42. gulmapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ಗುಲ್ಮಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಯಥೋಕ್ತೈಃ ಕೋಪನೈರ್ದೋಷಾಃ ಕುಪಿತಾಃ ಕೋಷ್ಠಮಾಗತಾಃ | ಜನಯನ್ತಿ ನೃಣಾಂ ಗುಲ್ಮಂ ಸ ಪಞ್ಚವಿಧ ಉಚ್ಯತೇ ||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಹೃದ್ಬಸ್ತ್ಯೋರನ್ತರೇ ಗ್ರನ್ಥಿಃ ಸಞ್ಚಾರೀ ಯದಿ ವಾಽಚಲಃ | ಚಯಾಪಚಯವಾನ್ ವೃತ್ತಃ ಸ ಗುಲ್ಮ ಇತಿ ಕೀರ್ತಿತಃ ||೪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ಪಞ್ಚ ಗುಲ್ಮಾಶ್ರಯಾ ನೄಣಾಂ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಹೃನ್ನಾಭಿಬಸ್ತಯಃ |೫|

Adhikarana 5 (5) · Śloka 6

ಗುಪಿತಾನಿಲಮೂಲತ್ವಾದ್ಗೂಢಮೂಲೋದಯಾದಪಿ ||೫|| ಗುಲ್ಮವದ್ವಾ ವಿಶಾಲತ್ವಾದ್ಗುಲ್ಮ ಇತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ |೬|

Adhikarana 6 (6) · Śloka 7

ಸ ಯಸ್ಮಾದಾತ್ಮನಿ ಚಯಂ ಗಚ್ಛತ್ಯಪ್ಸ್ವಿವ ಬುದ್ಬುದಃ ||೬|| ಅನ್ತಃ ಸರತಿ ಯಸ್ಮಾಚ್ಚ ನ ಪಾಕಮುಪಯಾತ್ಯತಃ |೭|

Adhikarana 7 (7) · Śloka 8

ಸ ವ್ಯಸ್ತೈರ್ಜಾಯತೇ ದೋಷೈಃ ಸಮಸ್ತೈರಪಿ ಚೋಚ್ಛ್ರಿತೈಃ ||೭|| ಪುರುಷಾಣಾಂ ತಥಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಜ್ಞೇಯೋ ರಕ್ತೇನ ಚಾಪರಃ |೮|

Adhikarana 8 (8-9) · Śloka 9

ಸದನಂ ಮದನ್ತಾ ವಹ್ನೇರಾಟೋಪೋಽನ್ತ್ರವಿಕೂಜನಮ್ ||೮|| ವಿಣ್ಮೂತ್ರಾನಿಲಸಙ್ಗಶ್ಚ ಸೌಹಿತ್ಯಾಸಹತಾ ತಥಾ | ದ್ವೇಷೋಽನ್ನೇ ವಾಯುರೂರ್ಧ್ವಂ ಚ ಪೂರ್ವರೂಪೇಷು ಗುಲ್ಮಿನಾಮ್ ||೯||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿಶೂಲಂ ಮುಖಕಣ್ಠಶೋಷೋ ವಾಯೋರ್ನಿರೋಧೋ ವಿಷಮಾಗ್ನಿತಾ ಚ | ತೇ ತೇ ವಿಕಾರಾಃ ಪವನಾತ್ಮಕಾಶ್ಚ ಭವನ್ತಿ ಗುಲ್ಮೇಽನಿಲಸಮ್ಭವೇ ತು ||೧೦||

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

ಸ್ವೇದಜ್ವರಾಹಾರವಿದಾಹದಾಹಾಸ್ತೃಷ್ಣಾಽಙ್ಗರಾಗಃ ಕಟುವಕ್ತ್ರತಾ ಚ | ಪಿತ್ತಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಾನ್ಯಖಿಲಾನಿ ಯಾನಿ ಪಿತ್ತಾತ್ಮಕೇ ತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಗುಲ್ಮೇ ||೧೧||

Adhikarana 11 (12) · Śloka 12

ಸ್ತೈಮಿತ್ಯಮನ್ನೇಽರುಚಿರಙ್ಗಸಾದಶ್ಛರ್ದಿಃ ಪ್ರಸೇಕೋ ಮಧುರಾಸ್ಯತಾ ಚ | ಕಫಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಾನಿ ಚ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಗುಲ್ಮೇ ಕಫಸಮ್ಭವೇ ತು ||೧೨||

Adhikarana 12 (13) · Śloka 13

ಸರ್ವಾತ್ಮಕಃ ಸರ್ವವಿಕಾರಯುಕ್ತಃ ಸೋಽಸಾಧ್ಯ ಉಕ್ತಃ, ... |೧೩|

Adhikarana 13 (13-15) · Śloka 15

... ಕ್ಷತಜಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯೇ | ನವಪ್ರಸೂತಾಽಹಿತಭೋಜನಾ ಯಾ ಯಾ ಚಾಮಗರ್ಭಂ ವಿಸೃಜೇದೃತೌ ವಾ ||೧೩|| ವಾಯುರ್ಹಿ ತಸ್ಯಾಃ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ರಕ್ತಂ ಕರೋತಿ ಗುಲ್ಮಂ ಸರುಜಂ ಸದಾಹಮ್ | ಪೈತ್ತಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗೇನ ಸಮಾನಲಿಙ್ಗಂ ವಿಶೇಷಣಂ ಚಾಪ್ಯಪರಂ ನಿಬೋಧ ||೧೪|| ನ ಸ್ಪನ್ದತೇ ನೋದರಮೇತಿ ವೃದ್ಧಿಂ ಭವನ್ತಿ ಲಿಙ್ಗಾನಿ ಚ ಗರ್ಭಿಣೀನಾಮ್ | ತಂ ಗರ್ಭಕಾಲಾತಿಗಮೇ ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯಮಸೃಗ್ಭವಂ ಗುಲ್ಮಮುಶನ್ತಿ ತಜ್ಜ್ಞಾಃ ||೧೫||

Adhikarana 14 (16) · Śloka 16

ವಾತಗುಲ್ಮಾರ್ದಿತಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಯುಕ್ತಂ ಸ್ನೇಹವಿರೇಚನೈಃ | ಉಪಾಚರೇದ್ಯಥಾಕಾಲಂ ನಿರೂಹೈಃ ಸಾನುವಾಸನೈಃ ||೧೬||

Adhikarana 15 (17) · Śloka 17

ಪಿತ್ತಗುಲ್ಮಾರ್ದಿತಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಘೃತೇನ ತು | ವಿರಿಕ್ತಂ ಮಧುರೈರ್ಯೋಗೈರ್ನಿರೂಹೈಃ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ ||೧೭||

Adhikarana 16 (18) · Śloka 18

ಶ್ಲೇಷ್ಮಗುಲ್ಮಾರ್ದಿತಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಘೃತೇನ ತು | ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ವಿರಿಕ್ತಂ ತದ್ರೂಪೈರ್ನಿರೂಹೈಃ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ ||೧೮||

Adhikarana 17 (19) · Śloka 19

ಸನ್ನಿಪಾತೋತ್ಥಿತೇ ಗುಲ್ಮೇ ತ್ರಿದೋಷಘ್ನೋ ವಿಧಿರ್ಹಿತಃ |೧೯|

Adhikarana 18 (19-21) · Śloka 21

ಪಿತ್ತವದ್ರಕ್ತಗುಲ್ಮಿನ್ಯಾ ನಾರ್ಯಾಃ ಕಾರ್ಯಃ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಃ ||೧೯|| ವಿಶೇಷಮಪರಂ ಚಾಸ್ಯಾಃ ಶೃಣು ರಕ್ತವಿಭೇದನಮ್ | ಪಲಾಶಕ್ಷಾರತೋಯೇನ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೨೦|| ದದ್ಯಾದುತ್ತರಬಸ್ತಿಂ ಚ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಘೃತೇನ ತು | ಉಷ್ಣೈರ್ವಾ ಭೇದಯೇದ್ಭಿನ್ನೇ ವಿಧಿರಾಸೃಗ್ದರೋ ಹಿತಃ ||೨೧||

Adhikarana 19 (22) · Śloka 22

ಆನೂಪೌದಕಮಜ್ಜಾನೋ ವಸಾ ತೈಲಂ ಘೃತಂ ದಧಿ | ವಿಪಕ್ವಮೇಕತಃ ಶಸ್ತಂ ವಾತಗುಲ್ಮೇಽನುವಾಸನಮ್ ||೨೨||

Adhikarana 20 (23) · Śloka 23

ಜಾಙ್ಗಲೈಕಶಫಾನಾಂ ತು ವಸಾ ಸರ್ಪಿಶ್ಚ ಪೈತ್ತಿಕೇ |೨೩|

Adhikarana 21 (23) · Śloka 23

ತೈಲಂ ಜಾಙ್ಗಲಮಜ್ಜಾನ ಏವಂ ಗುಲ್ಮೇ ಕಫೋತ್ಥಿತೇ ||೨೩||

Adhikarana 22 (24) · Śloka 24

ಧಾತ್ರೀಫಲಾನಾಂ ಸ್ವರಸೇ ಷಡಙ್ಗಂ ವಿಪಚೇದ್ಘೃತಮ್ | ಶರ್ಕರಾಸೈನ್ಧವೋಪೇತಂ ತದ್ಧಿತಂ ವಾತಗುಲ್ಮಿನೇ ||೨೪||

Adhikarana 23 (25-26) · Śloka 26

ಚಿತ್ರಕವ್ಯೋಷಸಿನ್ಧೂತ್ಥಪೃಥ್ವೀಕಾಚವ್ಯದಾಡಿಮೈಃ | ದೀಪ್ಯಕಗ್ರನ್ಥಿಕಾಜಾಜೀಹಪುಷಾಧಾನ್ಯಕೈಃ ಸಮೈಃ ||೨೫|| ದಧ್ಯಾರನಾಲಬದರಮೂಲಕಸ್ವರಸೈರ್ಘೃತಮ್ | ತತ್ಪಿಬೇದ್ವಾತಗುಲ್ಮಾಗ್ನಿದೌರ್ಬಲ್ಯಾಟೋಪಶೂಲನುತ್ ||೨೬||

Adhikarana 24 (27-28) · Śloka 28

ಹಿಙ್ಗುಸೌವರ್ಚಲಾಜಾಜೀವಿಡದಾಡಿಮದೀಪ್ಯಕೈಃ | ಪುಷ್ಕರವ್ಯೋಷಧಾನ್ಯಾಮ್ಲವೇತಸಕ್ಷಾರಚಿತ್ರಕೈಃ ||೨೭|| ಶಟೀವಚಾಜಗನ್ಧೈಲಾಸುರಸೈಶ್ಚ ವಿಪಾಚಿತಮ್ | ಶೂಲಾನಾಹಹರಂ ಸರ್ಪಿರ್ದಧ್ನಾ ಚಾನಿಲಗುಲ್ಮಿನಾಮ್ ||೨೮||

Adhikarana 25 (29-30) · Śloka 30

ವಿಡದಾಡಿಮಸಿನ್ಧೂತ್ಥಹುತಭುಗ್ವ್ಯೋಷಜೀರಕೈಃ | ಹಿಙ್ಗುಸೌವರ್ಚಲಕ್ಷಾರರುಗ್ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಾಮ್ಲವೇತಸೈಃ ||೨೯|| ಬೀಜಪೂರರಸೋಪೇತಂ ಸರ್ಪಿರ್ದಧಿಚತುರ್ಗುಣಮ್ | ಸಾಧಿತಂ ದಾಧಿಕಂ ನಾಮ ಗುಲ್ಮಹೃತ್ ಪ್ಲೀಹಶೂಲಜಿತ್ ||೩೦||

Adhikarana 26 (31-33) · Śloka 33

ರಸೋನಸ್ವರಸೇ ಸರ್ಪಿಃ ಪಞ್ಚಮೂಲರಸಾನ್ವಿತಮ್ | ಸುರಾರನಾಲದಧ್ಯಮ್ಲಮೂಲಕಸ್ವರಸೈಃ ಸಹ ||೩೧|| ವ್ಯೋಷದಾಡಿಮವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಯವಾನೀಚವ್ಯಸೈನ್ಧವೈಃ | ಹಿಙ್ಗ್ವಮ್ಲವೇತಸಾಜಾಜೀದೀಪ್ಯಕೈಶ್ಚ ಸಮಾಂಶಿಕೈಃ ||೩೨|| ಸಿದ್ಧಂ ಗುಲ್ಮಗ್ರಹಣ್ಯರ್ಶಃಶ್ವಾಸೋನ್ಮಾದಕ್ಷಯಜ್ವರಾನ್ | ಕಾಸಾಪಸ್ಮಾರಮನ್ದಾಗ್ನಿಪ್ಲೀಹಶೂಲಾನಿಲಾಞ್ಜಯೇತ್ ||೩೩||

Adhikarana 27 (34-35) · Śloka 35

ದಧಿ ಸೌವೀರಕಂ ಸರ್ಪಿಃ ಕ್ವಾಥೌ ಮುದ್ಗಕುಲತ್ಥಜೌ | ಪಞ್ಚಾಢಕಾನಿ ವಿಪಚೇದಾವಾಪ್ಯ ದ್ವಿಪಲಾನ್ಯಥ ||೩೪|| ಸೌವರ್ಚಲಂ ಸರ್ಜಿಕಾಂ ಚ ದೇವದಾರ್ವಥ ಸೈನ್ಧವಮ್ | ವಾತಗುಲ್ಮಾಪಹಂ ಸರ್ಪಿರೇತದ್ದೀಪನಮೇವ ಚ ||೩೫||

Adhikarana 28 (36) · Śloka 37

ತೃಣಮೂಲಕಷಾಯೇ ತು ಜೀವನೀಯೈಃ ಪಚೇದ್ಘೃತಮ್ | ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಗಣೇ ವಾಽಪಿ ಗಣೇ ವಾಽಪ್ಯುತ್ಪಲಾದಿಕೇ ||೩೬|| ರಕ್ತಪಿತ್ತೋತ್ಥಿತಂ ಘ್ನನ್ತಿ ಘೃತಾನ್ಯೇತಾನ್ಯಸಂಶಯಮ್ |೩೭|

Adhikarana 29 (37-38) · Śloka 38

ಆರಗ್ವಧಾದೌ ವಿಪಚೇದ್ದೀಪನೀಯಯುತಂ ಘೃತಮ್ ||೩೭|| ಕ್ಷಾರವರ್ಗೇ ಪಚೇಚ್ಚಾನ್ಯತ್ ಪಚೇನ್ಮೂತ್ರಗಣೇಽಪರಮ್ | ಘ್ನನ್ತಿ ಗುಲ್ಮಂ ಕಫೋದ್ಭೂತಂ ಘೃತಾನ್ಯೇತಾನ್ಯಸಂಶಯಮ್ ||೩೮||

Adhikarana 30 (39) · Śloka 39

ಯಥಾದೋಷೋಚ್ಛ್ರಯಂ ಚಾಪಿ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಮ್ |೩೯|

Adhikarana 31 (39) · Śloka 40

ಚೂರ್ಣಂ ಹಿಙ್ಗ್ವಾದಿಕಂ ವಾಽಪಿ ಘೃತಂ ವಾ ಪ್ಲೀಹನಾಶನಮ್ ||೩೯|| ಪಿಬೇದ್ಗುಲ್ಮಾಪಹಂ ಕಾಲೇ ಸರ್ಪಿಸ್ತೈಲ್ವಕಮೇವ ವಾ |೪೦|

Adhikarana 32 (40-44) · Śloka 44

ತಿಲೇಕ್ಷುರಕಪಾಲಾಶಸಾರ್ಷಪಂ ಯಾವನಾಲಜಮ್ ||೪೦|| ಭಸ್ಮ ಮೂಲಕಜಂ ಚಾಪಿ ಗೋಜಾವಿಖರಹಸ್ತಿನಾಮ್ | ಮೂತ್ರೇಣ ಮಹಿಷೀಣಾಂ ಚ ಪಾಲಿಕೈಶ್ಚಾವಚೂರ್ಣಿತೈಃ ||೪೧|| ಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವನಾಗರಕೃಮಿಘಾತಿಭಿಃ | ಸಾಜಮೋದೈಶ್ಚ ದಶಭಿಃ ಸಾಮುದ್ರಾಚ್ಚ ಪಲೈರ್ಯುತಮ್ ||೪೨|| ಅಯಃಪಾತ್ರೇಽಗ್ನಿನಾಽಲ್ಪೇನ ಪಕ್ತ್ವಾ ಲೇಹ್ಯ(ಹ)ಮಥೋದ್ಧರೇತ್ | ತಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾಂ ಪಿಬೇದ್ದಧ್ನಾ ಸುರಯಾ ಸರ್ಪಿಷಾಽಪಿ ವಾ ||೪೩|| ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲೇನೋಷ್ಣತೋಯೇನ ಕೌಲತ್ಥೇನ ರಸೇನ ವಾ | ಗುಲ್ಮಾನ್ ವಾತವಿಕಾರಾಂಶ್ಚ ಕ್ಷಾರೋಽಯಂ ಹನ್ತ್ಯಸಂಶಯಮ್ ||೪೪||

Adhikarana 33 (45) · Śloka 45

ಸ್ವರ್ಜಿಕಾಕುಷ್ಠಸಹಿತಃ ಕ್ಷಾರಃ ಕೇತಕಿಜೋಽಪಿ ವಾ | ತೈಲೇನ ಶಮಯೇತ್ ಪೀತೋ ಗುಲ್ಮಂ ಪವನಸಮ್ಭವಮ್ ||೪೫||

Adhikarana 34 (46) · Śloka 46

ಪೀತಂ ಸುಖಾಮ್ಬುನಾ ವಾಽಪಿ ಸ್ವರ್ಜಿಕಾಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವಮ್ |೪೬|

Adhikarana 35 (46-48) · Śloka 49

ವೃಶ್ಚೀವ(ರ)ಮುರುಬೂಕಂ ಚ ವರ್ಷಾಭೂರ್ಬೃಹತೀದ್ವಯಮ್ ||೪೬|| ಚಿತ್ರಕಂ ಚ ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ಪಾದಾವಶೇಷಿತಮ್ | ಮಾಗಧೀಚಿತ್ರಕಕ್ಷೌದ್ರಲಿಪ್ತೇ ಕುಮ್ಭೇ ನಿಧಾಪಯೇತ್ ||೪೭|| ಮಧುನಃ ಪ್ರಸ್ಥಮಾವಾಪ್ಯ ಪಥ್ಯಾಚೂರ್ಣಾರ್ಧಸಂಯುತಮ್ | ಬುಸೋಷಿತಂ ದಶಾಹಂ ತು ಜೀರ್ಣಭಕ್ತಃ ಪಿಬೇನ್ನರಃ ||೪೮|| ಅರಿಷ್ಟೋಽಯಂ ಜಯೇದ್ಗುಲ್ಮಮವಿಪಾಕಮರೋಚಕಮ್ |೪೯|

Adhikarana 36 (49-51) · Śloka 52

ಪಾಠಾನಿಕುಮ್ಭರಜನೀತ್ರಿಕಟುತ್ರಿಫಲಾಗ್ನಿಕಮ್ ||೪೯|| ಲವಣಂ ವೃಕ್ಷಬೀಜಂ ಚ ತುಲ್ಯಂ ಸ್ಯಾದನವೋ ಗುಡಃ | ಪಥ್ಯಾಭಿರ್ವಾ ಯುತಂ ಚೂರ್ಣಂ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರಯುತಂ ಪಚೇತ್ ||೫೦|| ಗುಟಿಕಾಸ್ತದ್ಘನೀಭೂತಂ ಕೃತ್ವಾ ಖಾದೇದಭುಕ್ತವಾನ್ | ಗುಲ್ಮಪ್ಲೀಹಾಗ್ನಿಸಾದಾಂಸ್ತಾ ನಾಶಯೇಯುರಶೇಷತಃ ||೫೧|| ಹೃದ್ರೋಗಂ ಗ್ರಹಣೀದೋಷಂ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಂ ಚ ದಾರುಣಮ್ |೫೨|

Adhikarana 37 (52) · Śloka 53

ಸಶೂಲೇ ಸೋನ್ನತೇಽಸ್ಪನ್ದೇ ದಾಹಪಾಕರುಗನ್ವಿತೇ ||೫೨|| ಗುಲ್ಮೇ ರಕ್ತಂ ಜಲೌಕೋಭಿಃ ಸಿರಾಮೋಕ್ಷೇಣ ವಾ ಹರೇತ್ |೫೩|

Adhikarana 38 (53) · Śloka 54

ಸುಖೋಷ್ಣಾ ಜಾಙ್ಗಲರಸಾಃ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಾ ವ್ಯಕ್ತಸೈನ್ಧವಾಃ ||೫೩|| ಕಟುತ್ರಿಕಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಹಿತಾಃ ಪಾನೇ ತು ಗುಲ್ಮಿನಾಮ್ |೫೪|

Adhikarana 39 (54) · Śloka 55

ಪೇಯಾ ವಾತಹರೈಃ ಸಿದ್ಧಾಃ ಕೌಲತ್ಥಾ ಸಂಸ್ಕೃತಾ ರಸಾಃ ||೫೪|| ಖಲಾಃ ಸಪಞ್ಚಮೂಲಾಶ್ಚ ಗುಲ್ಮಿನಾಂ ಭೋಜನೇ ಹಿತಾಃ |೫೫|

Adhikarana 40 (55) · Śloka 55

ಬದ್ಧವರ್ಚೋನಿಲಾನಾಂ ತು ಸಾರ್ದ್ರಕಂ ಕ್ಷೀರಮಿಷ್ಯತೇ ||೫೫||

Adhikarana 41 (56) · Śloka 56

ಕುಮ್ಭೀಪಿಣ್ಡೇಷ್ಟಕಾಸ್ವೇದಾನ್ ಕಾರಯೇತ್ ಕುಶಲೋ ಭಿಷಕ್ |೫೬|

Adhikarana 42 (56) · Śloka 57

ಗುಲ್ಮಿನಃ ಸರ್ವ ಏವೋಕ್ತಾ ದುರ್ವಿರೇಚ್ಯತಮಾ ಭೃಶಮ್ ||೫೬|| ಅತಶ್ಚೈತಾಂಸ್ತು ಸುಸ್ವಿನ್ನಾನ್ ಸ್ರಂಸನೇನೋಪಪಾದಯೇತ್ |೫೭|

Adhikarana 43 (57-58) · Śloka 59

ವಿಮ್ಲಾಪನಾಭ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ತಥೈವ ದಹನಾನಿ ಚ ||೫೭|| ಉಪನಾಹಾಶ್ಚ ಕರ್ತವ್ಯಾಃ ಸುಖೋಷ್ಣಾಃ ಸಾಲ್ವಣಾದಯಃ | ಉದರೋಕ್ತಾನಿ ಸರ್ಪೀಂಷಿ ಮೂತ್ರವರ್ತಿಕ್ರಿಯಾಸ್ತಥಾ ||೫೮|| ಲವಣಾನಿ ಚ ಯೋಜ್ಯಾನಿ ಯಾನ್ಯುಕ್ತಾನ್ಯನಿಲಾಮಯೇ |೫೯|

Adhikarana 44 (59) · Śloka 60

ವಾತವರ್ಚೋನಿರೋಧೇ ತು ಸಾಮುದ್ರಾರ್ದ್ರಕಸರ್ಷಪೈಃ ||೫೯|| ಕೃತ್ವಾ ಪಾಯೌ ವಿಧಾತವ್ಯಾ ವರ್ತಯೋ ಮರಿಚೋತ್ತರಾಃ |೬೦|

Adhikarana 45 (60) · Śloka 61

ದನ್ತೀಚಿತ್ರಕಮೂಲೇಷು ತಥಾ ವಾತಹರೇಷು ಚ ||೬೦|| ಕುರ್ಯಾದರಿಷ್ಟಾನ್ ಸರ್ವಾಂಶ್ಚ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನೇ ಯಥೇರಿತಾನ್ |೬೧|

Adhikarana 46 (61) · Śloka 61

ಸ್ವಾದೇದ್ವಾಽಪ್ಯಙ್ಕುರಾನ್ ಭೃಷ್ಟಾನ್ ಪೂತೀಕನೃಪವೃಕ್ಷಯೋಃ ||೬೧||

Adhikarana 47 (62) · Śloka 62

ಊರ್ಧ್ವವಾತಂ ಮನುಷ್ಯಂ ಚ ಗುಲ್ಮಿನಂ ನ ನಿರೂಹಯೇತ್ |೬೨|

Adhikarana 48 (62-63) · Śloka 63

ಪಿಬೇತ್ತ್ರಿವೃನ್ನಾಗರಂ ವಾ ಸಗುಡಾಂ ವಾ ಹರೀತಕೀಮ್ ||೬೨|| ಗುಗ್ಗುಲುಂ ತ್ರಿವೃತಾಂ ದನ್ತೀಂ ದ್ರವನ್ತೀಂ ಸೈನ್ಧವಂ ವಚಾಮ್ | ಮೂತ್ರಮದ್ಯಪಯೋದ್ರಾಕ್ಷಾರಸೈರ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ಬಲಾಬಲಮ್ ||೬೩||

Adhikarana 49 (64) · Śloka 64

ಏವಂ ಪೀಲೂನಿ ಭೃಷ್ಟಾನಿ ಪಿಬೇತ್ ಸಲವಣಾನಿ ತು |೬೪|

Adhikarana 50 (64) · Śloka 65

ಪಿಪ್ಪಲೀಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಚವ್ಯಚಿತ್ರಕಸೈನ್ಧವೈಃ ||೬೪|| ಯುಕ್ತಾ ಹನ್ತಿ ಸುರಾ ಗುಲ್ಮಂ ಶೀಘ್ರಂ ಕಾಲೇ ಪ್ರಯೋಜಿತಾ |೬೫|

Adhikarana 51 (65) · Śloka 66

ಬದ್ಧವಿಣ್ಮಾರುತೋ ಗುಲ್ಮೀ ಭುಞ್ಜೀತ ಪಯಸಾ ಯವಾನ್ ||೬೫|| ಕುಲ್ಮಾಷಾನ್ ವಾ ಬಹುಸ್ನೇಹಾನ್ ಭಕ್ಷಯೇಲ್ಲವಣೋತ್ತರಾನ್ |೬೬|

Adhikarana 52 (66) · Śloka 67

ಅಥಾಸ್ಯೋಪದ್ರವಃ ಶೂಲಃ ಕಥಞ್ಚಿದುಪಜಾಯತೇ ||೬೬|| ಶೂಲಂ ನಿಖಾನಿತಮಿವಾಸುಖಂ ಯೇನ ತು ವೇತ್ತ್ಯಸೌ |೬೭|

Adhikarana 53 (67-68) · Śloka 69

ತತ್ರ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಸಂರೋಧಃ ಕೃಚ್ಛ್ರೋಚ್ಛ್ವಾಸಃ ಸ್ಥಿರಾಙ್ಗತಾ ||೬೭|| ತೃಷ್ಣಾ ದಾಹೋ ಭ್ರಮೋಽನ್ನಸ್ಯ ವಿದಗ್ಧಪರಿವೃದ್ಧಿತಾ | ರೋಮಹರ್ಷೋಽರುಚಿಶ್ಛರ್ದಿರ್ಭುಕ್ತವೃದ್ಧಿರ್ಜಡಾಙ್ಗತಾ ||೬೮|| ವಾಯ್ವಾದಿಭಿರ್ಯಥಾಸಙ್ಖ್ಯಂ ಮಿಶ್ರೈರ್ವಾ... |೬೯|

Adhikarana 54 (69-72) · Śloka 73

...ವೀಕ್ಷ್ಯ ಯೋಜಯೇತ್ | ಪಥ್ಯಾತ್ರಿಲವಣಂ ಕ್ಷಾರಂ ಹಿಙ್ಗುತುಮ್ಬುರುಪೌಷ್ಕರಮ್ ||೬೯|| ಯವಾನೀಂ ಚ ಹರಿದ್ರಾಂ ಚ ವಿಡಙ್ಗಾನ್ಯಮ್ಲವೇತಸಮ್ | ವಿದಾರೀತ್ರಿಫಲಾಽಭೀರುಶೃಙ್ಗಾಟೀಗುಡಶರ್ಕರಾಃ ||೭೦|| ಕಾಶ್ಮರೀಫಲಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಪರೂಷಕಹಿಮಾನಿ ಚ | ಷಡ್ಗ್ರನ್ಥಾತಿವಿಷಾದಾರುಪಥ್ಯಾಮರಿಚವೃಕ್ಷಜಾನ್ ||೭೧|| ಕೃಷ್ಣಾಮೂಲಕಚವ್ಯಂ ಚ ನಾಗರಕ್ಷಾರಚಿತ್ರಕಾನ್ | ಉಷ್ಣಾಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕಕ್ಷೀರತೋಯೈಃ ಶ್ಲೋಕಸಮಾಪನಾನ್ ||೭೨|| ಯಥಾಕ್ರಮಂ ವಿಮಿಶ್ರಾಂಶ್ಚ ದ್ವನ್ದ್ವೇ ಸರ್ವಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಜೇ |೭೩|

Adhikarana 55 (73-74) · Śloka 75

ತಥೈವ ಸೇಕಾವಗಾಹಪ್ರದೇಹಾಭ್ಯಙ್ಗಭೋಜನಮ್ ||೭೩|| ಶಿಶಿರೋದಕಪೂರ್ಣಾನಾಂ ಭಾಜನಾನಾಂ ಚ ಧಾರಣಮ್ | ವಮನೋನ್ಮರ್ದನಸ್ವೇದಲಙ್ಘನಕ್ಷಪಣಕ್ರಿಯಾಃ ||೭೪|| ಸ್ನೇಹಾದಿಶ್ಚ ಕ್ರಮಃ ಸರ್ವೋ ವಿಶೇಷೇಣೋಪದಿಶ್ಯತೇ |೭೫|

Adhikarana 56 (75) · Śloka 76

ವಲ್ಲೂರಂ ಮೂಲಕಂ ಮತ್ಸ್ಯಾನ್ ಶುಷ್ಕಶಾಕಾನಿ ವೈದಲಮ್ ||೭೫|| ನ ಖಾದೇದಾಲುಕಂ ಗುಲ್ಮೀ ಮಧುರಾಣಿ ಫಲಾನಿ ಚ |೭೬|

Adhikarana 57 (76) · Śloka 77

ವಿನಾ ಗುಲ್ಮೇನ ಯಚ್ಛೂಲಂ ಗುಲ್ಮಸ್ಥಾನೇಷು ಜಾಯತೇ ||೭೬|| ನಿದಾನಂ ತಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ರೂಪಂ ಚ ಸಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್ |೭೭|

Adhikarana 58 (77-80) · Śloka 80

ವಾತಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣಾಂ ನಿಗ್ರಹಾದತಿಭೋಜನಾತ್ ||೭೭|| ಅಜೀರ್ಣಾಧ್ಯಶನಾಯಾಸವಿರುದ್ಧಾನ್ನೋಪಸೇವನಾತ್ | ಪಾನೀಯಪಾನಾತ್ ಕ್ಷುತ್ಕಾಲೇ ವಿರೂಢಾನಾಂ ಚ ಸೇವನಾತ್ ||೭೮|| ಪಿಷ್ಟಾನ್ನಶುಷ್ಕಮಾಂಸಾನಾಮುಪಯೋಗಾತ್ತಥೈವ ಚ | ಏವಂವಿಧಾನಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಮನ್ಯೇಷಾಂ ಚೋಪಸೇವನಾತ್ ||೭೯|| ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪಿತಃ ಕೋಷ್ಠೇ ಶೂಲಂ ಸಞ್ಜನಯೇದ್ಭೃಶಮ್ | ನಿರುಚ್ಛ್ವಾಸೀ ಭವೇತ್ತೇನ ವೇದನಾಪೀಡಿತೋ ನರಃ ||೮೦||

Adhikarana 59 (81) · Śloka 81

ಶಙ್ಕುಸ್ಫೋಟನವತ್ತಸ್ಯ ಯಸ್ಮಾತ್ತೀವ್ರಾಶ್ಚ ವೇದನಾಃ | ಶೂಲಾಸಕ್ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾಚ್ಛೂಲಮಿಹೋಚ್ಯತೇ ||೮೧||

Adhikarana 60 (82-83) · Śloka 83

ನಿರಾಹಾರಸ್ಯ ಯಸ್ಯೈವ ತೀವ್ರಂ ಶೂಲಮುದೀರ್ಯತೇ | ಪ್ರಸ್ತಬ್ಧಗಾತ್ರೋ ಭವತಿ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣೋಚ್ಛ್ವಸಿತೀವ ಚ ||೮೨|| ವಾತಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣಿ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಕುರುತೇ ನರಃ | ಏತೈರ್ಲಿಙ್ಗೈರ್ವಿಜಾನೀಯಾಚ್ಛೂಲಂ ವಾತಸಮುದ್ಭವಮ್ ||೮೩||

Adhikarana 61 (84) · Śloka 85

ತೃಷ್ಣಾ ದಾಹೋ ಮದೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ತೀವ್ರಂ ಶೂಲಂ ತಥೈವ ಚ | ಶೀತಾಭಿಕಾಮೋ ಭವತಿ ಶೀತೇನೈವ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ ||೮೪|| ಏತೈರ್ಲಿಙ್ಗೈರ್ವಿಜಾನೀಯಾಚ್ಛೂಲಂ ಪಿತ್ತಸಮುದ್ಭವಮ್ |೮೫|

Adhikarana 62 (85-86) · Śloka 86

ಶೂಲೇನೋತ್ಪೀಡ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಹೃಲ್ಲಾಸ ಉಪಜಾಯತೇ ||೮೫|| ಅತೀವ ಪೂರ್ಣಕೋಷ್ಠತ್ವಂ ತಥೈವ ಗುರುಗಾತ್ರತಾ | ಏತಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮಸಮುತ್ಥಸ್ಯ ಶೂಲಸ್ಯೋಕ್ತಂ ನಿದರ್ಶನಮ್ ||೮೬||

Adhikarana 63 (87) · Śloka 88

ಸರ್ವಾಣಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರೂಪಾಣಿ ನಿರ್ದಿಶೇತ್ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಮ್ | ಸನ್ನಿಪಾತಸಮುತ್ಥಾನಮಸಾಧ್ಯಂ ತಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ ||೮೭|| ಶೂಲಾನಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ... |೮೮|

Adhikarana 64 (88) · Śloka 89

...ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ತು ನಿಬೋಧ ಮೇ | ಆಶುಕಾರೀ ಹಿ ಪವನಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತಂ ತ್ವರಯಾ ಜಯೇತ್ ||೮೮|| ತಸ್ಯ ಶೂಲಾಭಿಪನ್ನಸ್ಯ ಸ್ವೇದ ಏವ ಸುಖಾವಹಃ |೮೯|

Adhikarana 65 (89) · Śloka 89

ಪಾಯಸೈಃ ಕೃಶರಾಪಿಣ್ಡೈಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೈರ್ವಾ ಪಿಶಿತೈರ್ಹಿತಃ ||೮೯||

Adhikarana 66 (90-91) · Śloka 91

ತ್ರಿವೃಚ್ಛಾಕೇನ ವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಮುಷ್ಣಂ ಭುಞ್ಜೀತ ಭೋಜನಮ್ | ಚಿರಬಿಲ್ವಾಙ್ಕುರಾನ್ ವಾಪಿ ತೈಲಭೃಷ್ಟಾಂಸ್ತು ಭಕ್ಷಯೇತ್ ||೯೦|| ವೈಹಙ್ಗಾಂಶ್ಚ ರಸಾನ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನ್ ಜಾಙ್ಗಲಾನ್ ಶೂಲಪೀಡಿತಃ | ಯಥಾಲಾಭಂ ನಿಷೇವೇತ ಮಾಂಸಾನಿ ಬಿಲಶಾಯಿನಾಮ್ ||೯೧||

Adhikarana 67 (92) · Śloka 92

ಸುರಾ ಸೌವೀರಕಂ ಚುಕ್ರಂ ಮಸ್ತೂದಶ್ವಿತ್ತಥಾ ದಧಿ | ಸಕಾಲಲವಣಂ ಪೇಯಂ ಶೂಲೇ ವಾತಸಮುದ್ಭವೇ ||೯೨||

Adhikarana 68 (93) · Śloka 93

ಕುಲತ್ಥಯೂಷೋ ಯುಕ್ತಾಮ್ಲೋ ಲಾವಕೀಯೂಷಸಂಸ್ಕೃತಃ | ಸಸೈನ್ಧವಃ ಸಮರಿಚೋ ವಾತಶೂಲವಿನಾಶನಃ ||೯೩||

Adhikarana 69 (94) · Śloka 95

ವಿಡಙ್ಗಶಿಗ್ರುಕಮ್ಪಿಲ್ಲಪಥ್ಯಾಶ್ಯಾಮಾಮ್ಲವೇತಸಾನ್ | ಸುರಸಾಮಶ್ವಮೂತ್ರೀಂ ಚ ಸೌವರ್ಚಲಯುತಾನ್ ಪಿಬೇತ್ ||೯೪|| ಮದ್ಯೇನ ವಾತಜಂ ಶೂಲಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇವ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ |೯೫|

Adhikarana 70 (95-99) · Śloka 100

ಪೃಥ್ವೀಕಾಜಾಜಿಚವಿಕಾಯವಾನೀವ್ಯೋಷಚಿತ್ರಕಾಃ ||೯೫|| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಂ ಸೈನ್ಧವಂ ಚೇತಿ ಚೂರ್ಣಯೇತ್ | ತಾನಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್ ಕಾಮ್ಬಲಿಕೇನ ವಾ ||೯೬|| ಮಧ್ವಾಸವೇನ ಚುಕ್ರೇಣ ಸುರಾಸೌವೀರಕೇಣ ವಾ | ಅಥವೈ(ಚೈ)ತಾನಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸೇನ ವಾ ||೯೭|| ತಥಾ ಬದರಯೂಷೇಣ ಭಾವಿತಾನಿ ಪುನಃ ಪುನಃ | ತಾನಿ ಹಿಙ್ಗುಪ್ರಗಾಢಾನಿ ಸಹ ಶರ್ಕರಯಾ ಪಿಬೇತ್ ||೯೮|| ಸಹ ದಾಡಿಮಸಾರೇಣ ವರ್ತಿಃ ಕಾರ್ಯಾ ಭಿಷಗ್ಜಿತಾ | ಸಾ ವರ್ತಿರ್ವಾತಿಕಂ ಶೂಲಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇವ ವ್ಯಪೋಹತಿ ||೯೯|| ಗುಡತೈಲೇನ ವಾ ಲೀಢಾ ಪೀತಾ ಮದ್ಯೇನ ವಾ ಪುನಃ |೧೦೦|

Adhikarana 71 (100) · Śloka 101

ಬುಭುಕ್ಷಾಪ್ರಭವೇ ಶೂಲೇ ಲಘು ಸನ್ತರ್ಪಣಂ ಹಿತಮ್ ||೧೦೦|| ಉಷ್ಣೈಃ ಕ್ಷೀರೈರ್ಯವಾಗೂಭಿಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೈರ್ಮಾಂಸರಸೈಸ್ತಥಾ |೧೦೧|

Adhikarana 72 (101-102) · Śloka 103

ವಾತಶೂಲೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನೇ ರೂಕ್ಷಂ ಸ್ನಿಗ್ಧೇನ ಭೋಜಯೇತ್ ||೧೦೧|| ಸುಸಂಸ್ಕೃತಾಃ ಪ್ರದೇಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಘೃತಪೂರಾ ವಿಶೇಷತಃ | ವಾರುಣೀಂ ಚ ಪಿಬೇಜ್ಜನ್ತುಸ್ತಥಾ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ಸುಖೀ ||೧೦೨|| ಏತದ್ವಾತಸಮುತ್ಥಸ್ಯ ಶೂಲಸ್ಯೋಕ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್ |೧೦೩|

Adhikarana 73 (103-104) · Śloka 104

ಅಥ ಪಿತ್ತಸಮುತ್ಥಸ್ಯ ಕ್ರಿಯಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯತಃ ಪರಮ್ ||೧೦೩|| ಸ ಸುಖಂ ಛರ್ದಯಿತ್ವಾ ತು ಪೀತ್ವಾ ಶೀತೋದಕಂ ನರಃ | ಶೀತಲಾನಿ ಚ ಸೇವೇತ ಸರ್ವಾಣ್ಯುಷ್ಣಾನಿ ವರ್ಜಯೇತ್ ||೧೦೪||

Adhikarana 74 (105) · Śloka 105

ಮಣಿರಾಜತತಾಮ್ರಾಣಿ ಭಾಜನಾನಿ ಚ ಸರ್ವಶಃ | ವಾರಿಪೂರ್ಣಾನಿ ತಾನ್ಯಸ್ಯ ಶೂಲಸ್ಯೋಪರಿ ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್ ||೧೦೫||

Adhikarana 75 (106-107) · Śloka 107

ಗುಡಃ ಶಾಲಿರ್ಯವಾಃ ಕ್ಷೀರಂ ಸರ್ಪಿಃಪಾನಂ ವಿರೇಚನಮ್ | ಜಾಙ್ಗಲಾನಿ ಚ ಮಾಂಸಾನಿ ಭೇಷಜಂ ಪಿತ್ತಶೂಲಿನಾಮ್ ||೧೦೬|| ರಸಾನ್ ಸೇವೇತ ಪಿತ್ತಘ್ನಾನ್ ಪಿತ್ತಲಾನಿ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ | ಪಾಲಾಶಂ ಧಾನ್ವನಂ ವಾಽಪಿ ಪಿಬೇದ್ಯೂಷಂ ಸಶರ್ಕರಮ್ ||೧೦೭||

Adhikarana 76 (108) · Śloka 108

ಪರುಷಕಾಣಿ ಮೃದ್ವೀಕಾಖರ್ಜೂರೋದಕಜಾನ್ಯಪಿ | ತತ್ ಪಿಬೇಚ್ಛರ್ಕರಾಯುಕ್ತಂ ಪಿತ್ತಶೂಲನಿವಾರಣಮ್ ||೧೦೮||

Adhikarana 77 (109) · Śloka 109

ಅಶನೇ ಭುಕ್ತಮಾತ್ರೇ ತು ಪ್ರಕೋಪಃ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಸ್ಯ ಚ | ವಮನಂ ಕಾರಯೇತ್ತತ್ರ ಪಿಪ್ಪಲೀವಾರಿಣಾ ಭಿಷಕ್ ||೧೦೯||

Adhikarana 78 (110) · Śloka 110

ರೂಕ್ಷಃ ಸ್ವೇದಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ ಸ್ಯಾದನ್ಯಾಶ್ಚೋಷ್ಣಾಃ ಕ್ರಿಯಾ ಹಿತಾಃ | ಪಿಪ್ಪಲೀ ಶೃಙ್ಗವೇರಂ ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಶೂಲೇ ಭಿಷಗ್ಜಿತಮ್ ||೧೧೦||

Adhikarana 79 (111) · Śloka 111

ಪಾಠಾಂ ವಚಾಂ ತ್ರಿಕಟುಕಂ ತಥಾ ಕಟುಕರೋಹಿಣೀಮ್ | ಚಿತ್ರಕಸ್ಯ ಚ ನಿರ್ಯೂಹೇ ಪಿಬೇದ್ಯೂಷಂ ಸಹಾರ್ಜಕಮ್ ||೧೧೧||

Adhikarana 80 (112-115) · Śloka 115

ಏರಣ್ಡಫಲಮೂಲಾನಿ ಮೂಲಂ ಗೋಕ್ಷುರಕಸ್ಯ ಚ | ಶಾಲಪರ್ಣೀಂ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀಂ ಬೃಹತೀಂ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾಮ್ ||೧೧೨|| ದದ್ಯಾಚ್ಛೃಗಾಲವಿನ್ನಾಂ ಚ ಸಹದೇವಾಂ ತಥೈವ ಚ | ಮಹಾಸಹಾಂ ಕ್ಷುದ್ರಸಹಾಂ ಮೂಲಮಿಕ್ಷುರಕಸ್ಯ ಚ ||೧೧೩|| ಏತತ್ ಸಮ್ಭೃತ್ಯ ಸಮ್ಭಾರಂ ಜಲದ್ರೋಣೇ ವಿಪಾಚಯೇತ್ | ಚತುರ್ಭಾಗಾವಶೇಷಂ ತು ಯವಕ್ಷಾರಯುತಂ ಪಿಬೇತ್ ||೧೧೪|| ವಾತಿಕಂ ಪೈತ್ತಿಕಂ ವಾಽಪಿ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಂ ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಮ್ | ಪ್ರಸಹ್ಯ ನಾಶಯೇಚ್ಛೂಲಂ ಛಿನ್ನಾಭ್ರಮಿವ ಮಾರುತಃ ||೧೧೫||

Adhikarana 81 (116) · Śloka 117

ಪಿಪ್ಪಲೀ ಸ್ವರ್ಜಿಕಾಕ್ಷಾರೋ ಯವಾಶ್ಚಿತ್ರಕ ಏವ ಚ | ಸೇವ್ಯಂ ಚೈತತ್ ಸಮಾನೀಯ ಭಸ್ಮ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ ||೧೧೬|| ತದುಷ್ಣವಾರಿಣಾ ಪೀತಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಶೂಲೇ ಭಿಷಗ್ಜಿತಮ್ |೧೧೭|

Adhikarana 82 (117-119) · Śloka 119

ರುಣದ್ಧಿ ಮಾರುತಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಕುಕ್ಷಿಪಾರ್ಶ್ವವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ||೧೧೭|| ಸ ಸಂರುದ್ಧಃ ಕರೋತ್ಯಾಶು ಸಾಧ್ಮಾನಂ ಗುಡ್ಗುಡಾಯನಮ್ | ಸೂಚೀಭಿರಿವ ನಿಸ್ತೋದಂ ಕೃಚ್ಛ್ರೋಚ್ಛ್ವಾಸೀ ತದಾ ನರಃ ||೧೧೮|| ನಾನ್ನಂ ವಾಞ್ಛತಿ ನೋ ನಿದ್ರಾಮುಪೈತ್ಯರ್ತಿನಿಪೀಡಿತಃ | ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಕಫಾನಿಲಸಮುದ್ಭವಃ ||೧೧೯||

Adhikarana 83 (120-122) · Śloka 123

ತತ್ರ ಪುಷ್ಕರಮೂಲಾನಿ ಹಿಙ್ಗು ಸೌವರ್ಚಲಂ ವಿಡಮ್ | ಸೈನ್ಧವಂ ತುಮ್ಬುರುಂ ಪಥ್ಯಾಂ ಚೂರ್ಣಂ ಕೃತ್ವಾ ತು ಪಾಯಯೇತ್ ||೧೨೦|| ಪಾರ್ಶ್ವಹೃದ್ಬಸ್ತಿಶೂಲೇಷು ಯವಕ್ವಾಥೇನ ಸಂಯುತಮ್ | ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ಲೀಹೋದರೋಕ್ತಂ ವಾ ಘೃತಂ ವಾ ಹಿಙ್ಗುಸಂಯುತಮ್ ||೧೨೧|| ಬೀಜಪೂರಕಸಾರಂ ವಾ ಪಯಸಾ ಸಹ ಸಾಧಿತಮ್ | ಏರಣ್ಡತೈಲಮಥವಾ ಮದ್ಯಮಸ್ತುಪಯೋರಸೈಃ ||೧೨೨|| ಭೋಜಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಪಯಸಾ ಜಾಙ್ಗಲೇನ ರಸೇನ ವಾ |೧೨೩|

Adhikarana 84 (123-125) · Śloka 125

ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ ಯದಾ ಕುಕ್ಷೌ ವಹ್ನಿಮಾಕ್ರಮ್ಯ ಮಾರುತಃ ||೧೨೩|| ತದಾಽಸ್ಯ ಭೋಜನಂ ಭುಕ್ತಂ ಸೋಪಸ್ತಮ್ಭಂ ನ ಪಚ್ಯತೇ | ಉಚ್ಛ್ವಸಿತ್ಯಾಮಶಕೃತಾ ಶೂಲೇನಾಹನ್ಯತೇ ಮುಹುಃ ||೧೨೪|| ನೈವಾಸನೇ ನ ಶಯನೇ ತಿಷ್ಠನ್ ವಾ ಲಭತೇ ಸುಖಮ್ | ಕುಕ್ಷಿಶೂಲ ಇತಿ ಖ್ಯಾತೋ ವಾತಾದಾಮಸಮುದ್ಭವಃ ||೧೨೫||

Adhikarana 85 (126) · Śloka 126

ವಮನಂ ಕಾರಯೇತ್ತತ್ರ ಲಙ್ಘಯೇದ್ವಾ ಯಥಾಬಲಮ್ | ಸಂಸರ್ಗಪಾಚನಂ ಕುರ್ಯಾದಮ್ಲೈರ್ದೀಪನಸಂಯುತೈಃ ||೧೨೬||

Adhikarana 86 (127) · Śloka 128

ನಾಗರಂ ದೀಪ್ಯಕಂ ಚವ್ಯಂ ಹಿಙ್ಗು ಸೌವರ್ಚಲಂ ವಿಡಮ್ | ಮಾತುಲುಙ್ಗಸ್ಯ ಬೀಜಾನಿ ತಥಾ ಶ್ಯಾಮೋರುಬೂಕಯೋಃ ||೧೨೭|| ಬೃಹತ್ಯಾಃ ಕಣ್ಟಕಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಕ್ವಾಥಂ ಶೂಲಹರಂ ಪಿಬೇತ್ |೧೨೮|

Adhikarana 87 (128-129) · Śloka 129

ವಚಾ ಸೌವರ್ಚಲಂ ಹಿಙ್ಗು ಕುಷ್ಠಂ ಸಾತಿವಿಷಾಽಭಯಾ ||೧೨೮|| ಕುಟಜಸ್ಯ ಚ ಬೀಜಾನಿ ಸದ್ಯಃಶೂಲಹರಾಣಿ ತು | ವಿರೇಚನೇ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದೋಷಬಲಾಬಲಮ್ ||೧೨೯||

Adhikarana 88 (130) · Śloka 130

ಸ್ನೇಹಬಸ್ತೀನ್ನಿರೂಹಾಂಶ್ಚ ಕುರ್ಯಾದ್ದೋಷನಿಬರ್ಹಣಾನ್ |೧೩೦|

Adhikarana 89 (130) · Śloka 131

ಉಪನಾಹಾಃ ಸ್ನೇಹಸೇಕಾ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಪರಿಷೇಚನಮ್ ||೧೩೦|| ಅವಗಾಹಾಶ್ಚ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಯಚ್ಚಾನ್ಯದಪಿ ತದ್ಧಿತಮ್ |೧೩೧|

Adhikarana 90 (131-132) · Śloka 132

ಕಫಪಿತ್ತಾವರುದ್ಧಸ್ತು ಮಾರುತೋ ರಸಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ ||೧೩೧|| ಹೃದಿಸ್ಥಃ ಕುರುತೇ ಶೂಲಮುಚ್ಛ್ವಾಸಾರೋಧಕಂ ಪರಮ್ | ಸ ಹೃಚ್ಛೂಲ ಇತಿ ಖ್ಯಾತೋ ರಸಮಾರುತಸಮ್ಭವಃ ||೧೩೨||

Adhikarana 91 (133) · Śloka 133

ತತ್ರಾಪಿ ಕರ್ಮಾಭಿಹಿತಂ ಯದುಕ್ತಂ ಹೃದ್ವಿಕಾರಿಣಾಮ್ |೧೩೩|

Adhikarana 92 (133-134) · Śloka 134

ಸಂರೋಧಾತ್ ಕುಪಿತೋ ವಾಯುರ್ಬಸ್ತಿಮಾವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ||೧೩೩|| ಬಸ್ತಿವಙ್ಕ್ಷಣನಾಭೀಷು ತತಃ ಶೂಲೋಽಸ್ಯ ಜಾಯತೇ | ವಿಣ್ಮೂತ್ರವಾತಸಂರೋಧೀ ಬಸ್ತಿಶೂಲಃ ಸ ಮಾರುತಾತ್ ||೧೩೪||

Adhikarana 93 (135) · Śloka 135

ನಾಭ್ಯಾಂ ವಙ್ಕ್ಷಣಪಾರ್ಶ್ವೇಷು ಕುಕ್ಷೌ ಮೇಢ್ರಾನ್ತ್ರಮರ್ದಕಃ | ಮೂತ್ರಮಾವೃತ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಮೂತ್ರಶೂಲಃ ಸ ಮಾರುತಾತ್ ||೧೩೫||

Adhikarana 94 (136-139) · Śloka 139

ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪಿತೋ ಯಸ್ಯ ರೂಕ್ಷಾಹಾರಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ | ಮಲಂ ರುಣದ್ಧಿ ಕೋಷ್ಠಸ್ಥಂ ಮನ್ದೀಕೃತ್ಯ ತು ಪಾವಕಮ್ ||೧೩೬|| ಶೂಲಂ ಸಞ್ಜನಯಂಸ್ತೀವ್ರಂ ಸ್ರೋತಾಂಸ್ಯಾವೃತ್ಯ ತಸ್ಯ ಹಿ | ದಕ್ಷಿಣಂ ಯದಿ ವಾ ವಾಮಂ ಕುಕ್ಷಿಮಾದಾಯ ಜಾಯತೇ ||೧೩೭|| ಸರ್ವತ್ರ ವರ್ಧತೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಭ್ರಮನ್ನಥ ಸಘೋಷವಾನ್ | ಪಿಪಾಸಾ ವರ್ಧತೇ ತೀವ್ರಾ ಭ್ರಮೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಚ ಜಾಯತೇ ||೧೩೮|| ಉಚ್ಚಾರಿತೋ ಮೂತ್ರಿತಶ್ಚ ನ ಶಾನ್ತಿಮಧಿಗಚ್ಛತಿ | ವಿಟ್ಶೂಲಮೇತಜ್ಜಾನೀಯಾದ್ಭಿಷಕ್ ಪರಮದಾರುಣಮ್ ||೧೩೯||

Adhikarana 95 (140-141) · Śloka 141

ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದೋಷಹರಂ ಕಾರ್ಯಂ ಭಿಷಜಾ ಸಾಧು ಜಾನತಾ | ಸ್ವೇದನಂ ಶಮನಂ ಚೈವ ನಿರೂಹಾಃ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಯಃ ||೧೪೦|| ಪೂರ್ವೋದ್ದಿಷ್ಟಾನ್ ಪಾಯಯೇತ ಯೋಗಾನ್ ಕೋಷ್ಠವಿಶೋಧನಾನ್ | ಉದಾವರ್ತಹರಾಶ್ಚಾಸ್ಯ ಕ್ರಿಯಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸುಖಾವಹಾಃ ||೧೪೧||

Adhikarana 96 (142-144) · Śloka 144

ಅತಿಮಾತ್ರಂ ಯದಾ ಭುಕ್ತಂ ಪಾವಕೇ ಮೃದುತಾಂ ಗತೇ | ಸ್ಥಿರೀಭೂತಂ ತು ತತ್ಕೋಷ್ಠೇ ವಾಯುರಾವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ||೧೪೨|| ಅವಿಪಾಕಗತಂ ಹ್ಯನ್ನಂ ಶೂಲಂ ತೀವ್ರಂ ಕರೋತ್ಯತಿ | ಮೂರ್ಚ್ಛಾಽಽಧ್ಮಾನಂ ವಿದಾಹಶ್ಚ ಹೃದುತ್ಕ್ಲೇಶೋ ವಿಲಮ್ಬಿಕಾ ||೧೪೩|| ವಿರಿಚ್ಯತೇ ಛರ್ದಯತಿ ಕಮ್ಪತೇಽಥ ವಿಮುಹ್ಯತಿ | ಅವಿಪಾಕಾದ್ಭವೇಚ್ಛೂಲಸ್ತ್ವನ್ನದೋಷಸಮುದ್ಭವಃ ||೧೪೪||

Adhikarana 97 (145) · Śloka 145

ವಮನಂ ಲಙ್ಘನಂ ಸ್ವೇದಃ ಪಾಚನಂ ಫಲವರ್ತಯಃ | ಕ್ಷಾರಾಶ್ಚೂರ್ಣಾನಿ ಗುಟಿಕಾಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಶೂಲನಾಶನಾಃ ||೧೪೫||

Adhikarana 98 (146) · Śloka 146

ಗುಲ್ಮಾವಸ್ಥಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ಕಾರ್ಯಾ ಯಥಾವತ್ ಸರ್ವಶೂಲಿನಾಮ್ ||೧೪೬||

Adhikarana puShpikA · Śloka 42

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾತನ್ತ್ರೇ ಗುಲ್ಮಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ (ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ದ್ವಿಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೪೨||