Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
অথাতঃ কর্ণগতরোগবিজ্ঞানীযমধ্যাযং ব্যাখ্যাস্যামঃ ||১|| যথোবাচ ভগবান্ ধন্বন্তরিঃ ||২||
View original
अथातः कर्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
20. karṇagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
কর্ণশূলং প্রণাদশ্চ বাধির্যং ক্ষ্বেড এব চ | কর্ণস্রাবঃ কর্ণকণ্ডূঃ কর্ণবর্চস্তথৈব চ ||৩|| কৃমিকর্ণপ্রতিনাহৌ বিদ্রধির্দ্বিবিধস্তথা | কর্ণপাকঃ পূতিকর্ণস্তথৈবার্শশ্চতুর্বিধম্ ||৪|| কর্ণার্বুদং সপ্তবিধং শোফশ্চাপি চতুর্বিধঃ | এতে কর্ণগতা রোগা অষ্টাবিংশতিরীরিতাঃ ||৫||
View original
कर्णशूलं प्रणादश्च बाधिर्यं क्ष्वेड एव च | कर्णस्रावः कर्णकण्डूः कर्णवर्चस्तथैव च ||३|| कृमिकर्णप्रतिनाहौ विद्रधिर्द्विविधस्तथा | कर्णपाकः पूतिकर्णस्तथैवार्शश्चतुर्विधम् ||४|| कर्णार्बुदं सप्तविधं शोफश्चापि चतुर्विधः | एते कर्णगता रोगा अष्टाविंशतिरीरिताः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
সমীরণঃ শ্রোত্রগতোঽন্যথাচরঃ সমন্ততঃ শূলমতীব কর্ণযোঃ | করোতি দোষৈশ্চ যথাস্বমাবৃতঃ স কর্ণশূলঃ কথিতো দুরাচরঃ ||৬||
View original
समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरः समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
যদা তু নাডীষু বিমার্গমাগতঃ স এব শব্দাভিবহাসু তিষ্ঠতি | শৃণোতি শব্দান্ বিবিধাংস্তদা নরঃ প্রণাদমেনং কথযন্তি চামযম্ ||৭||
View original
यदा तु नाडीषु विमार्गमागतः स एव शब्दाभिवहासु तिष्ठति | शृणोति शब्दान् विविधांस्तदा नरः प्रणादमेनं कथयन्ति चामयम् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
স এব শব্দানুবহা যদা সিরাঃ কফানুযাতো ব্যনুসৃত্য তিষ্ঠতি | তদা নরস্যাপ্রতিকারসেবিনো ভবেত্তু বাধির্যমসংশযং খলু ||৮||
View original
स एव शब्दानुवहा यदा सिराः कफानुयातो व्यनुसृत्य तिष्ठति | तदा नरस्याप्रतिकारसेविनो भवेत्तु बाधिर्यमसंशयं खलु ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
শ্রমাত্ ক্ষযাদ্রূক্ষকষাযভোজনাত্ সমীরণঃ শব্দপথে প্রতিষ্ঠিতঃ | বিরিক্তশীর্ষস্য চ শীতসেবিনঃ করোতি হি ক্ষ্বেডমতীব কর্ণযোঃ ||৯||
View original
श्रमात् क्षयाद्रूक्षकषायभोजनात् समीरणः शब्दपथे प्रतिष्ठितः | विरिक्तशीर्षस्य च शीतसेविनः करोति हि क्ष्वेडमतीव कर्णयोः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
শিরোভিঘাতাদথবা নিমজ্জতো জলে প্রপাকাদথবাঽপি বিদ্রধেঃ | স্রবেত্তু পূযং শ্রবণোঽনিলাবৃতঃ স কর্ণসংস্রাব ইতি প্রকীর্তিতঃ ||১০||
View original
शिरोभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेत्तु पूयं श्रवणोऽनिलावृतः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
কফেন কণ্ডূঃ প্রচিতেন কর্ণযোর্ভৃশং ভবেত্ স্রোতসি কর্ণসঞ্জ্ঞিতে |১১|
View original
कफेन कण्डूः प्रचितेन कर्णयोर्भृशं भवेत् स्रोतसि कर्णसञ्ज्ञिते |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
বিশোষিতে শ্লেষ্মণি পিত্ততেজসা নৃণাং ভবেত্ স্রোতসি কর্ণগূথকঃ ||১১||
View original
विशोषिते श्लेष्मणि पित्ततेजसा नृणां भवेत् स्रोतसि कर्णगूथकः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
স কর্ণবিট্কো দ্রবতাং যদা গতো বিলাযিতো ঘ্রাণমুখং প্রপদ্যতে | তদা স কর্ণপ্রতিনাহসঞ্জ্ঞিতো ভবেদ্বিকারঃ শিরসোঽভিতাপনঃ ||১২||
View original
स कर्णविट्को द्रवतां यदा गतो विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽभितापनः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
যদা তু মূর্চ্ছন্ত্যথবাঽপি জন্তবঃ সৃজন্ত্যপত্যান্যথবাঽপি মক্ষিকাঃ | তদঞ্জনত্বাচ্ছ্রবণো নিরুচ্যতে ভিষগ্ভিরাদ্যৈঃ কৃমিকর্ণকো গদঃ ||১৩||
View original
यदा तु मूर्च्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तदञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः कृमिकर्णको गदः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
ক্ষতাভিঘাতপ্রভবস্তু বিদ্রধির্ভবেত্তথা দোষকৃতোঽপরঃ পুনঃ | সরক্তপীতারুণমস্রমাস্রবেত্ প্রতোদধূমাযনদাহচোষবান্ ||১৪||
View original
क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
ভবেত্ প্রপাকঃ খলু পিত্তকোপতো বিকোথবিক্লেদকরশ্চ কর্ণযোঃ |১৫|
View original
भवेत् प्रपाकः खलु पित्तकोपतो विकोथविक्लेदकरश्च कर्णयोः |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (15) · Śloka 16
স্থিতে কফে স্রোতসি পিত্ততেজসা বিলায্যমানে ভৃশসম্প্রতাপবান্ ||১৫|| অবেদনো বাঽপ্যথবা সবেদনো ঘনং স্রবেত্ পূতি চ পূতিকর্ণকঃ |১৬|
View original
स्थिते कफे स्रोतसि पित्ततेजसा विलाय्यमाने भृशसम्प्रतापवान् ||१५|| अवेदनो वाऽप्यथवा सवेदनो घनं स्रवेत् पूति च पूतिकर्णकः |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (16) · Śloka 16
প্রদিষ্টলিঙ্গান্যরশাংসি তত্ত্বতস্তথৈব শোফার্বুদলিঙ্গমীরিতম্ | মযা পুরস্তাত্ প্রসমীক্ষ্য যোজযেদিহৈব তাবত্ প্রযতো ভিষগ্বরঃ ||১৬||
View original
प्रदिष्टलिङ्गान्यरशांसि तत्त्वतस्तथैव शोफार्बुदलिङ्गमीरितम् | मया पुरस्तात् प्रसमीक्ष्य योजयेदिहैव तावत् प्रयतो भिषग्वरः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 20
ইতি সুশ্রুতসংহিতাযামুত্তরতন্ত্রান্তর্গতে শালাক্যতন্ত্রে কর্ণগতরোগবিজ্ঞানীযো নাম বিংশতিতমোঽধ্যাযঃ ||২০||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कर्णगतरोगविज्ञानीयो नाम विंशतितमोऽध्यायः ||२०||
🔊 Audio coming soon