Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

21. karṇagatarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಕರ್ಣಗತರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

View original

अथातः कर्णगतरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಕರ್ಣರೋಧೇಷು ಘೃತಪಾನಂ ರಸಾಯನಮ್ | ಅವ್ಯಾಯಾಮೋಽಶಿರಃಸ್ನಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮಕತ್ಥನಮ್ ||೩||

View original

सामान्यं कर्णरोधेषु घृतपानं रसायनम् | अव्यायामोऽशिरःस्नानं ब्रह्मचर्यमकत्थनम् ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಕರ್ಣಶೂಲೇ ಪ್ರಣಾದೇ ಚ ಬಾಧಿರ್ಯಕ್ಷ್ವೇಡಯೋರಪಿ | ಚತುರ್ಣಾಮಪಿ ರೋಗಾಣಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಭೇಷಜಂ ವಿದುಃ ||೪||

View original

कर्णशूले प्रणादे च बाधिर्यक्ष्वेडयोरपि | चतुर्णामपि रोगाणां सामान्यं भेषजं विदुः ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಾತಹರೈಃ ಸ್ವೇದೈರ್ನರಂ ಸ್ನೇಹವಿರೇಚಿತಮ್ | ನಾಡೀಸ್ವೇದೈರುಪಚರೇತ್ಪಿಣ್ಡಸ್ವೇದೈಸ್ತಥೈವ ಚ ||೫||

View original

स्निग्धं वातहरैः स्वेदैर्नरं स्नेहविरेचितम् | नाडीस्वेदैरुपचरेत्पिण्डस्वेदैस्तथैव च ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6-7) · Śloka 7

ಬಿಲ್ವೈರಣ್ಡಾರ್ಕವರ್ಷಾಭೂದಧಿತ್ಥೋನ್ಮತ್ತಶಿಗ್ರುಭಿಃ | ಬಸ್ತಗನ್ಧಾಶ್ವಗನ್ಧಾಭ್ಯಾಂ ತರ್ಕಾರೀಯವವೇಣುಭಿಃ ||೬|| ಆರನಾಲಶೃತೈರೇಭಿರ್ನಾಡೀಸ್ವೇದಃ ಪ್ರಯೋಜಿತಃ | ಕಫವಾತಸಮುತ್ಥಾನಂ ಕರ್ಣಶೂಲಂ ನಿರಸ್ಯತಿ ||೭||

View original

बिल्वैरण्डार्कवर्षाभूदधित्थोन्मत्तशिग्रुभिः | बस्तगन्धाश्वगन्धाभ्यां तर्कारीयववेणुभिः ||६|| आरनालशृतैरेभिर्नाडीस्वेदः प्रयोजितः | कफवातसमुत्थानं कर्णशूलं निरस्यति ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

ಮೀನಕುಕ್ಕುಟಲಾವಾನಾಂ ಮಾಂಸಜೈಃ ಪಯಸಾಽಪಿ ವಾ | ಪಿಣ್ಡೈಃ ಸ್ವೇದಂ ಚ ಕುರ್ವೀತ ಕರ್ಣಶೂಲನಿವಾರಣಮ್ ||೮||

View original

मीनकुक्कुटलावानां मांसजैः पयसाऽपि वा | पिण्डैः स्वेदं च कुर्वीत कर्णशूलनिवारणम् ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9-10) · Śloka 10

ಅಶ್ವತ್ಥಪತ್ರಖಲ್ಲಂ ವಾ ವಿಧಾಯ ಬಹುಪತ್ರಕಮ್ | ತದಙ್ಗಾರೈಃ ಸುಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ನಿದಧ್ಯಾಚ್ಛ್ರವಣೋಪರಿ ||೯|| ಯತ್ತೈಲಂ ಚ್ಯವತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಖಲ್ಲಾದಙ್ಗಾರತಾಪಿತಾತ್ | ತತ್ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಶ್ರವಣಸ್ರೋತಃ ಸದ್ಯೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವೇದನಾಮ್ ||೧೦||

