Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
అథాతో విపరీతావిపరీతవ్రణవిజ్ఞానీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2|| ఫలాగ్నిజలవృష్టీనాం పుష్పధూమాంబుదా యథా | ఖ్యాపయంతి భవిష్యత్త్వం తథా రిష్టాని పంచతాం ||3||
अथातो विपरीताविपरीतव्रणविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| फलाग्निजलवृष्टीनां पुष्पधूमाम्बुदा यथा | ख्यापयन्ति भविष्यत्त्वं तथा रिष्टानि पञ्चताम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 5
తాని సౌక్ష్మ్యాత్ ప్రమాదాద్వా తథైవాశు వ్యతిక్రమాత్ | గృహ్యంతే నోద్గతాన్యజ్ఞైర్ముమూర్షోర్న త్వసంభవాత్ ||4|| ధ్రువం తు మరణం రిష్టే... |5|
तानि सौक्ष्म्यात् प्रमादाद्वा तथैवाशु व्यतिक्रमात् | गृह्यन्ते नोद्गतान्यज्ञैर्मुमूर्षोर्न त्वसम्भवात् ||४|| ध्रुवं तु मरणं रिष्टे... |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
... బ్రాహ్మణైస్తత్ కిలామలైః | రసాయనతపోజప్యతత్పరైర్వా నివార్యతే ||5||
... ब्राह्मणैस्तत् किलामलैः | रसायनतपोजप्यतत्परैर्वा निवार्यते ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
నక్షత్రపీడా బహుధా యథా కాలం విపచ్యతే | తథైవారిష్టపాకం చ బ్రువతే బహవో జనాః ||6||
नक्षत्रपीडा बहुधा यथा कालं विपच्यते | तथैवारिष्टपाकं च ब्रुवते बहवो जनाः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
అసిద్ధిమాప్నుయాల్లోకే ప్రతికుర్వన్ గతాయుషః | అతోఽరిష్టాని యత్నేన లక్షయేత్ కుశలో భిషక్ ||7||
असिद्धिमाप्नुयाल्लोके प्रतिकुर्वन् गतायुषः | अतोऽरिष्टानि यत्नेन लक्षयेत् कुशलो भिषक् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
గంధవర్ణరసాదీనాం విశేషాణాం స్వభావతః | వైకృతం యత్ తదాచష్టే వ్రణినః పక్వలక్షణం ||8||
गन्धवर्णरसादीनां विशेषाणां स्वभावतः | वैकृतं यत् तदाचष्टे व्रणिनः पक्वलक्षणम् ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 10
కటుస్తీక్ష్ణశ్చ విస్రశ్చ గంధస్తు పవనాదిభిః | లోహగంధిస్తు రక్తేన వ్యామిశ్రః సాన్నిపాతికః ||9|| లాజాతసీతైలసమాః కించిద్విస్రాశ్చ గంధతః | జ్ఞేయాః ప్రకృతిగంధాః స్యుః ... |10|
कटुस्तीक्ष्णश्च विस्रश्च गन्धस्तु पवनादिभिः | लोहगन्धिस्तु रक्तेन व्यामिश्रः सान्निपातिकः ||९|| लाजातसीतैलसमाः किञ्चिद्विस्राश्च गन्धतः | ज्ञेयाः प्रकृतिगन्धाः स्युः ... |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10-12) · Śloka 12
... రతోఽన్యద్గంధవైకృతం ||10|| మద్యాగుర్వాజ్యసుమనాపద్మచందనచంపకైః | సగంధా దివ్యగంధాశ్చ ముమూర్షూణాం వ్రణాః స్మృతాః ||11|| శ్వవాజిమూషికధ్వాంక్షపూతివల్లూరమత్కుణైః | సగంధాః పంకగంధాశ్చ భూమిగంధాశ్చ గర్హితాః ||12||
... रतोऽन्यद्गन्धवैकृतम् ||१०|| मद्यागुर्वाज्यसुमनापद्मचन्दनचम्पकैः | सगन्धा दिव्यगन्धाश्च मुमूर्षूणां व्रणाः स्मृताः ||११|| श्ववाजिमूषिकध्वाङ्क्षपूतिवल्लूरमत्कुणैः | सगन्धाः पङ्कगन्धाश्च भूमिगन्धाश्च गर्हिताः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (13-15) · Śloka 15
కుంకుమధ్యామకంకుష్ఠసవర్ణాః పిత్తకోపతః | న దహ్యంతే న చూష్యంతే భిషక్ తాన్ పరివర్జయేత్ ||13|| కండూమంతః స్థిరాః శ్వేతాః స్నిగ్ధాః కఫనిమిత్తతః | దూయంతే వాఽపి దహ్యంతే భిషక్ తాన్ పరివర్జయేత్ ||14|| కృష్ణాస్తు యే తనుస్రావా వాతజా మర్మతాపినః | స్వల్పామపి న కుర్వంతి రుజం తాన్ పరివర్జయేత్ ||15||
कुङ्कुमध्यामकङ्कुष्ठसवर्णाः पित्तकोपतः | न दह्यन्ते न चूष्यन्ते भिषक् तान् परिवर्जयेत् ||१३|| कण्डूमन्तः स्थिराः श्वेताः स्निग्धाः कफनिमित्ततः | दूयन्ते वाऽपि दह्यन्ते भिषक् तान् परिवर्जयेत् ||१४|| कृष्णास्तु ये तनुस्रावा वातजा मर्मतापिनः | स्वल्पामपि न कुर्वन्ति रुजं तान् परिवर्जयेत् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (16) · Śloka 17
క్ష్వేడంతి ఘుర్ఘురాయంతే జ్వలంతీవ చ యే వ్రణాః | త్వఙ్మాంసస్థాశ్చ పవనం సశబ్దం విసృజంతి యే ||16|| యే చ మర్మస్వసంభూతా భవంత్యత్యర్థవేదనాః |17|
क्ष्वेडन्ति घुर्घुरायन्ते ज्वलन्तीव च ये व्रणाः | त्वङ्मांसस्थाश्च पवनं सशब्दं विसृजन्ति ये ||१६|| ये च मर्मस्वसम्भूता भवन्त्यत्यर्थवेदनाः |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (17) · Śloka 18
దహ్యంతే చాంతరత్యర్థం బహిః శీతాశ్చ యే వ్రణాః ||17|| దహ్యంతే బహిరత్యర్థం భవంత్యంతశ్చ శీతలాః |18|
दह्यन्ते चान्तरत्यर्थं बहिः शीताश्च ये व्रणाः ||१७|| दह्यन्ते बहिरत्यर्थं भवन्त्यन्तश्च शीतलाः |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 19
శక్తిధ్వజరథాః కుంతవాజివారణగోవృషాః ||18|| యేషు చాప్యవభాసేరన్ ప్రాసాదాకృతయస్తథా | చూర్ణావకీర్ణా ఇవ యే భాంతిచానవచూర్ణితాః ||19||
शक्तिध्वजरथाः कुन्तवाजिवारणगोवृषाः ||१८|| येषु चाप्यवभासेरन् प्रासादाकृतयस्तथा | चूर्णावकीर्णा इव ये भान्तिचानवचूर्णिताः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (20) · Śloka 20
ప్రాణమాంసక్షయశ్వాసకాసారోచకపీడితాః | ప్రవృద్ధపూయరుధిరా వ్రణా యేషాం చ మర్మసు ||20||
प्राणमांसक्षयश्वासकासारोचकपीडिताः | प्रवृद्धपूयरुधिरा व्रणा येषां च मर्मसु ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (21) · Śloka 21
క్రియాభిః సమ్యగారబ్ధా న సిద్ధ్యంతి చ యే వ్రణాః | వర్జయేత్తానపి ప్రాజ్ఞః సంరక్షన్నాత్మనో యశః ||21||
क्रियाभिः सम्यगारब्धा न सिद्ध्यन्ति च ये व्रणाः | वर्जयेत्तानपि प्राज्ञः संरक्षन्नात्मनो यशः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 28
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం సూత్రస్థానే విపరీతావిపరీతవ్రణవిజ్ఞానీయో నామాష్టావింశతితమోఽధ్యాయః ||28||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने विपरीताविपरीतव्रणविज्ञानीयो नामाष्टाविंशतितमोऽध्यायः ||२८||
🔊 Audio coming soon