Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

60. amānuṣōpasargapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋಽಮಾನುಷೋಪಸರ್ಗಪ್ರತಿಷೇಧಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

View original

अथातोऽमानुषोपसर्गप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ನಿಶಾಚರೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷ್ಯಸ್ತು ನಿತ್ಯಮೇವ ಕ್ಷತಾತುರಃ | ಇತಿ ಯತ್ ಪ್ರಾಗಭಿಹಿತಂ ವಿಸ್ತರಸ್ತಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ||೩||

View original

निशाचरेभ्यो रक्ष्यस्तु नित्यमेव क्षतातुरः | इति यत् प्रागभिहितं विस्तरस्तस्य वक्ष्यते ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಗುಹ್ಯಾನಾಗತವಿಜ್ಞಾನಮನವಸ್ಥಾಽಸಹಿಷ್ಣುತಾ | ಕ್ರಿಯಾ ವಾಽಮಾನುಷೀ ಯಸ್ಮಿನ್ ಸಗ್ರಹಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ಯತೇ ||೪||

View original

गुह्यानागतविज्ञानमनवस्थाऽसहिष्णुता | क्रिया वाऽमानुषी यस्मिन् सग्रहः परिकीर्त्यते ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ಅಶುಚಿಂ ಭಿನ್ನಮರ್ಯಾದಂ ಕ್ಷತಂ ವ ಯದಿ ವಾಽಕ್ಷತಮ್ | ಹಿಂಸ್ಯುರ್ಹಿಂಸಾವಿಹಾರಾರ್ಥಂ ಸತ್ಕಾರಾರ್ಥಮಥಾಪಿ ವಾ ||೫||

View original

अशुचिं भिन्नमर्यादं क्षतं व यदि वाऽक्षतम् | हिंस्युर्हिंसाविहारार्थं सत्कारार्थमथापि वा ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾ ಗ್ರಹಗಣಾ ಗ್ರಹಾಧಿಪತಯಸ್ತು ಯೇ | ವ್ಯಜ್ಯನ್ತೇ ವಿವಿಧಾಕಾರಾ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ತೇ ತಥಾಽಷ್ಟಧಾ ||೬||

View original

असङ्ख्येया ग्रहगणा ग्रहाधिपतयस्तु ये | व्यज्यन्ते विविधाकारा भिद्यन्ते ते तथाऽष्टधा ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

ದೇವಾಸ್ತಥಾ ಶತ್ರುಗಣಾಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಾಃ ಪಿತರೋ ಭುಜಙ್ಗಾಃ | ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಯಾ ಚಾಪಿ ಪಿಶಾಚಜಾತಿರೇಷೋಽಷ್ಟಕೋ ದೇವಗಣೋ ಗ್ರಹಾಖ್ಯಃ ||೭||

View original

देवास्तथा शत्रुगणाश्च तेषां गन्धर्वयक्षाः पितरो भुजङ्गाः | रक्षांसि या चापि पिशाचजातिरेषोऽष्टको देवगणो ग्रहाख्यः ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

ಸನ್ತುಷ್ಟಃ ಶುಚಿರಪಿ ಚೇಷ್ಟಗನ್ಧಮಾಲ್ಯೋ ನಿಸ್ತನ್ದ್ರೀ ಹ್ಯವಿತಥಸಂಸ್ಕೃತಪ್ರಭಾಷೀ | ತೇಜಸ್ವೀ ಸ್ಥಿರನಯನೋ ವರಪ್ರದಾತಾ ಬ್ರಹ್ಯಣ್ಯೋ ಭವತಿ ನರಃ ಸ ದೇವಜುಷ್ಟಃ ||೮||

View original

सन्तुष्टः शुचिरपि चेष्टगन्धमाल्यो निस्तन्द्री ह्यवितथसंस्कृतप्रभाषी | तेजस्वी स्थिरनयनो वरप्रदाता ब्रह्यण्यो भवति नरः स देवजुष्टः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

ಸಂಸ್ವೇದೀ ದ್ವಿಜಗುರುದೇವದೋಷವಕ್ತಾ ಜಿಹ್ಮಾಕ್ಷೋ ವಿಗತಭಯೋ ವಿಮಾರ್ಗದೃಷ್ಟಿಃ | ಸನ್ತುಷ್ಟೋ ಭವತಿ ನ ಚಾನ್ನಪಾನಜಾತೈರ್ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಭವತಿ ಚ ದೇವಶತ್ರುಜುಷ್ಟಃ ||೯||

View original

संस्वेदी द्विजगुरुदेवदोषवक्ता जिह्माक्षो विगतभयो विमार्गदृष्टिः | सन्तुष्टो भवति न चान्नपानजातैर्दुष्टात्मा भवति च देवशत्रुजुष्टः ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಪುಲಿನವನಾನ್ತರೋಪಸೇವೀ ಸ್ವಾಚಾರಃ ಪ್ರಿಯಪರಿಗೀತಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಃ | ನೃತ್ಯನ್ ವೈ ಪ್ರಹಸತಿ ಚಾರು ಚಾಲ್ಪಶಬ್ದಂ ಗನ್ಧರ್ವಗ್ರಹಪರಿಪೀಡಿತೋ ಮನುಷ್ಯಃ ||೧೦||

View original

हृष्टात्मा पुलिनवनान्तरोपसेवी स्वाचारः प्रियपरिगीतगन्धमाल्यः | नृत्यन् वै प्रहसति चारु चाल्पशब्दं गन्धर्वग्रहपरिपीडितो मनुष्यः ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

ತಾಮ್ರಾಕ್ಷಃ ಪ್ರಿಯತನುರಕ್ತವಸ್ತ್ರಧಾರೀ ಗಮ್ಭೀರೋ ದ್ರುತಮತಿರಲ್ಪವಾಕ್ ಸಹಿಷ್ಣುಃ | ತೇಜಸ್ವೀ ವದತಿ ಚ ಕಿಂ ದದಾಮಿ ಕಸ್ಮೈ ಯೋ ಯಕ್ಷಗ್ರಹಪರಿಪೀಡಿತೋ ಮನುಷ್ಯಃ ||೧೧||

View original

ताम्राक्षः प्रियतनुरक्तवस्त्रधारी गम्भीरो द्रुतमतिरल्पवाक् सहिष्णुः | तेजस्वी वदति च किं ददामि कस्मै यो यक्षग्रहपरिपीडितो मनुष्यः ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (12) · Śloka 12

ಪ್ರೇತೇಭ್ಯೋ ವಿಸೃಜತಿ ಸಂಸ್ತರೇಷು ಪಿಣ್ಡಾನ್ ಶಾನ್ತಾತ್ಮಾ ಜಲಮಪಿ ಚಾಪಸವ್ಯವಸ್ತ್ರಃ | ಮಾಂಸೇಪ್ಸುಸ್ತಿಲಗುಡಪಾಯಸಾಭಿಕಾಮಸ್ತದ್ಭುಕ್ತೋ ಭವತಿ ಪಿತೃಗ್ರಹಾಭಿಭೂತಃ ||೧೨||

View original

प्रेतेभ्यो विसृजति संस्तरेषु पिण्डान् शान्तात्मा जलमपि चापसव्यवस्त्रः | मांसेप्सुस्तिलगुडपायसाभिकामस्तद्भुक्तो भवति पितृग्रहाभिभूतः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (13) · Śloka 13

ಭೂಮೌ ಯಃ ಪ್ರಸರತಿ ಸರ್ಪವತ್ ಕದಾಚಿತ್ ಸೃಕ್ಕಿಣ್ಯೌ ವಿಲಿಖತಿ ಜಿಹ್ವಯಾ ತಥೈವ | ನಿದ್ರಾಲುರ್ಗಡಮಧುದುಗ್ಧಪಾಯಸೇಪ್ಸುರ್ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಭವತಿ ಭುಜಙ್ಗಮೇನ ಜುಷ್ಟಃ ||೧೩||

View original

भूमौ यः प्रसरति सर्पवत् कदाचित् सृक्किण्यौ विलिखति जिह्वया तथैव | निद्रालुर्गडमधुदुग्धपायसेप्सुर्विज्ञेयो भवति भुजङ्गमेन जुष्टः ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (14) · Śloka 14

ಮಾಂಸಾಸೃಗ್ವಿವಿಧಸುರಾವಿಕಾರಲಿಪ್ಸುರ್ನಿರ್ಲಜ್ಜೋ ಭೃಶಮತಿನಿಷ್ಠುರೋಽತಿಶೂರಃ | ಕ್ರೋಧಾಲುರ್ವಿಪುಲಬಲೋ ನಿಶಾವಿಹಾರೀ ಶೌಚದ್ವಿಡ್ ಭವತಿ ಚ ರಕ್ಷಸಾ ಗೃಹೀತಃ ||೧೪||

View original

मांसासृग्विविधसुराविकारलिप्सुर्निर्लज्जो भृशमतिनिष्ठुरोऽतिशूरः | क्रोधालुर्विपुलबलो निशाविहारी शौचद्विड् भवति च रक्षसा गृहीतः ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (15) · Śloka 15

ಉದ್ಧಸ್ತಃ ಕೃಶಪರುಷಶ್ಚಿರಪ್ರಲಾಪೀ ದುರ್ಗನ್ಧೋ ಭೃಶಮಶುಚಿಸ್ತಥಾಽತಿಲೋಲಃ | ಬಹ್ವಾಶೀ ವಿಜನಹಿಮಾಮ್ಬುರಾತ್ರಿಸೇವೀ ವ್ಯಾವಿಗ್ನೋ ಭ್ರಮತಿ ರುದನ್ ಪಿಶಾಚಜುಷ್ಟಃ ||೧೫||

View original

उद्धस्तः कृशपरुषश्चिरप्रलापी दुर्गन्धो भृशमशुचिस्तथाऽतिलोलः | बह्वाशी विजनहिमाम्बुरात्रिसेवी व्याविग्नो भ्रमति रुदन् पिशाचजुष्टः ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (16) · Śloka 16

ಸ್ಥೂಲಾಕ್ಷಸ್ತ್ವರಿತಗತಿಃ ಸ್ವಫೇನಲೇಹೀ ನಿದ್ರಾಲುಃ ಪತತಿ ಚ ಕಮ್ಪತೇ ಚ ಯೋಽತಿ | ಯಶ್ಚಾದ್ರಿದ್ವಿರದನಗಾದಿವಿಚ್ಯುತಃ ಸನ್ ಸಂಸೃಷ್ಟೋ ನ ಭವತಿ ವಾರ್ಧಕೇನ ಜುಷ್ಟಃ ||೧೬||

View original

स्थूलाक्षस्त्वरितगतिः स्वफेनलेही निद्रालुः पतति च कम्पते च योऽति | यश्चाद्रिद्विरदनगादिविच्युतः सन् संसृष्टो न भवति वार्धकेन जुष्टः ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (17-18) · Śloka 18

ದೇವಗ್ರಹಾಃ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಮಸುರಾಃ ಸನ್ಧ್ಯಯೋರಪಿ | ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪ್ರಾಯಶೋಽಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ಯಕ್ಷಾಶ್ಚ ಪ್ರತಿಪದ್ಯಥ ||೧೭|| ಕೃಷ್ಣಕ್ಷಯೇ ಚ ಪಿತರಃ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಮಪಿ ಚೋರಗಾಃ | ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನಿಶಿ ಪೈಶಾಚಾಶ್ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ವಿಶನ್ತಿ ಚ ||೧೮||

View original

देवग्रहाः पौर्णमास्यामसुराः सन्ध्ययोरपि | गन्धर्वाः प्रायशोऽष्टम्यां यक्षाश्च प्रतिपद्यथ ||१७|| कृष्णक्षये च पितरः पञ्चम्यामपि चोरगाः | रक्षांसि निशि पैशाचाश्चतुर्दश्यां विशन्ति च ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (19) · Śloka 19

ದರ್ಪಣಾದೀನ್ ಯಥಾ ಛಾಯಾ ಶೀತೋಷ್ಣಂ ಪ್ರಾಣಿನೋ ಯಥಾ | ಸ್ವಮಣಿಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯೋಸ್ರಾ ಯಥಾ ದೇಹಂ ಚ ದೇಹಧೃಕ್ | ವಿಶನ್ತಿ ಚ ನ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಗ್ರಹಾಸ್ತದ್ವಚ್ಛರೀರಿಣಮ್ ||೧೯||

View original

दर्पणादीन् यथा छाया शीतोष्णं प्राणिनो यथा | स्वमणिं भास्करस्योस्रा यथा देहं च देहधृक् | विशन्ति च न दृश्यन्ते ग्रहास्तद्वच्छरीरिणम् ||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (20) · Śloka 20

ತಪಾಂಸಿ ತೀವ್ರಾಣಿ ತಥೈವ ದಾನಂ ವ್ರತಾನಿ ಧರ್ಮೋ ನಿಯಮಾಶ್ಚ ಸತ್ಯಮ್ | ಗುಣಾಸ್ತಥಾಽಷ್ಟಾವಪಿ ತೇಷು ನಿತ್ಯಾ ವ್ಯಸ್ತಾಃ ಸಮಸ್ತಾಶ್ಚ ಯಥಾಪ್ರಭಾವಮ್ ||೨೦||

View original

तपांसि तीव्राणि तथैव दानं व्रतानि धर्मो नियमाश्च सत्यम् | गुणास्तथाऽष्टावपि तेषु नित्या व्यस्ताः समस्ताश्च यथाप्रभावम् ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (21) · Śloka 21

ನ ತೇ ಮನುಷ್ಯೈಃ ಸಹ ಸಂವಿಶನ್ತಿ ನ ವಾ ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಕ್ವಚಿದಾವಿಶನ್ತಿ | ಯೇ ತ್ವಾವಿಶನ್ತೀತಿ ವದನ್ತಿ ಮೋಹಾತ್ತೇ ಭೂತವಿದ್ಯಾವಿಷಯಾದಪೋಹ್ಯಾಃ ||೨೧||

View original

न ते मनुष्यैः सह संविशन्ति न वा मनुष्यान् क्वचिदाविशन्ति | ये त्वाविशन्तीति वदन्ति मोहात्ते भूतविद्याविषयादपोह्याः ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (22) · Śloka 22

ತೇಷಾಂ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪರಿಚಾರಕಾ ಯೇ ಕೋಟೀಸಹಸ್ರಾಯುತಪಹ್ಮಸಙ್ಖ್ಯಾಃ | ಅಸೃಗ್ವಸಾಮಾಂಸಭುಜಃ ಸುಭೀಮಾ ನಿಶಾವಿಹಾರಾಶ್ಚ ತಮಾವಿಶನ್ತಿ ||೨೨||

View original

तेषां ग्रहाणां परिचारका ये कोटीसहस्रायुतपह्मसङ्ख्याः | असृग्वसामांसभुजः सुभीमा निशाविहाराश्च तमाविशन्ति ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (23) · Śloka 23

ನಿಶಾಚರಾಣಾಂ ತೇಷಾಂ ಹಿ ಯೇ ದೇವಗಣಮಾಶ್ರಿತಾಃ | ತೇ ತು ತತ್ಸತ್ತ್ವಸಂಸರ್ಗಾದ್ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತು ತದಞ್ಜನಾಃ ||೨೩||

View original

निशाचराणां तेषां हि ये देवगणमाश्रिताः | ते तु तत्सत्त्वसंसर्गाद्विज्ञेयास्तु तदञ्जनाः ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (24) · Śloka 24

ದೇವಗ್ರಹಾ ಇತಿ ಪುನಃ ಪ್ರೋಚ್ಯನ್ತೇಽಶುಚಯಶ್ಚ ಯೇ | ದೇವವಚ್ಚ ನಮಸ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರತ್ಯರ್ಥ್ಯನ್ತೇ ಚ ದೇವವತ್ ||೨೪||

View original

देवग्रहा इति पुनः प्रोच्यन्तेऽशुचयश्च ये | देववच्च नमस्यन्ते प्रत्यर्थ्यन्ते च देववत् ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (25) · Śloka 25

ಸ್ವಾಮಿಶೀಲಕ್ರಿಯಾಚಾರಾಃ ಕ್ರಮ ಏಷ ಸುರಾದಿಷು | ನಿರೃತೇರ್ಯಾ ದುಹಿತರಸ್ತಾಸಾಂ ಸ ಪ್ರಸವಃ ಸ್ಮೃತಃ ||೨೫||

View original

स्वामिशीलक्रियाचाराः क्रम एष सुरादिषु | निरृतेर्या दुहितरस्तासां स प्रसवः स्मृतः ||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (26) · Śloka 26

ಸತ್ಯತ್ವಾದಪವೃತ್ತೇಷು ವೃತ್ತಿಸ್ತೇಷಾಂ ಗಣೈಃ ಕೃತಾ |೨೬|

View original

सत्यत्वादपवृत्तेषु वृत्तिस्तेषां गणैः कृता |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (26) · Śloka 27

ಹಿಂಸಾವಿಹಾರಾ ಯೇ ಕೇಚಿದ್ದೇವಭಾವಮುಪಾಶ್ರಿತಾಃ ||೨೬|| ಭೂತಾನೀತಿ ಕೃತಾ ಸಞ್ಜ್ಞಾ ತೇಷಾಂ ಸಞ್ಜ್ಞಾಪ್ರವಕ್ತೃಭಿಃ |೨೭|

View original

हिंसाविहारा ये केचिद्देवभावमुपाश्रिताः ||२६|| भूतानीति कृता सञ्ज्ञा तेषां सञ्ज्ञाप्रवक्तृभिः |२७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (27) · Śloka 28

