्त्यन्तश्च शीतलाः |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 19
ಶಕ್ತಿಧ್ವಜರಥಾಃ ಕುನ್ತವಾಜಿವಾರಣಗೋವೃಷಾಃ ||೧೮|| ಯೇಷು ಚಾಪ್ಯವಭಾಸೇರನ್ ಪ್ರಾಸಾದಾಕೃತಯಸ್ತಥಾ | ಚೂರ್ಣಾವಕೀರ್ಣಾ ಇವ ಯೇ ಭಾನ್ತಿಚಾನವಚೂರ್ಣಿತಾಃ ||೧೯||
शक्तिध्वजरथाः कुन्तवाजिवारणगोवृषाः ||१८|| येषु चाप्यवभासेरन् प्रासादाकृतयस्तथा | चूर्णावकीर्णा इव ये भान्तिचानवचूर्णिताः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (20) · Śloka 20
ಪ್ರಾಣಮಾಂಸಕ್ಷಯಶ್ವಾಸಕಾಸಾರೋಚಕಪೀಡಿತಾಃ | ಪ್ರವೃದ್ಧಪೂಯರುಧಿರಾ ವ್ರಣಾ ಯೇಷಾಂ ಚ ಮರ್ಮಸು ||೨೦||
प्राणमांसक्षयश्वासकासारोचकपीडिताः | प्रवृद्धपूयरुधिरा व्रणा येषां च मर्मसु ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (21) · Śloka 21
ಕ್ರಿಯಾಭಿಃ ಸಮ್ಯಗಾರಬ್ಧಾ ನ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ಚ ಯೇ ವ್ರಣಾಃ | ವರ್ಜಯೇತ್ತಾನಪಿ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಸಂರಕ್ಷನ್ನಾತ್ಮನೋ ಯಶಃ ||೨೧||
क्रियाभिः सम्यगारब्धा न सिद्ध्यन्ति च ये व्रणाः | वर्जयेत्तानपि प्राज्ञः संरक्षन्नात्मनो यशः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 28
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ವಿಪರೀತಾವಿಪರೀತವ್ರಣವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮಾಷ್ಟಾವಿಂಶತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೮||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने विपरीताविपरीतव्रणविज्ञानीयो नामाष्टाविंशतितमोऽध्यायः ||२८||
🔊 Audio coming soon