View original

अश्वत्थपत्रखल्लं वा विधाय बहुपत्रकम् | तदङ्गारैः सुसम्पूर्णं निदध्याच्छ्रवणोपरि ||९|| यत्तैलं च्यवते तस्मात् खल्लादङ्गारतापितात् | तत् प्राप्तं श्रवणस्रोतः सद्यो गृह्णाति वेदनाम् ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (11) · Śloka 11

ಕ್ಷೌಮಗುಗ್ಗುಲ್ವಗುರುಭಿಃ ಸಘೃತೈರ್ಧೂಪಯೇಚ್ಚ ತಮ್ | ಭಕ್ತೋಪರಿ ಹಿತಂ ಸರ್ಪಿರ್ಬಸ್ತಿಕರ್ಮ ಚ ಪೂಜಿತಮ್ ||೧೧||

View original

क्षौमगुग्गुल्वगुरुभिः सघृतैर्धूपयेच्च तम् | भक्तोपरि हितं सर्पिर्बस्तिकर्म च पूजितम् ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (12) · Śloka 13

ನಿರನ್ನೋ ನಿಶಿ ತತ್ಸರ್ಪಿಃ ಪೀತ್ವೋಪರಿ ಪಿಬೇತ್ ಪಯಃ | ಮೂರ್ಧಬಸ್ತಿಷು ನಸ್ಯೇ ಚ ಮಸ್ತಿಷ್ಕೇ ಪರಿಷೇಚನೇ ||೧೨|| ಶತಪಾಕಂ ಬಲಾತೈಲಂ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಚಾಪಿ ಭೋಜನೇ |೧೩|

View original

निरन्नो निशि तत्सर्पिः पीत्वोपरि पिबेत् पयः | मूर्धबस्तिषु नस्ये च मस्तिष्के परिषेचने ||१२|| शतपाकं बलातैलं प्रशस्तं चापि भोजने |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (13) · Śloka 14

ಕಣ್ಟಕಾರೀಮಜಾಕ್ಷೀರೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ಕ್ಷೀರೇಣ ತೇನ ಚ ||೧೩|| ವಿಪಚೇತ್ ಕುಕ್ಕುಟವಸಾಂ ಕರ್ಣಯೋಸ್ತತ್ಪ್ರಪೂರಣಮ್ |೧೪|

View original

कण्टकारीमजाक्षीरे पक्त्वा क्षीरेण तेन च ||१३|| विपचेत् कुक्कुटवसां कर्णयोस्तत्प्रपूरणम् |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (14-16) · Śloka 16

ತಣ್ಡುಲೀಯಕಮೂಲಾನಿ ಫಲಮಙ್ಕೋಲಜಂ ತಥಾ ||೧೪|| ಅಹಿಂಸ್ರಾಕೇನ್ದುಕಾನ್ಮೂಲಂ ಸರಲಂ ದೇವದಾರು ಚ | ಲಶುನಂ ಶೃಙ್ಗವೇರಂ ಚ ತಥಾ ವಂಶಾವಲೇಖನಮ್ ||೧೫|| ಕಲ್ಕೈರೇಷಾಂ ತಥಾಽಮ್ಲೈಶ್ಚ ಪಚೇತ್ ಸ್ನೇಹಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ | ವೇದನಾಯಾಃ ಪ್ರಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಹಿತಂ ತತ್ಕರ್ಣಪೂರಣಮ್ ||೧೬||

View original

तण्डुलीयकमूलानि फलमङ्कोलजं तथा ||१४|| अहिंस्राकेन्दुकान्मूलं सरलं देवदारु च | लशुनं शृङ्गवेरं च तथा वंशावलेखनम् ||१५|| कल्कैरेषां तथाऽम्लैश्च पचेत् स्नेहं चतुर्विधम् | वेदनायाः प्रशान्त्यर्थं हितं तत्कर्णपूरणम् ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (17-18) · Śloka 18

ಲಶುನಾರ್ದ್ರಕಶಿಗ್ರೂಣಾಂ ಮುರಙ್ಗ್ಯಾ ಮೂಲಕಸ್ಯ ಚ | ಕದಲ್ಯಾಃ ಸ್ವರಸಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಕದುಷ್ಣಃ ಕರ್ಣಪೂರಣೇ ||೧೭|| ಶೃಙ್ಗವೇರರಸಃ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಸೈನ್ಧವಂ ತೈಲಮೇವ ಚ | ಕದುಷ್ಣಂ ಕರ್ಣಯೋರ್ದೇಯಮೇತದ್ವಾ ವೇದನಾಪಹಮ್ ||೧೮||

View original

लशुनार्द्रकशिग्रूणां मुरङ्ग्या मूलकस्य च | कदल्याः स्वरसः श्रेष्ठः कदुष्णः कर्णपूरणे ||१७|| शृङ्गवेररसः क्षौद्रं सैन्धवं तैलमेव च | कदुष्णं कर्णयोर्देयमेतद्वा वेदनापहम् ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (19) · Śloka 19

ವಂಶಾವಲೇಖನಾಯುಕ್ತೇ ಮೂತ್ರೇ ಚಾಜಾವಿಕೇ ಭಿಷಕ್ | ಸರ್ಪಿಃ ಪಚೇತ್ತೇನ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇತ್ ಕರ್ಣಶೂಲಿನಃ ||೧೯||

View original

वंशावलेखनायुक्ते मूत्रे चाजाविके भिषक् | सर्पिः पचेत्तेन कर्णं पूरयेत् कर्णशूलिनः ||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (20-21) · Śloka 21

ಮಹತಃ ಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ಕಾಣ್ಡಮಷ್ಟಾದಶಾಙ್ಗುಲಮ್ | ಕ್ಷೌಮೇಣಾವೇಷ್ಟ್ಯ ಸಂಸಿಚ್ಯ ತೈಲೇನಾದೀಪಯೇತ್ತತಃ ||೨೦|| ಯತ್ತೈಲಂ ಚ್ಯವತೇ ತೇಭ್ಯೋ ಧೃತೇಭ್ಯೋ ಭಾಜನೋಪರಿ | ಜ್ಞೇಯಂ ತದ್ದೀಪಿಕಾತೈಲಂ ಸದ್ಯೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವೇದನಾಮ್ ||೨೧||

View original

महतः पञ्चमूलस्य काण्डमष्टादशाङ्गुलम् | क्षौमेणावेष्ट्य संसिच्य तैलेनादीपयेत्ततः ||२०|| यत्तैलं च्यवते तेभ्यो धृतेभ्यो भाजनोपरि | ज्ञेयं तद्दीपिकातैलं सद्यो गृह्णाति वेदनाम् ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (22) · Śloka 22

ಕುರ್ಯಾದೇವಂ ಭದ್ರಕಾಷ್ಠೇ ಕುಷ್ಠೇ ಕಾಷ್ಠೇ ಚ ಸಾರಲೇ | ಮತಿಮಾನ್ ದೀಪಿಕಾತೈಲಂ ಕರ್ಣಶೂಲನಿಬರ್ಹಣಮ್ ||೨೨||

View original

कुर्यादेवं भद्रकाष्ठे कुष्ठे काष्ठे च सारले | मतिमान् दीपिकातैलं कर्णशूलनिबर्हणम् ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (23-26) · Śloka 26

ಅರ್ಕಾಙ್ಕುರಾನಮ್ಲಪಿಷ್ಟಾಂಸ್ತೈಲಾಕ್ತಾನ್ ಲವಣಾನ್ವಿತಾನ್ | ಸನ್ನಿದಧ್ಯಾತ್ ಸ್ನುಹೀಕಾಣ್ಡೇ ಕೋರಿತೇ ತಚ್ಛದಾವೃತೇ ||೨೩|| ಪುಟಪಾಕಕ್ರಮಾಸ್ವಿನ್ನಾನ್ ಪೀಡಯೇದಾರಸಾಗಮಾತ್ | ಸುಖೋಷ್ಣಂ ತದ್ರಸಂ ಕರ್ಣೇ ದಾಪಯೇಚ್ಛೂಲಶಾನ್ತಯೇ ||೨೪|| ಕಪಿತ್ಥಮಾತುಲುಙ್ಗಾಮ್ಲಶೃಙ್ಗವೇರರಸೈಃ ಶುಭೈಃ | ಸುಖೋಷ್ಣೈಃ ಪೂರಯೇತ್ ಕರ್ಣಂ ತಚ್ಛೂಲವಿನಿವೃತ್ತಯೇ ||೨೫|| ಕರ್ಣಂ ಕೋಷ್ಣೇನ ಚುಕ್ರೇಣ ಪೂರಯೇತ್ ಕರ್ಣಶೂಲಿನಃ | ಸಮುದ್ರಫೇನಚೂರ್ಣೇನ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಚಾಪ್ಯವಚೂರ್ಣಯೇತ್ ||೨೬||

View original

अर्काङ्कुरानम्लपिष्टांस्तैलाक्तान् लवणान्वितान् | सन्निदध्यात् स्नुहीकाण्डे कोरिते तच्छदावृते ||२३|| पुटपाकक्रमास्विन्नान् पीडयेदारसागमात् | सुखोष्णं तद्रसं कर्णे दापयेच्छूलशान्तये ||२४|| कपित्थमातुलुङ्गाम्लशृङ्गवेररसैः शुभैः | सुखोष्णैः पूरयेत् कर्णं तच्छूलविनिवृत्तये ||२५|| कर्णं कोष्णेन चुक्रेण पूरयेत् कर्णशूलिनः | समुद्रफेनचूर्णेन युक्त्या चाप्यवचूर्णयेत् ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (27) · Śloka 27

ಅಷ್ಟಾನಾಮಿಹ ಮೂತ್ರಾಣಾಂ ಮೂತ್ರೇಣಾನ್ಯತಮೇನ ತು | ಕೋಷ್ಣೇನ ಪೂರಯೇತ್ ಕರ್ಣಂ ಕರ್ಣಶೂಲೋಪಶಾನ್ತಯೇ ||೨೭||

View original

अष्टानामिह मूत्राणां मूत्रेणान्यतमेन तु | कोष्णेन पूरयेत् कर्णं कर्णशूलोपशान्तये ||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (28) · Śloka 28

ಮೂತ್ರೇಷ್ವಮ್ಲೇಷು ವಾತಘ್ನೇ ಗಣೇ ಚ ಕ್ವಥಿತೇ ಭಿಷಕ್ | ಪಚೇಚ್ಚತುರ್ವಿಧಂ ಸ್ನೇಹಂ ಪೂರಣಂ ತಚ್ಚ ಕರ್ಣಯೋಃ ||೨೮||

View original

मूत्रेष्वम्लेषु वातघ्ने गणे च क्वथिते भिषक् | पचेच्चतुर्विधं स्नेहं पूरणं तच्च कर्णयोः ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (29) · Śloka 29

ಏತಾ ಏವ ಕ್ರಿಯಾಃ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತಘ್ನೈಃ ಪಿತ್ತಸಂಯುತೇ |೨೯|

View original

एता एव क्रियाः कुर्यात् पित्तघ्नैः पित्तसंयुते |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (29-30) · Śloka 30

ಕಾಕೋಲ್ಯಾದೌ ದಶಕ್ಷೀರಂ ತಿಕ್ತಂ ಚಾತ್ರ ಹಿತಂ ಹವಿಃ ||೨೯|| ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಪ್ರವಾಲೇಷು ಮಧುಕೇ ಚನ್ದನೇ ತಥಾ | ಕಲ್ಕಕ್ವಾಥೇ ಪರಂ ಪಕ್ವಂ ಶರ್ಕರಾಮಧುಕೈಃ ಸರೈಃ ||೩೦||

View original

काकोल्यादौ दशक्षीरं तिक्तं चात्र हितं हविः ||२९|| क्षीरवृक्षप्रवालेषु मधुके चन्दने तथा | कल्कक्वाथे परं पक्वं शर्करामधुकैः सरैः ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (31) · Śloka 31

ಇಙ್ಗುದೀಸರ್ಷಪಸ್ನೇಹೌ ಸಕಫೇ ಪೂರಣೇ ಹಿತೌ | ತಿಕ್ತೌಷಧಾನಾಂ ಯೂಷಾಶ್ಚ ಸ್ವೇದಾಶ್ಚ ಕಫನಾಶನಾಃ ||೩೧||

View original

इङ्गुदीसर्षपस्नेहौ सकफे पूरणे हितौ | तिक्तौषधानां यूषाश्च स्वेदाश्च कफनाशनाः ||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (32-33) · Śloka 33

ಸುರಸಾದೌ ಕೃತಂ ತೈಲಂ ಪಞ್ಚಮೂಲೇ ಮಹತ್ಯಪಿ | ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸಃ ಶುಕ್ತಂ ಲಶುನಾರ್ದ್ರಕಯೋ ರಸಃ ||೩೨|| ಏಕೈಕಃ ಪೂರಣೇ ಪಥ್ಯಸ್ತೈಲಂ ತೇಷ್ವಪಿ ವಾ ಕೃತಮ್ | ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ಮೂರ್ಧವಿರೇಕಾಶ್ಚ ಕವಲಾಶ್ಚಾತ್ರ ಪೂಜಿತಾಃ ||೩೩||

View original

सुरसादौ कृतं तैलं पञ्चमूले महत्यपि | मातुलुङ्गरसः शुक्तं लशुनार्द्रकयो रसः ||३२|| एकैकः पूरणे पथ्यस्तैलं तेष्वपि वा कृतम् | तीक्ष्णा मूर्धविरेकाश्च कवलाश्चात्र पूजिताः ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (34) · Śloka 34

ಕರ್ಣಶೂಲವಿಧಿಃ ಕೃತ್ಸ್ನಃ ಪಿತ್ತಘ್ನಃ ಶೋಣಿತಾವೃತೇ |೩೪|

View original

कर्णशूलविधिः कृत्स्नः पित्तघ्नः शोणितावृते |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (34-35) · Śloka 36

ಶೂಲಪ್ರಣಾದಬಾಧಿರ್ಯಕ್ಷ್ವೇಡಾನಾಂ ತು ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ||೩೪|| ಸಾಮಾನ್ಯತೋ, ವಿಶೇಷೇಣ ಬಾಧಿರ್ಯೇ ಪೂರಣಂ ಶೃಣು | ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೇಣ ಬಿಲ್ವಾನಿ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ತೈಲಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್ ||೩೫|| ಸಜಲಂ ಚ ಸದುಗ್ಧಂ ಚ ಬಾಧಿರ್ಯೇ ಕರ್ಣಪೂರಣಮ್ |೩೬|

View original

शूलप्रणादबाधिर्यक्ष्वेडानां तु प्रकीर्तितम् ||३४|| सामान्यतो, विशेषेण बाधिर्ये पूरणं शृणु | गवां मूत्रेण बिल्वानि पिष्ट्वा तैलं विपाचयेत् ||३५|| सजलं च सदुग्धं च बाधिर्ये कर्णपूरणम् |३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (36-37) · Śloka 38

ಸಿತಾಮಧುಕಬಿಮ್ಬೀಭಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ವಾಽಽಜೇ ಪಯಸ್ಯಪಿ ||೩೬|| ಬಿಮ್ಬೀಕ್ವಾಥೇ ವಿಮಥ್ಯೋಷ್ಣಂ ಶೀತೀಭೂತಂ ತದುದ್ಧೃತಮ್ | ಪುನಃ ಪಚೇದ್ದಶಕ್ಷೀರಂ ಸಿತಾಮಧುಕಚನ್ದನೈಃ ||೩೭|| ಬಿಲ್ವಾಮ್ಬುಗಾಢಂ ತತ್ತೈಲಂ ಬಾಧಿರ್ಯೇ ಕರ್ಣಪೂರಣಮ್ |೩೮|

View original

सितामधुकबिम्बीभिः सिद्धं वाऽऽजे पयस्यपि ||३६|| बिम्बीक्वाथे विमथ्योष्णं शीतीभूतं तदुद्धृतम् | पुनः पचेद्दशक्षीरं सितामधुकचन्दनैः ||३७|| बिल्वाम्बुगाढं तत्तैलं बाधिर्ये कर्णपूरणम् |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (38) · Śloka 38

ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಯಃಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯೇ ವಿಧಿಃ ಸೋಽಪ್ಯತ್ರ ಪೂಜಿತಃ ||೩೮||

View original

वक्ष्यते यःप्रतिश्याये विधिः सोऽप्यत्र पूजितः ||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (39) · Śloka 39

ವಾತವ್ಯಾಧಿಷು ಯಶ್ಚೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ ಸ ಚ ಹಿತೋ ಭವೇತ್ |೩೯|

View original

वातव्याधिषु यश्चोक्तो विधिः स च हितो भवेत् |३९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (39) · Śloka 40

ಕರ್ಣಸ್ರಾವೇ ಪೂತಿಕರ್ಣೇ ತಥೈವ ಕೃಮಿಕರ್ಣಕೇ ||೩೯|| ಸಮಾನಂ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವೀತ ಯೋಗಾನ್ ವೈಶೇಷಿಕಾನಪಿ |೪೦|

View original

कर्णस्रावे पूतिकर्णे तथैव कृमिकर्णके ||३९|| समानं कर्म कुर्वीत योगान् वैशेषिकानपि |४०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (40-41) · Śloka 41

ಶಿರೋವಿರೇಚನಂ ಚೈವ ಧೂಪನಂ ಪೂರಣಂ ತಥಾ ||೪೦|| ಪ್ರಮಾರ್ಜನಂ ಧಾವನಂ ಚ ವೀಕ್ಷ್ಯ ವೀಕ್ಷ್ಯಾವಚಾರಯೇತ್ | ರಾಜವೃಕ್ಷಾದಿತೋಯೇನ ಸುರಸಾದಿಗಣೇನ ವಾ ||೪೧||

View original

शिरोविरेचनं चैव धूपनं पूरणं तथा ||४०|| प्रमार्जनं धावनं च वीक्ष्य वीक्ष्यावचारयेत् | राजवृक्षादितोयेन सुरसादिगणेन वा ||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (42-45) · Śloka 45

ಕರ್ಣಪ್ರಕ್ಷಾಲನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಚೂರ್ಣೈರೇಷಾಂ ಚ ಪೂರಣಮ್ | ಕ್ವಾಥಂ ಪಞ್ಚಕಷಾಯಂ ತು ಕಪಿತ್ಥರಸಯೋಜಿತಮ್ ||೪೨|| ಕರ್ಣಸ್ರಾವೇ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ಪೂರಣಂ ಮಧುನಾ ಸಹ | ಸರ್ಜತ್ವಕ್ಚೂರ್ಣಸಂಯುಕ್ತಃ ಕಾರ್ಪಾಸೀಫಲಜೋ ರಸಃ ||೪೩|| ಯೋಜಿತೋ ಮಧುನಾ ವಾಽಪಿ ಕರ್ಣಸ್ರಾವೇ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ | ಲಾಕ್ಷಾ ರಸಾಞ್ಜನಂ ಸರ್ಜಶ್ಚೂರ್ಣಿತಂ ಕರ್ಣಪೂರಣಮ್ ||೪೪|| ಸಶೈವಲಂ ಮಹಾವೃಕ್ಷಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಪ್ರಸವಾಯುತಮ್ | ಕುಲೀರಕ್ಷೌದ್ರಮಣ್ಡೂಕೀಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಚ ಪೂಜಿತಮ್ ||೪೫||

View original

कर्णप्रक्षालनं कार्यं चूर्णैरेषां च पूरणम् | क्वाथं पञ्चकषायं तु कपित्थरसयोजितम् ||४२|| कर्णस्रावे प्रशंसन्ति पूरणं मधुना सह | सर्जत्वक्चूर्णसंयुक्तः कार्पासीफलजो रसः ||४३|| योजितो मधुना वाऽपि कर्णस्रावे प्रशस्यते | लाक्षा रसाञ्जनं सर्जश्चूर्णितं कर्णपूरणम् ||४४|| सशैवलं महावृक्षजम्ब्वाम्रप्रसवायुतम् | कुलीरक्षौद्रमण्डूकीसिद्धं तैलं च पूजितम् ||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (46) · Śloka 46

