Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ ഹിക്കാപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो हिक्काप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
50. hikkāpratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
വിദാഹിഗുരുവിഷ്ടമ്ഭിരൂക്ഷാഭിഷ്യന്ദിഭോജനൈഃ | ശീതപാനാസനസ്ഥാനരജോധൂമാനിലാനലൈഃ ||൩|| വ്യായാമകര്മഭാരാധ്വവേഗാഘാതാപതര്പണൈഃ | ആമാദോഷാഭിഘാതസ്ത്രീക്ഷയദോഷപ്രപീഡനൈഃ ||൪|| വിഷമാശനാധ്യനശനൈസ്തഥാ സമശനൈരപി | ഹിക്കാ ശ്വാസശ്ച കാസശ്ച നൃണാം സമുപജായതേ ||൫||
View original
विदाहिगुरुविष्टम्भिरूक्षाभिष्यन्दिभोजनैः | शीतपानासनस्थानरजोधूमानिलानलैः ||३|| व्यायामकर्मभाराध्ववेगाघातापतर्पणैः | आमादोषाभिघातस्त्रीक्षयदोषप्रपीडनैः ||४|| विषमाशनाध्यनशनैस्तथा समशनैरपि | हिक्का श्वासश्च कासश्च नृणां समुपजायते ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
മുഹുര്മുഹുര്വായരുദേതി സസ്വനോ യകൃത്പ്ലിഹാന്ത്രാണി മുഖാദിവാക്ഷിപന് | സ ഘോഷവാനാശു ഹിനസ്ത്യസൂന് യതസ്തതസ്തു ഹിക്കേതി ഭിഷഗ്ഭിരുച്യതേ ||൬||
View original
मुहुर्मुहुर्वायरुदेति सस्वनो यकृत्प्लिहान्त्राणि मुखादिवाक्षिपन् | स घोषवानाशु हिनस्त्यसून् यतस्ततस्तु हिक्केति भिषग्भिरुच्यते ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
അന്നജാം യമലാം ക്ഷുദ്രാം ഗമ്ഭീരാം മഹതീം തഥാ | വായുഃ കഫേനാനുഗതഃ പഞ്ച ഹിക്കാഃ കരോതി ഹി ||൭||
View original
अन्नजां यमलां क्षुद्रां गम्भीरां महतीं तथा | वायुः कफेनानुगतः पञ्च हिक्काः करोति हि ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
മുഖം കഷായമരതിര്ഗൌരവം കണ്ഠവക്ഷസോഃ | പൂര്വരൂപാണി ഹിക്കാനാമാടോപോ ജഠരസ്യ ച ||൮||
View original
मुखं कषायमरतिर्गौरवं कण्ठवक्षसोः | पूर्वरूपाणि हिक्कानामाटोपो जठरस्य च ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 10
ത്വരമാണസ്യ ചാഹാരം ഭുഞ്ജാനസ്യാഥവാ ഘനമ് | വായുരന്നൈരവസ്തീര്ണഃ കടുകൈരര്ദിതോ ഭൃശമ് ||൯|| ഹിക്കയത്യൂര്ധ്വഗോ ഭൂത്വാ താം വിദ്യാദന്നജാം ഭിഷക് |൧൦|
View original
त्वरमाणस्य चाहारं भुञ्जानस्याथवा घनम् | वायुरन्नैरवस्तीर्णः कटुकैरर्दितो भृशम् ||९|| हिक्कयत्यूर्ध्वगो भूत्वा तां विद्यादन्नजां भिषक् |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 11
ചിരേണ യമലൈര്വേഗൈര്യാ ഹിക്കാ സമ്പ്രവര്തതേ ||൧൦|| കമ്പയന്തീ ശിരോഗ്രീവം യമലാം താം വിനിര്ദിശേത് |൧൧|
View original
चिरेण यमलैर्वेगैर्या हिक्का सम्प्रवर्तते ||१०|| कम्पयन्ती शिरोग्रीवं यमलां तां विनिर्दिशेत् |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 12
വികൃഷ്ടകാലൈര്യാ വേഗൈര്മന്ദൈഃ സമഭിവര്തതേ ||൧൧|| ക്ഷുദ്രികാ നാമ സാ ഹിക്കാ ജത്രുമൂലാത് പ്രധാവിതാ |൧൨|
View original
विकृष्टकालैर्या वेगैर्मन्दैः समभिवर्तते ||११|| क्षुद्रिका नाम सा हिक्का जत्रुमूलात् प्रधाविता |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12-13) · Śloka 13
നാഭിപ്രവൃത്താ യാ ഹിക്കാ ഘോരാ ഗമ്ഭീരനാദിനീ ||൧൨|| ശുഷ്കൌഷ്ഠകണ്ഠജിഹ്വാസ്യശ്വാസപാര്ശ്വരുജാകരീ | അനേകോപദ്രവയുതാ ഗമ്ഭീരാ നാമ സാ സ്മൃതാ ||൧൩||
View original
नाभिप्रवृत्ता या हिक्का घोरा गम्भीरनादिनी ||१२|| शुष्कौष्ठकण्ठजिह्वास्यश्वासपार्श्वरुजाकरी | अनेकोपद्रवयुता गम्भीरा नाम सा स्मृता ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
മര്മാണ്യാപീഡയന്തീവ സതതം യാ പ്രവര്തതേ | ദേഹമായമ്യ വേഗേന ഘോഷയത്യതിതൃഷ്യതഃ | മഹാഹിക്കേതി സാ ജ്ഞേയാ സര്വഗാത്രപ്രകമ്പിനീ ||൧൪||
View original
मर्माण्यापीडयन्तीव सततं या प्रवर्तते | देहमायम्य वेगेन घोषयत्यतितृष्यतः | महाहिक्केति सा ज्ञेया सर्वगात्रप्रकम्पिनी ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
ആയമ്യതേ ഹിക്കാऽതോങ്ഗാനി യസ്യ ദൃഷ്ടിശ്ചോര്ധ്വം താമ്യതേ യസ്യ ഗാഢമ് | ക്ഷീണോऽന്നദ്വിട് കാസതേ യശ്ച ഹിക്കീ തൌ ദ്വാവന്ത്യൌ വര്ജയേദ്ധിക്കമാനൌ ||൧൫||
View original
आयम्यते हिक्काऽतोङ्गानि यस्य दृष्टिश्चोर्ध्वं ताम्यते यस्य गाढम् | क्षीणोऽन्नद्विट् कासते यश्च हिक्की तौ द्वावन्त्यौ वर्जयेद्धिक्कमानौ ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
പ്രാണായാമോദ്വേജനത്രാസനാനി സൂചീതോദൈഃ സമ്ഭ്രമശ്ചാത്ര ശസ്തഃ |൧൬|
View original
प्राणायामोद्वेजनत्रासनानि सूचीतोदैः सम्भ्रमश्चात्र शस्तः |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
യഷ്ട്യാഹ്വം വാ മാക്ഷികേണാവപീഡേ പിപ്പല്യോ വാ ശര്കരാചൂര്ണയുക്താഃ ||൧൬||
View original
यष्ट्याह्वं वा माक्षिकेणावपीडे पिप्पल्यो वा शर्कराचूर्णयुक्ताः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
സര്പിഃ കോഷ്ണം ക്ഷീരമിക്ഷോ രസോ വാ നാതിക്ഷീണേ ഛര്ദനം ശാന്തിഹേതോഃ |൧൭|
View original
सर्पिः कोष्णं क्षीरमिक्षो रसो वा नातिक्षीणे छर्दनं शान्तिहेतोः |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (17) · Śloka 18
നാരീപയഃപിഷ്ടമശുക്ലചന്ദനം ഘൃതം സുഖോഷ്ണം ച സസൈന്ധവം തഥാ ||൧൭|| ചൂര്ണീകൃതം സൈന്ധവമമ്ഭസാऽഥവാ നിഹന്തി ഹിക്കാം ച ഹിതം ച നസ്യതഃ |൧൮|
View original
नारीपयःपिष्टमशुक्लचन्दनं घृतं सुखोष्णं च ससैन्धवं तथा ||१७|| चूर्णीकृतं सैन्धवमम्भसाऽथवा निहन्ति हिक्कां च हितं च नस्यतः |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (18) · Śloka 19
യുഞ്ജ്യാദ്ധൂമം ശാലനിര്യാസജാതം നൈപാലം വാ ഗോവിഷാണോദ്ഭവം വാ ||൧൮|| സര്പിഃസ്നിഗ്ധൈശ്ചര്മബാലൈഃ കൃതം വാ ഹിക്കാസ്ഥാനേ സ്വേദനം ചാപി കാര്യമ് |൧൯|
View original
युञ्ज्याद्धूमं शालनिर्यासजातं नैपालं वा गोविषाणोद्भवं वा ||१८|| सर्पिःस्निग्धैश्चर्मबालैः कृतं वा हिक्कास्थाने स्वेदनं चापि कार्यम् |१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (19-20) · Śloka 21
ക്ഷൌദ്രോപേതം ഗൈരികം കാഞ്ചനാഹ്വം ലിഹ്യാദ്ഭസ്മ ഗ്രാമ്യസത്ത്വാസ്ഥിജം വാ ||൧൯|| തദ്വച്ഛ്വാവിന്മേഷഗോശല്യ(ല്ല)കാനാം രോമാണ്യന്തര്ധൂമദഗ്ധാനി ചാത്ര | മധ്വാജ്യാക്തം ബര്ഹിപത്രപ്രസൂതമേവം ഭസ്മൌദുമ്ബരം തൈല്വകം വാ ||൨൦|| സ്വര്ജിക്ഷാരം ബീജപൂരാദ്രസേന ക്ഷൌദ്രോപേതം ഹന്തി ലീഢ്വാऽऽശു ഹിക്കാമ് |൨൧|
View original
क्षौद्रोपेतं गैरिकं काञ्चनाह्वं लिह्याद्भस्म ग्राम्यसत्त्वास्थिजं वा ||१९|| तद्वच्छ्वाविन्मेषगोशल्य(ल्ल)कानां रोमाण्यन्तर्धूमदग्धानि चात्र | मध्वाज्याक्तं बर्हिपत्रप्रसूतमेवं भस्मौदुम्बरं तैल्वकं वा ||२०|| स्वर्जिक्षारं बीजपूराद्रसेन क्षौद्रोपेतं हन्ति लीढ्वाऽऽशु हिक्काम् |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (21) · Śloka 21
സര്പിഃസ്നിഗ്ധാ ഘ്നന്തി ഹിക്കാം യവാഗ്വഃ കോഷ്ണഗ്രാസാഃ പായസോ വാ സുഖോഷ്ണഃ ||൨൧||
View original
सर्पिःस्निग्धा घ्नन्ति हिक्कां यवाग्वः कोष्णग्रासाः पायसो वा सुखोष्णः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (22) · Śloka 22
ശുണ്ഠീതോയേ സാധിതം ക്ഷീരമാജം തദ്വത് പീതം ശര്കരാസംയുതം വാ | ആതൃപ്തേര്വാ സേവ്യമാനം നിഹന്യാദ് ഘ്രാതം ഹിക്കാമാശു മൂത്രം ത്വജാവ്യോഃ ||൨൨||
View original
शुण्ठीतोये साधितं क्षीरमाजं तद्वत् पीतं शर्करासंयुतं वा | आतृप्तेर्वा सेव्यमानं निहन्याद् घ्रातं हिक्कामाशु मूत्रं त्वजाव्योः ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (23) · Śloka 23
സപൂതികീടം ലശുനോഗ്രഗന്ധാഹിങ്ഗ്വബ്ജമാചൂര്ണ്യ സുഭാവിതം തത് |൨൩|
View original
सपूतिकीटं लशुनोग्रगन्धाहिङ्ग्वब्जमाचूर्ण्य सुभावितं तत् |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (23) · Śloka 23
ക്ഷൌദ്രം സിതാം വാരണകേശരം ച പിബേദ്രസേനേക്ഷുമധൂകജേന ||൨൩||
View original
क्षौद्रं सितां वारणकेशरं च पिबेद्रसेनेक्षुमधूकजेन ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (24) · Śloka 24
പിബേത് പലം വാ ലവണോത്തമസ്യ ദ്വാഭ്യാം പലാഭ്യാം ഹവിഷഃ സമഗ്രമ് |൨൪|
View original
पिबेत् पलं वा लवणोत्तमस्य द्वाभ्यां पलाभ्यां हविषः समग्रम् |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (24-25) · Śloka 25
ഹരീതകീം കോഷ്ണജലാനുപാനാം പിബേദ്ഘൃതം ക്ഷാരമധൂപപന്നമ് ||൨൪|| രസം കപിത്ഥാന്മധുപിപ്പലീഭ്യാം ശുക്തിപ്രമാണം പ്രപിബേത് സുഖായ ||൨൫||
View original
हरीतकीं कोष्णजलानुपानां पिबेद्घृतं क्षारमधूपपन्नम् ||२४|| रसं कपित्थान्मधुपिप्पलीभ्यां शुक्तिप्रमाणं प्रपिबेत् सुखाय ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (26) · Śloka 26
കൃഷ്ണാം സിതാം ചാമലകം ച ലീഢം സശൃങ്ഗവേരം മധുനാऽഥവാऽപി | കോലാസ്ഥിമജ്ജാഞ്ജനലാജചൂര്ണം ഹിക്കാ നിഹന്യാന്മധുനാऽവലീഢമ് ||൨൬||
View original
कृष्णां सितां चामलकं च लीढं सशृङ्गवेरं मधुनाऽथवाऽपि | कोलास्थिमज्जाञ्जनलाजचूर्णं हिक्का निहन्यान्मधुनाऽवलीढम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (27-28) · Śloka 28
പാടലായാഃ ഫലം പുഷ്പം ഗൈരികം കടുരോഹിണീ | ഖര്ജൂരമധ്യം മാഗധ്യഃ കാശീശം ദധിനാമ ച ||൨൭|| ചത്വാര ഏതേ യോഗാഃ സ്യുഃ പ്രതിപാദപ്രദര്ശിതാഃ | മധുദ്വിതീയാഃ കര്തവ്യാസ്തേ ഹിക്കാസു വിജാനതാ ||൨൮||
View original
पाटलायाः फलं पुष्पं गैरिकं कटुरोहिणी | खर्जूरमध्यं मागध्यः काशीशं दधिनाम च ||२७|| चत्वार एते योगाः स्युः प्रतिपादप्रदर्शिताः | मधुद्वितीयाः कर्तव्यास्ते हिक्कासु विजानता ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (29) · Śloka 29
കപോതപാരാവതലാവശ(ല്ല)കശ്വദംഷ്ട്രഗോധാവൃഷദംശജാന് രസാന് | പിബേത് ഫലാമ്ലാനഹിമാന് സസൈന്ധവാന് സ്നിഗ്ധാംസ്തഥൈവര്ഷ്യമൃഗദ്വിജോദ്ഭവാന് ||൨൯||
View original
कपोतपारावतलावश(ल्ल)कश्वदंष्ट्रगोधावृषदंशजान् रसान् | पिबेत् फलाम्लानहिमान् ससैन्धवान् स्निग्धांस्तथैवर्ष्यमृगद्विजोद्भवान् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (30) · Śloka 30
വിരേചനം പഥ്യതമം സസൈന്ധവം ഘൃതം സുഖോഷ്ണം ച സിതോപലായുതമ് | സദാഗതാവൂര്ധ്വഗതേऽനുവാസനം വദന്തി കേചിച്ച ഹിതായ ഹിക്കിനാമ് ||൩൦||
View original
विरेचनं पथ्यतमं ससैन्धवं घृतं सुखोष्णं च सितोपलायुतम् | सदागतावूर्ध्वगतेऽनुवासनं वदन्ति केचिच्च हिताय हिक्किनाम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 50
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കായചികിത്സാതന്ത്രേ ഹിക്കാപ്രതിഷേധോ നാമ (ദ്വാദശോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) പഞ്ചാശത്തമോऽധ്യായഃ ||൫൦||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे हिक्काप्रतिषेधो नाम (द्वादशोऽध्यायः, आदितः) पञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५०||
🔊 Audio coming soon