41. śōṣapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ ஶோஷப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

அநேகரோகாநுகதோ பஹுரோகபுரோகமஃ | துர்விஜ்ஞேயோ துர்நிவாரஃ ஶோஷோ வ்யாதிர்மஹாபலஃ ||௩||

Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5

ஸஂஶோஷணாத்ரஸாதீநாஂ ஶோஷ இத்யபிதீயதே | க்ரியாக்ஷயகரத்வாச்ச க்ஷய இத்யுச்யதே புநஃ ||௪|| ராஜ்ஞஶ்சந்த்ரமஸோ யஸ்மாதபூதேஷ கிலாமயஃ | தஸ்மாத்தஂ ராஜயக்ஷ்மேதி கேசிதாஹுஃ புநர்ஜநாஃ ||௫||

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

ஸ வ்யஸ்தைர்ஜாயதே தோஷைரிதி கேசித்வதந்தி ஹி |௬|

Adhikarana 5 (6-7) · Śloka 7

ஏகாதஶாநாமேகஸ்மிந் ஸாந்நித்யாத்தந்த்ரயுக்திதஃ ||௬|| க்ரியாணாமவிபாகேந ப்ராகேகோத்பாதநேந ச | ஏக ஏவ மதஃ ஶோஷஃ ஸந்நிபாதாத்மகோ ஹ்யதஃ ||௭||

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

உத்ரேகாத்தத்ர லிங்காநி தோஷாணாஂ நிபதந்தி ஹி |௮|

Adhikarana 7 (8) · Śloka 9

க்ஷயாத்வேகப்ரதீகாதாதாகாதாத்விஷமாஶநாத் ||௮|| ஜாயதே குபிதைர்தோஷைர்வ்யாப்ததேஹஸ்ய தேஹிநஃ |௯|

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

கபப்ரதாநைர்தோஷைர்ஹி ருத்தேஷு ரஸவர்த்மஸு ||௯||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

அதிவ்யவாயிநோ வாऽபி க்ஷீணே ரேதஸ்யநந்தரம் | க்ஷீயந்தே தாதவஃ ஸர்வே ததஃ ஶுஷ்யதி மாநவஃ ||௧௦||

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

பக்தத்வேஷோ ஜ்வரஃ ஶ்வாஸஃ காஸஃ ஶோணிததர்ஶநம் | ஸ்வரபேதஶ்ச ஜாயேத ஷட்ரூபே ராஜயக்ஷ்மணி ||௧௧||

Adhikarana 11 (12-13) · Śloka 13

ஸ்வரபேதோऽநிலாஞ்சூலஂ ஸஂலோசஶ்சாஂஸபார்ஶ்வயோஃ | ஜ்வரோ தாஹோऽதிஸாரஶ்ச பித்தாத்ரக்தஸ்ய சாகமஃ ||௧௨|| ஶிரஸஃ பரிபூர்ணத்வமபக்தச்சந்த ஏவ ச | காஸஃ கண்டஸ்ய சோத்த்வஂஸோ விஜ்ஞேயஃ கபகோபதஃ ||௧௩||

Adhikarana 12 (14-15) · Śloka 15

ஏகாதஶபிரேபிர்வா ஷட்பிர்வாऽபி ஸமந்விதம் | (காஸாதீஸாரபார்ஶ்வார்திஸ்வரபேதாருசிஜ்வரைஃ ||௧௪|| த்ரிபிர்வா பீடிதஂ லிங்கைர்ஜ்வரகாஸாஸகாமயைஃ) | ஜஹ்யாச்சோஷார்திதஂ ஜந்துமிச்சந் ஸுவிபுலஂ யஶஃ ||௧௫||

Adhikarana 13 (16) · Śloka 16

வ்யவாயஶோகஸ்தாவிர்யவ்யாயாமாத்வோபவாஸதஃ | வ்ரணோரஃக்ஷதபீடாப்யாஂ ஶோஷநந்யே வதந்தி ஹி ||௧௬||

Adhikarana 14 (17) · Śloka 17

வ்யவாயஶோஷீ ஶுக்ரஸ்ய க்ஷயலிங்கைருபத்ருதஃ | பாண்டுதேஹோ யதாபூர்வஂ க்ஷீயந்தே சாஸ்ய தாதவஃ ||௧௭||

Adhikarana 15 (18) · Śloka 18

ப்ரத்யாநஶீலஃ ஸ்ரஸ்தாங்கஃ ஶோகஶோஷ்யபி தாதஶஃ | விநா ஶுக்ரக்ஷயகதைர்விகாரைரபிலக்ஷிதஃ ||௧௮||

Adhikarana 16 (19-20) · Śloka 20

ஜராஶோஷீ கஶோ மந்தவீர்யபுத்திபலேந்த்ரியஃ | கம்பநோऽருசிமாந் பிந்நகாஂஸ்யபாத்ரஹதஸ்வரஃ(நஃ) ||௧௯|| ஷ்டீவதி ஶ்லேஷ்மணா ஹீநஂ கௌரவாருசிபீடிதஃ | ஸம்ப்ரஸ்ருதாஸ்யநாஸாக்ஷஃ ஸுப்தரூக்ஷமலச்சவிஃ ||௨௦||

Adhikarana 17 (21) · Śloka 21

அத்வப்ரஶோஷீ ஸ்ரஸ்தாங்கஃ ஸம்பஷ்டபருஷச்சவிஃ | ப்ரஸுப்தகாத்ராவயவஃ ஶுஷ்கக்லோமகலாநநஃ ||௨௧||

Adhikarana 18 (22) · Śloka 22

வ்யாயாமஶோஷீ பூயிஷ்டமேபிரேவ ஸமந்விதஃ | உரஃக்ஷதகதைர்லிங்கைஃ ஸஂயுக்தஶ்ச க்ஷதாத்விநா ||௨௨||

Adhikarana 19 (23) · Śloka 23

ரக்தக்ஷயாத்வேதநாபிஸ்ததைவாஹாரயந்த்ரணாத் | வ்ரணிதஸ்ய பவேச்சோஷஃ ஸ சாஸாத்யதமஃ ஸ்மதஃ ||௨௩||

Adhikarana 20 (24-25) · Śloka 26

வ்யாயாமபாராத்யயநைரபிகாதாதிமைதுநைஃ | கர்மணா சாப்யுரஸ்யேந வக்ஷோ யஸ்ய விதாரிதம் | தஸ்யோரஸி க்ஷதே ரக்தஂ பூயஃ ஶ்லேஷ்மா ச கச்சதி ||௨௪|| காஸமாநஶ்சர்தயேச்ச பீதரக்தாஸிதாருணம் | ஸந்தப்தவக்ஷாஃ ஸோऽத்யர்தஂ தூயநாத்பரிதாம்யதி ||௨௫|| துர்கந்தவதநோச்ச்வாஸோ பிந்நவர்ணஸ்வரோ நரஃ |௨௬|

Adhikarana 21 (26) · Śloka 27

கேஷாஞ்சிதேவஂ ஶோஷோ ஹி காரணைர்பேதமாகதஃ ||௨௬|| ந தத்ர தோஷலிங்காநாஂ ஸமஸ்தாநாஂ நிபாதநம் |௨௭|

Adhikarana 22 (27) · Śloka 27

க்ஷயா ஏவ ஹி தே ஜ்ஞேயாஃ ப்ரத்யேகஂ தாதுஸஞ்ஜ்ஞிதாஃ ||௨௭||

Adhikarana 23 (28) · Śloka 28

சிகித்ஸிதஂ து தேஷாஂ ஹி ப்ராகுக்தஂ தாதுஸங்க்ஷயே ||௨௮||

Adhikarana 24 (29-30) · Śloka 30

ஶ்வாஸாங்கஸாதகபஸஂஸ்ரவதாலுஶோஷச்சர்த்யக்நிஸாதமதபீநஸபாண்டுநித்ராஃ | ஶோஷே பவிஷ்யதி பவந்தி ஸ சாபி ஜந்துஃ ஶுக்லேக்ஷணோ பவதி மாஂஸபரோ ரிரஂஸுஃ ||௨௯|| ஸ்வப்நேஷு காகஶுகஶல்லகிநீலகண்டகத்ராஸ்ததைவ கபயஃ ககலாஸகாஶ்ச | தஂ வாஹயந்தி ஸ நதீர்விஜலாஶ்ச பஶ்யேச்சுஷ்காஂஸ்தரூந் பவநதூமதவார்திதாஂஶ்ச ||௩௦||

Adhikarana 25 (31) · Śloka 31

மஹாஶநஂ க்ஷீயமாணமதீஸாரநிபீடிதம் | ஶூநமுஷ்கோதரஂ சைவ யக்ஷ்மிணஂ பரிவர்ஜயேத் ||௩௧||

Adhikarana 26 (32) · Śloka 32

உபாசரேதாத்மவந்தஂ தீப்தாக்நிமகஶஂ நவம் |௩௨|

Adhikarana 27 (32-33) · Śloka 33

ஸ்திராதிவர்கஸித்தேந கதேநாஜாவிகேந ச ||௩௨|| ஸ்நிக்தஸ்ய மது கர்தவ்யமூர்த்வஂ சாதஶ்ச ஶோதநம் | ஆஸ்தாபநஂ ததா கார்யஂ ஶிரஸஶ்ச விரேசநம் ||௩௩||

Adhikarana 28 (34) · Śloka 34

யவகோதூமஶாலீஂஶ்ச ரஸைர்புஞ்ஜீத ஶோதிதஃ |௩௪|

Adhikarana 29 (34) · Śloka 34

தடேऽக்நௌ பஂஹயேச்சாபி நிவத்தோபத்ரவஂ நரம் ||௩௪||

Adhikarana 30 (35) · Śloka 35

வ்யவாயஶோஷிணஂ ப்ராயோ பஜந்தே வாதஜா கதாஃ | பஂஹணீயோ விதிஸ்தஸ்மை ஹிதஃ ஸ்நிக்தோऽநிலாபஹஃ ||௩௫||

Adhikarana 31 (36-39) · Śloka 39

காகாநுலூகாந்நகுலாந் பிடாலாந் கண்டூபதாந் வ்யாலபிலேஶயாகூந் | கத்ராஂஶ்ச தத்யாத்விவிதைஃ ப்ரவாதைஃ ஸஸைந்தவாந் ஸர்ஷபதைலபஷ்டாந் ||௩௬|| தேயாநி மாஂஸாநி ச ஜாங்கலாநி முத்காடகீஸூபரஸாஶ்ச ஹத்யாஃ | கரோஷ்ட்ரநாகாஶ்வதராஶ்வஜாநி தேயாநி மாஂஸாநி ஸுகல்பிதாநி ||௩௭|| மாஂஸோபதஂஶாஂஶ்ச பிபேதரிஷ்டாந் மார்த்வீகயுக்தாந் மதிராஶ்ச ஸேவ்யாஃ | அர்காமதாக்ஷாரஜலோஷிதேப்யஃ கத்வா யவேப்யோ விவிதாஂஶ்ச பக்ஷ்யாந் ||௩௮|| காதேத், பிபேத் ஸர்பிரஜாவிகஂ வா கஶோ யவாக்வா ஸஹ பக்தகாலே | ஸர்பிர்மதுப்யாஂ த்ரிகடு ப்ரலிஹ்யாச்சவ்யாவிடங்கோபஹிதஂ க்ஷயார்தஃ ||௩௯||

Adhikarana 32 (40) · Śloka 40

மாஂஸாதமாஂஸேஷு கதஂ ச ஸித்தஂ ஶோஷாபஹஂ க்ஷௌத்ரகணாஸமேதம் |௪௦|

Adhikarana 33 (41) · Śloka 41

த்ராக்ஷாஸிதாமாகதிகாவலேஹஃ ஸக்ஷௌத்ரதைலஃ க்ஷயரோககாதீ ||௪௦|| கதேந சாஜேந ஸமாக்ஷிகேண துரங்ககந்தாதிலமாஷசூர்ணம் |௪௧|

Adhikarana 34 (41) · Śloka 41

ஸிதாஶ்வகந்தாமகதோத்பவாநாஂ சூர்ணஂ கதக்ஷௌத்ரயுதஂ ப்ரலிஹ்யாத் ||௪௧||

Adhikarana 35 (42) · Śloka 42

க்ஷீரஂ பிபேத்வாऽப்யத வாஜிகந்தாவிபக்வமேவஂ லபதேऽங்கபுஷ்டிம் |௪௨|

Adhikarana 36 (42) · Śloka 42

ததுத்திதஂ க்ஷீரகதஂ ஸிதாட்யஂ ப்ராதஃ பிபேத்வாऽபி பயோநுபாநம் ||௪௨||

Adhikarana 37 (43) · Śloka 43

உத்ஸாதநே சாபி துரங்ககந்தா யோஜ்யா யவாஶ்சைவ புநர்நவே ச |௪௩|

Adhikarana 38 (43) · Śloka 44

கத்ஸ்நே வஷே தத்குஸுமைஶ்ச ஸித்தஂ ஸர்பிஃ பிபேத்க்ஷௌத்ரயுதஂ ஹிதாஶீ ||௪௩|| யக்ஷ்மாணமேதத் ப்ரபலஂ ச காஸஂ ஶ்வாஸஂ ச ஹந்யாதபி பாண்டுதாஂ ச |௪௪|

Adhikarana 39 (44-45) · Śloka 46

ஶகத்ரஸா கோஶ்வகஜாவ்யஜாநாஂ க்வாதா மிதாஶ்சாபி ததைவ பாகைஃ ||௪௪|| மூர்வாஹரித்ராகதிரத்ருமாணாஂ க்ஷீரஸ்ய பாகஸ்த்வபரோ கதஸ்ய | பாகாந் தஶைதாந் விபசேத்விதிஜ்ஞோ தத்த்வா த்ரிவர்கஂ மதுரஂ ச கத்ஸ்நம் ||௪௫|| கடுத்ரிகஂ சைவ ஸபத்ரதாரு கதோத்தமஂ யக்ஷ்மநிவாரணாய |௪௬|

Adhikarana 40 (46-48) · Śloka 48

த்வே பஞ்சமூல்யௌ வருணஂ கரஞ்ஜஂ பல்லாதகஂ பில்வபுநர்நவே ச ||௪௬|| யவாந் குலத்தாந் பதராணி பார்கீஂ பாடாஂ ஹுதாஶஂ ஸமஹீகதம்பம் | கத்வா கஷாயஂ விபசேத்தி தஸ்ய ஷட்பிர்ஹி பாத்ரைர்கதபாத்ரமேகம் ||௪௭|| வ்யோஷஂ மஹாவக்ஷபயோऽபயாஂ ச சவ்யஂ ஸுராக்யஂ லவணோத்தமஂ ச | ஏதத்தி ஶோஷஂ ஜடராணி சைவ ஹந்யாத் ப்ரமேஹாஂஶ்ச ஸஹாநிலேந ||௪௮||

Adhikarana 41 (49) · Śloka 49

கோஶ்வாவ்யஜேபைணகரோஷ்ட்ரஜாதைஃ ஶகத்ரஸக்ஷீரரஸக்ஷதோத்தைஃ | த்ராக்ஷாஶ்வகந்தாமகதாஸிதாபிஃ ஸித்தஂ கதஂ யக்ஷ்மவிகாரஹாரி ||௪௯||

Adhikarana 42 (50-54) · Śloka 54

ஏலாஜமோதாமலகாபயாக்ஷகாயத்ர்யரிஷ்டாஸநஶாலஸாராந் | விடங்கபல்லாதகசித்ரகோக்ராகடுத்ரிகாம்போதஸுராஷ்ட்ரஜாஂஶ்ச ||௫௦|| பக்த்வா ஜலே தேந பசேத்தி ஸர்பிஸ்தஸ்மிந் ஸுஸித்தே த்வவதாரிதே ச | த்ரிஂஶத்பலாந்யத்ர ஸிதோபலாயா தத்த்வா துகாக்ஷீரிபலாநி ஷட் ச ||௫௧|| ப்ரஸ்தே கதஸ்ய த்விகுணஂ ச தத்யாத் க்ஷௌத்ரஂ ததோ மந்தஹதஂ விதத்யாத் | பலஂ பலஂ ப்ராதரதஃ ப்ரலிஹ்ய பஶ்சாத் பிபேத் க்ஷீரமதந்த்ரிதஶ்ச ||௫௨|| ஏதத்தி மேத்யஂ பரமஂ பவித்ரஂ சக்ஷுஷ்யமாயுஷ்யமதோ யஶஸ்யம் | யக்ஷ்மாணமாஶு வ்யபஹந்தி சைதத் பாண்ட்வாமயஂ சைவ பகந்தரஂ ச ||௫௩|| ஶ்வாஸஂ ச ஹந்தி ஸ்வரபேதகாஸஹத்ப்லீஹகுல்மக்ரஹணீகதாஂஶ்ச | ந சாத்ர கிஞ்சித் பரிவர்ஜநீயஂ ரஸாயநஂ சைததுபாஸ்யமாநம் ||௫௪||

Adhikarana 43 (55) · Śloka 55

ப்லீஹோதரோக்தஂ விஹிதஂ ச ஸர்பிஸ்த்ரீண்யேவ சாந்யாநி ஹிதாநி சாத்ர |௫௫|

Adhikarana 44 (55) · Śloka 55

உபத்ரவாஂஶ்ச ஸ்வரவைகதாதீந் ஜயேத்யதாஸ்வஂ ப்ரஸமீக்ஷ்ய ஶாஸ்த்ரம் ||௫௫||

Adhikarana 45 (56) · Śloka 56

அஜாஶகந்மூத்ரபயோகதாஸங்மாஂஸாலயாநி ப்ரதிஸேவமாநஃ | ஸ்நாநாதிநாநாவிதிநா ஜஹாதி மாஸாதஶேஷஂ நியமேந ஶோஷம் ||௫௬||

Adhikarana 46 (57) · Śloka 57

ரஸோநயோகஂ விதிவத் க்ஷயார்தஃ க்ஷீரேண வா நாகபலாப்ரயோகம் | ஸேவேத வா மாகதிகாவிதாநஂ ததோபயோகஂ ஜதுநோऽஶ்மஜஸ்ய ||௫௭||

Adhikarana 47 (58) · Śloka 58

ஶோகஂ ஸ்த்ரியஂ க்ரோதமஸூயநஂ ச த்யஜே... |௫௮|

Adhikarana 48 (58) · Śloka 58

...துதாராந் விஷயாந் பஜேத | வைத்யாந் த்விஜாதீஂஸ்த்ரிதஶாந் குரூஂஶ்ச வாசஶ்ச புண்யாஃ ஶணுயாத்த்விஜேப்யஃ ||௫௮||

Adhikarana puShpikA · Śloka 41

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரே (ததீயோऽத்யாயஃ, ஆதித) ஏகசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ ||௪௧||