Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋਮਾਨੁਸੋਪਸਰ੍ਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातोऽमानुषोपसर्गप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋਮਾਨੁਸੋਪਸਰ੍ਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातोऽमानुषोपसर्गप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਨਿਸ਼ਾਚਰੇਭ੍ਯੋ ਰਕ੍ਸ੍ਯਸ੍ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਕ੍ਸਤਾਤੁਰਃ | ਇਤਿ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਗਭਿਹਿਤਂ ਵਿਸ੍ਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ||੩||
निशाचरेभ्यो रक्ष्यस्तु नित्यमेव क्षतातुरः | इति यत् प्रागभिहितं विस्तरस्तस्य वक्ष्यते ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਗੁਹ੍ਯਾਨਾਗਤਵਿਜ੍ਞਾਨਮਨਵਸ੍ਥਾਸਹਿਸ੍ਣੁਤਾ | ਕ੍ਰਿਯਾ ਵਾਮਾਨੁਸੀ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਗ੍ਰਹਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ||੪||
गुह्यानागतविज्ञानमनवस्थाऽसहिष्णुता | क्रिया वाऽमानुषी यस्मिन् सग्रहः परिकीर्त्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਅਸ਼ੁਚਿਂ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਂ ਕ੍ਸਤਂ ਵ ਯਦਿ ਵਾਕ੍ਸਤਮ੍ | ਹਿਂਸ੍ਯੁਰ੍ਹਿਂਸਾਵਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਸਤ੍ਕਾਰਾਰ੍ਥਮਥਾਪਿ ਵਾ ||੫||
अशुचिं भिन्नमर्यादं क्षतं व यदि वाऽक्षतम् | हिंस्युर्हिंसाविहारार्थं सत्कारार्थमथापि वा ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਾ ਗ੍ਰਹਗਣਾ ਗ੍ਰਹਾਧਿਪਤਯਸ੍ਤੁ ਯੇ | ਵ੍ਯਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇ ਤਥਾਸ੍ਟਧਾ ||੬||
असङ्ख्येया ग्रहगणा ग्रहाधिपतयस्तु ये | व्यज्यन्ते विविधाकारा भिद्यन्ते ते तथाऽष्टधा ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ਦੇਵਾਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਗਣਾਸ਼੍ਚ ਤੇਸਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸਾਃ ਪਿਤਰੋ ਭੁਜਙ੍ਗਾਃ | ਰਕ੍ਸਾਂਸਿ ਯਾ ਚਾਪਿ ਪਿਸ਼ਾਚਜਾਤਿਰੇਸੋਸ੍ਟਕੋ ਦੇਵਗਣੋ ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਃ ||੭||
देवास्तथा शत्रुगणाश्च तेषां गन्धर्वयक्षाः पितरो भुजङ्गाः | रक्षांसि या चापि पिशाचजातिरेषोऽष्टको देवगणो ग्रहाख्यः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਟਃ ਸ਼ੁਚਿਰਪਿ ਚੇਸ੍ਟਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੋ ਨਿਸ੍ਤਨ੍ਦ੍ਰੀ ਹ੍ਯਵਿਤਥਸਂਸ੍ਕਤਪ੍ਰਭਾਸੀ | ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸ੍ਥਿਰਨਯਨੋ ਵਰਪ੍ਰਦਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਯਣ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਨਰਃ ਸ ਦੇਵਜੁਸ੍ਟਃ ||੮||
सन्तुष्टः शुचिरपि चेष्टगन्धमाल्यो निस्तन्द्री ह्यवितथसंस्कृतप्रभाषी | तेजस्वी स्थिरनयनो वरप्रदाता ब्रह्यण्यो भवति नरः स देवजुष्टः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ਸਂਸ੍ਵੇਦੀ ਦ੍ਵਿਜਗੁਰੁਦੇਵਦੋਸਵਕ੍ਤਾ ਜਿਹ੍ਮਾਕ੍ਸੋ ਵਿਗਤਭਯੋ ਵਿਮਾਰ੍ਗਦਸ੍ਟਿਃ | ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਟੋ ਭਵਤਿ ਨ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਜਾਤੈਰ੍ਦੁਸ੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਭਵਤਿ ਚ ਦੇਵਸ਼ਤ੍ਰੁਜੁਸ੍ਟਃ ||੯||
संस्वेदी द्विजगुरुदेवदोषवक्ता जिह्माक्षो विगतभयो विमार्गदृष्टिः | सन्तुष्टो भवति न चान्नपानजातैर्दुष्टात्मा भवति च देवशत्रुजुष्टः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
ਹਸ੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਪੁਲਿਨਵਨਾਨ੍ਤਰੋਪਸੇਵੀ ਸ੍ਵਾਚਾਰਃ ਪ੍ਰਿਯਪਰਿਗੀਤਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਃ | ਨਤ੍ਯਨ੍ ਵੈ ਪ੍ਰਹਸਤਿ ਚਾਰੁ ਚਾਲ੍ਪਸ਼ਬ੍ਦਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਗ੍ਰਹਪਰਿਪੀਡਿਤੋ ਮਨੁਸ੍ਯਃ ||੧੦||
हृष्टात्मा पुलिनवनान्तरोपसेवी स्वाचारः प्रियपरिगीतगन्धमाल्यः | नृत्यन् वै प्रहसति चारु चाल्पशब्दं गन्धर्वग्रहपरिपीडितो मनुष्यः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
ਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸਃ ਪ੍ਰਿਯਤਨੁਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰੀ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਦ੍ਰੁਤਮਤਿਰਲ੍ਪਵਾਕ੍ ਸਹਿਸ੍ਣੁਃ | ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਦਤਿ ਚ ਕਿਂ ਦਦਾਮਿ ਕਸ੍ਮੈ ਯੋ ਯਕ੍ਸਗ੍ਰਹਪਰਿਪੀਡਿਤੋ ਮਨੁਸ੍ਯਃ ||੧੧||
ताम्राक्षः प्रियतनुरक्तवस्त्रधारी गम्भीरो द्रुतमतिरल्पवाक् सहिष्णुः | तेजस्वी वदति च किं ददामि कस्मै यो यक्षग्रहपरिपीडितो मनुष्यः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
ਪ੍ਰੇਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸਜਤਿ ਸਂਸ੍ਤਰੇਸੁ ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਜਲਮਪਿ ਚਾਪਸਵ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰਃ | ਮਾਂਸੇਪ੍ਸੁਸ੍ਤਿਲਗੁਡਪਾਯਸਾਭਿਕਾਮਸ੍ਤਦ੍ਭੁਕ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਪਿਤਗ੍ਰਹਾਭਿਭੂਤਃ ||੧੨||
प्रेतेभ्यो विसृजति संस्तरेषु पिण्डान् शान्तात्मा जलमपि चापसव्यवस्त्रः | मांसेप्सुस्तिलगुडपायसाभिकामस्तद्भुक्तो भवति पितृग्रहाभिभूतः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
ਭੂਮੌ ਯਃ ਪ੍ਰਸਰਤਿ ਸਰ੍ਪਵਤ੍ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਕ੍ਕਿਣ੍ਯੌ ਵਿਲਿਖਤਿ ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਤਥੈਵ | ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਰ੍ਗਡਮਧੁਦੁਗ੍ਧਪਾਯਸੇਪ੍ਸੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭਵਤਿ ਭੁਜਙ੍ਗਮੇਨ ਜੁਸ੍ਟਃ ||੧੩||
भूमौ यः प्रसरति सर्पवत् कदाचित् सृक्किण्यौ विलिखति जिह्वया तथैव | निद्रालुर्गडमधुदुग्धपायसेप्सुर्विज्ञेयो भवति भुजङ्गमेन जुष्टः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (14) · Śloka 14
ਮਾਂਸਾਸਗ੍ਵਿਵਿਧਸੁਰਾਵਿਕਾਰਲਿਪ੍ਸੁਰ੍ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜੋ ਭਸ਼ਮਤਿਨਿਸ੍ਠੁਰੋਤਿਸ਼ੂਰਃ | ਕ੍ਰੋਧਾਲੁਰ੍ਵਿਪੁਲਬਲੋ ਨਿਸ਼ਾਵਿਹਾਰੀ ਸ਼ੌਚਦ੍ਵਿਡ੍ ਭਵਤਿ ਚ ਰਕ੍ਸਸਾ ਗਹੀਤਃ ||੧੪||
मांसासृग्विविधसुराविकारलिप्सुर्निर्लज्जो भृशमतिनिष्ठुरोऽतिशूरः | क्रोधालुर्विपुलबलो निशाविहारी शौचद्विड् भवति च रक्षसा गृहीतः ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (15) · Śloka 15
ਉਦ੍ਧਸ੍ਤਃ ਕਸ਼ਪਰੁਸਸ਼੍ਚਿਰਪ੍ਰਲਾਪੀ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧੋ ਭਸ਼ਮਸ਼ੁਚਿਸ੍ਤਥਾਤਿਲੋਲਃ | ਬਹ੍ਵਾਸ਼ੀ ਵਿਜਨਹਿਮਾਮ੍ਬੁਰਾਤ੍ਰਿਸੇਵੀ ਵ੍ਯਾਵਿਗ੍ਨੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਰੁਦਨ੍ ਪਿਸ਼ਾਚਜੁਸ੍ਟਃ ||੧੫||
उद्धस्तः कृशपरुषश्चिरप्रलापी दुर्गन्धो भृशमशुचिस्तथाऽतिलोलः | बह्वाशी विजनहिमाम्बुरात्रिसेवी व्याविग्नो भ्रमति रुदन् पिशाचजुष्टः ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (16) · Śloka 16
ਸ੍ਥੂਲਾਕ੍ਸਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਗਤਿਃ ਸ੍ਵਫੇਨਲੇਹੀ ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਃ ਪਤਤਿ ਚ ਕਮ੍ਪਤੇ ਚ ਯੋਤਿ | ਯਸ਼੍ਚਾਦ੍ਰਿਦ੍ਵਿਰਦਨਗਾਦਿਵਿਚ੍ਯੁਤਃ ਸਨ੍ ਸਂਸਸ੍ਟੋ ਨ ਭਵਤਿ ਵਾਰ੍ਧਕੇਨ ਜੁਸ੍ਟਃ ||੧੬||
स्थूलाक्षस्त्वरितगतिः स्वफेनलेही निद्रालुः पतति च कम्पते च योऽति | यश्चाद्रिद्विरदनगादिविच्युतः सन् संसृष्टो न भवति वार्धकेन जुष्टः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (17-18) · Śloka 18
ਦੇਵਗ੍ਰਹਾਃ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਸੁਰਾਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋਰਪਿ | ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋਸ੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਯਕ੍ਸਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਥ ||੧੭|| ਕਸ੍ਣਕ੍ਸਯੇ ਚ ਪਿਤਰਃ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਮਪਿ ਚੋਰਗਾਃ | ਰਕ੍ਸਾਂਸਿ ਨਿਸ਼ਿ ਪੈਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਚ ||੧੮||
देवग्रहाः पौर्णमास्यामसुराः सन्ध्ययोरपि | गन्धर्वाः प्रायशोऽष्टम्यां यक्षाश्च प्रतिपद्यथ ||१७|| कृष्णक्षये च पितरः पञ्चम्यामपि चोरगाः | रक्षांसि निशि पैशाचाश्चतुर्दश्यां विशन्ति च ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (19) · Śloka 19
ਦਰ੍ਪਣਾਦੀਨ੍ ਯਥਾ ਛਾਯਾ ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਯਥਾ | ਸ੍ਵਮਣਿਂ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯੋਸ੍ਰਾ ਯਥਾ ਦੇਹਂ ਚ ਦੇਹਧਕ੍ | ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਦਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ਛਰੀਰਿਣਮ੍ ||੧੯||
दर्पणादीन् यथा छाया शीतोष्णं प्राणिनो यथा | स्वमणिं भास्करस्योस्रा यथा देहं च देहधृक् | विशन्ति च न दृश्यन्ते ग्रहास्तद्वच्छरीरिणम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (20) · Śloka 20
ਤਪਾਂਸਿ ਤੀਵ੍ਰਾਣਿ ਤਥੈਵ ਦਾਨਂ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਧਰ੍ਮੋ ਨਿਯਮਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਮ੍ | ਗੁਣਾਸ੍ਤਥਾਸ੍ਟਾਵਪਿ ਤੇਸੁ ਨਿਤ੍ਯਾ ਵ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਪ੍ਰਭਾਵਮ੍ ||੨੦||
तपांसि तीव्राणि तथैव दानं व्रतानि धर्मो नियमाश्च सत्यम् | गुणास्तथाऽष्टावपि तेषु नित्या व्यस्ताः समस्ताश्च यथाप्रभावम् ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (21) · Śloka 21
ਨ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਯੈਃ ਸਹ ਸਂਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਨ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਯਾਨ੍ ਕ੍ਵਚਿਦਾਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ | ਯੇ ਤ੍ਵਾਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਮੋਹਾਤ੍ਤੇ ਭੂਤਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸਯਾਦਪੋਹ੍ਯਾਃ ||੨੧||
न ते मनुष्यैः सह संविशन्ति न वा मनुष्यान् क्वचिदाविशन्ति | ये त्वाविशन्तीति वदन्ति मोहात्ते भूतविद्याविषयादपोह्याः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (22) · Śloka 22
ਤੇਸਾਂ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਯੇ ਕੋਟੀਸਹਸ੍ਰਾਯੁਤਪਹ੍ਮਸਙ੍ਖ੍ਯਾਃ | ਅਸਗ੍ਵਸਾਮਾਂਸਭੁਜਃ ਸੁਭੀਮਾ ਨਿਸ਼ਾਵਿਹਾਰਾਸ਼੍ਚ ਤਮਾਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ||੨੨||
तेषां ग्रहाणां परिचारका ये कोटीसहस्रायुतपह्मसङ्ख्याः | असृग्वसामांसभुजः सुभीमा निशाविहाराश्च तमाविशन्ति ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (23) · Śloka 23
ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਣਾਂ ਤੇਸਾਂ ਹਿ ਯੇ ਦੇਵਗਣਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ | ਤੇ ਤੁ ਤਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਸਰ੍ਗਾਦ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤੁ ਤਦਞ੍ਜਨਾਃ ||੨੩||
निशाचराणां तेषां हि ये देवगणमाश्रिताः | ते तु तत्सत्त्वसंसर्गाद्विज्ञेयास्तु तदञ्जनाः ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (24) · Śloka 24
ਦੇਵਗ੍ਰਹਾ ਇਤਿ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇਸ਼ੁਚਯਸ਼੍ਚ ਯੇ | ਦੇਵਵਚ੍ਚ ਨਮਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰ੍ਥ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਦੇਵਵਤ੍ ||੨੪||
देवग्रहा इति पुनः प्रोच्यन्तेऽशुचयश्च ये | देववच्च नमस्यन्ते प्रत्यर्थ्यन्ते च देववत् ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (25) · Śloka 25
ਸ੍ਵਾਮਿਸ਼ੀਲਕ੍ਰਿਯਾਚਾਰਾਃ ਕ੍ਰਮ ਏਸ ਸੁਰਾਦਿਸੁ | ਨਿਰਤੇਰ੍ਯਾ ਦੁਹਿਤਰਸ੍ਤਾਸਾਂ ਸ ਪ੍ਰਸਵਃ ਸ੍ਮਤਃ ||੨੫||
स्वामिशीलक्रियाचाराः क्रम एष सुरादिषु | निरृतेर्या दुहितरस्तासां स प्रसवः स्मृतः ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (26) · Śloka 26
ਸਤ੍ਯਤ੍ਵਾਦਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਤੇਸਾਂ ਗਣੈਃ ਕਤਾ |੨੬|
सत्यत्वादपवृत्तेषु वृत्तिस्तेषां गणैः कृता |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (26) · Śloka 27
ਹਿਂਸਾਵਿਹਾਰਾ ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ਦੇਵਭਾਵਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ||੨੬|| ਭੂਤਾਨੀਤਿ ਕਤਾ ਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਤੇਸਾਂ ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਪ੍ਰਵਕ੍ਤਭਿਃ |੨੭|
हिंसाविहारा ये केचिद्देवभावमुपाश्रिताः ||२६|| भूतानीति कृता सञ्ज्ञा तेषां सञ्ज्ञाप्रवक्तृभिः |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (27) · Śloka 28
ਗ੍ਰਹਸਞ੍ਜ੍ਞਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਯਸ੍ਮਦ੍ਵੇਤ੍ਤ੍ਯਨਯਾ ਭਿਸਕ੍ ||੨੭|| ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਭੂਤਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਵਮਤ ਏਵ ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ |੨੮|
ग्रहसञ्ज्ञानि भूतानि यस्मद्वेत्त्यनया भिषक् ||२७|| विद्यया भूतविद्यात्वमत एव निरुच्यते |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (28) · Śloka 29
ਤੇਸਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ ||੨੮|| ਜਪੈਃ ਸਨਿਯਮੈਰ੍ਹੋਮੈਰਾਰਭੇਤ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੁਮ੍ |੨੯|
तेषां शान्त्यर्थमन्विच्छन् वैद्यस्तु सुसमाहितः ||२८|| जपैः सनियमैर्होमैरारभेत चिकित्सितुम् |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (29) · Śloka 30
ਰਕ੍ਤਾਨਿ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਬੀਜਾਨਿ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸੀ ||੨੯|| ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯੋ ਵਿਧਿਰੁਚ੍ਯਤੇ |੩੦|
रक्तानि गन्धमाल्यानि बीजानि मधुसर्पिषी ||२९|| भक्ष्याश्च सर्वे सर्वेषां सामान्यो विधिरुच्यते |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (30) · Śloka 30
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਰੁਧਿਰਾਣਿ ਚ ਯਾਨਿ ਯੇਸਾਂ ਯਥੇਸ੍ਟਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ ||੩੦||
वस्त्राणि गन्धमाल्यानि मांसानि रुधिराणि च यानि येषां यथेष्टानि तानि तेभ्यः प्रदापयेत् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (31) · Śloka 32
ਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਮਨੁਜਾਨ੍ ਯੇਸੁ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਦਿਵਸੇਸੁ ਤੁ ||੩੧|| ਦਿਨੇਸੁ ਤੇਸੁ ਦੇਯਾਨਿ ਤਦ੍ਭੂਤਵਿਨਿਵਤ੍ਤਯੇ |੩੨|
हिंसन्ति मनुजान् येषु प्रायशो दिवसेषु तु ||३१|| दिनेषु तेषु देयानि तद्भूतविनिवृत्तये |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (32) · Śloka 33
ਦੇਵਗ੍ਰਹੇ ਦੇਵਗਹੇ ਹੁਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਾ(ਦਾ) ਪਯੇਦ੍ਵਲਿਮ੍ ||੩੨|| ਕੁਸ਼ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਪੂਪਾਜ੍ਯਚ੍ਛਤ੍ਰਪਾਯਸਸਮ੍ਭਤਮ੍ |੩੩|
देवग्रहे देवगृहे हुत्वाऽग्निं प्रा(दा) पयेद्वलिम् ||३२|| कुशस्वस्तिकपूपाज्यच्छत्रपायससम्भृतम् |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (33) · Śloka 33
ਅਸੁਰਾਯ ਯਥਾਕਾਲਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਚ੍ਚਤ੍ਵਰਾਦਿਸੁ ||੩੩||
असुराय यथाकालं विदध्याच्चत्वरादिषु ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (34) · Śloka 34
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸ੍ਯ ਗਵਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਦ੍ਯਮਾਂਸਾਮ੍ਬੁਜਾਙ੍ਗਲਮ੍ |੩੪|
गन्धर्वस्य गवां मध्ये मद्यमांसाम्बुजाङ्गलम् |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (34) · Śloka 35
ਹਦ੍ਯੇ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਯਕ੍ਸਸ੍ਯ ਕੁਲ੍ਮਾਸਾਸਕ੍ਸੁਰਾਦਿਭਿਃ ||੩੪|| ਅਤਿਮੁਕ੍ਤਕਕੁਨ੍ਦਾਬ੍ਜੈਃ ਪੁਸ੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਵਿਤਰੇਦ੍ਵਲਿਮ੍ |੩੫|
हृद्ये वेश्मनि यक्षस्य कुल्माषासृक्सुरादिभिः ||३४|| अतिमुक्तककुन्दाब्जैः पुष्पैश्च वितरेद्वलिम् |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (35) · Śloka 35
ਨਦ੍ਯਾਂ ਪਿਤਗ੍ਰਹਾਯੇਸ੍ਟਂ ਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤਰਣਭੂਸਿਤਮ੍ ||੩੫||
नद्यां पितृग्रहायेष्टं कुशास्तरणभूषितम् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (36) · Śloka 36
ਤਤ੍ਰੈਵੋਪਹਰੇਚ੍ਚਾਪਿ ਨਾਗਾਯ ਵਿਵਿਧਂ ਬਲਿਮ੍ |੩੬|
तत्रैवोपहरेच्चापि नागाय विविधं बलिम् |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (36) · Śloka 36
ਚਤੁਸ੍ਪਥੇ ਰਾਕ੍ਸਸਸ੍ਯ ਭੀਮੇਸੁ ਗਹਨੇਸੁ ਵਾ ||੩੬||
चतुष्पथे राक्षसस्य भीमेषु गहनेषु वा ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (37) · Śloka 37
ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਗਾਰੇ ਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਯ ਤੀਵ੍ਰਂ ਬਲਿਮੁਪਾਹਰੇਤ੍ |੩੭|
शून्यागारे पिशाचस्य तीव्रं बलिमुपाहरेत् |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (37) · Śloka 38
ਪੂਰ੍ਵਮਾਚਰਿਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਭੂਤਵਿਦ੍ਯਾਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤੈਃ ||੩੭|| ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਬਲਿਭਿਰ੍ਜੇਤੁਂ ਯੋਗੈਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ |੩੮|
पूर्वमाचरितैर्मन्त्रैर्भूतविद्यानिदर्शितैः ||३७|| न शक्या बलिभिर्जेतुं योगैस्तान् समुपाचरेत् |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (38-39) · Śloka 39
ਅਜਰ੍ਕ੍ਸਚਰ੍ਮਰੋਮਾਣਿ ਸ਼ਲ੍ਯਕੋਲੂਕਯੋਸ੍ਤਥਾ ||੩੮|| ਹਿਙ੍ਗੁ ਮੂਤ੍ਰਂ ਚ ਬਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧੂਮਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ | ਏਤੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਬਲਵਾਨਪਿ ਯੋ ਗ੍ਰਹਃ ||੩੯||
अजर्क्षचर्मरोमाणि शल्यकोलूकयोस्तथा ||३८|| हिङ्गु मूत्रं च बस्तस्य धूममस्य प्रयोजयेत् | एतेन शाम्यति क्षिप्रं बलवानपि यो ग्रहः ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (40) · Śloka 41
ਗਜਾਹ੍ਵਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਵ੍ਯੋਸਾਮਲਕਸਰ੍ਸਪਾਨ੍ | ਗੋਧਾਨਕੁਲਮਾਰ੍ਜਾਰਸ੍ਯਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਪੇਸਿਤਾਨ੍ ||੪੦|| ਨਸ੍ਯਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਸੇਕੇਸੁ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦ੍ਯੋਗਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ |੪੧|
गजाह्वपिप्पलीमूलव्योषामलकसर्षपान् | गोधानकुलमार्जारऋष्यपित्तप्रपेषितान् ||४०|| नस्याभ्यञ्जनसेकेषु विदध्याद्योगतत्त्ववित् |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (41-42) · Śloka 42
ਖਰਾਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਵਤਰੋਲੂਕਕਰਭਸ਼੍ਵਸ਼ਗਾਲਜਮ੍ ||੪੧|| ਪੁਰੀਸਂ ਗਧ੍ਰਕਾਕਾਨਾਂ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਚ ਪੇਸਯੇਤ੍ | ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਧਿਤਮ੍ ||੪੨||
खराश्वाश्वतरोलूककरभश्वशृगालजम् ||४१|| पुरीषं गृध्रकाकानां वराहस्य च पेषयेत् | बस्तमूत्रेण तत्सिद्धं तैलं स्यात् पूर्ववद्धितम् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (43) · Śloka 44
ਸ਼ਿਰੀਸਬੀਜਂ ਲਸ਼ੁਨਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਂ ਵਚਾਮ੍ | ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਂ ਰਜਨੀਂ ਕਸ੍ਣਾਂ ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪੇਸਯੇਤ੍ ||੪੩|| ਵਰ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਛਾਯਾਵਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਸ੍ਤਾਃ ਸਪਿਤ੍ਤਾ ਨਯਨਾਞ੍ਜਨਮ੍ |੪੪|
शिरीषबीजं लशुनं शुण्ठीं सिद्धार्थकं वचाम् | मञ्जिष्ठां रजनीं कृष्णां बस्तमूत्रेण पेषयेत् ||४३|| वर्त्यश्छायाविशुष्कास्ताः सपित्ता नयनाञ्जनम् |४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (44) · Śloka 45
ਨਕ੍ਤਮਾਲਫਲਂ ਵ੍ਯੋਸਂ ਮੂਲਂ ਸ਼੍ਯੋਨਾਕਬਿਲ੍ਵਯੋਃ ||੪੪|| ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਚ ਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਵਵਨ੍ਨਯਨਾਞਜਨਮ੍ |੪੫|
नक्तमालफलं व्योषं मूलं श्योनाकबिल्वयोः ||४४|| हरिद्रे च कृता वर्त्यः पूर्ववन्नयनाञजनम् |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (45) · Śloka 46
ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਕਟੁਕਾਂ ਹਿਙ੍ਗਂ ਵਯਃਸ੍ਥਾਂ ਚ ਵਚਾਮਪਿ | ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸਮ੍ਪਿਸ੍ਟਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਪਿਤ੍ਤੇਨ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ||੪੫|| ਯੇ ਯੇ ਗ੍ਰਹਾ ਨ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਨਯਨਾਞ੍ਜਨਮ੍ |੪੬|
सैन्धवं कटुकां हिङ्गं वयःस्थां च वचामपि | बस्तमूत्रेण सम्पिष्टं मत्स्यपित्तेन पूर्ववत् ||४५|| ये ये ग्रहा न सिध्यन्ति सर्वेषां नयनाञ्जनम् |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (46-53) · Śloka 54
ਪੁਰਾਣਸਰ੍ਪਿਰ੍ਲਸ਼ੁਨਂ ਹਿਙ੍ਗ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਂ ਵਚਾ ||੪੬|| ਗੋਲੋਮੀ ਚਾਜਲੋਮੀ ਚ ਭੂਤਕੇਸ਼ੀ ਜਟਾ ਤਥਾ | ਕੁਕ੍ਕੁਟਾ ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਾ ਚ ਤਥਾ ਕਾਣਵਿਕਾਣਿਕੇ ||੪੭|| ਵਜ੍ਰਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਯਃਸ੍ਥਾ ਚ ਸ਼ਙ੍ਗੀ ਮੋਹਨਵਲ੍ਲਿਕਾ | ਅਰ੍ਕਮੂਲਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਂ ਲਤਾ ਸ੍ਰੋਤੋਜਮਞ੍ਜਨਮ੍ ||੪੮|| ਨੈਪਾਲੀ ਹਰਿਤਾਲਂ ਚ ਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨਾ ਯੇ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ | ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਰ੍ਕ੍ਸਮਾਰ੍ਜਾਰਦ੍ਵੀਪਿਵਾਜਿਗਵਾਂ ਤਥਾ ||੪੯|| ਸ਼੍ਵਾਵਿਚ੍ਛਲ੍ਯਕਗੋਧਾਨਾਮੁਸ੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਨਕੁਲਸ੍ਯ ਚ | ਵਿਟ੍ਤ੍ਵਗ੍ਰੋਮਵਸਾਮੂਤ੍ਰਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਨਖਾਦਯਃ ||੫੦|| ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍ਗੇ ਭਿਸਕ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤੈਲਾਨਿ ਚ ਘਤਾਨਿ ਚ | ਪਾਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਨਸ੍ਯੇਸੁ ਤਾਨਿ ਯੋਜ੍ਯਾਨਿ ਜਾਨਤਾ ||੫੧|| ਅਵਪੀਡੇਞ੍ਜਨੇ ਚੈਵ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦ੍ਗੁਟਿਕੀਕਤਮ੍ | ਵਿਦਧੀਤ ਪਰੀਸੇਕੇ ਕ੍ਵਥਿਤਂ, ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਤਥਾ ||੫੨|| ਉਦ੍ਧੂਲਨੇ, ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟਂ ਪ੍ਰਦੇਹੇ ਚਾਵਚਾਰਯੇਤ੍ | ਏਸ ਸਰ੍ਵਵਿਕਾਰਾਂਸ੍ਤੁ ਮਾਨਸਾਨਪਰਾਜਿਤਃ ||੫੩|| ਹਨ੍ਯਾਦਲ੍ਪੇਨ ਕਾਲੇਨ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਰਪਿ ਚ ਕ੍ਰਮਃ |੫੪|
पुराणसर्पिर्लशुनं हिङ्ग सिद्धार्थकं वचा ||४६|| गोलोमी चाजलोमी च भूतकेशी जटा तथा | कुक्कुटा सर्पगन्धा च तथा काणविकाणिके ||४७|| वज्रप्रोक्ता वयःस्था च शृङ्गी मोहनवल्लिका | अर्कमूलं त्रिकटुकं लता स्रोतोजमञ्जनम् ||४८|| नैपाली हरितालं च रक्षोघ्ना ये च कीर्तिताः | सिंहव्याघ्रर्क्षमार्जारद्वीपिवाजिगवां तथा ||४९|| श्वाविच्छल्यकगोधानामुष्ट्रस्य नकुलस्य च | विट्त्वग्रोमवसामूत्ररक्तपित्तनखादयः ||५०|| अस्मिन् वर्गे भिषक् कुर्यात्तैलानि च घृतानि च | पानाभ्यञ्जननस्येषु तानि योज्यानि जानता ||५१|| अवपीडेऽञ्जने चैव विदध्याद्गुटिकीकृतम् | विदधीत परीषेके क्वथितं, चूर्णितं तथा ||५२|| उद्धूलने, श्लक्ष्णपिष्टं प्रदेहे चावचारयेत् | एष सर्वविकारांस्तु मानसानपराजितः ||५३|| हन्यादल्पेन कालेन स्नेहादिरपि च क्रमः |५४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (54) · Śloka 54
ਨ ਚਾਚੌਕ੍ਸਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਪ੍ਰਯੋਗਂ ਦੇਵਤਾਗ੍ਰਹੇ ||੫੪||
न चाचौक्षं प्रयुञ्जीत प्रयोगं देवताग्रहे ||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 48 (55) · Śloka 55
ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਨ ਚਾਚਰੇਤ੍ |੫੫|
ऋते पिशाचादन्यत्र प्रतिकूलं न चाचरेत् |५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 49 (55) · Śloka 55
ਵੈਦ੍ਯਾਤੁਰੌ ਨਿਹਨ੍ਯੁਸ੍ਤੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਮਹੌਜਸਃ ||੫੫||
वैद्यातुरौ निहन्युस्ते ध्रुवं क्रुद्धा महौजसः ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 50 (56) · Śloka 56
ਹਿਤਾਹਿਤੀਯੇ ਯਚ੍ਚੋਕ੍ਤਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ |੫੬|
हिताहितीये यच्चोक्तं नित्यमेव समाचरेत् |५६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 51 (56) · Śloka 56
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਚ ਯਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲਂ ਭਿਸਕ੍ ||੫੬||
ततः प्राप्स्यति सिद्धिं च यशश्च विपुलं भिषक् ||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 60
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਭੂਤਵਿਦ੍ਯਾਤਨ੍ਤ੍ਰੇਮਾਨੁਸੋਪਸਰ੍ਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ (ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਸਸ੍ਟਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੬੦||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते भूतविद्यातन्त्रेऽमानुषोपसर्गप्रतिषेधो नाम (प्रथमोऽध्यायः, आदितः) षष्टितमोऽध्यायः ||६०||
🔊 Audio coming soon