ತಿನ್ದುಕಾನ್ಯಭಯಾ ರೋಧ್ರಂ ಸಮಙ್ಗಾಽಽಮಲಕಂ ಮಧು | ಪೂರಣಂ ಚಾತ್ರ ಪಥ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ಕಪಿತ್ಥರಸಯೋಜಿತಮ್ ||೪೬||

View original

तिन्दुकान्यभया रोध्रं समङ्गाऽऽमलकं मधु | पूरणं चात्र पथ्यं स्यात्कपित्थरसयोजितम् ||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (47-48) · Śloka 49

ರಸಮಾಮ್ರಕಪಿತ್ಥಾನಾಂ ಮಧೂಕಧವಶಾಲಜಮ್ | ಪೂರಣಾರ್ಥಂ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ತೈಲಂ ವಾ ತೈರ್ವಿಪಾಚಿತಮ್ ||೪೭|| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಮಧುಕಾಮ್ಬಷ್ಠಾಧಾತಕೀಶಿಲಪರ್ಣಿಭಿಃ | ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಲೋಧ್ರಲಾಕ್ಷಾಭಿಃ ಕಪಿತ್ಥಸ್ಯ ರಸೇನ ವಾ ||೪೮|| ಪಚೇತ್ತೈಲಂ ತದಾಸ್ರಾವಮವಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪೂರಣಾತ್ |೪೯|

View original

रसमाम्रकपित्थानां मधूकधवशालजम् | पूरणार्थं प्रशंसन्ति तैलं वा तैर्विपाचितम् ||४७|| प्रियङ्गुमधुकाम्बष्ठाधातकीशिलपर्णिभिः | मञ्जिष्ठालोध्रलाक्षाभिः कपित्थस्य रसेन वा ||४८|| पचेत्तैलं तदास्रावमवगृह्णाति पूरणात् |४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (49-50) · Śloka 51

ಘೃತಂ ರಸಾಞ್ಜನಂ ನಾರ್ಯಾಃ ಕ್ಷೀರೇಣ ಮಧುಸಂಯುತಮ್ ||೪೯|| ತತ್ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಚಿರೋತ್ಥೇಽಪಿ ಸಾಸ್ರಾವೇ ಪೂತಿಕರ್ಣಕೇ | ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಸ್ವರಸಸ್ತೈಲಂ ಸಿನ್ಧುರ್ಧೂಮರಜೋ ಗುಡಃ ||೫೦|| ಪೂರಣಃ ಪೂತಿಕರ್ಣಸ್ಯ ಶಮನೋ ಮಧುಸಂಯುತಃ |೫೧|

View original

घृतं रसाञ्जनं नार्याः क्षीरेण मधुसंयुतम् ||४९|| तत्प्रशस्तं चिरोत्थेऽपि सास्रावे पूतिकर्णके | निर्गुण्डीस्वरसस्तैलं सिन्धुर्धूमरजो गुडः ||५०|| पूरणः पूतिकर्णस्य शमनो मधुसंयुतः |५१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (51) · Śloka 51

ಕೃಮಿಕರ್ಣಕನಾಶಾರ್ಥಂ ಕೃಮಿಘ್ನಂ ಯೋಜಯೇದ್ವಿಧಿಮ್ ||೫೧||

View original

कृमिकर्णकनाशार्थं कृमिघ्नं योजयेद्विधिम् ||५१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (52) · Śloka 52

ವಾರ್ತಾಕುಧೂಮಶ್ಚ ಹಿತಃ ಸಾರ್ಷಪಸ್ನೇಹ ಏವ ಚ |೫೨|

View original

वार्ताकुधूमश्च हितः सार्षपस्नेह एव च |५२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (52-53) · Śloka 53

ಕೃಮಿಘ್ನಂ ಹರಿತಾಲೇನ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರಯುತೇನ ಚ ||೫೨|| ಗುಗ್ಗುಲೋಃ ಕರ್ಣದೌರ್ಗನ್ಧ್ಯೇ ಧೂಪನಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮುಚ್ಯತೇ | ಛರ್ದನಂ ಧೂಮಪಾನಂ ಚ ಕವಲಸ್ಯ ಚ ಧಾರಣಮ್ ||೫೩||

View original

कृमिघ्नं हरितालेन गवां मूत्रयुतेन च ||५२|| गुग्गुलोः कर्णदौर्गन्ध्ये धूपनं श्रेष्ठमुच्यते | छर्दनं धूमपानं च कवलस्य च धारणम् ||५३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (54) · Śloka 54

ಕರ್ಣಕ್ಷ್ವೇಡೇ ಹಿತಂ ತೈಲಂ ಸಾರ್ಷಪಂ ಚೈವ ಪೂರಣಮ್ | ವಿದ್ರಧೌ ಚಾಪಿ ಕುರ್ವೀತ ವಿದ್ರಧ್ಯುಕ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್ ||೫೪||

View original

कर्णक्ष्वेडे हितं तैलं सार्षपं चैव पूरणम् | विद्रधौ चापि कुर्वीत विद्रध्युक्तं चिकित्सितम् ||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (55) · Śloka 55

ಪ್ರಕ್ಲೇದ್ಯ ಧೀಮಾಂಸ್ತೈಲೇನ ಸ್ವೇದೇನ ಪ್ರವಿಲಾಯ್ಯ ಚ | ಶೋಧಯೇತ್ಕರ್ಣವಿಟ್ಕಂ ತು ಭಿಷಕ್ ಸಮ್ಯಕ್ ಶಲಾಕಯಾ ||೫೫||

View original

प्रक्लेद्य धीमांस्तैलेन स्वेदेन प्रविलाय्य च | शोधयेत्कर्णविट्कं तु भिषक् सम्यक् शलाकया ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (56) · Śloka 56

ನಾಡೀಸ್ವೇದೋಽಥ ವಮನಂ ಧೂಮೋ ಮೂರ್ಧವಿರೇಚನಮ್ | ವಿಧಿಶ್ಚ ಕಫಹೃತ್ಸರ್ವಃ ಕರ್ಣಕಣ್ಡೂಮಪೋಹತಿ ||೫೬||

View original

नाडीस्वेदोऽथ वमनं धूमो मूर्धविरेचनम् | विधिश्च कफहृत्सर्वः कर्णकण्डूमपोहति ||५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (57) · Śloka 57

ಅಥ ಕರ್ಣಪ್ರತೀನಾಹೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ | ತತೋ ವಿರಿಕ್ತಶಿರಸಃ ಕ್ರಿಯಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ||೫೭||

View original

अथ कर्णप्रतीनाहे स्नेहस्वेदौ प्रयोजयेत् | ततो विरिक्तशिरसः क्रियां प्राप्तां समाचरेत् ||५७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (58) · Śloka 58

ಕರ್ಣಪಾಕಸ್ಯ ಭೈಷಜ್ಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪವತ್ |೫೮|

View original

कर्णपाकस्य भैषज्यं कुर्यात्पित्तविसर्पवत् |५८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (58) · Śloka 59

ಕರ್ಣಚ್ಛಿದ್ರೇ ವರ್ತಮಾನಂ ಕೀಟಂ ಕ್ಲೇದಮಲಾದಿ ವಾ ||೫೮|| ಶೃಙ್ಗೇಣಾಪಹರೇದ್ಧೀಮಾನಥವಾಽಪಿ ಶಲಾಕಯಾ |೫೯|

View original

कर्णच्छिद्रे वर्तमानं कीटं क्लेदमलादि वा ||५८|| शृङ्गेणापहरेद्धीमानथवाऽपि शलाकया |५९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (59) · Śloka 59

ಶೇಷಾಣಾಂ ತು ವಿಕಾರಾಣಾಂ ಪ್ರಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮೀರಿತಮ್ ||೫೯||

View original

शेषाणां तु विकाराणां प्राक् चिकित्सितमीरितम् ||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 21

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣಗತರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೧||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कर्णगतरोगप्रतिषेधो नामैकविंशोऽध्यायः ||२१||

🔊 Audio coming soon

21. karṇagatarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi