Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

20. karṇagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതഃ കര്ണഗതരോഗവിജ്ഞാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

View original

अथातः कर्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5

കര്ണശൂലം പ്രണാദശ്ച ബാധിര്യം ക്ഷ്വേഡ ഏവ ച | കര്ണസ്രാവഃ കര്ണകണ്ഡൂഃ കര്ണവര്ചസ്തഥൈവ ച ||൩|| കൃമികര്ണപ്രതിനാഹൌ വിദ്രധിര്ദ്വിവിധസ്തഥാ | കര്ണപാകഃ പൂതികര്ണസ്തഥൈവാര്ശശ്ചതുര്വിധമ് ||൪|| കര്ണാര്ബുദം സപ്തവിധം ശോഫശ്ചാപി ചതുര്വിധഃ | ഏതേ കര്ണഗതാ രോഗാ അഷ്ടാവിംശതിരീരിതാഃ ||൫||

View original

कर्णशूलं प्रणादश्च बाधिर्यं क्ष्वेड एव च | कर्णस्रावः कर्णकण्डूः कर्णवर्चस्तथैव च ||३|| कृमिकर्णप्रतिनाहौ विद्रधिर्द्विविधस्तथा | कर्णपाकः पूतिकर्णस्तथैवार्शश्चतुर्विधम् ||४|| कर्णार्बुदं सप्तविधं शोफश्चापि चतुर्विधः | एते कर्णगता रोगा अष्टाविंशतिरीरिताः ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (6) · Śloka 6

സമീരണഃ ശ്രോത്രഗതോऽന്യഥാചരഃ സമന്തതഃ ശൂലമതീവ കര്ണയോഃ | കരോതി ദോഷൈശ്ച യഥാസ്വമാവൃതഃ സ കര്ണശൂലഃ കഥിതോ ദുരാചരഃ ||൬||

View original

समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरः समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (7) · Śloka 7

യദാ തു നാഡീഷു വിമാര്ഗമാഗതഃ സ ഏവ ശബ്ദാഭിവഹാസു തിഷ്ഠതി | ശൃണോതി ശബ്ദാന് വിവിധാംസ്തദാ നരഃ പ്രണാദമേനം കഥയന്തി ചാമയമ് ||൭||

View original

यदा तु नाडीषु विमार्गमागतः स एव शब्दाभिवहासु तिष्ठति | शृणोति शब्दान् विविधांस्तदा नरः प्रणादमेनं कथयन्ति चामयम् ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

സ ഏവ ശബ്ദാനുവഹാ യദാ സിരാഃ കഫാനുയാതോ വ്യനുസൃത്യ തിഷ്ഠതി | തദാ നരസ്യാപ്രതികാരസേവിനോ ഭവേത്തു ബാധിര്യമസംശയം ഖലു ||൮||

View original

स एव शब्दानुवहा यदा सिराः कफानुयातो व्यनुसृत्य तिष्ठति | तदा नरस्याप्रतिकारसेविनो भवेत्तु बाधिर्यमसंशयं खलु ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (9) · Śloka 9

ശ്രമാത് ക്ഷയാദ്രൂക്ഷകഷായഭോജനാത് സമീരണഃ ശബ്ദപഥേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ | വിരിക്തശീര്ഷസ്യ ച ശീതസേവിനഃ കരോതി ഹി ക്ഷ്വേഡമതീവ കര്ണയോഃ ||൯||

View original

श्रमात् क्षयाद्रूक्षकषायभोजनात् समीरणः शब्दपथे प्रतिष्ठितः | विरिक्तशीर्षस्य च शीतसेविनः करोति हि क्ष्वेडमतीव कर्णयोः ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (10) · Śloka 10

ശിരോഭിഘാതാദഥവാ നിമജ്ജതോ ജലേ പ്രപാകാദഥവാऽപി വിദ്രധേഃ | സ്രവേത്തു പൂയം ശ്രവണോऽനിലാവൃതഃ സ കര്ണസംസ്രാവ ഇതി പ്രകീര്തിതഃ ||൧൦||

View original

शिरोभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेत्तु पूयं श्रवणोऽनिलावृतः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (11) · Śloka 11

കഫേന കണ്ഡൂഃ പ്രചിതേന കര്ണയോര്ഭൃശം ഭവേത് സ്രോതസി കര്ണസഞ്ജ്ഞിതേ |൧൧|

View original

कफेन कण्डूः प्रचितेन कर्णयोर्भृशं भवेत् स्रोतसि कर्णसञ्ज्ञिते |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (11) · Śloka 11

വിശോഷിതേ ശ്ലേഷ്മണി പിത്തതേജസാ നൃണാം ഭവേത് സ്രോതസി കര്ണഗൂഥകഃ ||൧൧||

View original

विशोषिते श्लेष्मणि पित्ततेजसा नृणां भवेत् स्रोतसि कर्णगूथकः ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

സ കര്ണവിട്കോ ദ്രവതാം യദാ ഗതോ വിലായിതോ ഘ്രാണമുഖം പ്രപദ്യതേ | തദാ സ കര്ണപ്രതിനാഹസഞ്ജ്ഞിതോ ഭവേദ്വികാരഃ ശിരസോऽഭിതാപനഃ ||൧൨||

View original

स कर्णविट्को द्रवतां यदा गतो विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽभितापनः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

യദാ തു മൂര്ച്ഛന്ത്യഥവാऽപി ജന്തവഃ സൃജന്ത്യപത്യാന്യഥവാऽപി മക്ഷികാഃ | തദഞ്ജനത്വാച്ഛ്രവണോ നിരുച്യതേ ഭിഷഗ്ഭിരാദ്യൈഃ കൃമികര്ണകോ ഗദഃ ||൧൩||

View original

यदा तु मूर्च्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तदञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः कृमिकर्णको गदः ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (14) · Śloka 14

ക്ഷതാഭിഘാതപ്രഭവസ്തു വിദ്രധിര്ഭവേത്തഥാ ദോഷകൃതോऽപരഃ പുനഃ | സരക്തപീതാരുണമസ്രമാസ്രവേത് പ്രതോദധൂമായനദാഹചോഷവാന് ||൧൪||

View original

क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (15) · Śloka 15

ഭവേത് പ്രപാകഃ ഖലു പിത്തകോപതോ വികോഥവിക്ലേദകരശ്ച കര്ണയോഃ |൧൫|

View original

भवेत् प्रपाकः खलु पित्तकोपतो विकोथविक्लेदकरश्च कर्णयोः |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (15) · Śloka 16

സ്ഥിതേ കഫേ സ്രോതസി പിത്തതേജസാ വിലായ്യമാനേ ഭൃശസമ്പ്രതാപവാന് ||൧൫|| അവേദനോ വാऽപ്യഥവാ സവേദനോ ഘനം സ്രവേത് പൂതി ച പൂതികര്ണകഃ |൧൬|

View original

स्थिते कफे स्रोतसि पित्ततेजसा विलाय्यमाने भृशसम्प्रतापवान् ||१५|| अवेदनो वाऽप्यथवा सवेदनो घनं स्रवेत् पूति च पूतिकर्णकः |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (16) · Śloka 16

പ്രദിഷ്ടലിങ്ഗാന്യരശാംസി തത്ത്വതസ്തഥൈവ ശോഫാര്ബുദലിങ്ഗമീരിതമ് | മയാ പുരസ്താത് പ്രസമീക്ഷ്യ യോജയേദിഹൈവ താവത് പ്രയതോ ഭിഷഗ്വരഃ ||൧൬||

View original

प्रदिष्टलिङ्गान्यरशांसि तत्त्वतस्तथैव शोफार्बुदलिङ्गमीरितम् | मया पुरस्तात् प्रसमीक्ष्य योजयेदिहैव तावत् प्रयतो भिषग्वरः ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 20

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ ശാലാക്യതന്ത്രേ കര്ണഗതരോഗവിജ്ഞാനീയോ നാമ വിംശതിതമോऽധ്യായഃ ||൨൦||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कर्णगतरोगविज्ञानीयो नाम विंशतितमोऽध्यायः ||२०||

🔊 Audio coming soon

20. karṇagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi