50. hikkāpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ಹಿಕ್ಕಾಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5

ವಿದಾಹಿಗುರುವಿಷ್ಟಮ್ಭಿರೂಕ್ಷಾಭಿಷ್ಯನ್ದಿಭೋಜನೈಃ | ಶೀತಪಾನಾಸನಸ್ಥಾನರಜೋಧೂಮಾನಿಲಾನಲೈಃ ||೩|| ವ್ಯಾಯಾಮಕರ್ಮಭಾರಾಧ್ವವೇಗಾಘಾತಾಪತರ್ಪಣೈಃ | ಆಮಾದೋಷಾಭಿಘಾತಸ್ತ್ರೀಕ್ಷಯದೋಷಪ್ರಪೀಡನೈಃ ||೪|| ವಿಷಮಾಶನಾಧ್ಯನಶನೈಸ್ತಥಾ ಸಮಶನೈರಪಿ | ಹಿಕ್ಕಾ ಶ್ವಾಸಶ್ಚ ಕಾಸಶ್ಚ ನೃಣಾಂ ಸಮುಪಜಾಯತೇ ||೫||

Adhikarana 3 (6) · Śloka 6

ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ವಾಯರುದೇತಿ ಸಸ್ವನೋ ಯಕೃತ್ಪ್ಲಿಹಾನ್ತ್ರಾಣಿ ಮುಖಾದಿವಾಕ್ಷಿಪನ್ | ಸ ಘೋಷವಾನಾಶು ಹಿನಸ್ತ್ಯಸೂನ್ ಯತಸ್ತತಸ್ತು ಹಿಕ್ಕೇತಿ ಭಿಷಗ್ಭಿರುಚ್ಯತೇ ||೬||

Adhikarana 4 (7) · Śloka 7

ಅನ್ನಜಾಂ ಯಮಲಾಂ ಕ್ಷುದ್ರಾಂ ಗಮ್ಭೀರಾಂ ಮಹತೀಂ ತಥಾ | ವಾಯುಃ ಕಫೇನಾನುಗತಃ ಪಞ್ಚ ಹಿಕ್ಕಾಃ ಕರೋತಿ ಹಿ ||೭||

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

ಮುಖಂ ಕಷಾಯಮರತಿರ್ಗೌರವಂ ಕಣ್ಠವಕ್ಷಸೋಃ | ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ ಹಿಕ್ಕಾನಾಮಾಟೋಪೋ ಜಠರಸ್ಯ ಚ ||೮||

Adhikarana 6 (9) · Śloka 10

ತ್ವರಮಾಣಸ್ಯ ಚಾಹಾರಂ ಭುಞ್ಜಾನಸ್ಯಾಥವಾ ಘನಮ್ | ವಾಯುರನ್ನೈರವಸ್ತೀರ್ಣಃ ಕಟುಕೈರರ್ದಿತೋ ಭೃಶಮ್ ||೯|| ಹಿಕ್ಕಯತ್ಯೂರ್ಧ್ವಗೋ ಭೂತ್ವಾ ತಾಂ ವಿದ್ಯಾದನ್ನಜಾಂ ಭಿಷಕ್ |೧೦|

Adhikarana 7 (10) · Śloka 11

ಚಿರೇಣ ಯಮಲೈರ್ವೇಗೈರ್ಯಾ ಹಿಕ್ಕಾ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ ||೧೦|| ಕಮ್ಪಯನ್ತೀ ಶಿರೋಗ್ರೀವಂ ಯಮಲಾಂ ತಾಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ |೧೧|

Adhikarana 8 (11) · Śloka 12

ವಿಕೃಷ್ಟಕಾಲೈರ್ಯಾ ವೇಗೈರ್ಮನ್ದೈಃ ಸಮಭಿವರ್ತತೇ ||೧೧|| ಕ್ಷುದ್ರಿಕಾ ನಾಮ ಸಾ ಹಿಕ್ಕಾ ಜತ್ರುಮೂಲಾತ್ ಪ್ರಧಾವಿತಾ |೧೨|

Adhikarana 9 (12-13) · Śloka 13

ನಾಭಿಪ್ರವೃತ್ತಾ ಯಾ ಹಿಕ್ಕಾ ಘೋರಾ ಗಮ್ಭೀರನಾದಿನೀ ||೧೨|| ಶುಷ್ಕೌಷ್ಠಕಣ್ಠಜಿಹ್ವಾಸ್ಯಶ್ವಾಸಪಾರ್ಶ್ವರುಜಾಕರೀ | ಅನೇಕೋಪದ್ರವಯುತಾ ಗಮ್ಭೀರಾ ನಾಮ ಸಾ ಸ್ಮೃತಾ ||೧೩||

Adhikarana 10 (14) · Śloka 14

ಮರ್ಮಾಣ್ಯಾಪೀಡಯನ್ತೀವ ಸತತಂ ಯಾ ಪ್ರವರ್ತತೇ | ದೇಹಮಾಯಮ್ಯ ವೇಗೇನ ಘೋಷಯತ್ಯತಿತೃಷ್ಯತಃ | ಮಹಾಹಿಕ್ಕೇತಿ ಸಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಸರ್ವಗಾತ್ರಪ್ರಕಮ್ಪಿನೀ ||೧೪||

Adhikarana 11 (15) · Śloka 15

ಆಯಮ್ಯತೇ ಹಿಕ್ಕಾಽತೋಙ್ಗಾನಿ ಯಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ತಾಮ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಗಾಢಮ್ | ಕ್ಷೀಣೋಽನ್ನದ್ವಿಟ್ ಕಾಸತೇ ಯಶ್ಚ ಹಿಕ್ಕೀ ತೌ ದ್ವಾವನ್ತ್ಯೌ ವರ್ಜಯೇದ್ಧಿಕ್ಕಮಾನೌ ||೧೫||

Adhikarana 12 (16) · Śloka 16

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೋದ್ವೇಜನತ್ರಾಸನಾನಿ ಸೂಚೀತೋದೈಃ ಸಮ್ಭ್ರಮಶ್ಚಾತ್ರ ಶಸ್ತಃ |೧೬|

Adhikarana 13 (16) · Śloka 16

ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಂ ವಾ ಮಾಕ್ಷಿಕೇಣಾವಪೀಡೇ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ವಾ ಶರ್ಕರಾಚೂರ್ಣಯುಕ್ತಾಃ ||೧೬||

Adhikarana 14 (17) · Śloka 17

ಸರ್ಪಿಃ ಕೋಷ್ಣಂ ಕ್ಷೀರಮಿಕ್ಷೋ ರಸೋ ವಾ ನಾತಿಕ್ಷೀಣೇ ಛರ್ದನಂ ಶಾನ್ತಿಹೇತೋಃ |೧೭|

Adhikarana 15 (17) · Śloka 18

ನಾರೀಪಯಃಪಿಷ್ಟಮಶುಕ್ಲಚನ್ದನಂ ಘೃತಂ ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಚ ಸಸೈನ್ಧವಂ ತಥಾ ||೧೭|| ಚೂರ್ಣೀಕೃತಂ ಸೈನ್ಧವಮಮ್ಭಸಾಽಥವಾ ನಿಹನ್ತಿ ಹಿಕ್ಕಾಂ ಚ ಹಿತಂ ಚ ನಸ್ಯತಃ |೧೮|

Adhikarana 16 (18) · Śloka 19

ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ಧೂಮಂ ಶಾಲನಿರ್ಯಾಸಜಾತಂ ನೈಪಾಲಂ ವಾ ಗೋವಿಷಾಣೋದ್ಭವಂ ವಾ ||೧೮|| ಸರ್ಪಿಃಸ್ನಿಗ್ಧೈಶ್ಚರ್ಮಬಾಲೈಃ ಕೃತಂ ವಾ ಹಿಕ್ಕಾಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವೇದನಂ ಚಾಪಿ ಕಾರ್ಯಮ್ |೧೯|

Adhikarana 17 (19-20) · Śloka 21

ಕ್ಷೌದ್ರೋಪೇತಂ ಗೈರಿಕಂ ಕಾಞ್ಚನಾಹ್ವಂ ಲಿಹ್ಯಾದ್ಭಸ್ಮ ಗ್ರಾಮ್ಯಸತ್ತ್ವಾಸ್ಥಿಜಂ ವಾ ||೧೯|| ತದ್ವಚ್ಛ್ವಾವಿನ್ಮೇಷಗೋಶಲ್ಯ(ಲ್ಲ)ಕಾನಾಂ ರೋಮಾಣ್ಯನ್ತರ್ಧೂಮದಗ್ಧಾನಿ ಚಾತ್ರ | ಮಧ್ವಾಜ್ಯಾಕ್ತಂ ಬರ್ಹಿಪತ್ರಪ್ರಸೂತಮೇವಂ ಭಸ್ಮೌದುಮ್ಬರಂ ತೈಲ್ವಕಂ ವಾ ||೨೦|| ಸ್ವರ್ಜಿಕ್ಷಾರಂ ಬೀಜಪೂರಾದ್ರಸೇನ ಕ್ಷೌದ್ರೋಪೇತಂ ಹನ್ತಿ ಲೀಢ್ವಾಽಽಶು ಹಿಕ್ಕಾಮ್ |೨೧|

Adhikarana 18 (21) · Śloka 21

ಸರ್ಪಿಃಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಘ್ನನ್ತಿ ಹಿಕ್ಕಾಂ ಯವಾಗ್ವಃ ಕೋಷ್ಣಗ್ರಾಸಾಃ ಪಾಯಸೋ ವಾ ಸುಖೋಷ್ಣಃ ||೨೧||

Adhikarana 19 (22) · Śloka 22

ಶುಣ್ಠೀತೋಯೇ ಸಾಧಿತಂ ಕ್ಷೀರಮಾಜಂ ತದ್ವತ್ ಪೀತಂ ಶರ್ಕರಾಸಂಯುತಂ ವಾ | ಆತೃಪ್ತೇರ್ವಾ ಸೇವ್ಯಮಾನಂ ನಿಹನ್ಯಾದ್ ಘ್ರಾತಂ ಹಿಕ್ಕಾಮಾಶು ಮೂತ್ರಂ ತ್ವಜಾವ್ಯೋಃ ||೨೨||

Adhikarana 20 (23) · Śloka 23

ಸಪೂತಿಕೀಟಂ ಲಶುನೋಗ್ರಗನ್ಧಾಹಿಙ್ಗ್ವಬ್ಜಮಾಚೂರ್ಣ್ಯ ಸುಭಾವಿತಂ ತತ್ |೨೩|

Adhikarana 21 (23) · Śloka 23

ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಸಿತಾಂ ವಾರಣಕೇಶರಂ ಚ ಪಿಬೇದ್ರಸೇನೇಕ್ಷುಮಧೂಕಜೇನ ||೨೩||

Adhikarana 22 (24) · Śloka 24

ಪಿಬೇತ್ ಪಲಂ ವಾ ಲವಣೋತ್ತಮಸ್ಯ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಪಲಾಭ್ಯಾಂ ಹವಿಷಃ ಸಮಗ್ರಮ್ |೨೪|

Adhikarana 23 (24-25) · Śloka 25

ಹರೀತಕೀಂ ಕೋಷ್ಣಜಲಾನುಪಾನಾಂ ಪಿಬೇದ್ಘೃತಂ ಕ್ಷಾರಮಧೂಪಪನ್ನಮ್ ||೨೪|| ರಸಂ ಕಪಿತ್ಥಾನ್ಮಧುಪಿಪ್ಪಲೀಭ್ಯಾಂ ಶುಕ್ತಿಪ್ರಮಾಣಂ ಪ್ರಪಿಬೇತ್ ಸುಖಾಯ ||೨೫||

Adhikarana 24 (26) · Śloka 26

ಕೃಷ್ಣಾಂ ಸಿತಾಂ ಚಾಮಲಕಂ ಚ ಲೀಢಂ ಸಶೃಙ್ಗವೇರಂ ಮಧುನಾಽಥವಾಽಪಿ | ಕೋಲಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾಞ್ಜನಲಾಜಚೂರ್ಣಂ ಹಿಕ್ಕಾ ನಿಹನ್ಯಾನ್ಮಧುನಾಽವಲೀಢಮ್ ||೨೬||

Adhikarana 25 (27-28) · Śloka 28

ಪಾಟಲಾಯಾಃ ಫಲಂ ಪುಷ್ಪಂ ಗೈರಿಕಂ ಕಟುರೋಹಿಣೀ | ಖರ್ಜೂರಮಧ್ಯಂ ಮಾಗಧ್ಯಃ ಕಾಶೀಶಂ ದಧಿನಾಮ ಚ ||೨೭|| ಚತ್ವಾರ ಏತೇ ಯೋಗಾಃ ಸ್ಯುಃ ಪ್ರತಿಪಾದಪ್ರದರ್ಶಿತಾಃ | ಮಧುದ್ವಿತೀಯಾಃ ಕರ್ತವ್ಯಾಸ್ತೇ ಹಿಕ್ಕಾಸು ವಿಜಾನತಾ ||೨೮||

Adhikarana 26 (29) · Śloka 29

ಕಪೋತಪಾರಾವತಲಾವಶ(ಲ್ಲ)ಕಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಗೋಧಾವೃಷದಂಶಜಾನ್ ರಸಾನ್ | ಪಿಬೇತ್ ಫಲಾಮ್ಲಾನಹಿಮಾನ್ ಸಸೈನ್ಧವಾನ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಂಸ್ತಥೈವರ್ಷ್ಯಮೃಗದ್ವಿಜೋದ್ಭವಾನ್ ||೨೯||

Adhikarana 27 (30) · Śloka 30

ವಿರೇಚನಂ ಪಥ್ಯತಮಂ ಸಸೈನ್ಧವಂ ಘೃತಂ ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಚ ಸಿತೋಪಲಾಯುತಮ್ | ಸದಾಗತಾವೂರ್ಧ್ವಗತೇಽನುವಾಸನಂ ವದನ್ತಿ ಕೇಚಿಚ್ಚ ಹಿತಾಯ ಹಿಕ್ಕಿನಾಮ್ ||೩೦||

Adhikarana puShpikA · Śloka 50

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕಾಯಚಿಕಿತ್ಸಾತನ್ತ್ರೇ ಹಿಕ್ಕಾಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ (ದ್ವಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಪಞ್ಚಾಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೫೦||