ಗ್ರಹಸಞ್ಜ್ಞಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಯಸ್ಮದ್ವೇತ್ತ್ಯನಯಾ ಭಿಷಕ್ ||೨೭|| ವಿದ್ಯಯಾ ಭೂತವಿದ್ಯಾತ್ವಮತ ಏವ ನಿರುಚ್ಯತೇ |೨೮|

View original

ग्रहसञ्ज्ञानि भूतानि यस्मद्वेत्त्यनया भिषक् ||२७|| विद्यया भूतविद्यात्वमत एव निरुच्यते |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (28) · Śloka 29

ತೇಷಾಂ ಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಮನ್ವಿಚ್ಛನ್ ವೈದ್ಯಸ್ತು ಸುಸಮಾಹಿತಃ ||೨೮|| ಜಪೈಃ ಸನಿಯಮೈರ್ಹೋಮೈರಾರಭೇತ ಚಿಕಿತ್ಸಿತುಮ್ |೨೯|

View original

तेषां शान्त्यर्थमन्विच्छन् वैद्यस्तु सुसमाहितः ||२८|| जपैः सनियमैर्होमैरारभेत चिकित्सितुम् |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (29) · Śloka 30

ರಕ್ತಾನಿ ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಾನಿ ಬೀಜಾನಿ ಮಧುಸರ್ಪಿಷೀ ||೨೯|| ಭಕ್ಷ್ಯಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯೋ ವಿಧಿರುಚ್ಯತೇ |೩೦|

View original

रक्तानि गन्धमाल्यानि बीजानि मधुसर्पिषी ||२९|| भक्ष्याश्च सर्वे सर्वेषां सामान्यो विधिरुच्यते |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (30) · Śloka 30

ವಸ್ತ್ರಾಣಿ ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ ರುಧಿರಾಣಿ ಚ ಯಾನಿ ಯೇಷಾಂ ಯಥೇಷ್ಟಾನಿ ತಾನಿ ತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ ||೩೦||

View original

वस्त्राणि गन्धमाल्यानि मांसानि रुधिराणि च यानि येषां यथेष्टानि तानि तेभ्यः प्रदापयेत् ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (31) · Śloka 32

ಹಿಂಸನ್ತಿ ಮನುಜಾನ್ ಯೇಷು ಪ್ರಾಯಶೋ ದಿವಸೇಷು ತು ||೩೧|| ದಿನೇಷು ತೇಷು ದೇಯಾನಿ ತದ್ಭೂತವಿನಿವೃತ್ತಯೇ |೩೨|

View original

हिंसन्ति मनुजान् येषु प्रायशो दिवसेषु तु ||३१|| दिनेषु तेषु देयानि तद्भूतविनिवृत्तये |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (32) · Śloka 33

ದೇವಗ್ರಹೇ ದೇವಗೃಹೇ ಹುತ್ವಾಽಗ್ನಿಂ ಪ್ರಾ(ದಾ) ಪಯೇದ್ವಲಿಮ್ ||೩೨|| ಕುಶಸ್ವಸ್ತಿಕಪೂಪಾಜ್ಯಚ್ಛತ್ರಪಾಯಸಸಮ್ಭೃತಮ್ |೩೩|

View original

देवग्रहे देवगृहे हुत्वाऽग्निं प्रा(दा) पयेद्वलिम् ||३२|| कुशस्वस्तिकपूपाज्यच्छत्रपायससम्भृतम् |३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (33) · Śloka 33

ಅಸುರಾಯ ಯಥಾಕಾಲಂ ವಿದಧ್ಯಾಚ್ಚತ್ವರಾದಿಷು ||೩೩||

View original

असुराय यथाकालं विदध्याच्चत्वरादिषु ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (34) · Śloka 34

ಗನ್ಧರ್ವಸ್ಯ ಗವಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಮದ್ಯಮಾಂಸಾಮ್ಬುಜಾಙ್ಗಲಮ್ |೩೪|

View original

गन्धर्वस्य गवां मध्ये मद्यमांसाम्बुजाङ्गलम् |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (34) · Śloka 35

ಹೃದ್ಯೇ ವೇಶ್ಮನಿ ಯಕ್ಷಸ್ಯ ಕುಲ್ಮಾಷಾಸೃಕ್ಸುರಾದಿಭಿಃ ||೩೪|| ಅತಿಮುಕ್ತಕಕುನ್ದಾಬ್ಜೈಃ ಪುಷ್ಪೈಶ್ಚ ವಿತರೇದ್ವಲಿಮ್ |೩೫|

