Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
અથાતઃ કર્ણગતરોગવિજ્ઞાનીયમધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ||૧|| યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ||૨||
View original
अथातः कर्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
20. karṇagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
કર્ણશૂલં પ્રણાદશ્ચ બાધિર્યં ક્ષ્વેડ એવ ચ | કર્ણસ્રાવઃ કર્ણકણ્ડૂઃ કર્ણવર્ચસ્તથૈવ ચ ||૩|| કૃમિકર્ણપ્રતિનાહૌ વિદ્રધિર્દ્વિવિધસ્તથા | કર્ણપાકઃ પૂતિકર્ણસ્તથૈવાર્શશ્ચતુર્વિધમ્ ||૪|| કર્ણાર્બુદં સપ્તવિધં શોફશ્ચાપિ ચતુર્વિધઃ | એતે કર્ણગતા રોગા અષ્ટાવિંશતિરીરિતાઃ ||૫||
View original
कर्णशूलं प्रणादश्च बाधिर्यं क्ष्वेड एव च | कर्णस्रावः कर्णकण्डूः कर्णवर्चस्तथैव च ||३|| कृमिकर्णप्रतिनाहौ विद्रधिर्द्विविधस्तथा | कर्णपाकः पूतिकर्णस्तथैवार्शश्चतुर्विधम् ||४|| कर्णार्बुदं सप्तविधं शोफश्चापि चतुर्विधः | एते कर्णगता रोगा अष्टाविंशतिरीरिताः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
સમીરણઃ શ્રોત્રગતોઽન્યથાચરઃ સમન્તતઃ શૂલમતીવ કર્ણયોઃ | કરોતિ દોષૈશ્ચ યથાસ્વમાવૃતઃ સ કર્ણશૂલઃ કથિતો દુરાચરઃ ||૬||
View original
समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरः समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
યદા તુ નાડીષુ વિમાર્ગમાગતઃ સ એવ શબ્દાભિવહાસુ તિષ્ઠતિ | શૃણોતિ શબ્દાન્ વિવિધાંસ્તદા નરઃ પ્રણાદમેનં કથયન્તિ ચામયમ્ ||૭||
View original
यदा तु नाडीषु विमार्गमागतः स एव शब्दाभिवहासु तिष्ठति | शृणोति शब्दान् विविधांस्तदा नरः प्रणादमेनं कथयन्ति चामयम् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
સ એવ શબ્દાનુવહા યદા સિરાઃ કફાનુયાતો વ્યનુસૃત્ય તિષ્ઠતિ | તદા નરસ્યાપ્રતિકારસેવિનો ભવેત્તુ બાધિર્યમસંશયં ખલુ ||૮||
View original
स एव शब्दानुवहा यदा सिराः कफानुयातो व्यनुसृत्य तिष्ठति | तदा नरस्याप्रतिकारसेविनो भवेत्तु बाधिर्यमसंशयं खलु ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
શ્રમાત્ ક્ષયાદ્રૂક્ષકષાયભોજનાત્ સમીરણઃ શબ્દપથે પ્રતિષ્ઠિતઃ | વિરિક્તશીર્ષસ્ય ચ શીતસેવિનઃ કરોતિ હિ ક્ષ્વેડમતીવ કર્ણયોઃ ||૯||
View original
श्रमात् क्षयाद्रूक्षकषायभोजनात् समीरणः शब्दपथे प्रतिष्ठितः | विरिक्तशीर्षस्य च शीतसेविनः करोति हि क्ष्वेडमतीव कर्णयोः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
શિરોભિઘાતાદથવા નિમજ્જતો જલે પ્રપાકાદથવાઽપિ વિદ્રધેઃ | સ્રવેત્તુ પૂયં શ્રવણોઽનિલાવૃતઃ સ કર્ણસંસ્રાવ ઇતિ પ્રકીર્તિતઃ ||૧૦||
View original
शिरोभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेत्तु पूयं श्रवणोऽनिलावृतः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
કફેન કણ્ડૂઃ પ્રચિતેન કર્ણયોર્ભૃશં ભવેત્ સ્રોતસિ કર્ણસઞ્જ્ઞિતે |૧૧|
View original
कफेन कण्डूः प्रचितेन कर्णयोर्भृशं भवेत् स्रोतसि कर्णसञ्ज्ञिते |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
વિશોષિતે શ્લેષ્મણિ પિત્તતેજસા નૃણાં ભવેત્ સ્રોતસિ કર્ણગૂથકઃ ||૧૧||
View original
विशोषिते श्लेष्मणि पित्ततेजसा नृणां भवेत् स्रोतसि कर्णगूथकः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
સ કર્ણવિટ્કો દ્રવતાં યદા ગતો વિલાયિતો ઘ્રાણમુખં પ્રપદ્યતે | તદા સ કર્ણપ્રતિનાહસઞ્જ્ઞિતો ભવેદ્વિકારઃ શિરસોઽભિતાપનઃ ||૧૨||
View original
स कर्णविट्को द्रवतां यदा गतो विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽभितापनः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
યદા તુ મૂર્ચ્છન્ત્યથવાઽપિ જન્તવઃ સૃજન્ત્યપત્યાન્યથવાઽપિ મક્ષિકાઃ | તદઞ્જનત્વાચ્છ્રવણો નિરુચ્યતે ભિષગ્ભિરાદ્યૈઃ કૃમિકર્ણકો ગદઃ ||૧૩||
View original
यदा तु मूर्च्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तदञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः कृमिकर्णको गदः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
ક્ષતાભિઘાતપ્રભવસ્તુ વિદ્રધિર્ભવેત્તથા દોષકૃતોઽપરઃ પુનઃ | સરક્તપીતારુણમસ્રમાસ્રવેત્ પ્રતોદધૂમાયનદાહચોષવાન્ ||૧૪||
View original
क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
ભવેત્ પ્રપાકઃ ખલુ પિત્તકોપતો વિકોથવિક્લેદકરશ્ચ કર્ણયોઃ |૧૫|
View original
भवेत् प्रपाकः खलु पित्तकोपतो विकोथविक्लेदकरश्च कर्णयोः |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (15) · Śloka 16
સ્થિતે કફે સ્રોતસિ પિત્તતેજસા વિલાય્યમાને ભૃશસમ્પ્રતાપવાન્ ||૧૫|| અવેદનો વાઽપ્યથવા સવેદનો ઘનં સ્રવેત્ પૂતિ ચ પૂતિકર્ણકઃ |૧૬|
View original
स्थिते कफे स्रोतसि पित्ततेजसा विलाय्यमाने भृशसम्प्रतापवान् ||१५|| अवेदनो वाऽप्यथवा सवेदनो घनं स्रवेत् पूति च पूतिकर्णकः |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (16) · Śloka 16
પ્રદિષ્ટલિઙ્ગાન્યરશાંસિ તત્ત્વતસ્તથૈવ શોફાર્બુદલિઙ્ગમીરિતમ્ | મયા પુરસ્તાત્ પ્રસમીક્ષ્ય યોજયેદિહૈવ તાવત્ પ્રયતો ભિષગ્વરઃ ||૧૬||
View original
प्रदिष्टलिङ्गान्यरशांसि तत्त्वतस्तथैव शोफार्बुदलिङ्गमीरितम् | मया पुरस्तात् प्रसमीक्ष्य योजयेदिहैव तावत् प्रयतो भिषग्वरः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 20
ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રાન્તર્ગતે શાલાક્યતન્ત્રે કર્ણગતરોગવિજ્ઞાનીયો નામ વિંશતિતમોઽધ્યાયઃ ||૨૦||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कर्णगतरोगविज्ञानीयो नाम विंशतितमोऽध्यायः ||२०||
🔊 Audio coming soon