Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో వ్రణితోపాసనీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातो व्रणितोपासनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
19. vraṇitōpāsanīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
వ్రణితస్య ప్రథమమేవాగారమన్విచ్ఛేత్; తచ్చాగారం ప్రశస్తవాస్త్వాదికం కార్యం ||3||
View original
व्रणितस्य प्रथममेवागारमन्विच्छेत्; तच्चागारं प्रशस्तवास्त्वादिकं कार्यम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ప్రశస్తవాస్తుని గృహే శుచావాతపవర్జితే | నివాతే న చ రోగాః స్యుః శారీరాగంతుమానసాః ||4||
View original
प्रशस्तवास्तुनि गृहे शुचावातपवर्जिते | निवाते न च रोगाः स्युः शारीरागन्तुमानसाः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
తస్మిఞ్ శయనమసంబాధం స్వాస్తీర్ణం మనోజ్ఞం ప్రాక్శిరస్కం సశస్త్రం కుర్వీత ||5||
View original
तस्मिञ् शयनमसम्बाधं स्वास्तीर्णं मनोज्ञं प्राक्शिरस्कं सशस्त्रं कुर्वीत ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
సుఖచేష్టాప్రచారః స్యాత్ స్వాస్తీర్ణే శయనే వ్రణీ | ప్రాచ్యాం దిశి స్థితా దేవాస్తత్పూజార్థం చ తచ్ఛిరః ||6||
View original
सुखचेष्टाप्रचारः स्यात् स्वास्तीर्णे शयने व्रणी | प्राच्यां दिशि स्थिता देवास्तत्पूजार्थं च तच्छिरः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
తస్మిన్ సుహృద్భిరనుకూలైః ప్రియంవదైరుపాస్యమానో యథేష్టమాసీత ||7||
View original
तस्मिन् सुहृद्भिरनुकूलैः प्रियंवदैरुपास्यमानो यथेष्टमासीत ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
సుహృదో విక్షిపంత్యాశు కథాభిర్వ్రణవేదనాః | ఆశ్వాసయంతో బహుశః స్వనుకూలాః ప్రియంవదాః ||8||
View original
सुहृदो विक्षिपन्त्याशु कथाभिर्व्रणवेदनाः | आश्वासयन्तो बहुशः स्वनुकूलाः प्रियंवदाः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
న చ దివానిద్రావశగః స్యాత్ ||9||
View original
न च दिवानिद्रावशगः स्यात् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
దివాస్వప్నాద్వ్రణే కండూర్గాత్రాణాం గౌరవం తథా | శ్వయథుర్వేదనా రాగః స్రావశ్చైవ భృశం భవేత్ ||10||
View original
दिवास्वप्नाद्व्रणे कण्डूर्गात्राणां गौरवं तथा | श्वयथुर्वेदना रागः स्रावश्चैव भृशं भवेत् ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
ఉత్థానసంవేశనపరివర్తనచంక్రమణోచ్చైర్భాషణాద్యాస్వాత్మచేష్టాస్వప్రమత్తో వ్రణం సంరక్షేత్ ||11||
View original
उत्थानसंवेशनपरिवर्तनचङ्क्रमणोच्चैर्भाषणाद्यास्वात्मचेष्टास्वप्रमत्तो व्रणं संरक्षेत् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
స్థానాసనం చంక్రమణం దివాస్వప్నం తథైవ చ | వ్రణితో న నిషేవేత శక్తిమానపి మానవః ||12||
View original
स्थानासनं चङ्क्रमणं दिवास्वप्नं तथैव च | व्रणितो न निषेवेत शक्तिमानपि मानवः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
ఉత్థానాద్యాసనం స్థానం శయ్యా చాతినిషేవితా | ప్రాప్నుయాన్మారుతాదంగరుజస్తస్మాద్వివర్జయేత్ ||13||
View original
उत्थानाद्यासनं स्थानं शय्या चातिनिषेविता | प्राप्नुयान्मारुतादङ्गरुजस्तस्माद्विवर्जयेत् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (14) · Śloka 14
గమ్యానాం చ స్త్రీణాం సందర్శనసంభాషణసంస్పర్శనాని దూరత ఏవ పరిహరేత్ ||14||
View original
गम्यानां च स्त्रीणां सन्दर्शनसम्भाषणसंस्पर्शनानि दूरत एव परिहरेत् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (15) · Śloka 15
స్త్రీదర్శనాదిభిః శుక్రం కదాచిచ్చలితం స్రవేత్ | గ్రామ్యధర్మకృతాందోషాన్ సోఽసంసర్గేఽప్యవాప్నుయాత్ ||15||
View original
स्त्रीदर्शनादिभिः शुक्रं कदाचिच्चलितं स्रवेत् | ग्राम्यधर्मकृतान्दोषान् सोऽसंसर्गेऽप्यवाप्नुयात् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (16) · Śloka 16
నవధాన్యమాషతిలకలాయకులత్థనిష్పావహరితకశాకామ్లలవణకటుకగుడపిష్టవికృతివల్లూరశుష్కశాకాజావికానూపౌదక- మాంసవసాశీతోదకకృశరాపాయసదధిదుగ్ధతక్రప్రభృతీని పరిహరేత్ ||16||
View original
नवधान्यमाषतिलकलायकुलत्थनिष्पावहरितकशाकाम्ललवणकटुकगुडपिष्टविकृतिवल्लूरशुष्कशाकाजाविकानूपौदक- मांसवसाशीतोदककृशरापायसदधिदुग्धतक्रप्रभृतीनि परिहरेत् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (17) · Śloka 17
తక్రాంతో నవధాన్యాదిర్యోఽయం వర్గ ఉదాహృతః | దోషసంజననో హ్యేష విజ్ఞేయః పూయవర్ధనః ||17||
View original
तक्रान्तो नवधान्यादिर्योऽयं वर्ग उदाहृतः | दोषसञ्जननो ह्येष विज्ञेयः पूयवर्धनः ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (18) · Śloka 18
మద్యపశ్చ మైరేయారిష్టాసవసీధుసురావికారాన్ పరిహరేత్ ||18||
View original
मद्यपश्च मैरेयारिष्टासवसीधुसुराविकारान् परिहरेत् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (19) · Śloka 19
మద్యమమ్లం తథా రూక్షం తీక్ష్ణముష్ణం చ వీర్యతః | ఆశుకారి చ తత్ పీతం క్షిప్రం వ్యాపాదయేద్వ్రణం ||19||
View original
मद्यमम्लं तथा रूक्षं तीक्ष्णमुष्णं च वीर्यतः | आशुकारि च तत् पीतं क्षिप्रं व्यापादयेद्व्रणम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (20) · Śloka 20
వాతాతపరజోధూమావశ్యాయాతిసేవనాతిభోజనానిష్టభోజనశ్రవణదర్శనేర్ష్యామర్షభయశోకధ్యానరాత్రిజాగరణవిషమాశన- శయనోపవాసవాగ్వ్యాయామస్థానచంక్రమణశీతవాతవిరుద్ధాధ్యశనాజీర్ణమక్షికాద్యా బాధాః పరిహరేత్ ||20||
View original
वातातपरजोधूमावश्यायातिसेवनातिभोजनानिष्टभोजनश्रवणदर्शनेर्ष्यामर्षभयशोकध्यानरात्रिजागरणविषमाशन- शयनोपवासवाग्व्यायामस्थानचङ्क्रमणशीतवातविरुद्धाध्यशनाजीर्णमक्षिकाद्या बाधाः परिहरेत् ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (21-22) · Śloka 22
వ్రణినః సంప్రతప్తస్య కారణైరేవమాదిభిః | క్షీణశోణితమాంసస్య భుక్తం సమ్యఙ్న జీర్యతి ||21|| అజీర్ణాత్ పవనాదీనాం విభ్రమో బలవాన్ భవేత్ | తతః శోఫరుజాస్రావదాహపాకానవాప్నుయాత్ ||22||
View original
व्रणिनः सम्प्रतप्तस्य कारणैरेवमादिभिः | क्षीणशोणितमांसस्य भुक्तं सम्यङ्न जीर्यति ||२१|| अजीर्णात् पवनादीनां विभ्रमो बलवान् भवेत् | ततः शोफरुजास्रावदाहपाकानवाप्नुयात् ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (23) · Śloka 23
సదా నీచనఖరోమ్ణా శుచినా శుక్లవాససా శాంతిమంగలదేవతాబ్రాహ్మణగురుపరేణ భవితవ్యమితి | తత్ కస్య హేతోః? హింసావిహారాణి హి మహావీర్యాణి రక్షాంసి పశుపతికుబేరకుమారానుచరాణి మాంసశోణితప్రియత్వాత్ క్షతజనిమిత్తం వ్రణినముపసర్పంతి, సత్కారార్థం జిఘాంసూని వా కదాచిత్ ||23||
View original
सदा नीचनखरोम्णा शुचिना शुक्लवाससा शान्तिमङ्गलदेवताब्राह्मणगुरुपरेण भवितव्यमिति | तत् कस्य हेतोः? हिंसाविहाराणि हि महावीर्याणि रक्षांसि पशुपतिकुबेरकुमारानुचराणि मांसशोणितप्रियत्वात् क्षतजनिमित्तं व्रणिनमुपसर्पन्ति, सत्कारार्थं जिघांसूनि वा कदाचित् ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (24) · Śloka 24
భవతి చాత్ర | తేషాం సత్కారకామానాం ప్రయతేతాంతరాత్మనా | ధూపబల్యుపహారాంశ్చ భక్ష్యాంశ్చైవోపహారయేత్ ||24||
View original
भवति चात्र | तेषां सत्कारकामानां प्रयतेतान्तरात्मना | धूपबल्युपहारांश्च भक्ष्यांश्चैवोपहारयेत् ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (25-26) · Śloka 26
తే తు సంతర్పితా ఆత్మవంతం న హింస్యుః | తస్మాత్ సతతమతంద్రితో జనపరివృతో నిత్యం దీపోదకశస్త్రస్రగ్దామపుష్పలాజాద్యలంకృతే వేశ్మని సంపన్మంగలమనోఽనుకూలాః కథాః శృణ్వన్నాసీత ||25|| సంపదాద్యనుకూలాభిః కథాభిః ప్రీతమానసః | ఆశావాన్ వ్యాధిమోక్షాయ క్షిప్రం సుఖమవాప్నుయాత్ ||26||
View original
ते तु सन्तर्पिता आत्मवन्तं न हिंस्युः | तस्मात् सततमतन्द्रितो जनपरिवृतो नित्यं दीपोदकशस्त्रस्रग्दामपुष्पलाजाद्यलङ्कृते वेश्मनि सम्पन्मङ्गलमनोऽनुकूलाः कथाः शृण्वन्नासीत ||२५|| सम्पदाद्यनुकूलाभिः कथाभिः प्रीतमानसः | आशावान् व्याधिमोक्षाय क्षिप्रं सुखमवाप्नुयात् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (27) · Śloka 27
ఋగ్యజుఃసామాథర్వవేదాభిహితైరపరైశ్చాశీర్విధానైరుపాధ్యాయా భిషజశ్చ సంధ్యయో రక్షాం కుర్యుః ||27||
View original
ऋग्यजुःसामाथर्ववेदाभिहितैरपरैश्चाशीर्विधानैरुपाध्याया भिषजश्च सन्ध्ययो रक्षां कुर्युः ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (28) · Śloka 28
సర్షపారిష్టపత్రాభ్యాం సర్పిషా లవణేన చ | ద్విరహ్నః కారయేద్ధూపం దశరాత్రమతంద్రితః ||28||
View original
सर्षपारिष्टपत्राभ्यां सर्पिषा लवणेन च | द्विरह्नः कारयेद्धूपं दशरात्रमतन्द्रितः ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (29) · Śloka 29
ఛత్రామతిచ్ఛత్రాం లాంగూ(ంగ)లీం జటిలాం బ్రహ్మచారిణీం లక్ష్మీం గుహామతిగుహాం వచామతివిషాం శతవీర్యాం సహస్రవీర్యాం సిద్ధార్థకాంశ్చ శిరసా ధారయేత్ ||29||
View original
छत्रामतिच्छत्रां लाङ्गू(ङ्ग)लीं जटिलां ब्रह्मचारिणीं लक्ष्मीं गुहामतिगुहां वचामतिविषां शतवीर्यां सहस्रवीर्यां सिद्धार्थकांश्च शिरसा धारयेत् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (30) · Śloka 30
వ్యజ్యేత బాలవ్యజనైర్వ్రణం న చ విఘట్టయేత్ | న తుదేన్న చ కండూయేచ్ఛయానః పరిపాలయేత్ ||30||
View original
व्यज्येत बालव्यजनैर्व्रणं न च विघट्टयेत् | न तुदेन्न च कण्डूयेच्छयानः परिपालयेत् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (31) · Śloka 31
అనేన విధినా యుక్తమాదావేవ నిశాచరాః | వనం కేశరిణఽఽక్రాంతం వర్జయంతి మృగా ఇవ ||31||
View original
अनेन विधिना युक्तमादावेव निशाचराः | वनं केशरिणऽऽक्रान्तं वर्जयन्ति मृगा इव ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (32-35) · Śloka 35
జీర్ణశాల్యోదనం స్నిగ్ధమల్పముష్ణం ద్రవోత్తరం | భుంజానో జాంగలైర్మాంసైః శీఘ్రం వ్రణమపోహతి ||32|| తండులీయకజీవంతీసునిషణ్ణకవాస్తుకైః | బాలమూలకవార్తాకపటోలైః కారవేల్లకైః ||33|| సదాడిమైః సామలకైర్ఘృతభృష్టైః ససైంధవైః | అన్యైరేవంగుణైర్వాఽపి ముద్గాదీనాం రసేన వా ||34|| శక్తూన్ విలేపీం కుల్మాషాంజలం చాపి శృతం పిబేత్ |35|
View original
जीर्णशाल्योदनं स्निग्धमल्पमुष्णं द्रवोत्तरम् | भुञ्जानो जाङ्गलैर्मांसैः शीघ्रं व्रणमपोहति ||३२|| तण्डुलीयकजीवन्तीसुनिषण्णकवास्तुकैः | बालमूलकवार्ताकपटोलैः कारवेल्लकैः ||३३|| सदाडिमैः सामलकैर्घृतभृष्टैः ससैन्धवैः | अन्यैरेवङ्गुणैर्वाऽपि मुद्गादीनां रसेन वा ||३४|| शक्तून् विलेपीं कुल्माषाञ्जलं चापि शृतं पिबेत् |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (35-37) · Śloka 37
దివా న నిద్రావశగో నివాతగృహగోచరః | వ్రణీ వైద్యవశే తిష్ఠఞ్ శీఘ్రం వ్రణమపోహతి ||35|| (వ్రణే శ్వయథురాయాసాత్ స చ రాగశ్చ జాగారాత్ | తౌ చ రుక్ చ దివాస్వాపాత్తాశ్చ మృత్యుశ్చ మైథునాత్) ||36|| ఏవంవృత్తసమాచారో వ్రణీ సంపద్యతే సుఖీ | ఆయుశ్చ దీర్ఘమాప్నోతి ధన్వంతరివచో యథా ||37||
View original
दिवा न निद्रावशगो निवातगृहगोचरः | व्रणी वैद्यवशे तिष्ठञ् शीघ्रं व्रणमपोहति ||३५|| (व्रणे श्वयथुरायासात् स च रागश्च जागारात् | तौ च रुक् च दिवास्वापात्ताश्च मृत्युश्च मैथुनात्) ||३६|| एवंवृत्तसमाचारो व्रणी सम्पद्यते सुखी | आयुश्च दीर्घमाप्नोति धन्वन्तरिवचो यथा ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 19
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం సూత్రస్థానే వ్రణితోపాసనీయో నామైకోనవింశోఽధ్యాయః ||19||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने व्रणितोपासनीयो नामैकोनविंशोऽध्यायः ||१९||
🔊 Audio coming soon