Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

42. gulmapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ குல்மப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो गुल्मप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

யதோக்தைஃ கோபநைர்தோஷாஃ குபிதாஃ கோஷ்டமாகதாஃ | ஜநயந்தி நணாஂ குல்மஂ ஸ பஞ்சவித உச்யதே ||௩||

View original

यथोक्तैः कोपनैर्दोषाः कुपिताः कोष्ठमागताः | जनयन्ति नृणां गुल्मं स पञ्चविध उच्यते ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ஹத்பஸ்த்யோரந்தரே க்ரந்திஃ ஸஞ்சாரீ யதி வாऽசலஃ | சயாபசயவாந் வத்தஃ ஸ குல்ம இதி கீர்திதஃ ||௪||

View original

हृद्बस्त्योरन्तरे ग्रन्थिः सञ्चारी यदि वाऽचलः | चयापचयवान् वृत्तः स गुल्म इति कीर्तितः ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

பஞ்ச குல்மாஶ்ரயா நணாஂ பார்ஶ்வே ஹந்நாபிபஸ்தயஃ |௫|

View original

पञ्च गुल्माश्रया नॄणां पार्श्वे हृन्नाभिबस्तयः |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (5) · Śloka 6

குபிதாநிலமூலத்வாத்கூடமூலோதயாதபி ||௫|| குல்மவத்வா விஶாலத்வாத்குல்ம இத்யபிதீயதே |௬|

View original

गुपितानिलमूलत्वाद्गूढमूलोदयादपि ||५|| गुल्मवद्वा विशालत्वाद्गुल्म इत्यभिधीयते |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (6) · Śloka 7

ஸ யஸ்மாதாத்மநி சயஂ கச்சத்யப்ஸ்விவ புத்புதஃ ||௬|| அந்தஃ ஸரதி யஸ்மாச்ச ந பாகமுபயாத்யதஃ |௭|

View original

स यस्मादात्मनि चयं गच्छत्यप्स्विव बुद्बुदः ||६|| अन्तः सरति यस्माच्च न पाकमुपयात्यतः |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (7) · Śloka 8

ஸ வ்யஸ்தைர்ஜாயதே தோஷைஃ ஸமஸ்தைரபி சோச்ச்ரிதைஃ ||௭|| புருஷாணாஂ ததா ஸ்த்ரீணாஂ ஜ்ஞேயோ ரக்தேந சாபரஃ |௮|

View original

स व्यस्तैर्जायते दोषैः समस्तैरपि चोच्छ्रितैः ||७|| पुरुषाणां तथा स्त्रीणां ज्ञेयो रक्तेन चापरः |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (8-9) · Śloka 9

ஸதநஂ மதந்தா வஹ்நேராடோபோऽந்த்ரவிகூஜநம் ||௮|| விண்மூத்ராநிலஸங்கஶ்ச ஸௌஹித்யாஸஹதா ததா | த்வேஷோऽந்நே வாயுரூர்த்வஂ ச பூர்வரூபேஷு குல்மிநாம் ||௯||

View original

सदनं मदन्ता वह्नेराटोपोऽन्त्रविकूजनम् ||८|| विण्मूत्रानिलसङ्गश्च सौहित्यासहता तथा | द्वेषोऽन्ने वायुरूर्ध्वं च पूर्वरूपेषु गुल्मिनाम् ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ஹத்குக்ஷிஶூலஂ முககண்டஶோஷோ வாயோர்நிரோதோ விஷமாக்நிதா ச | தே தே விகாராஃ பவநாத்மகாஶ்ச பவந்தி குல்மேऽநிலஸம்பவே து ||௧௦||

View original

हृत्कुक्षिशूलं मुखकण्ठशोषो वायोर्निरोधो विषमाग्निता च | ते ते विकाराः पवनात्मकाश्च भवन्ति गुल्मेऽनिलसम्भवे तु ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

ஸ்வேதஜ்வராஹாரவிதாஹதாஹாஸ்தஷ்ணாऽங்கராகஃ கடுவக்த்ரதா ச | பித்தஸ்ய லிங்காந்யகிலாநி யாநி பித்தாத்மகே தாநி பவந்தி குல்மே ||௧௧||

View original

स्वेदज्वराहारविदाहदाहास्तृष्णाऽङ्गरागः कटुवक्त्रता च | पित्तस्य लिङ्गान्यखिलानि यानि पित्तात्मके तानि भवन्ति गुल्मे ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (12) · Śloka 12

ஸ்தைமித்யமந்நேऽருசிரங்கஸாதஶ்சர்திஃ ப்ரஸேகோ மதுராஸ்யதா ச | கபஸ்ய லிங்காநி ச யாநி தாநி பவந்தி குல்மே கபஸம்பவே து ||௧௨||

View original

स्तैमित्यमन्नेऽरुचिरङ्गसादश्छर्दिः प्रसेको मधुरास्यता च | कफस्य लिङ्गानि च यानि तानि भवन्ति गुल्मे कफसम्भवे तु ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (13) · Śloka 13

ஸர்வாத்மகஃ ஸர்வவிகாரயுக்தஃ ஸோऽஸாத்ய உக்தஃ, ... |௧௩|

View original

सर्वात्मकः सर्वविकारयुक्तः सोऽसाध्य उक्तः, ... |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (13-15) · Śloka 15

... க்ஷதஜஂ ப்ரவக்ஷ்யே | நவப்ரஸூதாऽஹிதபோஜநா யா யா சாமகர்பஂ விஸஜேததௌ வா ||௧௩|| வாயுர்ஹி தஸ்யாஃ பரிகஹ்ய ரக்தஂ கரோதி குல்மஂ ஸருஜஂ ஸதாஹம் | பைத்தஸ்ய லிங்கேந ஸமாநலிங்கஂ விஶேஷணஂ சாப்யபரஂ நிபோத ||௧௪|| ந ஸ்பந்ததே நோதரமேதி வத்திஂ பவந்தி லிங்காநி ச கர்பிணீநாம் | தஂ கர்பகாலாதிகமே சிகித்ஸ்யமஸக்பவஂ குல்மமுஶந்தி தஜ்ஜ்ஞாஃ ||௧௫||

View original

... क्षतजं प्रवक्ष्ये | नवप्रसूताऽहितभोजना या या चामगर्भं विसृजेदृतौ वा ||१३|| वायुर्हि तस्याः परिगृह्य रक्तं करोति गुल्मं सरुजं सदाहम् | पैत्तस्य लिङ्गेन समानलिङ्गं विशेषणं चाप्यपरं निबोध ||१४|| न स्पन्दते नोदरमेति वृद्धिं भवन्ति लिङ्गानि च गर्भिणीनाम् | तं गर्भकालातिगमे चिकित्स्यमसृग्भवं गुल्ममुशन्ति तज्ज्ञाः ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (16) · Śloka 16

வாதகுல்மார்திதஂ ஸ்நிக்தஂ யுக்தஂ ஸ்நேஹவிரேசநைஃ | உபாசரேத்யதாகாலஂ நிரூஹைஃ ஸாநுவாஸநைஃ ||௧௬||

View original

वातगुल्मार्दितं स्निग्धं युक्तं स्नेहविरेचनैः | उपाचरेद्यथाकालं निरूहैः सानुवासनैः ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (17) · Śloka 17

பித்தகுல்மார்திதஂ ஸ்நிக்தஂ காகோல்யாதிகதேந து | விரிக்தஂ மதுரைர்யோகைர்நிரூஹைஃ ஸமுபாசரேத் ||௧௭||

View original

पित्तगुल्मार्दितं स्निग्धं काकोल्यादिघृतेन तु | विरिक्तं मधुरैर्योगैर्निरूहैः समुपाचरेत् ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (18) · Śloka 18

ஶ்லேஷ்மகுல்மார்திதஂ ஸ்நிக்தஂ பிப்பல்யாதிகதேந து | தீக்ஷ்ணைர்விரிக்தஂ தத்ரூபைர்நிரூஹைஃ ஸமுபாசரேத் ||௧௮||

View original

श्लेष्मगुल्मार्दितं स्निग्धं पिप्पल्यादिघृतेन तु | तीक्ष्णैर्विरिक्तं तद्रूपैर्निरूहैः समुपाचरेत् ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (19) · Śloka 19

ஸந்நிபாதோத்திதே குல்மே த்ரிதோஷக்நோ விதிர்ஹிதஃ |௧௯|

View original

सन्निपातोत्थिते गुल्मे त्रिदोषघ्नो विधिर्हितः |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (19-21) · Śloka 21

பித்தவத்ரக்தகுல்மிந்யா நார்யாஃ கார்யஃ க்ரியாவிதிஃ ||௧௯|| விஶேஷமபரஂ சாஸ்யாஃ ஶணு ரக்தவிபேதநம் | பலாஶக்ஷாரதோயேந ஸித்தஂ ஸர்பிஃ ப்ரயோஜயேத் ||௨௦|| தத்யாதுத்தரபஸ்திஂ ச பிப்பல்யாதிகதேந து | உஷ்ணைர்வா பேதயேத்பிந்நே விதிராஸக்தரோ ஹிதஃ ||௨௧||

View original

पित्तवद्रक्तगुल्मिन्या नार्याः कार्यः क्रियाविधिः ||१९|| विशेषमपरं चास्याः शृणु रक्तविभेदनम् | पलाशक्षारतोयेन सिद्धं सर्पिः प्रयोजयेत् ||२०|| दद्यादुत्तरबस्तिं च पिप्पल्यादिघृतेन तु | उष्णैर्वा भेदयेद्भिन्ने विधिरासृग्दरो हितः ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (22) · Śloka 22

ஆநூபௌதகமஜ்ஜாநோ வஸா தைலஂ கதஂ ததி | விபக்வமேகதஃ ஶஸ்தஂ வாதகுல்மேऽநுவாஸநம் ||௨௨||

View original

आनूपौदकमज्जानो वसा तैलं घृतं दधि | विपक्वमेकतः शस्तं वातगुल्मेऽनुवासनम् ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (23) · Śloka 23

ஜாங்கலைகஶபாநாஂ து வஸா ஸர்பிஶ்ச பைத்திகே |௨௩|

View original

जाङ्गलैकशफानां तु वसा सर्पिश्च पैत्तिके |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (23) · Śloka 23

தைலஂ ஜாங்கலமஜ்ஜாந ஏவஂ குல்மே கபோத்திதே ||௨௩||

View original

तैलं जाङ्गलमज्जान एवं गुल्मे कफोत्थिते ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (24) · Śloka 24

தாத்ரீபலாநாஂ ஸ்வரஸே ஷடங்கஂ விபசேத்கதம் | ஶர்கராஸைந்தவோபேதஂ தத்திதஂ வாதகுல்மிநே ||௨௪||

View original

धात्रीफलानां स्वरसे षडङ्गं विपचेद्घृतम् | शर्करासैन्धवोपेतं तद्धितं वातगुल्मिने ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (25-26) · Śloka 26

சித்ரகவ்யோஷஸிந்தூத்தபத்வீகாசவ்யதாடிமைஃ | தீப்யகக்ரந்திகாஜாஜீஹபுஷாதாந்யகைஃ ஸமைஃ ||௨௫|| தத்யாரநாலபதரமூலகஸ்வரஸைர்கதம் | தத்பிபேத்வாதகுல்மாக்நிதௌர்பல்யாடோபஶூலநுத் ||௨௬||

View original

चित्रकव्योषसिन्धूत्थपृथ्वीकाचव्यदाडिमैः | दीप्यकग्रन्थिकाजाजीहपुषाधान्यकैः समैः ||२५|| दध्यारनालबदरमूलकस्वरसैर्घृतम् | तत्पिबेद्वातगुल्माग्निदौर्बल्याटोपशूलनुत् ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (27-28) · Śloka 28

ஹிங்குஸௌவர்சலாஜாஜீவிடதாடிமதீப்யகைஃ | புஷ்கரவ்யோஷதாந்யாம்லவேதஸக்ஷாரசித்ரகைஃ ||௨௭|| ஶடீவசாஜகந்தைலாஸுரஸைஶ்ச விபாசிதம் | ஶூலாநாஹஹரஂ ஸர்பிர்தத்நா சாநிலகுல்மிநாம் ||௨௮||

View original

हिङ्गुसौवर्चलाजाजीविडदाडिमदीप्यकैः | पुष्करव्योषधान्याम्लवेतसक्षारचित्रकैः ||२७|| शटीवचाजगन्धैलासुरसैश्च विपाचितम् | शूलानाहहरं सर्पिर्दध्ना चानिलगुल्मिनाम् ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (29-30) · Śloka 30

விடதாடிமஸிந்தூத்தஹுதபுக்வ்யோஷஜீரகைஃ | ஹிங்குஸௌவர்சலக்ஷாரருக்வக்ஷாம்லாம்லவேதஸைஃ ||௨௯|| பீஜபூரரஸோபேதஂ ஸர்பிர்ததிசதுர்குணம் | ஸாதிதஂ தாதிகஂ நாம குல்மஹத் ப்லீஹஶூலஜித் ||௩௦||

View original

विडदाडिमसिन्धूत्थहुतभुग्व्योषजीरकैः | हिङ्गुसौवर्चलक्षाररुग्वृक्षाम्लाम्लवेतसैः ||२९|| बीजपूररसोपेतं सर्पिर्दधिचतुर्गुणम् | साधितं दाधिकं नाम गुल्महृत् प्लीहशूलजित् ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (31-33) · Śloka 33

ரஸோநஸ்வரஸே ஸர்பிஃ பஞ்சமூலரஸாந்விதம் | ஸுராரநாலதத்யம்லமூலகஸ்வரஸைஃ ஸஹ ||௩௧|| வ்யோஷதாடிமவக்ஷாம்லயவாநீசவ்யஸைந்தவைஃ | ஹிங்க்வம்லவேதஸாஜாஜீதீப்யகைஶ்ச ஸமாஂஶிகைஃ ||௩௨|| ஸித்தஂ குல்மக்ரஹண்யர்ஶஃஶ்வாஸோந்மாதக்ஷயஜ்வராந் | காஸாபஸ்மாரமந்தாக்நிப்லீஹஶூலாநிலாஞ்ஜயேத் ||௩௩||

View original

रसोनस्वरसे सर्पिः पञ्चमूलरसान्वितम् | सुरारनालदध्यम्लमूलकस्वरसैः सह ||३१|| व्योषदाडिमवृक्षाम्लयवानीचव्यसैन्धवैः | हिङ्ग्वम्लवेतसाजाजीदीप्यकैश्च समांशिकैः ||३२|| सिद्धं गुल्मग्रहण्यर्शःश्वासोन्मादक्षयज्वरान् | कासापस्मारमन्दाग्निप्लीहशूलानिलाञ्जयेत् ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (34-35) · Śloka 35

ததி ஸௌவீரகஂ ஸர்பிஃ க்வாதௌ முத்ககுலத்தஜௌ | பஞ்சாடகாநி விபசேதாவாப்ய த்விபலாந்யத ||௩௪|| ஸௌவர்சலஂ ஸர்ஜிகாஂ ச தேவதார்வத ஸைந்தவம் | வாதகுல்மாபஹஂ ஸர்பிரேதத்தீபநமேவ ச ||௩௫||

View original

दधि सौवीरकं सर्पिः क्वाथौ मुद्गकुलत्थजौ | पञ्चाढकानि विपचेदावाप्य द्विपलान्यथ ||३४|| सौवर्चलं सर्जिकां च देवदार्वथ सैन्धवम् | वातगुल्मापहं सर्पिरेतद्दीपनमेव च ||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (36) · Śloka 37

தணமூலகஷாயே து ஜீவநீயைஃ பசேத்கதம் | ந்யக்ரோதாதிகணே வாऽபி கணே வாऽப்யுத்பலாதிகே ||௩௬|| ரக்தபித்தோத்திதஂ க்நந்தி கதாந்யேதாந்யஸஂஶயம் |௩௭|

View original

तृणमूलकषाये तु जीवनीयैः पचेद्घृतम् | न्यग्रोधादिगणे वाऽपि गणे वाऽप्युत्पलादिके ||३६|| रक्तपित्तोत्थितं घ्नन्ति घृतान्येतान्यसंशयम् |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (37-38) · Śloka 38

ஆரக்வதாதௌ விபசேத்தீபநீயயுதஂ கதம் ||௩௭|| க்ஷாரவர்கே பசேச்சாந்யத் பசேந்மூத்ரகணேऽபரம் | க்நந்தி குல்மஂ கபோத்பூதஂ கதாந்யேதாந்யஸஂஶயம் ||௩௮||

View original

आरग्वधादौ विपचेद्दीपनीययुतं घृतम् ||३७|| क्षारवर्गे पचेच्चान्यत् पचेन्मूत्रगणेऽपरम् | घ्नन्ति गुल्मं कफोद्भूतं घृतान्येतान्यसंशयम् ||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (39) · Śloka 39

யதாதோஷோச்ச்ரயஂ சாபி சிகித்ஸேத்ஸாந்நிபாதிகம் |௩௯|

View original

यथादोषोच्छ्रयं चापि चिकित्सेत्सान्निपातिकम् |३९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (39) · Śloka 40

சூர்ணஂ ஹிங்க்வாதிகஂ வாऽபி கதஂ வா ப்லீஹநாஶநம் ||௩௯|| பிபேத்குல்மாபஹஂ காலே ஸர்பிஸ்தைல்வகமேவ வா |௪௦|

View original

चूर्णं हिङ्ग्वादिकं वाऽपि घृतं वा प्लीहनाशनम् ||३९|| पिबेद्गुल्मापहं काले सर्पिस्तैल्वकमेव वा |४०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (40-44) · Śloka 44

திலேக்ஷுரகபாலாஶஸார்ஷபஂ யாவநாலஜம் ||௪௦|| பஸ்ம மூலகஜஂ சாபி கோஜாவிகரஹஸ்திநாம் | மூத்ரேண மஹிஷீணாஂ ச பாலிகைஶ்சாவசூர்ணிதைஃ ||௪௧|| குஷ்டஸைந்தவயஷ்ட்யாஹ்வநாகரகமிகாதிபிஃ | ஸாஜமோதைஶ்ச தஶபிஃ ஸாமுத்ராச்ச பலைர்யுதம் ||௪௨|| அயஃபாத்ரேऽக்நிநாऽல்பேந பக்த்வா லேஹ்ய(ஹ)மதோத்தரேத் | தஸ்ய மாத்ராஂ பிபேத்தத்நா ஸுரயா ஸர்பிஷாऽபி வா ||௪௩|| தாந்யாம்லேநோஷ்ணதோயேந கௌலத்தேந ரஸேந வா | குல்மாந் வாதவிகாராஂஶ்ச க்ஷாரோऽயஂ ஹந்த்யஸஂஶயம் ||௪௪||

View original

तिलेक्षुरकपालाशसार्षपं यावनालजम् ||४०|| भस्म मूलकजं चापि गोजाविखरहस्तिनाम् | मूत्रेण महिषीणां च पालिकैश्चावचूर्णितैः ||४१|| कुष्ठसैन्धवयष्ट्याह्वनागरकृमिघातिभिः | साजमोदैश्च दशभिः सामुद्राच्च पलैर्युतम् ||४२|| अयःपात्रेऽग्निनाऽल्पेन पक्त्वा लेह्य(ह)मथोद्धरेत् | तस्य मात्रां पिबेद्दध्ना सुरया सर्पिषाऽपि वा ||४३|| धान्याम्लेनोष्णतोयेन कौलत्थेन रसेन वा | गुल्मान् वातविकारांश्च क्षारोऽयं हन्त्यसंशयम् ||४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (45) · Śloka 45

ஸ்வர்ஜிகாகுஷ்டஸஹிதஃ க்ஷாரஃ கேதகிஜோऽபி வா | தைலேந ஶமயேத் பீதோ குல்மஂ பவநஸம்பவம் ||௪௫||

View original

स्वर्जिकाकुष्ठसहितः क्षारः केतकिजोऽपि वा | तैलेन शमयेत् पीतो गुल्मं पवनसम्भवम् ||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (46) · Śloka 46

பீதஂ ஸுகாம்புநா வாऽபி ஸ்வர்ஜிகாகுஷ்டஸைந்தவம் |௪௬|

View original

पीतं सुखाम्बुना वाऽपि स्वर्जिकाकुष्ठसैन्धवम् |४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (46-48) · Śloka 49

வஶ்சீவ(ர)முருபூகஂ ச வர்ஷாபூர்பஹதீத்வயம் ||௪௬|| சித்ரகஂ ச ஜலத்ரோணே பக்த்வா பாதாவஶேஷிதம் | மாகதீசித்ரகக்ஷௌத்ரலிப்தே கும்பே நிதாபயேத் ||௪௭|| மதுநஃ ப்ரஸ்தமாவாப்ய பத்யாசூர்ணார்தஸஂயுதம் | புஸோஷிதஂ தஶாஹஂ து ஜீர்ணபக்தஃ பிபேந்நரஃ ||௪௮|| அரிஷ்டோऽயஂ ஜயேத்குல்மமவிபாகமரோசகம் |௪௯|

View original

वृश्चीव(र)मुरुबूकं च वर्षाभूर्बृहतीद्वयम् ||४६|| चित्रकं च जलद्रोणे पक्त्वा पादावशेषितम् | मागधीचित्रकक्षौद्रलिप्ते कुम्भे निधापयेत् ||४७|| मधुनः प्रस्थमावाप्य पथ्याचूर्णार्धसंयुतम् | बुसोषितं दशाहं तु जीर्णभक्तः पिबेन्नरः ||४८|| अरिष्टोऽयं जयेद्गुल्ममविपाकमरोचकम् |४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (49-51) · Śloka 52

பாடாநிகும்பரஜநீத்ரிகடுத்ரிபலாக்நிகம் ||௪௯|| லவணஂ வக்ஷபீஜஂ ச துல்யஂ ஸ்யாதநவோ குடஃ | பத்யாபிர்வா யுதஂ சூர்ணஂ கவாஂ மூத்ரயுதஂ பசேத் ||௫௦|| குடிகாஸ்தத்கநீபூதஂ கத்வா காதேதபுக்தவாந் | குல்மப்லீஹாக்நிஸாதாஂஸ்தா நாஶயேயுரஶேஷதஃ ||௫௧|| ஹத்ரோகஂ க்ரஹணீதோஷஂ பாண்டுரோகஂ ச தாருணம் |௫௨|

View original

पाठानिकुम्भरजनीत्रिकटुत्रिफलाग्निकम् ||४९|| लवणं वृक्षबीजं च तुल्यं स्यादनवो गुडः | पथ्याभिर्वा युतं चूर्णं गवां मूत्रयुतं पचेत् ||५०|| गुटिकास्तद्घनीभूतं कृत्वा खादेदभुक्तवान् | गुल्मप्लीहाग्निसादांस्ता नाशयेयुरशेषतः ||५१|| हृद्रोगं ग्रहणीदोषं पाण्डुरोगं च दारुणम् |५२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (52) · Śloka 53

ஸஶூலே ஸோந்நதேऽஸ்பந்தே தாஹபாகருகந்விதே ||௫௨|| குல்மே ரக்தஂ ஜலௌகோபிஃ ஸிராமோக்ஷேண வா ஹரேத் |௫௩|

View original

सशूले सोन्नतेऽस्पन्दे दाहपाकरुगन्विते ||५२|| गुल्मे रक्तं जलौकोभिः सिरामोक्षेण वा हरेत् |५३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (53) · Śloka 54

ஸுகோஷ்ணா ஜாங்கலரஸாஃ ஸுஸ்நிக்தா வ்யக்தஸைந்தவாஃ ||௫௩|| கடுத்ரிகஸமாயுக்தா ஹிதாஃ பாநே து குல்மிநாம் |௫௪|

View original

सुखोष्णा जाङ्गलरसाः सुस्निग्धा व्यक्तसैन्धवाः ||५३|| कटुत्रिकसमायुक्ता हिताः पाने तु गुल्मिनाम् |५४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (54) · Śloka 55

பேயா வாதஹரைஃ ஸித்தாஃ கௌலத்தா ஸஂஸ்கதா ரஸாஃ ||௫௪|| கலாஃ ஸபஞ்சமூலாஶ்ச குல்மிநாஂ போஜநே ஹிதாஃ |௫௫|

View original

पेया वातहरैः सिद्धाः कौलत्था संस्कृता रसाः ||५४|| खलाः सपञ्चमूलाश्च गुल्मिनां भोजने हिताः |५५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (55) · Śloka 55

பத்தவர்சோநிலாநாஂ து ஸார்த்ரகஂ க்ஷீரமிஷ்யதே ||௫௫||

View original

बद्धवर्चोनिलानां तु सार्द्रकं क्षीरमिष्यते ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (56) · Śloka 56

கும்பீபிண்டேஷ்டகாஸ்வேதாந் காரயேத் குஶலோ பிஷக் |௫௬|

View original

कुम्भीपिण्डेष्टकास्वेदान् कारयेत् कुशलो भिषक् |५६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (56) · Śloka 57

குல்மிநஃ ஸர்வ ஏவோக்தா துர்விரேச்யதமா பஶம் ||௫௬|| அதஶ்சைதாஂஸ்து ஸுஸ்விந்நாந் ஸ்ரஂஸநேநோபபாதயேத் |௫௭|

View original

गुल्मिनः सर्व एवोक्ता दुर्विरेच्यतमा भृशम् ||५६|| अतश्चैतांस्तु सुस्विन्नान् स्रंसनेनोपपादयेत् |५७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (57-58) · Śloka 59

விம்லாபநாப்யஞ்ஜநாநி ததைவ தஹநாநி ச ||௫௭|| உபநாஹாஶ்ச கர்தவ்யாஃ ஸுகோஷ்ணாஃ ஸால்வணாதயஃ | உதரோக்தாநி ஸர்பீஂஷி மூத்ரவர்திக்ரியாஸ்ததா ||௫௮|| லவணாநி ச யோஜ்யாநி யாந்யுக்தாந்யநிலாமயே |௫௯|

View original

विम्लापनाभ्यञ्जनानि तथैव दहनानि च ||५७|| उपनाहाश्च कर्तव्याः सुखोष्णाः साल्वणादयः | उदरोक्तानि सर्पींषि मूत्रवर्तिक्रियास्तथा ||५८|| लवणानि च योज्यानि यान्युक्तान्यनिलामये |५९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (59) · Śloka 60

வாதவர்சோநிரோதே து ஸாமுத்ரார்த்ரகஸர்ஷபைஃ ||௫௯|| கத்வா பாயௌ விதாதவ்யா வர்தயோ மரிசோத்தராஃ |௬௦|

View original

वातवर्चोनिरोधे तु सामुद्रार्द्रकसर्षपैः ||५९|| कृत्वा पायौ विधातव्या वर्तयो मरिचोत्तराः |६०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (60) · Śloka 61

தந்தீசித்ரகமூலேஷு ததா வாதஹரேஷு ச ||௬௦|| குர்யாதரிஷ்டாந் ஸர்வாஂஶ்ச ஶ்லோகஸ்தாநே யதேரிதாந் |௬௧|

View original

दन्तीचित्रकमूलेषु तथा वातहरेषु च ||६०|| कुर्यादरिष्टान् सर्वांश्च श्लोकस्थाने यथेरितान् |६१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (61) · Śloka 61

ஸ்வாதேத்வாऽப்யங்குராந் பஷ்டாந் பூதீகநபவக்ஷயோஃ ||௬௧||

View original

स्वादेद्वाऽप्यङ्कुरान् भृष्टान् पूतीकनृपवृक्षयोः ||६१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (62) · Śloka 62

ஊர்த்வவாதஂ மநுஷ்யஂ ச குல்மிநஂ ந நிரூஹயேத் |௬௨|

View original

ऊर्ध्ववातं मनुष्यं च गुल्मिनं न निरूहयेत् |६२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 48 (62-63) · Śloka 63

பிபேத்த்ரிவந்நாகரஂ வா ஸகுடாஂ வா ஹரீதகீம் ||௬௨|| குக்குலுஂ த்ரிவதாஂ தந்தீஂ த்ரவந்தீஂ ஸைந்தவஂ வசாம் | மூத்ரமத்யபயோத்ராக்ஷாரஸைர்வீக்ஷ்ய பலாபலம் ||௬௩||

View original

पिबेत्त्रिवृन्नागरं वा सगुडां वा हरीतकीम् ||६२|| गुग्गुलुं त्रिवृतां दन्तीं द्रवन्तीं सैन्धवं वचाम् | मूत्रमद्यपयोद्राक्षारसैर्वीक्ष्य बलाबलम् ||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 49 (64) · Śloka 64

ஏவஂ பீலூநி பஷ்டாநி பிபேத் ஸலவணாநி து |௬௪|

View original

एवं पीलूनि भृष्टानि पिबेत् सलवणानि तु |६४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 50 (64) · Śloka 65

பிப்பலீபிப்பலீமூலசவ்யசித்ரகஸைந்தவைஃ ||௬௪|| யுக்தா ஹந்தி ஸுரா குல்மஂ ஶீக்ரஂ காலே ப்ரயோஜிதா |௬௫|

View original

पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकसैन्धवैः ||६४|| युक्ता हन्ति सुरा गुल्मं शीघ्रं काले प्रयोजिता |६५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 51 (65) · Śloka 66

பத்தவிண்மாருதோ குல்மீ புஞ்ஜீத பயஸா யவாந் ||௬௫|| குல்மாஷாந் வா பஹுஸ்நேஹாந் பக்ஷயேல்லவணோத்தராந் |௬௬|

View original

बद्धविण्मारुतो गुल्मी भुञ्जीत पयसा यवान् ||६५|| कुल्माषान् वा बहुस्नेहान् भक्षयेल्लवणोत्तरान् |६६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 52 (66) · Śloka 67

அதாஸ்யோபத்ரவஃ ஶூலஃ கதஞ்சிதுபஜாயதே ||௬௬|| ஶூலஂ நிகாநிதமிவாஸுகஂ யேந து வேத்த்யஸௌ |௬௭|

View original

अथास्योपद्रवः शूलः कथञ्चिदुपजायते ||६६|| शूलं निखानितमिवासुखं येन तु वेत्त्यसौ |६७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 53 (67-68) · Śloka 69

தத்ர விண்மூத்ரஸஂரோதஃ கச்ச்ரோச்ச்வாஸஃ ஸ்திராங்கதா ||௬௭|| தஷ்ணா தாஹோ ப்ரமோऽந்நஸ்ய விதக்தபரிவத்திதா | ரோமஹர்ஷோऽருசிஶ்சர்திர்புக்தவத்திர்ஜடாங்கதா ||௬௮|| வாய்வாதிபிர்யதாஸங்க்யஂ மிஶ்ரைர்வா... |௬௯|

View original

तत्र विण्मूत्रसंरोधः कृच्छ्रोच्छ्वासः स्थिराङ्गता ||६७|| तृष्णा दाहो भ्रमोऽन्नस्य विदग्धपरिवृद्धिता | रोमहर्षोऽरुचिश्छर्दिर्भुक्तवृद्धिर्जडाङ्गता ||६८|| वाय्वादिभिर्यथासङ्ख्यं मिश्रैर्वा... |६९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 54 (69-72) · Śloka 73

...வீக்ஷ்ய யோஜயேத் | பத்யாத்ரிலவணஂ க்ஷாரஂ ஹிங்குதும்புருபௌஷ்கரம் ||௬௯|| யவாநீஂ ச ஹரித்ராஂ ச விடங்காந்யம்லவேதஸம் | விதாரீத்ரிபலாऽபீருஶங்காடீகுடஶர்கராஃ ||௭௦|| காஶ்மரீபலயஷ்ட்யாஹ்வபரூஷகஹிமாநி ச | ஷட்க்ரந்தாதிவிஷாதாருபத்யாமரிசவக்ஷஜாந் ||௭௧|| கஷ்ணாமூலகசவ்யஂ ச நாகரக்ஷாரசித்ரகாந் | உஷ்ணாம்லகாஞ்ஜிகக்ஷீரதோயைஃ ஶ்லோகஸமாபநாந் ||௭௨|| யதாக்ரமஂ விமிஶ்ராஂஶ்ச த்வந்த்வே ஸர்வாஂஶ்ச ஸர்வஜே |௭௩|

View original

...वीक्ष्य योजयेत् | पथ्यात्रिलवणं क्षारं हिङ्गुतुम्बुरुपौष्करम् ||६९|| यवानीं च हरिद्रां च विडङ्गान्यम्लवेतसम् | विदारीत्रिफलाऽभीरुशृङ्गाटीगुडशर्कराः ||७०|| काश्मरीफलयष्ट्याह्वपरूषकहिमानि च | षड्ग्रन्थातिविषादारुपथ्यामरिचवृक्षजान् ||७१|| कृष्णामूलकचव्यं च नागरक्षारचित्रकान् | उष्णाम्लकाञ्जिकक्षीरतोयैः श्लोकसमापनान् ||७२|| यथाक्रमं विमिश्रांश्च द्वन्द्वे सर्वांश्च सर्वजे |७३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 55 (73-74) · Śloka 75

ததைவ ஸேகாவகாஹப்ரதேஹாப்யங்கபோஜநம் ||௭௩|| ஶிஶிரோதகபூர்ணாநாஂ பாஜநாநாஂ ச தாரணம் | வமநோந்மர்தநஸ்வேதலங்கநக்ஷபணக்ரியாஃ ||௭௪|| ஸ்நேஹாதிஶ்ச க்ரமஃ ஸர்வோ விஶேஷேணோபதிஶ்யதே |௭௫|

View original

तथैव सेकावगाहप्रदेहाभ्यङ्गभोजनम् ||७३|| शिशिरोदकपूर्णानां भाजनानां च धारणम् | वमनोन्मर्दनस्वेदलङ्घनक्षपणक्रियाः ||७४|| स्नेहादिश्च क्रमः सर्वो विशेषेणोपदिश्यते |७५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 56 (75) · Śloka 76

வல்லூரஂ மூலகஂ மத்ஸ்யாந் ஶுஷ்கஶாகாநி வைதலம் ||௭௫|| ந காதேதாலுகஂ குல்மீ மதுராணி பலாநி ச |௭௬|

View original

वल्लूरं मूलकं मत्स्यान् शुष्कशाकानि वैदलम् ||७५|| न खादेदालुकं गुल्मी मधुराणि फलानि च |७६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 57 (76) · Śloka 77

விநா குல்மேந யச்சூலஂ குல்மஸ்தாநேஷு ஜாயதே ||௭௬|| நிதாநஂ தஸ்ய வக்ஷ்யாமி ரூபஂ ச ஸசிகித்ஸிதம் |௭௭|

View original

विना गुल्मेन यच्छूलं गुल्मस्थानेषु जायते ||७६|| निदानं तस्य वक्ष्यामि रूपं च सचिकित्सितम् |७७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 58 (77-80) · Śloka 80

வாதமூத்ரபுரீஷாணாஂ நிக்ரஹாததிபோஜநாத் ||௭௭|| அஜீர்ணாத்யஶநாயாஸவிருத்தாந்நோபஸேவநாத் | பாநீயபாநாத் க்ஷுத்காலே விரூடாநாஂ ச ஸேவநாத் ||௭௮|| பிஷ்டாந்நஶுஷ்கமாஂஸாநாமுபயோகாத்ததைவ ச | ஏவஂவிதாநாஂ த்ரவ்யாணாமந்யேஷாஂ சோபஸேவநாத் ||௭௯|| வாயுஃ ப்ரகுபிதஃ கோஷ்டே ஶூலஂ ஸஞ்ஜநயேத்பஶம் | நிருச்ச்வாஸீ பவேத்தேந வேதநாபீடிதோ நரஃ ||௮௦||

View original

वातमूत्रपुरीषाणां निग्रहादतिभोजनात् ||७७|| अजीर्णाध्यशनायासविरुद्धान्नोपसेवनात् | पानीयपानात् क्षुत्काले विरूढानां च सेवनात् ||७८|| पिष्टान्नशुष्कमांसानामुपयोगात्तथैव च | एवंविधानां द्रव्याणामन्येषां चोपसेवनात् ||७९|| वायुः प्रकुपितः कोष्ठे शूलं सञ्जनयेद्भृशम् | निरुच्छ्वासी भवेत्तेन वेदनापीडितो नरः ||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 59 (81) · Śloka 81

ஶங்குஸ்போடநவத்தஸ்ய யஸ்மாத்தீவ்ராஶ்ச வேதநாஃ | ஶூலாஸக்தஸ்ய லக்ஷ்யந்தே தஸ்மாச்சூலமிஹோச்யதே ||௮௧||

View original

शङ्कुस्फोटनवत्तस्य यस्मात्तीव्राश्च वेदनाः | शूलासक्तस्य लक्ष्यन्ते तस्माच्छूलमिहोच्यते ||८१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 60 (82-83) · Śloka 83

நிராஹாரஸ்ய யஸ்யைவ தீவ்ரஂ ஶூலமுதீர்யதே | ப்ரஸ்தப்தகாத்ரோ பவதி கச்ச்ரேணோச்ச்வஸிதீவ ச ||௮௨|| வாதமூத்ரபுரீஷாணி கச்ச்ரேண குருதே நரஃ | ஏதைர்லிங்கைர்விஜாநீயாச்சூலஂ வாதஸமுத்பவம் ||௮௩||

View original

निराहारस्य यस्यैव तीव्रं शूलमुदीर्यते | प्रस्तब्धगात्रो भवति कृच्छ्रेणोच्छ्वसितीव च ||८२|| वातमूत्रपुरीषाणि कृच्छ्रेण कुरुते नरः | एतैर्लिङ्गैर्विजानीयाच्छूलं वातसमुद्भवम् ||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 61 (84) · Śloka 85

தஷ்ணா தாஹோ மதோ மூர்ச்சா தீவ்ரஂ ஶூலஂ ததைவ ச | ஶீதாபிகாமோ பவதி ஶீதேநைவ ப்ரஶாம்யதி ||௮௪|| ஏதைர்லிங்கைர்விஜாநீயாச்சூலஂ பித்தஸமுத்பவம் |௮௫|

View original

तृष्णा दाहो मदो मूर्च्छा तीव्रं शूलं तथैव च | शीताभिकामो भवति शीतेनैव प्रशाम्यति ||८४|| एतैर्लिङ्गैर्विजानीयाच्छूलं पित्तसमुद्भवम् |८५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 62 (85-86) · Śloka 86

ஶூலேநோத்பீட்யமாநஸ்ய ஹல்லாஸ உபஜாயதே ||௮௫|| அதீவ பூர்ணகோஷ்டத்வஂ ததைவ குருகாத்ரதா | ஏதச்ச்லேஷ்மஸமுத்தஸ்ய ஶூலஸ்யோக்தஂ நிதர்ஶநம் ||௮௬||

View original

शूलेनोत्पीड्यमानस्य हृल्लास उपजायते ||८५|| अतीव पूर्णकोष्ठत्वं तथैव गुरुगात्रता | एतच्छ्लेष्मसमुत्थस्य शूलस्योक्तं निदर्शनम् ||८६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 63 (87) · Śloka 88

ஸர்வாணி தஷ்ட்வா ரூபாணி நிர்திஶேத்ஸாந்நிபாதிகம் | ஸந்நிபாதஸமுத்தாநமஸாத்யஂ தஂ விநிர்திஶேத் ||௮௭|| ஶூலாநாஂ லக்ஷணஂ ப்ரோக்தஂ... |௮௮|

View original

सर्वाणि दृष्ट्वा रूपाणि निर्दिशेत्सान्निपातिकम् | सन्निपातसमुत्थानमसाध्यं तं विनिर्दिशेत् ||८७|| शूलानां लक्षणं प्रोक्तं... |८८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 64 (88) · Śloka 89

...சிகித்ஸாஂ து நிபோத மே | ஆஶுகாரீ ஹி பவநஸ்தஸ்மாத்தஂ த்வரயா ஜயேத் ||௮௮|| தஸ்ய ஶூலாபிபந்நஸ்ய ஸ்வேத ஏவ ஸுகாவஹஃ |௮௯|

View original

...चिकित्सां तु निबोध मे | आशुकारी हि पवनस्तस्मात्तं त्वरया जयेत् ||८८|| तस्य शूलाभिपन्नस्य स्वेद एव सुखावहः |८९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 65 (89) · Śloka 89

பாயஸைஃ கஶராபிண்டைஃ ஸ்நிக்தைர்வா பிஶிதைர்ஹிதஃ ||௮௯||

View original

पायसैः कृशरापिण्डैः स्निग्धैर्वा पिशितैर्हितः ||८९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 66 (90-91) · Śloka 91

த்ரிவச்சாகேந வா ஸ்நிக்தமுஷ்ணஂ புஞ்ஜீத போஜநம் | சிரபில்வாங்குராந் வாபி தைலபஷ்டாஂஸ்து பக்ஷயேத் ||௯௦|| வைஹங்காஂஶ்ச ரஸாந் ஸ்நிக்தாந் ஜாங்கலாந் ஶூலபீடிதஃ | யதாலாபஂ நிஷேவேத மாஂஸாநி பிலஶாயிநாம் ||௯௧||

View original

त्रिवृच्छाकेन वा स्निग्धमुष्णं भुञ्जीत भोजनम् | चिरबिल्वाङ्कुरान् वापि तैलभृष्टांस्तु भक्षयेत् ||९०|| वैहङ्गांश्च रसान् स्निग्धान् जाङ्गलान् शूलपीडितः | यथालाभं निषेवेत मांसानि बिलशायिनाम् ||९१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 67 (92) · Śloka 92

ஸுரா ஸௌவீரகஂ சுக்ரஂ மஸ்தூதஶ்வித்ததா ததி | ஸகாலலவணஂ பேயஂ ஶூலே வாதஸமுத்பவே ||௯௨||

View original

सुरा सौवीरकं चुक्रं मस्तूदश्वित्तथा दधि | सकाललवणं पेयं शूले वातसमुद्भवे ||९२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 68 (93) · Śloka 93

குலத்தயூஷோ யுக்தாம்லோ லாவகீயூஷஸஂஸ்கதஃ | ஸஸைந்தவஃ ஸமரிசோ வாதஶூலவிநாஶநஃ ||௯௩||

View original

कुलत्थयूषो युक्ताम्लो लावकीयूषसंस्कृतः | ससैन्धवः समरिचो वातशूलविनाशनः ||९३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 69 (94) · Śloka 95

விடங்கஶிக்ருகம்பில்லபத்யாஶ்யாமாம்லவேதஸாந் | ஸுரஸாமஶ்வமூத்ரீஂ ச ஸௌவர்சலயுதாந் பிபேத் ||௯௪|| மத்யேந வாதஜஂ ஶூலஂ க்ஷிப்ரமேவ ப்ரஶாம்யதி |௯௫|

View original

विडङ्गशिग्रुकम्पिल्लपथ्याश्यामाम्लवेतसान् | सुरसामश्वमूत्रीं च सौवर्चलयुतान् पिबेत् ||९४|| मद्येन वातजं शूलं क्षिप्रमेव प्रशाम्यति |९५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 70 (95-99) · Śloka 100

பத்வீகாஜாஜிசவிகாயவாநீவ்யோஷசித்ரகாஃ ||௯௫|| பிப்பல்யஃ பிப்பலீமூலஂ ஸைந்தவஂ சேதி சூர்ணயேத் | தாநி சூர்ணாநி பயஸா பிபேத் காம்பலிகேந வா ||௯௬|| மத்வாஸவேந சுக்ரேண ஸுராஸௌவீரகேண வா | அதவை(சை)தாநி சூர்ணாநி மாதுலுங்கரஸேந வா ||௯௭|| ததா பதரயூஷேண பாவிதாநி புநஃ புநஃ | தாநி ஹிங்குப்ரகாடாநி ஸஹ ஶர்கரயா பிபேத் ||௯௮|| ஸஹ தாடிமஸாரேண வர்திஃ கார்யா பிஷக்ஜிதா | ஸா வர்திர்வாதிகஂ ஶூலஂ க்ஷிப்ரமேவ வ்யபோஹதி ||௯௯|| குடதைலேந வா லீடா பீதா மத்யேந வா புநஃ |௧௦௦|

View original

पृथ्वीकाजाजिचविकायवानीव्योषचित्रकाः ||९५|| पिप्पल्यः पिप्पलीमूलं सैन्धवं चेति चूर्णयेत् | तानि चूर्णानि पयसा पिबेत् काम्बलिकेन वा ||९६|| मध्वासवेन चुक्रेण सुरासौवीरकेण वा | अथवै(चै)तानि चूर्णानि मातुलुङ्गरसेन वा ||९७|| तथा बदरयूषेण भावितानि पुनः पुनः | तानि हिङ्गुप्रगाढानि सह शर्करया पिबेत् ||९८|| सह दाडिमसारेण वर्तिः कार्या भिषग्जिता | सा वर्तिर्वातिकं शूलं क्षिप्रमेव व्यपोहति ||९९|| गुडतैलेन वा लीढा पीता मद्येन वा पुनः |१००|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 71 (100) · Śloka 101

புபுக்ஷாப்ரபவே ஶூலே லகு ஸந்தர்பணஂ ஹிதம் ||௧௦௦|| உஷ்ணைஃ க்ஷீரைர்யவாகூபிஃ ஸ்நிக்தைர்மாஂஸரஸைஸ்ததா |௧௦௧|

View original

बुभुक्षाप्रभवे शूले लघु सन्तर्पणं हितम् ||१००|| उष्णैः क्षीरैर्यवागूभिः स्निग्धैर्मांसरसैस्तथा |१०१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 72 (101-102) · Śloka 103

வாதஶூலே ஸமுத்பந்நே ரூக்ஷஂ ஸ்நிக்தேந போஜயேத் ||௧௦௧|| ஸுஸஂஸ்கதாஃ ப்ரதேயாஃ ஸ்யுர்கதபூரா விஶேஷதஃ | வாருணீஂ ச பிபேஜ்ஜந்துஸ்ததா ஸம்பத்யதே ஸுகீ ||௧௦௨|| ஏதத்வாதஸமுத்தஸ்ய ஶூலஸ்யோக்தஂ சிகித்ஸிதம் |௧௦௩|

View original

वातशूले समुत्पन्ने रूक्षं स्निग्धेन भोजयेत् ||१०१|| सुसंस्कृताः प्रदेयाः स्युर्घृतपूरा विशेषतः | वारुणीं च पिबेज्जन्तुस्तथा सम्पद्यते सुखी ||१०२|| एतद्वातसमुत्थस्य शूलस्योक्तं चिकित्सितम् |१०३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 73 (103-104) · Śloka 104

அத பித்தஸமுத்தஸ்ய க்ரியாஂ வக்ஷ்யாம்யதஃ பரம் ||௧௦௩|| ஸ ஸுகஂ சர்தயித்வா து பீத்வா ஶீதோதகஂ நரஃ | ஶீதலாநி ச ஸேவேத ஸர்வாண்யுஷ்ணாநி வர்ஜயேத் ||௧௦௪||

View original

अथ पित्तसमुत्थस्य क्रियां वक्ष्याम्यतः परम् ||१०३|| स सुखं छर्दयित्वा तु पीत्वा शीतोदकं नरः | शीतलानि च सेवेत सर्वाण्युष्णानि वर्जयेत् ||१०४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 74 (105) · Śloka 105

மணிராஜததாம்ராணி பாஜநாநி ச ஸர்வஶஃ | வாரிபூர்ணாநி தாந்யஸ்ய ஶூலஸ்யோபரி நிக்ஷிபேத் ||௧௦௫||

View original

मणिराजतताम्राणि भाजनानि च सर्वशः | वारिपूर्णानि तान्यस्य शूलस्योपरि निक्षिपेत् ||१०५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 75 (106-107) · Śloka 107

குடஃ ஶாலிர்யவாஃ க்ஷீரஂ ஸர்பிஃபாநஂ விரேசநம் | ஜாங்கலாநி ச மாஂஸாநி பேஷஜஂ பித்தஶூலிநாம் ||௧௦௬|| ரஸாந் ஸேவேத பித்தக்நாந் பித்தலாநி விவர்ஜயேத் | பாலாஶஂ தாந்வநஂ வாऽபி பிபேத்யூஷஂ ஸஶர்கரம் ||௧௦௭||

View original

गुडः शालिर्यवाः क्षीरं सर्पिःपानं विरेचनम् | जाङ्गलानि च मांसानि भेषजं पित्तशूलिनाम् ||१०६|| रसान् सेवेत पित्तघ्नान् पित्तलानि विवर्जयेत् | पालाशं धान्वनं वाऽपि पिबेद्यूषं सशर्करम् ||१०७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 76 (108) · Śloka 108

பருஷகாணி மத்வீகாகர்ஜூரோதகஜாந்யபி | தத் பிபேச்சர்கராயுக்தஂ பித்தஶூலநிவாரணம் ||௧௦௮||

View original

परुषकाणि मृद्वीकाखर्जूरोदकजान्यपि | तत् पिबेच्छर्करायुक्तं पित्तशूलनिवारणम् ||१०८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 77 (109) · Śloka 109

அஶநே புக்தமாத்ரே து ப்ரகோபஃ ஶ்லைஷ்மிகஸ்ய ச | வமநஂ காரயேத்தத்ர பிப்பலீவாரிணா பிஷக் ||௧௦௯||

View original

अशने भुक्तमात्रे तु प्रकोपः श्लैष्मिकस्य च | वमनं कारयेत्तत्र पिप्पलीवारिणा भिषक् ||१०९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 78 (110) · Śloka 110

ரூக்ஷஃ ஸ்வேதஃ ப்ரயோஜ்யஃ ஸ்யாதந்யாஶ்சோஷ்ணாஃ க்ரியா ஹிதாஃ | பிப்பலீ ஶங்கவேரஂ ச ஶ்லேஷ்மஶூலே பிஷக்ஜிதம் ||௧௧௦||

View original

रूक्षः स्वेदः प्रयोज्यः स्यादन्याश्चोष्णाः क्रिया हिताः | पिप्पली शृङ्गवेरं च श्लेष्मशूले भिषग्जितम् ||११०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 79 (111) · Śloka 111

பாடாஂ வசாஂ த்ரிகடுகஂ ததா கடுகரோஹிணீம் | சித்ரகஸ்ய ச நிர்யூஹே பிபேத்யூஷஂ ஸஹார்ஜகம் ||௧௧௧||

View original

पाठां वचां त्रिकटुकं तथा कटुकरोहिणीम् | चित्रकस्य च निर्यूहे पिबेद्यूषं सहार्जकम् ||१११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 80 (112-115) · Śloka 115

ஏரண்டபலமூலாநி மூலஂ கோக்ஷுரகஸ்ய ச | ஶாலபர்ணீஂ பஶ்நிபர்ணீஂ பஹதீஂ கண்டகாரிகாம் ||௧௧௨|| தத்யாச்சகாலவிந்நாஂ ச ஸஹதேவாஂ ததைவ ச | மஹாஸஹாஂ க்ஷுத்ரஸஹாஂ மூலமிக்ஷுரகஸ்ய ச ||௧௧௩|| ஏதத் ஸம்பத்ய ஸம்பாரஂ ஜலத்ரோணே விபாசயேத் | சதுர்பாகாவஶேஷஂ து யவக்ஷாரயுதஂ பிபேத் ||௧௧௪|| வாதிகஂ பைத்திகஂ வாऽபி ஶ்லைஷ்மிகஂ ஸாந்நிபாதிகம் | ப்ரஸஹ்ய நாஶயேச்சூலஂ சிந்நாப்ரமிவ மாருதஃ ||௧௧௫||

View original

एरण्डफलमूलानि मूलं गोक्षुरकस्य च | शालपर्णीं पृश्निपर्णीं बृहतीं कण्टकारिकाम् ||११२|| दद्याच्छृगालविन्नां च सहदेवां तथैव च | महासहां क्षुद्रसहां मूलमिक्षुरकस्य च ||११३|| एतत् सम्भृत्य सम्भारं जलद्रोणे विपाचयेत् | चतुर्भागावशेषं तु यवक्षारयुतं पिबेत् ||११४|| वातिकं पैत्तिकं वाऽपि श्लैष्मिकं सान्निपातिकम् | प्रसह्य नाशयेच्छूलं छिन्नाभ्रमिव मारुतः ||११५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 81 (116) · Śloka 117

பிப்பலீ ஸ்வர்ஜிகாக்ஷாரோ யவாஶ்சித்ரக ஏவ ச | ஸேவ்யஂ சைதத் ஸமாநீய பஸ்ம குர்யாத்விசக்ஷணஃ ||௧௧௬|| ததுஷ்ணவாரிணா பீதஂ ஶ்லேஷ்மஶூலே பிஷக்ஜிதம் |௧௧௭|

View original

पिप्पली स्वर्जिकाक्षारो यवाश्चित्रक एव च | सेव्यं चैतत् समानीय भस्म कुर्याद्विचक्षणः ||११६|| तदुष्णवारिणा पीतं श्लेष्मशूले भिषग्जितम् |११७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 82 (117-119) · Śloka 119

ருணத்தி மாருதஂ ஶ்லேஷ்மா குக்ஷிபார்ஶ்வவ்யவஸ்திதஃ ||௧௧௭|| ஸ ஸஂருத்தஃ கரோத்யாஶு ஸாத்மாநஂ குட்குடாயநம் | ஸூசீபிரிவ நிஸ்தோதஂ கச்ச்ரோச்ச்வாஸீ ததா நரஃ ||௧௧௮|| நாந்நஂ வாஞ்சதி நோ நித்ராமுபைத்யர்திநிபீடிதஃ | பார்ஶ்வஶூலஃ ஸ விஜ்ஞேயஃ கபாநிலஸமுத்பவஃ ||௧௧௯||

View original

रुणद्धि मारुतं श्लेष्मा कुक्षिपार्श्वव्यवस्थितः ||११७|| स संरुद्धः करोत्याशु साध्मानं गुड्गुडायनम् | सूचीभिरिव निस्तोदं कृच्छ्रोच्छ्वासी तदा नरः ||११८|| नान्नं वाञ्छति नो निद्रामुपैत्यर्तिनिपीडितः | पार्श्वशूलः स विज्ञेयः कफानिलसमुद्भवः ||११९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 83 (120-122) · Śloka 123

தத்ர புஷ்கரமூலாநி ஹிங்கு ஸௌவர்சலஂ விடம் | ஸைந்தவஂ தும்புருஂ பத்யாஂ சூர்ணஂ கத்வா து பாயயேத் ||௧௨௦|| பார்ஶ்வஹத்பஸ்திஶூலேஷு யவக்வாதேந ஸஂயுதம் | ஸர்பிஃ ப்லீஹோதரோக்தஂ வா கதஂ வா ஹிங்குஸஂயுதம் ||௧௨௧|| பீஜபூரகஸாரஂ வா பயஸா ஸஹ ஸாதிதம் | ஏரண்டதைலமதவா மத்யமஸ்துபயோரஸைஃ ||௧௨௨|| போஜயேச்சாபி பயஸா ஜாங்கலேந ரஸேந வா |௧௨௩|

View original

तत्र पुष्करमूलानि हिङ्गु सौवर्चलं विडम् | सैन्धवं तुम्बुरुं पथ्यां चूर्णं कृत्वा तु पाययेत् ||१२०|| पार्श्वहृद्बस्तिशूलेषु यवक्वाथेन संयुतम् | सर्पिः प्लीहोदरोक्तं वा घृतं वा हिङ्गुसंयुतम् ||१२१|| बीजपूरकसारं वा पयसा सह साधितम् | एरण्डतैलमथवा मद्यमस्तुपयोरसैः ||१२२|| भोजयेच्चापि पयसा जाङ्गलेन रसेन वा |१२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 84 (123-125) · Śloka 125

ப்ரகுப்யதி யதா குக்ஷௌ வஹ்நிமாக்ரம்ய மாருதஃ ||௧௨௩|| ததாऽஸ்ய போஜநஂ புக்தஂ ஸோபஸ்தம்பஂ ந பச்யதே | உச்ச்வஸித்யாமஶகதா ஶூலேநாஹந்யதே முஹுஃ ||௧௨௪|| நைவாஸநே ந ஶயநே திஷ்டந் வா லபதே ஸுகம் | குக்ஷிஶூல இதி க்யாதோ வாதாதாமஸமுத்பவஃ ||௧௨௫||

View original

प्रकुप्यति यदा कुक्षौ वह्निमाक्रम्य मारुतः ||१२३|| तदाऽस्य भोजनं भुक्तं सोपस्तम्भं न पच्यते | उच्छ्वसित्यामशकृता शूलेनाहन्यते मुहुः ||१२४|| नैवासने न शयने तिष्ठन् वा लभते सुखम् | कुक्षिशूल इति ख्यातो वातादामसमुद्भवः ||१२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 85 (126) · Śloka 126

வமநஂ காரயேத்தத்ர லங்கயேத்வா யதாபலம் | ஸஂஸர்கபாசநஂ குர்யாதம்லைர்தீபநஸஂயுதைஃ ||௧௨௬||

View original

वमनं कारयेत्तत्र लङ्घयेद्वा यथाबलम् | संसर्गपाचनं कुर्यादम्लैर्दीपनसंयुतैः ||१२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 86 (127) · Śloka 128

நாகரஂ தீப்யகஂ சவ்யஂ ஹிங்கு ஸௌவர்சலஂ விடம் | மாதுலுங்கஸ்ய பீஜாநி ததா ஶ்யாமோருபூகயோஃ ||௧௨௭|| பஹத்யாஃ கண்டகார்யாஶ்ச க்வாதஂ ஶூலஹரஂ பிபேத் |௧௨௮|

View original

नागरं दीप्यकं चव्यं हिङ्गु सौवर्चलं विडम् | मातुलुङ्गस्य बीजानि तथा श्यामोरुबूकयोः ||१२७|| बृहत्याः कण्टकार्याश्च क्वाथं शूलहरं पिबेत् |१२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 87 (128-129) · Śloka 129

வசா ஸௌவர்சலஂ ஹிங்கு குஷ்டஂ ஸாதிவிஷாऽபயா ||௧௨௮|| குடஜஸ்ய ச பீஜாநி ஸத்யஃஶூலஹராணி து | விரேசநே ப்ரயுஞ்ஜீத ஜ்ஞாத்வா தோஷபலாபலம் ||௧௨௯||

View original

वचा सौवर्चलं हिङ्गु कुष्ठं सातिविषाऽभया ||१२८|| कुटजस्य च बीजानि सद्यःशूलहराणि तु | विरेचने प्रयुञ्जीत ज्ञात्वा दोषबलाबलम् ||१२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 88 (130) · Śloka 130

ஸ்நேஹபஸ்தீந்நிரூஹாஂஶ்ச குர்யாத்தோஷநிபர்ஹணாந் |௧௩௦|

View original

स्नेहबस्तीन्निरूहांश्च कुर्याद्दोषनिबर्हणान् |१३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 89 (130) · Śloka 131

உபநாஹாஃ ஸ்நேஹஸேகா தாந்யாம்லபரிஷேசநம் ||௧௩௦|| அவகாஹாஶ்ச ஶஸ்யந்தே யச்சாந்யதபி தத்திதம் |௧௩௧|

View original

उपनाहाः स्नेहसेका धान्याम्लपरिषेचनम् ||१३०|| अवगाहाश्च शस्यन्ते यच्चान्यदपि तद्धितम् |१३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 90 (131-132) · Śloka 132

கபபித்தாவருத்தஸ்து மாருதோ ரஸமூர்ச்சிதஃ ||௧௩௧|| ஹதிஸ்தஃ குருதே ஶூலமுச்ச்வாஸாரோதகஂ பரம் | ஸ ஹச்சூல இதி க்யாதோ ரஸமாருதஸம்பவஃ ||௧௩௨||

View original

कफपित्तावरुद्धस्तु मारुतो रसमूर्च्छितः ||१३१|| हृदिस्थः कुरुते शूलमुच्छ्वासारोधकं परम् | स हृच्छूल इति ख्यातो रसमारुतसम्भवः ||१३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 91 (133) · Śloka 133

தத்ராபி கர்மாபிஹிதஂ யதுக்தஂ ஹத்விகாரிணாம் |௧௩௩|

View original

तत्रापि कर्माभिहितं यदुक्तं हृद्विकारिणाम् |१३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 92 (133-134) · Śloka 134

ஸஂரோதாத் குபிதோ வாயுர்பஸ்திமாவத்ய திஷ்டதி ||௧௩௩|| பஸ்திவங்க்ஷணநாபீஷு ததஃ ஶூலோऽஸ்ய ஜாயதே | விண்மூத்ரவாதஸஂரோதீ பஸ்திஶூலஃ ஸ மாருதாத் ||௧௩௪||

View original

संरोधात् कुपितो वायुर्बस्तिमावृत्य तिष्ठति ||१३३|| बस्तिवङ्क्षणनाभीषु ततः शूलोऽस्य जायते | विण्मूत्रवातसंरोधी बस्तिशूलः स मारुतात् ||१३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 93 (135) · Śloka 135

நாப்யாஂ வங்க்ஷணபார்ஶ்வேஷு குக்ஷௌ மேட்ராந்த்ரமர்தகஃ | மூத்ரமாவத்ய கஹ்ணாதி மூத்ரஶூலஃ ஸ மாருதாத் ||௧௩௫||

View original

नाभ्यां वङ्क्षणपार्श्वेषु कुक्षौ मेढ्रान्त्रमर्दकः | मूत्रमावृत्य गृह्णाति मूत्रशूलः स मारुतात् ||१३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 94 (136-139) · Śloka 139

வாயுஃ ப்ரகுபிதோ யஸ்ய ரூக்ஷாஹாரஸ்ய தேஹிநஃ | மலஂ ருணத்தி கோஷ்டஸ்தஂ மந்தீகத்ய து பாவகம் ||௧௩௬|| ஶூலஂ ஸஞ்ஜநயஂஸ்தீவ்ரஂ ஸ்ரோதாஂஸ்யாவத்ய தஸ்ய ஹி | தக்ஷிணஂ யதி வா வாமஂ குக்ஷிமாதாய ஜாயதே ||௧௩௭|| ஸர்வத்ர வர்ததே க்ஷிப்ரஂ ப்ரமந்நத ஸகோஷவாந் | பிபாஸா வர்ததே தீவ்ரா ப்ரமோ மூர்ச்சா ச ஜாயதே ||௧௩௮|| உச்சாரிதோ மூத்ரிதஶ்ச ந ஶாந்திமதிகச்சதி | விட்ஶூலமேதஜ்ஜாநீயாத்பிஷக் பரமதாருணம் ||௧௩௯||

View original

वायुः प्रकुपितो यस्य रूक्षाहारस्य देहिनः | मलं रुणद्धि कोष्ठस्थं मन्दीकृत्य तु पावकम् ||१३६|| शूलं सञ्जनयंस्तीव्रं स्रोतांस्यावृत्य तस्य हि | दक्षिणं यदि वा वामं कुक्षिमादाय जायते ||१३७|| सर्वत्र वर्धते क्षिप्रं भ्रमन्नथ सघोषवान् | पिपासा वर्धते तीव्रा भ्रमो मूर्च्छा च जायते ||१३८|| उच्चारितो मूत्रितश्च न शान्तिमधिगच्छति | विट्शूलमेतज्जानीयाद्भिषक् परमदारुणम् ||१३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 95 (140-141) · Śloka 141

க்ஷிப்ரஂ தோஷஹரஂ கார்யஂ பிஷஜா ஸாது ஜாநதா | ஸ்வேதநஂ ஶமநஂ சைவ நிரூஹாஃ ஸ்நேஹபஸ்தயஃ ||௧௪௦|| பூர்வோத்திஷ்டாந் பாயயேத யோகாந் கோஷ்டவிஶோதநாந் | உதாவர்தஹராஶ்சாஸ்ய க்ரியாஃ ஸர்வாஃ ஸுகாவஹாஃ ||௧௪௧||

View original

क्षिप्रं दोषहरं कार्यं भिषजा साधु जानता | स्वेदनं शमनं चैव निरूहाः स्नेहबस्तयः ||१४०|| पूर्वोद्दिष्टान् पाययेत योगान् कोष्ठविशोधनान् | उदावर्तहराश्चास्य क्रियाः सर्वाः सुखावहाः ||१४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 96 (142-144) · Śloka 144

அதிமாத்ரஂ யதா புக்தஂ பாவகே மதுதாஂ கதே | ஸ்திரீபூதஂ து தத்கோஷ்டே வாயுராவத்ய திஷ்டதி ||௧௪௨|| அவிபாககதஂ ஹ்யந்நஂ ஶூலஂ தீவ்ரஂ கரோத்யதி | மூர்ச்சாऽऽத்மாநஂ விதாஹஶ்ச ஹதுத்க்லேஶோ விலம்பிகா ||௧௪௩|| விரிச்யதே சர்தயதி கம்பதேऽத விமுஹ்யதி | அவிபாகாத்பவேச்சூலஸ்த்வந்நதோஷஸமுத்பவஃ ||௧௪௪||

View original

अतिमात्रं यदा भुक्तं पावके मृदुतां गते | स्थिरीभूतं तु तत्कोष्ठे वायुरावृत्य तिष्ठति ||१४२|| अविपाकगतं ह्यन्नं शूलं तीव्रं करोत्यति | मूर्च्छाऽऽध्मानं विदाहश्च हृदुत्क्लेशो विलम्बिका ||१४३|| विरिच्यते छर्दयति कम्पतेऽथ विमुह्यति | अविपाकाद्भवेच्छूलस्त्वन्नदोषसमुद्भवः ||१४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 97 (145) · Śloka 145

வமநஂ லங்கநஂ ஸ்வேதஃ பாசநஂ பலவர்தயஃ | க்ஷாராஶ்சூர்ணாநி குடிகாஃ ஶஸ்யந்தே ஶூலநாஶநாஃ ||௧௪௫||

View original

वमनं लङ्घनं स्वेदः पाचनं फलवर्तयः | क्षाराश्चूर्णानि गुटिकाः शस्यन्ते शूलनाशनाः ||१४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 98 (146) · Śloka 146

குல்மாவஸ்தாஃ க்ரியாஃ கார்யா யதாவத் ஸர்வஶூலிநாம் ||௧௪௬||

View original

गुल्मावस्थाः क्रियाः कार्या यथावत् सर्वशूलिनाम् ||१४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 42

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காய சிகித்ஸாதந்த்ரே குல்மப்ரதிஷேதோ நாம (சதுர்தோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) த்விசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ ||௪௨||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते काय चिकित्सातन्त्रे गुल्मप्रतिषेधो नाम (चतुर्थोऽध्यायः, आदितः) द्विचत्वारिंशोऽध्यायः ||४२||

🔊 Audio coming soon

42. gulmapratiṣēdhādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi