Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

18. vraṇālēpanabandhavidhyadhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3

అథాతో వ్రణాలేపనబంధవిధిమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2|| ఆలేప ఆద్య ఉపక్రమః , ఏష సర్వశోఫానాం సామాన్యః ప్రధానతమశ్చ, తం చ ప్రతిరోగం వక్ష్యామః- తతో బంధః ప్రధానం, తేన శుద్ధిర్వ్రణరోపణమస్థిసంధిస్థైర్యం చ ||3||

View original

अथातो व्रणालेपनबन्धविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| आलेप आद्य उपक्रमः , एष सर्वशोफानां सामान्यः प्रधानतमश्च, तं च प्रतिरोगं वक्ष्यामः- ततो बन्धः प्रधानं, तेन शुद्धिर्व्रणरोपणमस्थिसन्धिस्थैर्यं च ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (4) · Śloka 4

తత్ర ప్రతిలోమమాలింపేత్ | ప్రతిలోమే హి సమ్యగౌషధమవతిష్ఠతేఽనుప్రవిశతి రోమకూపాన్ స్వేదవాహిభిశ్చ సిరాముఖైర్వీర్యం ప్రాప్నోతి ||4||

View original

तत्र प्रतिलोममालिम्पेत् | प्रतिलोमे हि सम्यगौषधमवतिष्ठतेऽनुप्रविशति रोमकूपान् स्वेदवाहिभिश्च सिरामुखैर्वीर्यं प्राप्नोति ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

న చ శుష్యమాణముపేక్షేత, అన్యత్ర పీడయితవ్యాత్ | శుష్కో హ్యపార్థకో రుక్కరశ్చ ||5||

View original

न च शुष्यमाणमुपेक्षेत, अन्यत्र पीडयितव्यात् | शुष्को ह्यपार्थको रुक्करश्च ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

స త్రివిధః- ప్రలేపః, ప్రదేహ, ఆలేపశ్చ | ప్రలేపప్రదేహయోరంతరం - తత్ర ప్రలేపః శీతస్తనురవిశోషీ విశోషీ వా; ప్రదేహస్తూష్ణః శీతో వా బహలోఽబహురవిశోషీ చ; మధ్యమోఽత్రాలేపః | తత్ర, రక్తపిత్తప్రసాదకృదాలేపః; ప్రదేహో వాతశ్లేష్మప్రశమనః శోధనో రోపణః శోఫవేదనాపహశ్చ; తస్యోపయోగః క్షతాక్షతేషు; యస్తు క్షతేషూపయుజ్యతే స భూయః ‘కల్క’ ఇతి సంజ్ఞాం లభతే నిరుద్ధాలేపనసంజ్ఞః; తేనాస్రావసన్నిరోధో మృదుతా పూతిమాంసాపకర్షణమనంతర్దోషతా వ్రణశుద్ధిశ్చ భవతి ||6||

View original

स त्रिविधः- प्रलेपः, प्रदेह, आलेपश्च | प्रलेपप्रदेहयोरन्तरं - तत्र प्रलेपः शीतस्तनुरविशोषी विशोषी वा; प्रदेहस्तूष्णः शीतो वा बहलोऽबहुरविशोषी च; मध्यमोऽत्रालेपः | तत्र, रक्तपित्तप्रसादकृदालेपः; प्रदेहो वातश्लेष्मप्रशमनः शोधनो रोपणः शोफवेदनापहश्च; तस्योपयोगः क्षताक्षतेषु; यस्तु क्षतेषूपयुज्यते स भूयः ‘कल्क’ इति सञ्ज्ञां लभते निरुद्धालेपनसञ्ज्ञः; तेनास्रावसन्निरोधो मृदुता पूतिमांसापकर्षणमनन्तर्दोषता व्रणशुद्धिश्च भवति ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7-10) · Śloka 10

అవిదగ్ధేషు శోఫేషు హితమాలేపనం భవేత్ | యథాస్వం దోషశమనం దాహకండూరుజాపహం ||7|| త్వక్ప్రసాదనమేవాగ్ర్యం మాంసరక్తప్రసాదనం | దాహప్రశమనం శ్రేష్ఠం రుజాకండూవినాశనం ||8|| మర్మదేశేషు యే రోగా గుహ్యేష్వపి తథా నృణాం | సంశోధనాయ తేషాం హి కుర్యాదాలేపనం భిషక్ ||9|| (షడ్భాగం పైత్తికే స్నేహం చతుర్భాగం తు వాతికే | అష్టభాగం తు కఫజే స్నేహమాత్రాం ప్రదాపయేత్) ||10||

View original

अविदग्धेषु शोफेषु हितमालेपनं भवेत् | यथास्वं दोषशमनं दाहकण्डूरुजापहम् ||७|| त्वक्प्रसादनमेवाग्र्यं मांसरक्तप्रसादनम् | दाहप्रशमनं श्रेष्ठं रुजाकण्डूविनाशनम् ||८|| मर्मदेशेषु ये रोगा गुह्येष्वपि तथा नृणाम् | संशोधनाय तेषां हि कुर्यादालेपनं भिषक् ||९|| (षड्भागं पैत्तिके स्नेहं चतुर्भागं तु वातिके | अष्टभागं तु कफजे स्नेहमात्रां प्रदापयेत्) ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (11) · Śloka 11

తస్య ప్రమాణం మహిషార్ద్రచర్మోత్సేధముపదిశంతి ||11||

View original

तस्य प्रमाणं महिषार्द्रचर्मोत्सेधमुपदिशन्ति ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (12-15) · Śloka 15

న చాలేపం రాత్రౌ ప్రయుంజీత , మా భూచ్ఛైత్యవిహతోష్మణస్తదనిర్గమాద్వికారప్రవృత్తిరితి ||12|| ప్రదేహసాధ్యే వ్యాధౌ తు హితమాలేపనం దివా | పిత్తరక్తాభిఘాతోత్థే సవిషే చ విశేషతః ||13|| న చ పర్యుషితం లేపం కదాచిదవచారయేత్ | ఉపర్యుపరి లేపం చ న కదాచిత్ ప్రదాపయేత్ ||14|| ఊష్మాణం వేదనాం దాహం ఘనత్వాజ్జనయేత్ స హి | న చ తేనైవ లేపేన ప్రదేహం దాపయేత్ పునః | శుష్కభావాత్స నిర్వీర్యో యుక్తోఽపి స్యాదపార్థకః ||15||

View original

न चालेपं रात्रौ प्रयुञ्जीत , मा भूच्छैत्यविहतोष्मणस्तदनिर्गमाद्विकारप्रवृत्तिरिति ||१२|| प्रदेहसाध्ये व्याधौ तु हितमालेपनं दिवा | पित्तरक्ताभिघातोत्थे सविषे च विशेषतः ||१३|| न च पर्युषितं लेपं कदाचिदवचारयेत् | उपर्युपरि लेपं च न कदाचित् प्रदापयेत् ||१४|| ऊष्माणं वेदनां दाहं घनत्वाज्जनयेत् स हि | न च तेनैव लेपेन प्रदेहं दापयेत् पुनः | शुष्कभावात्स निर्वीर्यो युक्तोऽपि स्यादपार्थकः ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (16) · Śloka 16

అత ఊర్ధ్వం వ్రణబంధనద్రవ్యాణ్యుపదేక్ష్యామః; తద్యథా- క్షౌమకార్పాసావికదుకూలకౌశేయపత్రోర్ణచీనపట్టచర్మాంతర్వల్కలాలాబూశకలలతావిదలరజ్జుతూలఫలసంతానికాలౌహానీతి ; తేషాం వ్యాధిం కాలం చావేక్ష్యోపయోగః; ప్రకరణతశ్చైషామాదేశః ||16||

View original

अत ऊर्ध्वं व्रणबन्धनद्रव्याण्युपदेक्ष्यामः; तद्यथा- क्षौमकार्पासाविकदुकूलकौशेयपत्रोर्णचीनपट्टचर्मान्तर्वल्कलालाबूशकललताविदलरज्जुतूलफलसन्तानिकालौहानीति ; तेषां व्याधिं कालं चावेक्ष्योपयोगः; प्रकरणतश्चैषामादेशः ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (17) · Śloka 17

తత్ర కోశదామస్వస్తికానువేల్లితము(ప్ర)తోలీమండలస్థగికాయమకఖట్వాచీనవిబంధవితానగోఫణాః పంచాంగీ చేతి చతుర్దశ బంధవిశేషాః | తేషాం నామభిరేవాకృతయః ప్రాయేణ వ్యాఖ్యాతాః ||17||

View original

तत्र कोशदामस्वस्तिकानुवेल्लितमु(प्र)तोलीमण्डलस्थगिकायमकखट्वाचीनविबन्धवितानगोफणाः पञ्चाङ्गी चेति चतुर्दश बन्धविशेषाः | तेषां नामभिरेवाकृतयः प्रायेण व्याख्याताः ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (18) · Śloka 18

తత్ర కోశమంగుష్ఠాంగులిపర్వసు విదధ్యాత్, దామ సంబాధేఽంగే, సంధికూర్చకభ్రూస్తనాంతరతలకర్ణేషు స్వస్తికం, అనువేల్లితం శాఖాసు, గ్రీవామేఢ్రయోః ము(ప్ర)తోలీం, వృత్తేఽంగే మండలం, అంగుష్ఠాంగులిమేఢ్రాగ్రేషు స్థగికాం, యమలవ్రణయోర్యమకం, హనుశంఖగండేషు ఖట్వాం, అపాంగయోశ్చీనం, పృష్ఠోదరోరఃసు విబంధం, మూర్ధని వితానం, చిబుకనాసౌష్ఠాంసబస్తిషు గోఫణాం, జత్రుణ ఊర్ధ్వం పంచాంగీమితి; యో వా యస్మిన్ శరీరప్రదేశే సునివిష్టో భవతి తం తస్మిన్ విదధ్యాత్ ||18||

View original

तत्र कोशमङ्गुष्ठाङ्गुलिपर्वसु विदध्यात्, दाम सम्बाधेऽङ्गे, सन्धिकूर्चकभ्रूस्तनान्तरतलकर्णेषु स्वस्तिकं, अनुवेल्लितं शाखासु, ग्रीवामेढ्रयोः मु(प्र)तोलीं, वृत्तेऽङ्गे मण्डलम्, अङ्गुष्ठाङ्गुलिमेढ्राग्रेषु स्थगिकां, यमलव्रणयोर्यमकं, हनुशङ्खगण्डेषु खट्वाम्, अपाङ्गयोश्चीनं, पृष्ठोदरोरःसु विबन्धं, मूर्धनि वितानं, चिबुकनासौष्ठांसबस्तिषु गोफणां, जत्रुण ऊर्ध्वं पञ्चाङ्गीमिति; यो वा यस्मिन् शरीरप्रदेशे सुनिविष्टो भवति तं तस्मिन् विदध्यात् ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (19) · Śloka 19

యంత్రణమూర్ధ్వమధస్తిర్యక్ చ ||19||

View original

यन्त्रणमूर्ध्वमधस्तिर्यक् च ||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (20) · Śloka 20

తత్ర ఘనాం కవలికాం దత్త్వా వామహస్తపరిక్షేపమృజుమనావిద్ధమసంకుచితం మృదు పట్టం నివేశ్య బధ్నీయాత్ | న చ వ్రణస్యోపరి కుర్యాద్గ్రంథిమాబాధకరం చ ||20||

View original

तत्र घनां कवलिकां दत्त्वा वामहस्तपरिक्षेपमृजुमनाविद्धमसङ्कुचितं मृदु पट्टं निवेश्य बध्नीयात् | न च व्रणस्योपरि कुर्याद्ग्रन्थिमाबाधकरं च ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (21) · Śloka 21

న చ వికేశికౌషధే అతిస్నిగ్ధే అతిరూక్షే విషమే వా కుర్వీత; యస్మాదతిస్నేహాత్ క్లేదో, రౌక్ష్యాచ్ఛేదో, దుర్న్యాసాద్వ్రణవర్త్మావఘర్షణమితి ||21||

View original

न च विकेशिकौषधे अतिस्निग्धे अतिरूक्षे विषमे वा कुर्वीत; यस्मादतिस्नेहात् क्लेदो, रौक्ष्याच्छेदो, दुर्न्यासाद्व्रणवर्त्मावघर्षणमिति ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (22) · Śloka 22

తత్ర వ్రణాయతనవిశేషాద్బంధవిశేషస్త్రివిధో భవతి- గాఢః, సమః, శిథిల ఇతి ||22||

View original

तत्र व्रणायतनविशेषाद्बन्धविशेषस्त्रिविधो भवति- गाढः, समः, शिथिल इति ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (23) · Śloka 23

పీడయన్నరుజో గాఢః సోచ్ఛ్వాసః శిథిలః స్మృతః | నైవ గాఢో న శిథిలః సమో బంధః ప్రకీర్తితః ||23||

View original

पीडयन्नरुजो गाढः सोच्छ्वासः शिथिलः स्मृतः | नैव गाढो न शिथिलः समो बन्धः प्रकीर्तितः ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (24) · Śloka 24

తత్ర స్ఫిక్కుక్షికక్షావంక్షణోరుశిరఃసు గాఢః, శాఖావదనకర్ణకంఠమేఢ్రముష్కపృష్ఠపార్శ్వోదరోరఃసు సమః, అక్ష్ణోః సంధిషు చ శిథిల ఇతి ||24||

View original

तत्र स्फिक्कुक्षिकक्षावङ्क्षणोरुशिरःसु गाढः, शाखावदनकर्णकण्ठमेढ्रमुष्कपृष्ठपार्श्वोदरोरःसु समः, अक्ष्णोः सन्धिषु च शिथिल इति ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (25) · Śloka 25

తత్ర పైత్తికం గాఢస్థానే సమం బధ్నీయాత్, సమస్థానే శిథిలం, శిథిలస్థానే నైవ; ఏవం శోణితదుష్టం చ; శ్లైష్మికం శిథిలస్థానే సమం, సమస్థానే గాఢం, గాఢస్థానే గాఢతరం; ఏవం వాతదుష్టం చ ||25||

View original

तत्र पैत्तिकं गाढस्थाने समं बध्नीयात्, समस्थाने शिथिलं, शिथिलस्थाने नैव; एवं शोणितदुष्टं च; श्लैष्मिकं शिथिलस्थाने समं, समस्थाने गाढं, गाढस्थाने गाढतरं; एवं वातदुष्टं च ||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (26) · Śloka 26

తత్ర పైత్తికం శరది గ్రీష్మే ద్విరహ్నో బధ్నీయాత్, రక్తోపద్రుతమప్యేవం; శ్లైష్మికం హేమంతవసంతయోస్త్ర్యహాత్ , వాతోపద్రుతమప్యేవం | ఏవమభ్యూహ్య బంధవిపర్యయం చ కుర్యాత్ ||26||

View original

तत्र पैत्तिकं शरदि ग्रीष्मे द्विरह्नो बध्नीयात्, रक्तोपद्रुतमप्येवं; श्लैष्मिकं हेमन्तवसन्तयोस्त्र्यहात् , वातोपद्रुतमप्येवम् | एवमभ्यूह्य बन्धविपर्ययं च कुर्यात् ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (27) · Śloka 27

తత్ర, సమశిథిలస్థానేషు గాఢం బద్ధే వికేశికౌషధనైరర్థక్యం శోఫవేదనాప్రాదుర్భావశ్చ, గాఢసమస్థానేషు శిథిలం బద్ధే వికేశికౌషధపతనం పట్టసంచారాద్వ్రణవర్త్మావఘర్షణమితి; గాఢశిథిలస్థానేషు సమం బద్ధే చ గుణాభావ ఇతి ||27||

View original

तत्र, समशिथिलस्थानेषु गाढं बद्धे विकेशिकौषधनैरर्थक्यं शोफवेदनाप्रादुर्भावश्च, गाढसमस्थानेषु शिथिलं बद्धे विकेशिकौषधपतनं पट्टसञ्चाराद्व्रणवर्त्मावघर्षणमिति; गाढशिथिलस्थानेषु समं बद्धे च गुणाभाव इति ||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (28) · Śloka 28

అవిపరీతబంధే వేదనోపశాంతిరసృక్ప్రసాదో మార్దవం చ ||28||

View original

अविपरीतबन्धे वेदनोपशान्तिरसृक्प्रसादो मार्दवं च ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (29) · Śloka 29

అబధ్యమానో దంశమశకతృణకాష్ఠోపలపాంశుశీతవాతాతపప్రభృతిభిర్విశేషైరభిహన్యతే వ్రణః, వివిధవేదనోపద్రుతశ్చ దుష్టతాముపైతి, ఆలేపనాదీని చాస్య విశోషముపయాంతి ||29||

View original

अबध्यमानो दंशमशकतृणकाष्ठोपलपांशुशीतवातातपप्रभृतिभिर्विशेषैरभिहन्यते व्रणः, विविधवेदनोपद्रुतश्च दुष्टतामुपैति, आलेपनादीनि चास्य विशोषमुपयान्ति ||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (30-31) · Śloka 31

చూర్ణితం మథితం భగ్నం విశ్లిష్టమతిపాతితం | అస్థిస్నాయుసిరాచ్ఛిన్నమాశు బంధేన రోహతి ||30|| సుఖమేవం వ్రణీ శేతే సుఖం గచ్ఛతి తిష్ఠతి | సుఖం శయ్యాసనస్థస్య క్షిప్రం సంరోహతి వ్రణః ||31||

View original

चूर्णितं मथितं भग्नं विश्लिष्टमतिपातितम् | अस्थिस्नायुसिराच्छिन्नमाशु बन्धेन रोहति ||३०|| सुखमेवं व्रणी शेते सुखं गच्छति तिष्ठति | सुखं शय्यासनस्थस्य क्षिप्रं संरोहति व्रणः ||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (32) · Śloka 32

అబంధ్యాః పిత్తరక్తాభిఘాతవిషనిమిత్తా యదా శోఫదాహపాకరాగతోదవేదనాభిభూతాః క్షారాగ్నిదగ్ధాః పాకాత్ ప్రకుథితప్రశీర్ణమాంసాశ్చ భవంతి ||32||

View original

अबन्ध्याः पित्तरक्ताभिघातविषनिमित्ता यदा शोफदाहपाकरागतोदवेदनाभिभूताः क्षाराग्निदग्धाः पाकात् प्रकुथितप्रशीर्णमांसाश्च भवन्ति ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (33-35) · Śloka 35

కుష్ఠినామగ్నిదగ్ధానాం పిడకా మధుమేహినాం | కర్ణికాశ్చోందురువిషే విషజుష్టాశ్చ యే వ్రణాః ||33|| మాంసపాకే న బధ్యంతే గుదపాకే చ దారుణే | స్వబుద్ధ్యా చాపి విభజేత్కృత్యాకృత్యాంశ్చ బుద్ధిమాన్ ||34|| దేశం దోషం చ విజ్ఞాయ వ్రణం చ వ్రణకోవిదః | ఋతూంశ్చ పరిసంఖ్యాయ తతో బంధాన్నివేశయేత్ ||35||

View original

कुष्ठिनामग्निदग्धानां पिडका मधुमेहिनाम् | कर्णिकाश्चोन्दुरुविषे विषजुष्टाश्च ये व्रणाः ||३३|| मांसपाके न बध्यन्ते गुदपाके च दारुणे | स्वबुद्ध्या चापि विभजेत्कृत्याकृत्यांश्च बुद्धिमान् ||३४|| देशं दोषं च विज्ञाय व्रणं च व्रणकोविदः | ऋतूंश्च परिसङ्ख्याय ततो बन्धान्निवेशयेत् ||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (36-45) · Śloka 45

ఊర్ధ్వం తిర్యగధస్తాచ్చ యంత్రణా త్రివిధా స్మృతా | యథా చ బధ్యతే బంధస్తథా వక్ష్యామ్యశేషతః ||36|| ఘనాం కవలికాం దత్త్వా మృదు చైవాపి పట్టకం | వికేశికామౌషధం చ నాతిస్నిగ్ధం సమాచరేత్ ||37|| ప్రక్లేదయత్యతిస్నిగ్ధా తథా రూక్షా క్షిణోతి చ | యుక్తస్నేహా రోపయతి దుర్న్యస్తా వర్త్మ ఘర్షతి ||38|| విషమం చ వ్రణం కుర్యాత్ స్తంభయేత్ స్రావయేత్తథా | యథావ్రణం విదిత్వా తు యోగం వైద్యః ప్రయోజయేత్ ||39|| పిత్తజే రక్తజే వాఽపి సకృదేవ పరిక్షిపేత్ | అసకృత్ కఫజే వాఽపి వాతజే చ విచక్షణః ||40|| తలేన ప్రతిపీడ్యాథ స్రావయేదనులోమతః | సర్వాంశ్చ బంధాన్ గూఢాంతాన్ సంధీంశ్చ వినివేశయేత్ ||41|| ఓష్ఠస్యాప్యేష సంధానే యథోద్దిష్టో విధిః స్మృతః | బుద్ధ్యోత్ప్రేక్ష్యాభియుక్తేన తథా చాస్థిషు జానతా ||42|| ఉత్తిష్ఠతో నిషణ్ణస్య శయనం చాధిగచ్ఛతః | గచ్ఛతో వివిధైర్యానైర్నాస్య దుష్యతి స వ్రణః ||43|| యే చ స్యుర్మాంససంస్థా వై త్వగ్గతాశ్చ తథా వ్రణాః | సంధ్యస్థికోష్ఠలప్రాప్తాశ్చ సిరాస్నాయుగతాస్తథా ||44|| తథాఽవగాఢగంభీరాః సర్వతో విషమస్థితాః | నైతే సాధయితుం శక్యా ఋతే బంధాద్భవంతి హి ||45||

View original

ऊर्ध्वं तिर्यगधस्ताच्च यन्त्रणा त्रिविधा स्मृता | यथा च बध्यते बन्धस्तथा वक्ष्याम्यशेषतः ||३६|| घनां कवलिकां दत्त्वा मृदु चैवापि पट्टकम् | विकेशिकामौषधं च नातिस्निग्धं समाचरेत् ||३७|| प्रक्लेदयत्यतिस्निग्धा तथा रूक्षा क्षिणोति च | युक्तस्नेहा रोपयति दुर्न्यस्ता वर्त्म घर्षति ||३८|| विषमं च व्रणं कुर्यात् स्तम्भयेत् स्रावयेत्तथा | यथाव्रणं विदित्वा तु योगं वैद्यः प्रयोजयेत् ||३९|| पित्तजे रक्तजे वाऽपि सकृदेव परिक्षिपेत् | असकृत् कफजे वाऽपि वातजे च विचक्षणः ||४०|| तलेन प्रतिपीड्याथ स्रावयेदनुलोमतः | सर्वांश्च बन्धान् गूढान्तान् सन्धींश्च विनिवेशयेत् ||४१|| ओष्ठस्याप्येष सन्धाने यथोद्दिष्टो विधिः स्मृतः | बुद्ध्योत्प्रेक्ष्याभियुक्तेन तथा चास्थिषु जानता ||४२|| उत्तिष्ठतो निषण्णस्य शयनं चाधिगच्छतः | गच्छतो विविधैर्यानैर्नास्य दुष्यति स व्रणः ||४३|| ये च स्युर्मांससंस्था वै त्वग्गताश्च तथा व्रणाः | सन्ध्यस्थिकोष्ठलप्राप्ताश्च सिरास्नायुगतास्तथा ||४४|| तथाऽवगाढगम्भीराः सर्वतो विषमस्थिताः | नैते साधयितुं शक्या ऋते बन्धाद्भवन्ति हि ||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 18

ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం సూత్రస్థానే వ్రణాలేపనబంధవిధిర్నామాష్టాదశోఽధ్యాయః ||18||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने व्रणालेपनबन्धविधिर्नामाष्टादशोऽध्यायः ||१८||

🔊 Audio coming soon

18. vraṇālēpanabandhavidhyadhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi