Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋਪਸ੍ਮਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातोऽपस्मारप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋਪਸ੍ਮਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातोऽपस्मारप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਸ੍ਮਤਿਰ੍ਭੂਤਾਰ੍ਥਵਿਜ੍ਞਾਨਮਪਸ਼੍ਚ ਪਰਿਵਰ੍ਜਨੇ | ਅਪਸ੍ਮਾਰ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋਯਂ ਵ੍ਯਾਧਿਰਨ੍ਤਕਤ੍ ||੩||
स्मृतिर्भूतार्थविज्ञानमपश्च परिवर्जने | अपस्मार इति प्रोक्तस्ततोऽयं व्याधिरन्तकृत् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-6) · Śloka 6
ਮਿਥ੍ਯਾਤਿਯੋਗੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਕਰ੍ਮਣਾਮਭਿਸੇਵਨਾਤ੍ | ਵਿਰੁਦ੍ਧਮਲਿਨਾਹਾਰਵਿਹਾਰਕੁਪਿਤੈਰ੍ਮਲੈਃ ||੪|| ਵੇਗਨਿਗ੍ਰਹਸ਼ੀਲਾਨਾਮਹਿਤਾਸ਼ੁਚਿਭੋਜਿਨਾਮ੍ | ਰਜਸ੍ਤਮੋਭਿਭੂਤਾਨਾਂ ਗਚ੍ਛਤਾਂ ਚ ਰਜਸ੍ਵਲਾਮ੍ ||੫|| ਤਥਾ ਕਾਮਭਯੋਦ੍ਵੇਗਕ੍ਰੋਧਸ਼ੋਕਾਦਿਭਿਰ੍ਭਸ਼ਮ੍ | ਚੇਤਸ੍ਯਭਿਹਤੇ ਪੁਂਸਾਮਪਸ੍ਮਾਰੋਭਿਜਾਯਤੇ ||੬||
मिथ्यातियोगेन्द्रियार्थकर्मणामभिसेवनात् | विरुद्धमलिनाहारविहारकुपितैर्मलैः ||४|| वेगनिग्रहशीलानामहिताशुचिभोजिनाम् | रजस्तमोभिभूतानां गच्छतां च रजस्वलाम् ||५|| तथा कामभयोद्वेगक्रोधशोकादिभिर्भृशम् | चेतस्यभिहते पुंसामपस्मारोऽभिजायते ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ਹਤ੍ਕਮ੍ਪਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾ ਸ੍ਵੇਦੋ ਧ੍ਯਾਨਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਪ੍ਰਮੂਢਤਾ | ਨਿਦ੍ਰਾਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਭਵਿਸ੍ਯਤਿ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਥ ||੭||
हृत्कम्पः शून्यता स्वेदो ध्यानं मूर्च्छा प्रमूढता | निद्रानाशश्च तस्मिंस्तु भविष्यति भवन्त्यथ ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8-10) · Śloka 10
ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਵਹੇਸੁ ਸ੍ਰੋਤਃਸੁ ਦੋਸਵ੍ਯਾਪ੍ਤੇਸੁ ਮਾਨਵਃ | ਰਜਸ੍ਤਮਃਪਰੀਤੇਸੁ ਮੂਢੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ||੮|| ਵਿਕ੍ਸਿਪਨ੍ ਹਸ੍ਤਪਾਦਂ ਚ ਵਿਜਿਹ੍ਮਭ੍ਰੂਰ੍ਵਿਲੋਚਨਃ | ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਖਾਦਨ੍ ਵਮਨ੍ ਫੇਨਂ ਵਿਵਤਾਕ੍ਸਃ ਪਤੇਤ੍ ਕ੍ਸਿਤੌ ||੯|| ਅਲ੍ਪਕਾਲਾਨ੍ਤਰਂ ਚਾਪਿ ਪੁਨਃ ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਂ ਲਭੇਤ ਸਃ | ਸੋਪਸ੍ਮਾਰ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ... |੧੦|
सञ्ज्ञावहेषु स्रोतःसु दोषव्याप्तेषु मानवः | रजस्तमःपरीतेषु मूढो भ्रान्तेन चेतसा ||८|| विक्षिपन् हस्तपादं च विजिह्मभ्रूर्विलोचनः | दन्तान् खादन् वमन् फेनं विवृताक्षः पतेत् क्षितौ ||९|| अल्पकालान्तरं चापि पुनः सञ्ज्ञां लभेत सः | सोऽपस्मार इति प्रोक्तः... |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (10) · Śloka 11
... ਸ ਚ ਦਸ੍ਟਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ ||੧੦|| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੈਰ੍ਨਣਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤਃ |੧੧|
... स च दृष्टश्चतुर्विधः ||१०|| वातपित्तकफैर्नॄणां चतुर्थः सन्निपाततः |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (11-12) · Śloka 12
ਵੇਪਮਾਨੋ ਦਸ਼ਨ੍ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ ਫੇਨਂ ਵਮਨ੍ਨਪਿ ||੧੧|| ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਵਿਕਤਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਣਂ ਮਾਮਨੁਧਾਵਤਿ | ਤਤੋ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੋਪਸ੍ਮਾਰੋਨਿਲਾਤ੍ਮਕਃ ||੧੨||
वेपमानो दशन् दन्तान् श्वसन् फेनं वमन्नपि ||११|| यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं कृष्णं मामनुधावति | ततो मे चित्तनाशः स्यात् सोऽपस्मारोऽनिलात्मकः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (13) · Śloka 14
ਤਟ੍ਤਾਪਸ੍ਵੇਦਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਰ੍ਤੋ ਧੁਨ੍ਵਨ੍ਨਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਹ੍ਵਲਃ | ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਵਿਕਤਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੀਤਂ ਮਾਮਨੁਧਾਵਤਿ ||੧੩|| ਤਤੋ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਪਿਤ੍ਤਭਵ ਉਚ੍ਯਤੇ |੧੪|
तृट्तापस्वेदमूर्च्छार्तो धुन्वन्नङ्गानि विह्वलः | यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं पीतं मामनुधावति ||१३|| ततो मे चित्तनाशः स्यात् स पित्तभव उच्यते |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (14-15) · Śloka 15
ਸ਼ੀਤਹਲ੍ਲਾਸਨਿਦ੍ਰਾਰ੍ਤਃ ਪਤਨ੍ ਭੂਮੌ ਵਮਨ੍ ਕਫਮ੍ ||੧੪|| ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਵਿਕਤਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਮਾਮਨੁਧਾਵਤਿ | ਤਤੋ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੋਪਸ੍ਮਾਰਃ ਕਫਾਤ੍ਮਕਃ ||੧੫||
शीतहृल्लासनिद्रार्तः पतन् भूमौ वमन् कफम् ||१४|| यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं शुक्लं मामनुधावति | ततो मे चित्तनाशः स्यात् सोऽपस्मारः कफात्मकः ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (16) · Śloka 16
ਹਦਿ ਤੋਦਸ੍ਤਡੁਤ੍ਕ੍ਲੇਦਸ੍ਤ੍ਰਿਸ੍ਵਪ੍ਯੇਤੇਸੁ ਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ |੧੬|
हृदि तोदस्तृडुत्क्लेदस्त्रिष्वप्येतेषु सङ्ख्यया |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (16) · Śloka 16
ਪ੍ਰਲਾਪਃ ਕੂਜਨਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਤੁ ਭਵੇਦਿਹ ||੧੬||
प्रलापः कूजनं क्लेशः प्रत्येकं तु भवेदिह ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (17) · Śloka 17
ਸਰ੍ਵਲਿਙ੍ਗਸਮਵਾਯਃ ਸਰ੍ਵਦੋਸਪ੍ਰਕੋਪਜੇ |੧੭|
सर्वलिङ्गसमवायः सर्वदोषप्रकोपजे |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (17) · Śloka 18
ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਗਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਧੇਰ੍ਗਮਨਾਦਕਤੇਪਿ ਚ ||੧੭|| ਆਗਮਾਚ੍ਚਾਪ੍ਯਪਸ੍ਮਾਰਂ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਨ ਦੋਸਜਮ੍ |੧੮|
अनिमित्तागमाद्व्याधेर्गमनादकृतेऽपि च ||१७|| आगमाच्चाप्यपस्मारं वदन्त्यन्ये न दोषजम् |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (18-21) · Śloka 21
ਕ੍ਰਮੋਪਯੋਗਾਦ੍ਦੋਸਾਣਾਂ ਕ੍ਸਣਿਕਤ੍ਵਾਤ੍ਤਥੈਵ ਚ ||੧੮|| ਆਗਮਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰੂਪ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸ ਤੁ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ | ਦੇਵੇ ਵਰ੍ਸਤ੍ਯਪਿ ਯਥਾ ਭੂਮੌ ਬੀਜਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ ||੧੯|| ਸ਼ਰਦਿ ਪ੍ਰਤਿਰੋਹਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਧਿਸਮੁਦ੍ਭਵਃ | ਸ੍ਥਾਯਿਨਃ ਕੇਚਿਦਲ੍ਪੇਨ ਕਾਲੇਨਾਭਿਪ੍ਰਵਰ੍ਧਿਤਾਃ ||੨੦|| ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਕਾਰਾਂਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਨ੍ਨਿਸਰ੍ਗਤਃ | ਅਪਸ੍ਮਾਰੋ ਮਹਾਵ੍ਯਾਧਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੋਸਜ ਏਵ ਤੁ ||੨੧||
क्रमोपयोगाद्दोषाणां क्षणिकत्वात्तथैव च ||१८|| आगमाद्वैश्वरूप्याच्च स तु निर्वर्ण्यते बुधैः | देवे वर्षत्यपि यथा भूमौ बीजानि कानिचित् ||१९|| शरदि प्रतिरोहन्ति तथा व्याधिसमुद्भवः | स्थायिनः केचिदल्पेन कालेनाभिप्रवर्धिताः ||२०|| दर्शयन्ति विकारांस्तु विश्वरूपान्निसर्गतः | अपस्मारो महाव्याधिस्तस्माद्दोषज एव तु ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (22-23) · Śloka 24
ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਧਿਃ ਸਰ੍ਵੋ ਯ ਉਨ੍ਮਾਦੇਸੁ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ | ਪੁਰਾਣਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪਾਨਮਭ੍ਯਙ੍ਗਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਜਿਤਃ ||੨੨|| ਉਪਯੋਗੋ ਗ੍ਰਹੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਯੋਗਾਨਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ | ਤਤਃ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਯੋਗੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਾਧਯੇਤ੍ | ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਕਟ੍ਵਙ੍ਗਕਿਣ੍ਵਾਹਿਨਿਮ੍ਬਤ੍ਵਗ੍ਰਸਸਾਧਿਤਮ੍ ||੨੩|| ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ ਗਵਾਂ ਮੂਤ੍ਰੇ ਤੈਲਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਹਿਤਮ੍ |੨੪|
तस्य कार्यो विधिः सर्वो य उन्मादेषु वक्ष्यते | पुराणसर्पिषः पानमभ्यङ्गश्चैव पूजितः ||२२|| उपयोगो ग्रहोक्तानां योगानां तु विशेषतः | ततः सिध्यन्ति ते सर्वे योगैरन्यैश्च साधयेत् | शिग्रुकट्वङ्गकिण्वाहिनिम्बत्वग्रससाधितम् ||२३|| चतुर्गुणे गवां मूत्रे तैलमभ्यञ्जने हितम् |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (24) · Śloka 25
ਗੋਧਾਨਕੁਲਨਾਗਾਨਾਂ ਪਸਤਰ੍ਕ੍ਸਗਵਾਮਪਿ ||੨੪|| ਪਿਤ੍ਤੇਸੁ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਚ ਪਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੇਸੁ ਪੂਜਿਤਮ੍ |੨੫|
गोधानकुलनागानां पृषतर्क्षगवामपि ||२४|| पित्तेषु सिद्धं तैलं च पानाभ्यङ्गेषु पूजितम् |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (25) · Śloka 25
ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰੁਭਯਤੋਭਾਗੈਃ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ||੨੫||
तीक्ष्णैरुभयतोभागैः शिरश्चापि विशोधयेत् ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (26) · Śloka 26
ਪੂਜਾਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਤਦ੍ਗਣਾਨਾਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ |੨੬|
पूजां रुद्रस्य कुर्वीत तद्गणानां च नित्यशः |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (26) · Śloka 27
ਵਾਤਿਕਂ ਬਸ੍ਤਿਭਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੈਤ੍ਤਿਕਂ ਤੁ ਵਿਰੇਚਨੈਃ ||੨੬|| ਕਫਜਂ ਵਮਨੈਰ੍ਧੀਮਾਨਪਸ੍ਮਾਰਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ |੨੭|
वातिकं बस्तिभिश्चापि पैत्तिकं तु विरेचनैः ||२६|| कफजं वमनैर्धीमानपस्मारमुपाचरेत् |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (27-28) · Śloka 28
ਕੁਲਤ੍ਥਯਵਕੋਲਾਨਿ ਸ਼ਣਬੀਜਂ ਪਲਙ੍ਕਸਾਮ੍ ||੨੭|| ਜਟਿਲਾਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲ੍ਯੌ ਦ੍ਵੇ ਪਥ੍ਯਾਂ ਚੋਤ੍ਕ੍ਵਾਥ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ | ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰਯੁਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਚੇਤ੍ਤਦ੍ਵਾਤਿਕੇ ਹਿਤਮ੍ ||੨੮||
कुलत्थयवकोलानि शणबीजं पलङ्कषाम् ||२७|| जटिलां पञ्चमूल्यौ द्वे पथ्यां चोत्क्वाथ्य यत्नतः | बस्तमूत्रयुतं सर्पिः पचेत्तद्वातिके हितम् ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (29) · Śloka 29
ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਚ ਪ੍ਰਥਮੇ ਗਣੇ | ਪਯੋਮਧੁਸਿਤਾਯੁਕ੍ਤਂ ਘਤਂ ਤਤ੍ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਹਿਤਮ੍ ||੨੯||
काकोल्यादिप्रतीवापं सिद्धं च प्रथमे गणे | पयोमधुसितायुक्तं घृतं तत् पैत्तिके हितम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (30) · Śloka 30
ਕਸ੍ਣਾਵਚਾਮੁਸ੍ਤਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਰਗ੍ਵਧਾਦਿਕੇ | ਪਕ੍ਵਂ ਚ ਮੂਤ੍ਰਵਰ੍ਗੇ ਤੁ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਪਸ੍ਮਾਰਿਣੇ ਹਿਤਮ੍ ||੩੦||
कृष्णावचामुस्तकाद्यैर्युक्तमारग्वधादिके | पक्वं च मूत्रवर्गे तु श्लेष्मापस्मारिणे हितम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (31-33) · Śloka 33
ਸੁਰਦ੍ਰੁਮਵਚਾਕੁਸ੍ਠਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਵ੍ਯੋਸਹਿਙ੍ਗੁਭਿਃ | ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਰਜਨੀਯੁਗ੍ਮਸਮਙ੍ਗਾਤ੍ਰਿਫਲਾਮ੍ਬੁਦੈਃ ||੩੧|| ਕਰਞ੍ਜਬੀਜਸ਼ੈਰੀਸਗਿਰਿਕਰ੍ਣੀਹੁਤਾਸ਼ਨੈਃ | ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮੂਤ੍ਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍ ||੩੨|| ਕਮਿਕੁਸ੍ਠਗਰਸ਼੍ਵਾਸਬਲਾਸਵਿਸਮਜ੍ਵਰਾਨ੍ | ਸਰ੍ਵਭੂਤਗ੍ਰਹੋਨ੍ਮਾਦਾਨਪਸ੍ਮਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ ||੩੩||
सुरद्रुमवचाकुष्ठसिद्धार्थव्योषहिङ्गुभिः | मञ्जिष्ठारजनीयुग्मसमङ्गात्रिफलाम्बुदैः ||३१|| करञ्जबीजशैरीषगिरिकर्णीहुताशनैः | सिद्धं सिद्धार्थकं नाम सर्पिर्मूत्रचतुर्गुणम् ||३२|| कृमिकुष्ठगरश्वासबलासविषमज्वरान् | सर्वभूतग्रहोन्मादानपस्मारांश्च नाशयेत् ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (34-37) · Śloka 37
ਦਸ਼ਮੂਲੇਨ੍ਦ੍ਰਵਕ੍ਸਤ੍ਵਙ੍ਮੂਰ੍ਵਾਭਾਰ੍ਗੀਫਲਤ੍ਰਿਕੈਃ | ਸ਼ਮ੍ਪਾਕਸ਼੍ਰੇਯਸੀਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਾਪਾਮਾਰ੍ਗਫਲ੍ਗੁਭਿਃ ||੩੪|| ਸ਼ਤੈਃ ਕਲ੍ਕੈਸ਼੍ਚ ਭੂਨਿਮ੍ਬਪੂਤੀਕਵ੍ਯੋਸਚਿਤ੍ਰਕੈਃ | ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਪਾਠਾਨਿਸ਼ਾਯੁਗ੍ਮਸਾਰਿਵਾਦ੍ਵਯਪੌਸ੍ਕਰੈਃ ||੩੫|| ਕਟੁਕਾਯਾਸਦਨ੍ਤ੍ਯੁਗ੍ਰਾਨੀਲਿਨੀਕ੍ਰਿਮਿਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਃ | ਸਰ੍ਪਿਰੇਭਿਸ਼੍ਚ ਗੋਕ੍ਸੀਰਦਧਿਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਦ੍ਰਸੈਃ ||੩੬|| ਸਾਧਿਤਂ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਪਸ੍ਮਾਰਭੂਤਨੁਤ੍ | ਚਾਤੁਰ੍ਥਕਕ੍ਸਯਸ਼੍ਵਾਸਾਨੁਨ੍ਮਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ||੩੭||
दशमूलेन्द्रवृक्षत्वङ्मूर्वाभार्गीफलत्रिकैः | शम्पाकश्रेयसीसप्तपर्णापामार्गफल्गुभिः ||३४|| शृतैः कल्कैश्च भूनिम्बपूतीकव्योषचित्रकैः | त्रिवृत्पाठानिशायुग्मसारिवाद्वयपौष्करैः ||३५|| कटुकायासदन्त्युग्रानीलिनीक्रिमिशत्रुभिः | सर्पिरेभिश्च गोक्षीरदधिमूत्रशकृद्रसैः ||३६|| साधितं पञ्चगव्याख्यं सर्वापस्मारभूतनुत् | चातुर्थकक्षयश्वासानुन्मादांश्च नियच्छति ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (38-40) · Śloka 41
ਭਾਰ੍ਗੀਸ਼ਤੇ ਪਚੇਤ੍ ਕ੍ਸੀਰੇ ਸ਼ਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲਪਾਯਸਮ੍ | ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯ ਤਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਵਰਾਹਾਯੋਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ||੩੮|| ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚ ਮਧੁਰੀਭੂਤਂ ਤਂ ਵਿਸ਼ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍ | ਤ੍ਰੀਨ੍ ਭਾਗਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਕਿਣ੍ਵਭਾਗੇਨ ਸਂਸਜੇਤ੍ ||੩੯|| ਮਣ੍ਡੋਦਕਾਰ੍ਥੇ ਦੇਯਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਗੀਕ੍ਵਾਥਃ ਸੁਸ਼ੀਤਲਃ | ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਕੁਮ੍ਭੇ ਨਿਦਧ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭਾਰਂ ਤਂ ਸੁਰਾਂ ਤਤਃ ||੪੦|| ਜਾਤਗਨ੍ਧਾਂ ਜਾਤਰਸਾਂ ਪਾਯਯੇਦਾਤੁਰਂ ਭਿਸਕ੍ |੪੧|
भार्गीशृते पचेत् क्षीरे शालितण्डुलपायसम् | त्र्यहं शुद्धाय तं भोक्तुं वराहायोपकल्पयेत् ||३८|| ज्ञात्वा च मधुरीभूतं तं विशस्यान्नमुद्धरेत् | त्रीन् भागांस्तस्य चूर्णस्य किण्वभागेन संसृजेत् ||३९|| मण्डोदकार्थे देयश्च भार्गीक्वाथः सुशीतलः | शुद्धे कुम्भे निदध्याच्च सम्भारं तं सुरां ततः ||४०|| जातगन्धां जातरसां पाययेदातुरं भिषक् |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (41) · Śloka 41
ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਦਥ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਾਨਿ ਚ ਧਾਰਯੇਤ੍ ||੪੧||
सिरां विध्येदथ प्राप्तां मङ्गल्यानि च धारयेत् ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 61
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਭੂਤਵਿਦ੍ਯਾਤਨ੍ਤ੍ਰੇਪਸ੍ਮਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ (ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਏਕਸਸ੍ਟਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੬੧||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते भूतविद्यातन्त्रेऽपस्मारप्रतिषेधो नाम (द्वितीयोऽध्यायः, आदितः) एकषष्टितमोऽध्यायः ||६१||
🔊 Audio coming soon