View original

हृद्ये वेश्मनि यक्षस्य कुल्माषासृक्सुरादिभिः ||३४|| अतिमुक्तककुन्दाब्जैः पुष्पैश्च वितरेद्वलिम् |३५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (35) · Śloka 35

ನದ್ಯಾಂ ಪಿತೃಗ್ರಹಾಯೇಷ್ಟಂ ಕುಶಾಸ್ತರಣಭೂಷಿತಮ್ ||೩೫||

View original

नद्यां पितृग्रहायेष्टं कुशास्तरणभूषितम् ||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (36) · Śloka 36

ತತ್ರೈವೋಪಹರೇಚ್ಚಾಪಿ ನಾಗಾಯ ವಿವಿಧಂ ಬಲಿಮ್ |೩೬|

View original

तत्रैवोपहरेच्चापि नागाय विविधं बलिम् |३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (36) · Śloka 36

ಚತುಷ್ಪಥೇ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಭೀಮೇಷು ಗಹನೇಷು ವಾ ||೩೬||

View original

चतुष्पथे राक्षसस्य भीमेषु गहनेषु वा ||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (37) · Śloka 37

ಶೂನ್ಯಾಗಾರೇ ಪಿಶಾಚಸ್ಯ ತೀವ್ರಂ ಬಲಿಮುಪಾಹರೇತ್ |೩೭|

View original

शून्यागारे पिशाचस्य तीव्रं बलिमुपाहरेत् |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (37) · Śloka 38

ಪೂರ್ವಮಾಚರಿತೈರ್ಮನ್ತ್ರೈರ್ಭೂತವಿದ್ಯಾನಿದರ್ಶಿತೈಃ ||೩೭|| ನ ಶಕ್ಯಾ ಬಲಿಭಿರ್ಜೇತುಂ ಯೋಗೈಸ್ತಾನ್ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ |೩೮|

View original

पूर्वमाचरितैर्मन्त्रैर्भूतविद्यानिदर्शितैः ||३७|| न शक्या बलिभिर्जेतुं योगैस्तान् समुपाचरेत् |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (38-39) · Śloka 39

ಅಜರ್ಕ್ಷಚರ್ಮರೋಮಾಣಿ ಶಲ್ಯಕೋಲೂಕಯೋಸ್ತಥಾ ||೩೮|| ಹಿಙ್ಗು ಮೂತ್ರಂ ಚ ಬಸ್ತಸ್ಯ ಧೂಮಮಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ | ಏತೇನ ಶಾಮ್ಯತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಬಲವಾನಪಿ ಯೋ ಗ್ರಹಃ ||೩೯||

View original

अजर्क्षचर्मरोमाणि शल्यकोलूकयोस्तथा ||३८|| हिङ्गु मूत्रं च बस्तस्य धूममस्य प्रयोजयेत् | एतेन शाम्यति क्षिप्रं बलवानपि यो ग्रहः ||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (40) · Śloka 41

ಗಜಾಹ್ವಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲವ್ಯೋಷಾಮಲಕಸರ್ಷಪಾನ್ | ಗೋಧಾನಕುಲಮಾರ್ಜಾರಋಷ್ಯಪಿತ್ತಪ್ರಪೇಷಿತಾನ್ ||೪೦|| ನಸ್ಯಾಭ್ಯಞ್ಜನಸೇಕೇಷು ವಿದಧ್ಯಾದ್ಯೋಗತತ್ತ್ವವಿತ್ |೪೧|

View original

गजाह्वपिप्पलीमूलव्योषामलकसर्षपान् | गोधानकुलमार्जारऋष्यपित्तप्रपेषितान् ||४०|| नस्याभ्यञ्जनसेकेषु विदध्याद्योगतत्त्ववित् |४१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (41-42) · Śloka 42

ಖರಾಶ್ವಾಶ್ವತರೋಲೂಕಕರಭಶ್ವಶೃಗಾಲಜಮ್ ||೪೧|| ಪುರೀಷಂ ಗೃಧ್ರಕಾಕಾನಾಂ ವರಾಹಸ್ಯ ಚ ಪೇಷಯೇತ್ | ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ತತ್ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪೂರ್ವವದ್ಧಿತಮ್ ||೪೨||

View original

खराश्वाश्वतरोलूककरभश्वशृगालजम् ||४१|| पुरीषं गृध्रकाकानां वराहस्य च पेषयेत् | बस्तमूत्रेण तत्सिद्धं तैलं स्यात् पूर्ववद्धितम् ||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (43) · Śloka 44

ಶಿರೀಷಬೀಜಂ ಲಶುನಂ ಶುಣ್ಠೀಂ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಂ ವಚಾಮ್ | ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಂ ರಜನೀಂ ಕೃಷ್ಣಾಂ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಪೇಷಯೇತ್ ||೪೩|| ವರ್ತ್ಯಶ್ಛಾಯಾವಿಶುಷ್ಕಾಸ್ತಾಃ ಸಪಿತ್ತಾ ನಯನಾಞ್ಜನಮ್ |೪೪|

View original

शिरीषबीजं लशुनं शुण्ठीं सिद्धार्थकं वचाम् | मञ्जिष्ठां रजनीं कृष्णां बस्तमूत्रेण पेषयेत् ||४३|| वर्त्यश्छायाविशुष्कास्ताः सपित्ता नयनाञ्जनम् |४४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (44) · Śloka 45

ನಕ್ತಮಾಲಫಲಂ ವ್ಯೋಷಂ ಮೂಲಂ ಶ್ಯೋನಾಕಬಿಲ್ವಯೋಃ ||೪೪|| ಹರಿದ್ರೇ ಚ ಕೃತಾ ವರ್ತ್ಯಃ ಪೂರ್ವವನ್ನಯನಾಞಜನಮ್ |೪೫|

View original

नक्तमालफलं व्योषं मूलं श्योनाकबिल्वयोः ||४४|| हरिद्रे च कृता वर्त्यः पूर्ववन्नयनाञजनम् |४५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (45) · Śloka 46

ಸೈನ್ಧವಂ ಕಟುಕಾಂ ಹಿಙ್ಗಂ ವಯಃಸ್ಥಾಂ ಚ ವಚಾಮಪಿ | ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಸಮ್ಪಿಷ್ಟಂ ಮತ್ಸ್ಯಪಿತ್ತೇನ ಪೂರ್ವವತ್ ||೪೫|| ಯೇ ಯೇ ಗ್ರಹಾ ನ ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ನಯನಾಞ್ಜನಮ್ |೪೬|

View original

सैन्धवं कटुकां हिङ्गं वयःस्थां च वचामपि | बस्तमूत्रेण सम्पिष्टं मत्स्यपित्तेन पूर्ववत् ||४५|| ये ये ग्रहा न सिध्यन्ति सर्वेषां नयनाञ्जनम् |४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (46-53) · Śloka 54

ಪುರಾಣಸರ್ಪಿರ್ಲಶುನಂ ಹಿಙ್ಗ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಂ ವಚಾ ||೪೬|| ಗೋಲೋಮೀ ಚಾಜಲೋಮೀ ಚ ಭೂತಕೇಶೀ ಜಟಾ ತಥಾ | ಕುಕ್ಕುಟಾ ಸರ್ಪಗನ್ಧಾ ಚ ತಥಾ ಕಾಣವಿಕಾಣಿಕೇ ||೪೭|| ವಜ್ರಪ್ರೋಕ್ತಾ ವಯಃಸ್ಥಾ ಚ ಶೃಙ್ಗೀ ಮೋಹನವಲ್ಲಿಕಾ | ಅರ್ಕಮೂಲಂ ತ್ರಿಕಟುಕಂ ಲತಾ ಸ್ರೋತೋಜಮಞ್ಜನಮ್ ||೪೮|| ನೈಪಾಲೀ ಹರಿತಾಲಂ ಚ ರಕ್ಷೋಘ್ನಾ ಯೇ ಚ ಕೀರ್ತಿತಾಃ | ಸಿಂಹವ್ಯಾಘ್ರರ್ಕ್ಷಮಾರ್ಜಾರದ್ವೀಪಿವಾಜಿಗವಾಂ ತಥಾ ||೪೯|| ಶ್ವಾವಿಚ್ಛಲ್ಯಕಗೋಧಾನಾಮುಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ನಕುಲಸ್ಯ ಚ | ವಿಟ್ತ್ವಗ್ರೋಮವಸಾಮೂತ್ರರಕ್ತಪಿತ್ತನಖಾದಯಃ ||೫೦|| ಅಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಗೇ ಭಿಷಕ್ ಕುರ್ಯಾತ್ತೈಲಾನಿ ಚ ಘೃತಾನಿ ಚ | ಪಾನಾಭ್ಯಞ್ಜನನಸ್ಯೇಷು ತಾನಿ ಯೋಜ್ಯಾನಿ ಜಾನತಾ ||೫೧|| ಅವಪೀಡೇಽಞ್ಜನೇ ಚೈವ ವಿದಧ್ಯಾದ್ಗುಟಿಕೀಕೃತಮ್ | ವಿದಧೀತ ಪರೀಷೇಕೇ ಕ್ವಥಿತಂ, ಚೂರ್ಣಿತಂ ತಥಾ ||೫೨|| ಉದ್ಧೂಲನೇ, ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟಂ ಪ್ರದೇಹೇ ಚಾವಚಾರಯೇತ್ | ಏಷ ಸರ್ವವಿಕಾರಾಂಸ್ತು ಮಾನಸಾನಪರಾಜಿತಃ ||೫೩|| ಹನ್ಯಾದಲ್ಪೇನ ಕಾಲೇನ ಸ್ನೇಹಾದಿರಪಿ ಚ ಕ್ರಮಃ |೫೪|

View original

पुराणसर्पिर्लशुनं हिङ्ग सिद्धार्थकं वचा ||४६|| गोलोमी चाजलोमी च भूतकेशी जटा तथा | कुक्कुटा सर्पगन्धा च तथा काणविकाणिके ||४७|| वज्रप्रोक्ता वयःस्था च शृङ्गी मोहनवल्लिका | अर्कमूलं त्रिकटुकं लता स्रोतोजमञ्जनम् ||४८|| नैपाली हरितालं च रक्षोघ्ना ये च कीर्तिताः | सिंहव्याघ्रर्क्षमार्जारद्वीपिवाजिगवां तथा ||४९|| श्वाविच्छल्यकगोधानामुष्ट्रस्य नकुलस्य च | विट्त्वग्रोमवसामूत्ररक्तपित्तनखादयः ||५०|| अस्मिन् वर्गे भिषक् कुर्यात्तैलानि च घृतानि च | पानाभ्यञ्जननस्येषु तानि योज्यानि जानता ||५१|| अवपीडेऽञ्जने चैव विदध्याद्गुटिकीकृतम् | विदधीत परीषेके क्वथितं, चूर्णितं तथा ||५२|| उद्धूलने, श्लक्ष्णपिष्टं प्रदेहे चावचारयेत् | एष सर्वविकारांस्तु मानसानपराजितः ||५३|| हन्यादल्पेन कालेन स्नेहादिरपि च क्रमः |५४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (54) · Śloka 54

ನ ಚಾಚೌಕ್ಷಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಪ್ರಯೋಗಂ ದೇವತಾಗ್ರಹೇ ||೫೪||

View original

न चाचौक्षं प्रयुञ्जीत प्रयोगं देवताग्रहे ||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 48 (55) · Śloka 55

ಋತೇ ಪಿಶಾಚಾದನ್ಯತ್ರ ಪ್ರತಿಕೂಲಂ ನ ಚಾಚರೇತ್ |೫೫|

View original

ऋते पिशाचादन्यत्र प्रतिकूलं न चाचरेत् |५५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 49 (55) · Śloka 55

ವೈದ್ಯಾತುರೌ ನಿಹನ್ಯುಸ್ತೇ ಧ್ರುವಂ ಕ್ರುದ್ಧಾ ಮಹೌಜಸಃ ||೫೫||

View original

वैद्यातुरौ निहन्युस्ते ध्रुवं क्रुद्धा महौजसः ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 50 (56) · Śloka 56

ಹಿತಾಹಿತೀಯೇ ಯಚ್ಚೋಕ್ತಂ ನಿತ್ಯಮೇವ ಸಮಾಚರೇತ್ |೫೬|

View original

हिताहितीये यच्चोक्तं नित्यमेव समाचरेत् |५६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 51 (56) · Śloka 56

ತತಃ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯತಿ ಸಿದ್ಧಿಂ ಚ ಯಶಶ್ಚ ವಿಪುಲಂ ಭಿಷಕ್ ||೫೬||

View original

ततः प्राप्स्यति सिद्धिं च यशश्च विपुलं भिषक् ||५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 60

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಭೂತವಿದ್ಯಾತನ್ತ್ರೇಽಮಾನುಷೋಪಸರ್ಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ (ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೬೦||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते भूतविद्यातन्त्रेऽमानुषोपसर्गप्रतिषेधो नाम (प्रथमोऽध्यायः, आदितः) षष्टितमोऽध्यायः ||६०||

🔊 Audio coming soon

60. amānuṣōpasargapratiṣēdhādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi