Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో హిక్కాప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातो हिक्काप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో హిక్కాప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
अथातो हिक्काप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
విదాహిగురువిష్టంభిరూక్షాభిష్యందిభోజనైః | శీతపానాసనస్థానరజోధూమానిలానలైః ||3|| వ్యాయామకర్మభారాధ్వవేగాఘాతాపతర్పణైః | ఆమాదోషాభిఘాతస్త్రీక్షయదోషప్రపీడనైః ||4|| విషమాశనాధ్యనశనైస్తథా సమశనైరపి | హిక్కా శ్వాసశ్చ కాసశ్చ నృణాం సముపజాయతే ||5||
विदाहिगुरुविष्टम्भिरूक्षाभिष्यन्दिभोजनैः | शीतपानासनस्थानरजोधूमानिलानलैः ||३|| व्यायामकर्मभाराध्ववेगाघातापतर्पणैः | आमादोषाभिघातस्त्रीक्षयदोषप्रपीडनैः ||४|| विषमाशनाध्यनशनैस्तथा समशनैरपि | हिक्का श्वासश्च कासश्च नृणां समुपजायते ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
ముహుర్ముహుర్వాయరుదేతి సస్వనో యకృత్ప్లిహాంత్రాణి ముఖాదివాక్షిపన్ | స ఘోషవానాశు హినస్త్యసూన్ యతస్తతస్తు హిక్కేతి భిషగ్భిరుచ్యతే ||6||
मुहुर्मुहुर्वायरुदेति सस्वनो यकृत्प्लिहान्त्राणि मुखादिवाक्षिपन् | स घोषवानाशु हिनस्त्यसून् यतस्ततस्तु हिक्केति भिषग्भिरुच्यते ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
అన్నజాం యమలాం క్షుద్రాం గంభీరాం మహతీం తథా | వాయుః కఫేనానుగతః పంచ హిక్కాః కరోతి హి ||7||
अन्नजां यमलां क्षुद्रां गम्भीरां महतीं तथा | वायुः कफेनानुगतः पञ्च हिक्काः करोति हि ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
ముఖం కషాయమరతిర్గౌరవం కంఠవక్షసోః | పూర్వరూపాణి హిక్కానామాటోపో జఠరస్య చ ||8||
मुखं कषायमरतिर्गौरवं कण्ठवक्षसोः | पूर्वरूपाणि हिक्कानामाटोपो जठरस्य च ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 10
త్వరమాణస్య చాహారం భుంజానస్యాథవా ఘనం | వాయురన్నైరవస్తీర్ణః కటుకైరర్దితో భృశం ||9|| హిక్కయత్యూర్ధ్వగో భూత్వా తాం విద్యాదన్నజాం భిషక్ |10|
त्वरमाणस्य चाहारं भुञ्जानस्याथवा घनम् | वायुरन्नैरवस्तीर्णः कटुकैरर्दितो भृशम् ||९|| हिक्कयत्यूर्ध्वगो भूत्वा तां विद्यादन्नजां भिषक् |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 11
చిరేణ యమలైర్వేగైర్యా హిక్కా సంప్రవర్తతే ||10|| కంపయంతీ శిరోగ్రీవం యమలాం తాం వినిర్దిశేత్ |11|
चिरेण यमलैर्वेगैर्या हिक्का सम्प्रवर्तते ||१०|| कम्पयन्ती शिरोग्रीवं यमलां तां विनिर्दिशेत् |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 12
వికృష్టకాలైర్యా వేగైర్మందైః సమభివర్తతే ||11|| క్షుద్రికా నామ సా హిక్కా జత్రుమూలాత్ ప్రధావితా |12|
विकृष्टकालैर्या वेगैर्मन्दैः समभिवर्तते ||११|| क्षुद्रिका नाम सा हिक्का जत्रुमूलात् प्रधाविता |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12-13) · Śloka 13
నాభిప్రవృత్తా యా హిక్కా ఘోరా గంభీరనాదినీ ||12|| శుష్కౌష్ఠకంఠజిహ్వాస్యశ్వాసపార్శ్వరుజాకరీ | అనేకోపద్రవయుతా గంభీరా నామ సా స్మృతా ||13||
नाभिप्रवृत्ता या हिक्का घोरा गम्भीरनादिनी ||१२|| शुष्कौष्ठकण्ठजिह्वास्यश्वासपार्श्वरुजाकरी | अनेकोपद्रवयुता गम्भीरा नाम सा स्मृता ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
మర్మాణ్యాపీడయంతీవ సతతం యా ప్రవర్తతే | దేహమాయమ్య వేగేన ఘోషయత్యతితృష్యతః | మహాహిక్కేతి సా జ్ఞేయా సర్వగాత్రప్రకంపినీ ||14||
मर्माण्यापीडयन्तीव सततं या प्रवर्तते | देहमायम्य वेगेन घोषयत्यतितृष्यतः | महाहिक्केति सा ज्ञेया सर्वगात्रप्रकम्पिनी ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
ఆయమ్యతే హిక్కాఽతోంగాని యస్య దృష్టిశ్చోర్ధ్వం తామ్యతే యస్య గాఢం | క్షీణోఽన్నద్విట్ కాసతే యశ్చ హిక్కీ తౌ ద్వావంత్యౌ వర్జయేద్ధిక్కమానౌ ||15||
आयम्यते हिक्काऽतोङ्गानि यस्य दृष्टिश्चोर्ध्वं ताम्यते यस्य गाढम् | क्षीणोऽन्नद्विट् कासते यश्च हिक्की तौ द्वावन्त्यौ वर्जयेद्धिक्कमानौ ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ప్రాణాయామోద్వేజనత్రాసనాని సూచీతోదైః సంభ్రమశ్చాత్ర శస్తః |16|
प्राणायामोद्वेजनत्रासनानि सूचीतोदैः सम्भ्रमश्चात्र शस्तः |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
యష్ట్యాహ్వం వా మాక్షికేణావపీడే పిప్పల్యో వా శర్కరాచూర్ణయుక్తాః ||16||
यष्ट्याह्वं वा माक्षिकेणावपीडे पिप्पल्यो वा शर्कराचूर्णयुक्ताः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
సర్పిః కోష్ణం క్షీరమిక్షో రసో వా నాతిక్షీణే ఛర్దనం శాంతిహేతోః |17|
सर्पिः कोष्णं क्षीरमिक्षो रसो वा नातिक्षीणे छर्दनं शान्तिहेतोः |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (17) · Śloka 18
నారీపయఃపిష్టమశుక్లచందనం ఘృతం సుఖోష్ణం చ ససైంధవం తథా ||17|| చూర్ణీకృతం సైంధవమంభసాఽథవా నిహంతి హిక్కాం చ హితం చ నస్యతః |18|
नारीपयःपिष्टमशुक्लचन्दनं घृतं सुखोष्णं च ससैन्धवं तथा ||१७|| चूर्णीकृतं सैन्धवमम्भसाऽथवा निहन्ति हिक्कां च हितं च नस्यतः |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (18) · Śloka 19
యుంజ్యాద్ధూమం శాలనిర్యాసజాతం నైపాలం వా గోవిషాణోద్భవం వా ||18|| సర్పిఃస్నిగ్ధైశ్చర్మబాలైః కృతం వా హిక్కాస్థానే స్వేదనం చాపి కార్యం |19|
युञ्ज्याद्धूमं शालनिर्यासजातं नैपालं वा गोविषाणोद्भवं वा ||१८|| सर्पिःस्निग्धैश्चर्मबालैः कृतं वा हिक्कास्थाने स्वेदनं चापि कार्यम् |१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (19-20) · Śloka 21
క్షౌద్రోపేతం గైరికం కాంచనాహ్వం లిహ్యాద్భస్మ గ్రామ్యసత్త్వాస్థిజం వా ||19|| తద్వచ్ఛ్వావిన్మేషగోశల్య(ల్ల)కానాం రోమాణ్యంతర్ధూమదగ్ధాని చాత్ర | మధ్వాజ్యాక్తం బర్హిపత్రప్రసూతమేవం భస్మౌదుంబరం తైల్వకం వా ||20|| స్వర్జిక్షారం బీజపూరాద్రసేన క్షౌద్రోపేతం హంతి లీఢ్వాఽఽశు హిక్కాం |21|
क्षौद्रोपेतं गैरिकं काञ्चनाह्वं लिह्याद्भस्म ग्राम्यसत्त्वास्थिजं वा ||१९|| तद्वच्छ्वाविन्मेषगोशल्य(ल्ल)कानां रोमाण्यन्तर्धूमदग्धानि चात्र | मध्वाज्याक्तं बर्हिपत्रप्रसूतमेवं भस्मौदुम्बरं तैल्वकं वा ||२०|| स्वर्जिक्षारं बीजपूराद्रसेन क्षौद्रोपेतं हन्ति लीढ्वाऽऽशु हिक्काम् |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (21) · Śloka 21
సర్పిఃస్నిగ్ధా ఘ్నంతి హిక్కాం యవాగ్వః కోష్ణగ్రాసాః పాయసో వా సుఖోష్ణః ||21||
सर्पिःस्निग्धा घ्नन्ति हिक्कां यवाग्वः कोष्णग्रासाः पायसो वा सुखोष्णः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (22) · Śloka 22
శుంఠీతోయే సాధితం క్షీరమాజం తద్వత్ పీతం శర్కరాసంయుతం వా | ఆతృప్తేర్వా సేవ్యమానం నిహన్యాద్ ఘ్రాతం హిక్కామాశు మూత్రం త్వజావ్యోః ||22||
शुण्ठीतोये साधितं क्षीरमाजं तद्वत् पीतं शर्करासंयुतं वा | आतृप्तेर्वा सेव्यमानं निहन्याद् घ्रातं हिक्कामाशु मूत्रं त्वजाव्योः ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (23) · Śloka 23
సపూతికీటం లశునోగ్రగంధాహింగ్వబ్జమాచూర్ణ్య సుభావితం తత్ |23|
सपूतिकीटं लशुनोग्रगन्धाहिङ्ग्वब्जमाचूर्ण्य सुभावितं तत् |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (23) · Śloka 23
క్షౌద్రం సితాం వారణకేశరం చ పిబేద్రసేనేక్షుమధూకజేన ||23||
क्षौद्रं सितां वारणकेशरं च पिबेद्रसेनेक्षुमधूकजेन ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (24) · Śloka 24
పిబేత్ పలం వా లవణోత్తమస్య ద్వాభ్యాం పలాభ్యాం హవిషః సమగ్రం |24|
पिबेत् पलं वा लवणोत्तमस्य द्वाभ्यां पलाभ्यां हविषः समग्रम् |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (24-25) · Śloka 25
హరీతకీం కోష్ణజలానుపానాం పిబేద్ఘృతం క్షారమధూపపన్నం ||24|| రసం కపిత్థాన్మధుపిప్పలీభ్యాం శుక్తిప్రమాణం ప్రపిబేత్ సుఖాయ ||25||
हरीतकीं कोष्णजलानुपानां पिबेद्घृतं क्षारमधूपपन्नम् ||२४|| रसं कपित्थान्मधुपिप्पलीभ्यां शुक्तिप्रमाणं प्रपिबेत् सुखाय ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (26) · Śloka 26
కృష్ణాం సితాం చామలకం చ లీఢం సశృంగవేరం మధునాఽథవాఽపి | కోలాస్థిమజ్జాంజనలాజచూర్ణం హిక్కా నిహన్యాన్మధునాఽవలీఢం ||26||
कृष्णां सितां चामलकं च लीढं सशृङ्गवेरं मधुनाऽथवाऽपि | कोलास्थिमज्जाञ्जनलाजचूर्णं हिक्का निहन्यान्मधुनाऽवलीढम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (27-28) · Śloka 28
పాటలాయాః ఫలం పుష్పం గైరికం కటురోహిణీ | ఖర్జూరమధ్యం మాగధ్యః కాశీశం దధినామ చ ||27|| చత్వార ఏతే యోగాః స్యుః ప్రతిపాదప్రదర్శితాః | మధుద్వితీయాః కర్తవ్యాస్తే హిక్కాసు విజానతా ||28||
पाटलायाः फलं पुष्पं गैरिकं कटुरोहिणी | खर्जूरमध्यं मागध्यः काशीशं दधिनाम च ||२७|| चत्वार एते योगाः स्युः प्रतिपादप्रदर्शिताः | मधुद्वितीयाः कर्तव्यास्ते हिक्कासु विजानता ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (29) · Śloka 29
కపోతపారావతలావశ(ల్ల)కశ్వదంష్ట్రగోధావృషదంశజాన్ రసాన్ | పిబేత్ ఫలామ్లానహిమాన్ ససైంధవాన్ స్నిగ్ధాంస్తథైవర్ష్యమృగద్విజోద్భవాన్ ||29||
कपोतपारावतलावश(ल्ल)कश्वदंष्ट्रगोधावृषदंशजान् रसान् | पिबेत् फलाम्लानहिमान् ससैन्धवान् स्निग्धांस्तथैवर्ष्यमृगद्विजोद्भवान् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (30) · Śloka 30
విరేచనం పథ్యతమం ససైంధవం ఘృతం సుఖోష్ణం చ సితోపలాయుతం | సదాగతావూర్ధ్వగతేఽనువాసనం వదంతి కేచిచ్చ హితాయ హిక్కినాం ||30||
विरेचनं पथ्यतमं ससैन्धवं घृतं सुखोष्णं च सितोपलायुतम् | सदागतावूर्ध्वगतेऽनुवासनं वदन्ति केचिच्च हिताय हिक्किनाम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 50
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కాయచికిత్సాతంత్రే హిక్కాప్రతిషేధో నామ (ద్వాదశోఽధ్యాయః, ఆదితః) పంచాశత్తమోఽధ్యాయః ||50||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे हिक्काप्रतिषेधो नाम (द्वादशोऽध्यायः, आदितः) पञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५०||
🔊 Audio coming soon