Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
അഥാതോ വിപരീതാവിപരീതവ്രണവിജ്ഞാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨|| ഫലാഗ്നിജലവൃഷ്ടീനാം പുഷ്പധൂമാമ്ബുദാ യഥാ | ഖ്യാപയന്തി ഭവിഷ്യത്ത്വം തഥാ രിഷ്ടാനി പഞ്ചതാമ് ||൩||
अथातो विपरीताविपरीतव्रणविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| फलाग्निजलवृष्टीनां पुष्पधूमाम्बुदा यथा | ख्यापयन्ति भविष्यत्त्वं तथा रिष्टानि पञ्चताम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 5
താനി സൌക്ഷ്മ്യാത് പ്രമാദാദ്വാ തഥൈവാശു വ്യതിക്രമാത് | ഗൃഹ്യന്തേ നോദ്ഗതാന്യജ്ഞൈര്മുമൂര്ഷോര്ന ത്വസമ്ഭവാത് ||൪|| ധ്രുവം തു മരണം രിഷ്ടേ... |൫|
तानि सौक्ष्म्यात् प्रमादाद्वा तथैवाशु व्यतिक्रमात् | गृह्यन्ते नोद्गतान्यज्ञैर्मुमूर्षोर्न त्वसम्भवात् ||४|| ध्रुवं तु मरणं रिष्टे... |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
... ബ്രാഹ്മണൈസ്തത് കിലാമലൈഃ | രസായനതപോജപ്യതത്പരൈര്വാ നിവാര്യതേ ||൫||
... ब्राह्मणैस्तत् किलामलैः | रसायनतपोजप्यतत्परैर्वा निवार्यते ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
നക്ഷത്രപീഡാ ബഹുധാ യഥാ കാലം വിപച്യതേ | തഥൈവാരിഷ്ടപാകം ച ബ്രുവതേ ബഹവോ ജനാഃ ||൬||
नक्षत्रपीडा बहुधा यथा कालं विपच्यते | तथैवारिष्टपाकं च ब्रुवते बहवो जनाः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
അസിദ്ധിമാപ്നുയാല്ലോകേ പ്രതികുര്വന് ഗതായുഷഃ | അതോऽരിഷ്ടാനി യത്നേന ലക്ഷയേത് കുശലോ ഭിഷക് ||൭||
असिद्धिमाप्नुयाल्लोके प्रतिकुर्वन् गतायुषः | अतोऽरिष्टानि यत्नेन लक्षयेत् कुशलो भिषक् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ഗന്ധവര്ണരസാദീനാം വിശേഷാണാം സ്വഭാവതഃ | വൈകൃതം യത് തദാചഷ്ടേ വ്രണിനഃ പക്വലക്ഷണമ് ||൮||
गन्धवर्णरसादीनां विशेषाणां स्वभावतः | वैकृतं यत् तदाचष्टे व्रणिनः पक्वलक्षणम् ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 10
കടുസ്തീക്ഷ്ണശ്ച വിസ്രശ്ച ഗന്ധസ്തു പവനാദിഭിഃ | ലോഹഗന്ധിസ്തു രക്തേന വ്യാമിശ്രഃ സാന്നിപാതികഃ ||൯|| ലാജാതസീതൈലസമാഃ കിഞ്ചിദ്വിസ്രാശ്ച ഗന്ധതഃ | ജ്ഞേയാഃ പ്രകൃതിഗന്ധാഃ സ്യുഃ ... |൧൦|
कटुस्तीक्ष्णश्च विस्रश्च गन्धस्तु पवनादिभिः | लोहगन्धिस्तु रक्तेन व्यामिश्रः सान्निपातिकः ||९|| लाजातसीतैलसमाः किञ्चिद्विस्राश्च गन्धतः | ज्ञेयाः प्रकृतिगन्धाः स्युः ... |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10-12) · Śloka 12
... രതോऽന്യദ്ഗന്ധവൈകൃതമ് ||൧൦|| മദ്യാഗുര്വാജ്യസുമനാപദ്മചന്ദനചമ്പകൈഃ | സഗന്ധാ ദിവ്യഗന്ധാശ്ച മുമൂര്ഷൂണാം വ്രണാഃ സ്മൃതാഃ ||൧൧|| ശ്വവാജിമൂഷികധ്വാങ്ക്ഷപൂതിവല്ലൂരമത്കുണൈഃ | സഗന്ധാഃ പങ്കഗന്ധാശ്ച ഭൂമിഗന്ധാശ്ച ഗര്ഹിതാഃ ||൧൨||
... रतोऽन्यद्गन्धवैकृतम् ||१०|| मद्यागुर्वाज्यसुमनापद्मचन्दनचम्पकैः | सगन्धा दिव्यगन्धाश्च मुमूर्षूणां व्रणाः स्मृताः ||११|| श्ववाजिमूषिकध्वाङ्क्षपूतिवल्लूरमत्कुणैः | सगन्धाः पङ्कगन्धाश्च भूमिगन्धाश्च गर्हिताः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (13-15) · Śloka 15
കുങ്കുമധ്യാമകങ്കുഷ്ഠസവര്ണാഃ പിത്തകോപതഃ | ന ദഹ്യന്തേ ന ചൂഷ്യന്തേ ഭിഷക് താന് പരിവര്ജയേത് ||൧൩|| കണ്ഡൂമന്തഃ സ്ഥിരാഃ ശ്വേതാഃ സ്നിഗ്ധാഃ കഫനിമിത്തതഃ | ദൂയന്തേ വാऽപി ദഹ്യന്തേ ഭിഷക് താന് പരിവര്ജയേത് ||൧൪|| കൃഷ്ണാസ്തു യേ തനുസ്രാവാ വാതജാ മര്മതാപിനഃ | സ്വല്പാമപി ന കുര്വന്തി രുജം താന് പരിവര്ജയേത് ||൧൫||
कुङ्कुमध्यामकङ्कुष्ठसवर्णाः पित्तकोपतः | न दह्यन्ते न चूष्यन्ते भिषक् तान् परिवर्जयेत् ||१३|| कण्डूमन्तः स्थिराः श्वेताः स्निग्धाः कफनिमित्ततः | दूयन्ते वाऽपि दह्यन्ते भिषक् तान् परिवर्जयेत् ||१४|| कृष्णास्तु ये तनुस्रावा वातजा मर्मतापिनः | स्वल्पामपि न कुर्वन्ति रुजं तान् परिवर्जयेत् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (16) · Śloka 17
ക്ഷ്വേഡന്തി ഘുര്ഘുരായന്തേ ജ്വലന്തീവ ച യേ വ്രണാഃ | ത്വങ്മാംസസ്ഥാശ്ച പവനം സശബ്ദം വിസൃജന്തി യേ ||൧൬|| യേ ച മര്മസ്വസമ്ഭൂതാ ഭവന്ത്യത്യര്ഥവേദനാഃ |൧൭|
क्ष्वेडन्ति घुर्घुरायन्ते ज्वलन्तीव च ये व्रणाः | त्वङ्मांसस्थाश्च पवनं सशब्दं विसृजन्ति ये ||१६|| ये च मर्मस्वसम्भूता भवन्त्यत्यर्थवेदनाः |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (17) · Śloka 18
ദഹ്യന്തേ ചാന്തരത്യര്ഥം ബഹിഃ ശീതാശ്ച യേ വ്രണാഃ ||൧൭|| ദഹ്യന്തേ ബഹിരത്യര്ഥം ഭവന്ത്യന്തശ്ച ശീതലാഃ |൧൮|
दह्यन्ते चान्तरत्यर्थं बहिः शीताश्च ये व्रणाः ||१७|| दह्यन्ते बहिरत्यर्थं भवन्त्यन्तश्च शीतलाः |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 19
ശക്തിധ്വജരഥാഃ കുന്തവാജിവാരണഗോവൃഷാഃ ||൧൮|| യേഷു ചാപ്യവഭാസേരന് പ്രാസാദാകൃതയസ്തഥാ | ചൂര്ണാവകീര്ണാ ഇവ യേ ഭാന്തിചാനവചൂര്ണിതാഃ ||൧൯||
शक्तिध्वजरथाः कुन्तवाजिवारणगोवृषाः ||१८|| येषु चाप्यवभासेरन् प्रासादाकृतयस्तथा | चूर्णावकीर्णा इव ये भान्तिचानवचूर्णिताः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (20) · Śloka 20
പ്രാണമാംസക്ഷയശ്വാസകാസാരോചകപീഡിതാഃ | പ്രവൃദ്ധപൂയരുധിരാ വ്രണാ യേഷാം ച മര്മസു ||൨൦||
प्राणमांसक्षयश्वासकासारोचकपीडिताः | प्रवृद्धपूयरुधिरा व्रणा येषां च मर्मसु ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (21) · Śloka 21
ക്രിയാഭിഃ സമ്യഗാരബ്ധാ ന സിദ്ധ്യന്തി ച യേ വ്രണാഃ | വര്ജയേത്താനപി പ്രാജ്ഞഃ സംരക്ഷന്നാത്മനോ യശഃ ||൨൧||
क्रियाभिः सम्यगारब्धा न सिद्ध्यन्ति च ये व्रणाः | वर्जयेत्तानपि प्राज्ञः संरक्षन्नात्मनो यशः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 28
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം സൂത്രസ്ഥാനേ വിപരീതാവിപരീതവ്രണവിജ്ഞാനീയോ നാമാഷ്ടാവിംശതിതമോऽധ്യായഃ ||൨൮||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने विपरीताविपरीतव्रणविज्ञानीयो नामाष्टाविंशतितमोऽध्यायः ||२८||
🔊 Audio coming soon