Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਰਕ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातो रक्ताभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
12. raktābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਮਨ੍ਥਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਂ ਸਿਰੋਤ੍ਪਾਤਂ ਸਿਰਾਹਰ੍ਸਂ ਚ ਰਕ੍ਤਜਮ੍ | ਏਕੇਨੈਵ ਵਿਧਾਨੇਨ ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਚ੍ਚਤੁਰੋ ਗਦਾਨ੍ ||੩||
View original
मन्थं स्यन्दं सिरोत्पातं सिराहर्षं च रक्तजम् | एकेनैव विधानेन चिकित्सेच्चतुरो गदान् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾਰ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋਪ੍ਯੇਤਾਨ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ਕੌਮ੍ਭੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ | ਰਸੈਰੁਦਾਰੈਰਥਵਾ ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸੇਣ ਯੋਜਯੇਤ੍ ||੪||
View original
व्याध्यार्तांश्चतुरोऽप्येतान् स्निग्धान्कौम्भेन सर्पिषा | रसैरुदारैरथवा सिरामोक्षेण योजयेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 6
ਵਿਰਿਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਮਂ ਚ ਸ਼ਿਰਾਂਸ੍ਯੇਸਾਂ ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ | ਵੈਰੇਚਨਿਕਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਿਤਾਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ||੫|| (ਮਜ੍ਜ੍ਞਾ ਵਾ ਤਦ੍ਵਿਮਿਸ਼੍ਰੇਣ ਮੇਦਸਾ ਤਚ੍ਛਤੇਨ ਵਾ) |੬|
View original
विरिक्तानां प्रकामं च शिरांस्येषां विशोधयेत् | वैरेचनिकसिद्धेन सितायुक्तेन सर्पिषा ||५|| (मज्ज्ञा वा तद्विमिश्रेण मेदसा तच्छृतेन वा) |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ਤਤਃ ਪ੍ਰਦੇਹਾਃ ਪਰਿਸੇਚਨਾਨਿ ਨਸ੍ਯਾਨਿ ਧੂਮਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਸ੍ਵਮੇਵ | ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਤਰ੍ਪਣਾਨਿ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਪੁਟਪਾਕਯੋਗਾਃ ||੬||
View original
ततः प्रदेहाः परिषेचनानि नस्यानि धूमाश्च यथास्वमेव | आश्च्योतनाभ्यञ्जनतर्पणानि स्निग्धाश्च कार्याः पुटपाकयोगाः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲੋਸ਼ੀਰਕਟਙ੍ਕਟੇਰੀਕਾਲੀਯਯਸ੍ਟੀਮਧੁਮੁਸ੍ਤਰੋਧ੍ਰੈਃ | ਸਪਦ੍ਮਕੈਰ੍ਧੌਤਘਤਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧੈਰਕ੍ਸ੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਲੇਪਂ ਪਰਿਤਃ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ||੭||
View original
नीलोत्पलोशीरकटङ्कटेरीकालीययष्टीमधुमुस्तरोध्रैः | सपद्मकैर्धौतघृतप्रदिग्धैरक्ष्णोः प्रलेपं परितः प्रकुर्यात् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8-9) · Śloka 9
ਰੁਜਾਯਾਂ ਚਾਪ੍ਯਤਿਭਸ਼ਂ ਸ੍ਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਮਦਵੋ ਹਿਤਾਃ | ਅਕ੍ਸ੍ਣੋਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਾਤਨਂ ਚ ਜਲੌਕਸਾਮ੍ ||੮|| ਘਤਸ੍ਯ ਮਹਤੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਪੀਤਾ ਚਾਰ੍ਤਿਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ | ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਸ਼ਮਨੋ ਵਿਧਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁਪਪਾਦਿਤਃ ||੯||
View original
रुजायां चाप्यतिभृशं स्वेदाश्च मृदवो हिताः | अक्ष्णोः समन्ततः कार्यं पातनं च जलौकसाम् ||८|| घृतस्य महती मात्रा पीता चार्तिं नियच्छति | पित्ताभिष्यन्दशमनो विधिश्चाप्युपपादितः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
ਕਸ਼ੇਰੁਮਧੁਕਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਮਮ੍ਬਰਸਂਵਤਮ੍ | ਨ੍ਯਸ੍ਤਮਪ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸਾਸੁ ਹਿਤਮਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਭਵੇਤ੍ ||੧੦||
View original
कशेरुमधुकाभ्यां वा चूर्णमम्बरसंवृतम् | न्यस्तमप्स्वान्तरिक्षासु हितमाश्च्योतनं भवेत् ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11-12) · Śloka 12
ਪਾਟਲ੍ਯਰ੍ਜੁਨਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਧਾਤਕੀਧਾਤ੍ਰਿਬਿਲ੍ਵਤਃ | ਪੁਸ੍ਪਾਣ੍ਯਥ ਬਹਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਬਿਮ੍ਬੀਲੋਟਾਚ੍ਚ ਤੁਲ੍ਯਸ਼ਃ ||੧੧|| ਸਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਨਿ ਮਧੁਨਾ ਪਿਸ੍ਟਾਨੀਕ੍ਸੁਰਸੇਨ ਵਾ | ਰਕ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮੇਤਦਞ੍ਜਨਮਿਸ੍ਯਤੇ ||੧੨||
View original
पाटल्यर्जुनश्रीपर्णीधातकीधात्रिबिल्वतः | पुष्पाण्यथ बृहत्योश्च बिम्बीलोटाच्च तुल्यशः ||११|| समञ्जिष्ठानि मधुना पिष्टानीक्षुरसेन वा | रक्ताभिष्यन्दशान्त्यर्थमेतदञ्जनमिष्यते ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (13-14) · Śloka 14
ਚਨ੍ਦਨਂ ਕੁਮੁਦਂ ਪਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ ਸਕੁਙ੍ਕੁਮਮ੍ | ਅਯਸ੍ਤਾਮ੍ਰਰਜਸ੍ਤੁਤ੍ਥਂ ਨਿਮ੍ਬਨਿਰ੍ਯਾਸਮਞ੍ਜਨਮ੍ ||੧੩|| ਤ੍ਰਪੁ ਕਾਂਸ੍ਯਮਲਂ ਚਾਪਿ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਸ੍ਪਰਸੇਨ ਤੁ | ਵਿਪੁਲਾ ਯਾਃ ਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪੂਜਿਤਾਸ਼੍ਚਾਞ੍ਜਨੇ ਸਦਾ ||੧੪||
View original
चन्दनं कुमुदं पत्रं शिलाजतु सकुङ्कुमम् | अयस्ताम्ररजस्तुत्थं निम्बनिर्यासमञ्जनम् ||१३|| त्रपु कांस्यमलं चापि पिष्ट्वा पुष्परसेन तु | विपुला याः कृता वर्त्यः पूजिताश्चाञ्जने सदा ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15-16) · Śloka 17
ਸ੍ਯਾਦਞ੍ਜਨਂ ਘਤਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਸਿਰੋਤ੍ਪਾਤਸ੍ਯ ਭੇਸਜਮ੍ | ਤਦ੍ਵਤ੍ਸੈਨ੍ਧਵਕਾਸੀਸਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਘਸ੍ਟਂ ਚ ਪੂਜਿਤਮ੍ ||੧੫|| ਮਧੁਨਾ ਸ਼ਙ੍ਖਨੈਪਾਲੀਤੁਤ੍ਥਦਾਰ੍ਵ੍ਯਃ ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਃ | ਰਸਃ ਸ਼ਿਰੀਸਪੁਸ੍ਪਾਚ੍ਚ ਸੁਰਾਮਰਿਚਮਾਕ੍ਸਿਕੈਃ ||੧੬|| ਯੁਕ੍ਤਂ ਤੁ ਮਧੁਨਾ ਵਾਪਿ ਗੈਰਿਕਂ ਹਿਤਮਞ੍ਜਨੇ |੧੭|
View original
स्यादञ्जनं घृतं क्षौद्रं सिरोत्पातस्य भेषजम् | तद्वत्सैन्धवकासीसं स्तन्यघृष्टं च पूजितम् ||१५|| मधुना शङ्खनैपालीतुत्थदार्व्यः ससैन्धवाः | रसः शिरीषपुष्पाच्च सुरामरिचमाक्षिकैः ||१६|| युक्तं तु मधुना वाऽपि गैरिकं हितमञ्जने |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (17-18) · Śloka 18
ਸਿਰਾਹਰ੍ਸੇਞ੍ਜਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਫਾਣਿਤਂ ਮਧੁਸਂਯੁਤਮ੍ ||੧੭|| ਮਧੁਨਾ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਜਂ ਵਾਪਿ ਕਾਸੀਸਂ ਵਾ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍ | ਵੇਤ੍ਰਾਮ੍ਲਸ੍ਤਨ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਫਾਣਿਤਂ ਚ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍ ||੧੮||
View original
सिराहर्षेऽञ्जनं कुर्यात् फाणितं मधुसंयुतम् ||१७|| मधुना तार्क्ष्यजं वाऽपि कासीसं वा ससैन्धवम् | वेत्राम्लस्तन्यसंयुक्तं फाणितं च ससैन्धवम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (19-23) · Śloka 24
ਪੈਤ੍ਤਂ ਵਿਧਿਮਸ਼ੇਸੇਣ ਕੁਰ੍ਯਾਦਰ੍ਜੁਨਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ | ਇਕ੍ਸੁਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਿਤਾਸ੍ਤਨ੍ਯਦਾਰ੍ਵੀਮਧੁਕਸੈਨ੍ਧਵੈਃ ||੧੯|| ਸੇਕਾਞ੍ਜਨਂ ਚਾਤ੍ਰ ਹਿਤਮਮ੍ਲੈਰਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਤਥਾ | ਸਿਤਾਮਧੁਕਕਟ੍ਵਙ੍ਗਮਸ੍ਤੁਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਮ੍ਲਸੈਨ੍ਧਵੈਃ ||੨੦|| ਬੀਜਪੂਰਕਕੋਲਾਮ੍ਲਦਾਡਿਮਾਮ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ | ਏਕਸ਼ੋ ਵਾ ਦ੍ਵਿਸ਼ੋ ਵਾਪਿ ਯੋਜਿਤਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ||੨੧|| ਸ੍ਫਟਿਕਂ ਵਿਦ੍ਰੁਮਂ ਸ਼ਙ੍ਖੋ ਮਧੁਕਂ ਮਧੁ ਚੈਵ ਹਿ | ਸ਼ਙ੍ਖਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਿਤਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾਮੁਦ੍ਰਃ ਫੇਨ ਏਵ ਵਾ ||੨੨|| ਦ੍ਵਾਵਿਮੌ ਵਿਹਿਤੌ ਯੋਗਾਵਞ੍ਜਨੇਰ੍ਜੁਨਨਾਸ਼ਨੌ | ਸੈਨ੍ਧਵਕ੍ਸੌਦ੍ਰਕਤਕਾਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਵਾ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍ ||੨੩|| ਕਾਸੀਸਂ ਮਧੁਨਾ ਵਾਪਿ ਯੋਜ੍ਯਮਤ੍ਰਾਞ੍ਜਨੇ ਸਦਾ |੨੪|
View original
पैत्तं विधिमशेषेण कुर्यादर्जुनशान्तये | इक्षुक्षौद्रसितास्तन्यदार्वीमधुकसैन्धवैः ||१९|| सेकाञ्जनं चात्र हितमम्लैराश्च्योतनं तथा | सितामधुककट्वङ्गमस्तुक्षौद्राम्लसैन्धवैः ||२०|| बीजपूरककोलाम्लदाडिमाम्लैश्च युक्तितः | एकशो वा द्विशो वाऽपि योजितं वा त्रिभिस्त्रिभिः ||२१|| स्फटिकं विद्रुमं शङ्खो मधुकं मधु चैव हि | शङ्खक्षौद्रसितायुक्तः सामुद्रः फेन एव वा ||२२|| द्वाविमौ विहितौ योगावञ्जनेऽर्जुननाशनौ | सैन्धवक्षौद्रकतकाः सक्षौद्रं वा रसाञ्जनम् ||२३|| कासीसं मधुना वाऽपि योज्यमत्राञ्जने सदा |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (24-26) · Śloka 27
ਲੋਹਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਧਾਤਵੋ ਲਵਣਾਨਿ ਚ ||੨੪|| ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਦਨ੍ਤਾਃ ਸ਼ਙ੍ਗਾਣਿ ਗਣਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਵਸਾਦਨਃ | ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਣ੍ਡਕਪਾਲਾਨਿ ਲਸ਼ੁਨਂ ਕਟੁਕਤ੍ਰਯਮ੍ ||੨੫|| ਕਰਞ੍ਜਬੀਜਮੇਲਾ ਚ ਲੇਖ੍ਯਾਞ੍ਜਨਮਿਦਂ ਸ੍ਮਤਮ੍ | ਪੁਟਪਾਕਾਵਸਾਨੇਨ ਰਕ੍ਤਵਿਸ੍ਰਾਵਣਾਦਿਨਾ ||੨੬|| ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਕਤ੍ਸ੍ਨੇਨ ਸ੍ਯਨ੍ਦਘਾਤਿਨਾ |੨੭|
View original
लोहचूर्णानि सर्वाणि धातवो लवणानि च ||२४|| रत्नानि दन्ताः शृङ्गाणि गणश्चाप्यवसादनः | कुक्कुटाण्डकपालानि लशुनं कटुकत्रयम् ||२५|| करञ्जबीजमेला च लेख्याञ्जनमिदं स्मृतम् | पुटपाकावसानेन रक्तविस्रावणादिना ||२६|| सम्पादितस्य विधिना कृत्स्नेन स्यन्दघातिना |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (27) · Śloka 27
ਅਨੇਨਾਪਹਰੇਚ੍ਛੁਕ੍ਰਮਵ੍ਰਣਂ ਕੁਸ਼ਲੋ ਭਿਸਕ੍ ||੨੭||
View original
अनेनापहरेच्छुक्रमव्रणं कुशलो भिषक् ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (28-35) · Śloka 36
ਉਤ੍ਤਾਨਮਵਗਾਢਂ ਵਾ ਕਰ੍ਕਸ਼ਂ ਵਾਪਿ ਸਵ੍ਰਣਮ੍ | ਸ਼ਿਰੀਸਬੀਜਮਰਿਚਪਿਪ੍ਪਲੀਸੈਨ੍ਧਵੈਰਪਿ ||੨੮|| ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਘਰ੍ਸਣਂ ਕਾਰ੍ਯਮਥਵਾ ਸੈਨ੍ਧਵੇਨ ਤੁ | ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਾਮ੍ਰਰਜਃਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਿਲਾਮਰਿਚਸੈਨ੍ਧਵੈਃ ||੨੯|| ਅਨ੍ਤ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤੈਰੇਭਿਰਞ੍ਜਨਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਨਾਸ਼ਨਮ੍ | ਕੁਰ੍ਯਾਦਞ੍ਜਨਯੋਗੌ ਵਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧਿਕਾਵਿਮੌ ||੩੦|| ਸ਼ਙ੍ਖਕੋਲਾਸ੍ਥਿਕਤਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਧੁਕਮਾਕ੍ਸਿਕੈਃ | ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦਨ੍ਤਾਰ੍ਣਵਮਲਸ਼ਿਰੀਸਕੁਸੁਮੈਰਪਿ ||੩੧|| ਕ੍ਸਾਰਾਞ੍ਜਨਂ ਵਾ ਵਿਤਰੇਦ੍ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤਾਪਹਮ੍ | ਮੁਦ੍ਗਾਨ੍ ਵਾ ਨਿਸ੍ਤੁਸਾਨ੍ ਭਸ੍ਟਾਨ੍ ਸ਼ਙ੍ਖਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਿਤਾਯੁਤਾਨ੍ ||੩੨|| ਮਧੂਕਸਾਰਂ ਮਧੁਨਾ ਯੋਜਯੇਚ੍ਚਾਞ੍ਜਨੇ ਸਦਾ | ਬਿਭੀਤਕਾਸ੍ਥਿਮਜ੍ਜਾ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਨਾਸ਼ਨਃ ||੩੩|| ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮਧੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਧੁਕਂ ਕਤਕਾਨਿ ਚ | ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਗ੍ਗਤੇ ਸਸ਼ੂਲੇ ਵਾ ਵਾਤਘ੍ਨਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਹਿਤਮ੍ ||੩੪|| ਵਂਸ਼ਜਾਰੁਸ੍ਕਰੌ ਤਾਲਂ ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਚ ਦਾਹਯੇਤ੍ | ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਕ੍ਸਾਰਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਭਾਵਯੇਤ੍ਕਰਭਾਸ੍ਥਿਜਮ੍ ||੩੫|| ਬਹੁਸ਼ੋਞ੍ਜਨਮੇਤਤ੍ਸ੍ਯਾਚ੍ਛੁਕ੍ਰਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਨਾਸ਼ਨਮ੍ |੩੬|
View original
उत्तानमवगाढं वा कर्कशं वाऽपि सव्रणम् | शिरीषबीजमरिचपिप्पलीसैन्धवैरपि ||२८|| शुक्रस्य घर्षणं कार्यमथवा सैन्धवेन तु | कुर्यात्ताम्ररजःशङ्खशिलामरिचसैन्धवैः ||२९|| अन्त्याद्द्विगुणितैरेभिरञ्जनं शुक्रनाशनम् | कुर्यादञ्जनयोगौ वा सम्यक् श्लोकार्धिकाविमौ ||३०|| शङ्खकोलास्थिकतकद्राक्षामधुकमाक्षिकैः | क्षौद्रदन्तार्णवमलशिरीषकुसुमैरपि ||३१|| क्षाराञ्जनं वा वितरेद्बलासग्रथितापहम् | मुद्गान् वा निस्तुषान् भृष्टान् शङ्खक्षौद्रसितायुतान् ||३२|| मधूकसारं मधुना योजयेच्चाञ्जने सदा | बिभीतकास्थिमज्जा वा सक्षौद्रः शुक्रनाशनः ||३३|| शङ्खशुक्तिमधुद्राक्षामधुकं कतकानि च | द्वित्वग्गते सशूले वा वातघ्नं तर्पणं हितम् ||३४|| वंशजारुष्करौ तालं नारिकेलं च दाहयेत् | विस्राव्य क्षारवच्चूर्णं भावयेत्करभास्थिजम् ||३५|| बहुशोऽञ्जनमेतत्स्याच्छुक्रवैवर्ण्यनाशनम् |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (36-37) · Śloka 37
ਅਜਕਾਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ਵਿਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸੂਚ੍ਯਾ ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਚੋਦਕਮ੍ ||੩੬|| ਵ੍ਰਣਂ ਗੋਮਾਂਸਚੂਰ੍ਣੇਨ ਪੂਰਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਹ | ਬਹੁਸ਼ੋਵਲਿਖੇਚ੍ਚਾਪਿ ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਸ੍ਯੋਪਗਤਂ ਯਦਿ ||੩੭||
View original
अजकां पार्श्वतो विद्ध्वा सूच्या विस्राव्य चोदकम् ||३६|| व्रणं गोमांसचूर्णेन पूरयेत् सर्पिषा सह | बहुशोऽवलिखेच्चापि वर्त्मास्योपगतं यदि ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (38) · Śloka 39
ਸਸ਼ੋਫਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਸ਼ੋਫਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੌ ਪਾਕੌ ਯੌ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤੌ | ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੋਪਪਨ੍ਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਿਰਾਂ ਭਿਸਕ੍ ||੩੮|| ਸੇਕਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਨਸ੍ਯਾਨਿ ਪੁਟਪਾਕਾਂਸ਼੍ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ |੩੯|
View original
सशोफश्चाप्यशोफश्च द्वौ पाकौ यौ प्रकीर्तितौ | स्नेहस्वेदोपपन्नस्य तत्र विद्ध्वा सिरां भिषक् ||३८|| सेकाश्च्योतननस्यानि पुटपाकांश्च कारयेत् |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (39-41) · Śloka 42
ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਦਮਞ੍ਜਨਮ੍ ||੩੯|| ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਮਾਸਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸੈਨ੍ਧਵਸਂਯੁਤਮ੍ | ਮੈਰੇਯਂ ਵਾਪਿ ਦਧ੍ਯੇਵਂ ਦਧ੍ਯੁਤ੍ਤਰਕਮੇਵ ਵਾ ||੪੦|| ਘਤਂ ਕਾਂਸ੍ਯਮਲੋਪੇਤਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਵਾਪਿ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍ | ਮਧੂਕਸਾਰਂ ਮਧੁਨਾ ਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ਂ ਗੈਰਿਕੇਣ ਵਾ ||੪੧|| ਸਰ੍ਪਿਃਸੈਨ੍ਧਵਤਾਮ੍ਰਾਣਿ ਯੋਸਿਤ੍ਸ੍ਤਨ੍ਯਯੁਤਾਨਿ ਵਾ |੪੨|
View original
सर्वतश्चापि शुद्धस्य कर्तव्यमिदमञ्जनम् ||३९|| ताम्रपात्रस्थितं मासं सर्पिः सैन्धवसंयुतम् | मैरेयं वाऽपि दध्येवं दध्युत्तरकमेव वा ||४०|| घृतं कांस्यमलोपेतं स्तन्यं वाऽपि ससैन्धवम् | मधूकसारं मधुना तुल्यांशं गैरिकेण वा ||४१|| सर्पिःसैन्धवताम्राणि योषित्स्तन्ययुतानि वा |४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (42) · Śloka 42
ਦਾਡਿਮਾਰੇਵਤਾਸ਼ਮਨ੍ਤਕੋਲਾਮ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਮ੍ | ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਂ ਵਾ ਵਿਤਰੇਤ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਾਕਜਿਘਾਂਸਯਾ ||੪੨||
View original
दाडिमारेवताशमन्तकोलाम्लैश्च ससैन्धवाम् | रसक्रियां वा वितरेत्सम्यक्पाकजिघांसया ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (43) · Śloka 43
ਮਾਸਂ ਸੈਨ੍ਧਵਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਸਿ ਨਾਗਰਮ੍ | ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਾਞ੍ਜਨਂ ਯੋਜ੍ਯਮਬਲਾਕ੍ਸੀਰਸਂਯੁਤਮ੍ ||੪੩||
View original
मासं सैन्धवसंयुक्तं स्थितं सर्पिषि नागरम् | आश्च्योतनाञ्जनं योज्यमबलाक्षीरसंयुतम् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (44) · Śloka 44
ਜਾਤ੍ਯਾਃ ਪੁਸ੍ਪਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਕਸ੍ਣਾਬੀਜਂ ਕੀਟਸ਼ਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਸਾਰਮ੍ | ਏਤਤ੍ ਪਿਸ੍ਟਂ ਨੇਤ੍ਰਪਾਕੇਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੋਪੇਤਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਂ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍ ||੪੪||
View original
जात्याः पुष्पं सैन्धवं शृङ्गवेरं कृष्णाबीजं कीटशत्रोश्च सारम् | एतत् पिष्टं नेत्रपाकेऽञ्जनार्थं क्षौद्रोपेतं निर्विशङ्कं प्रयोज्यम् ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (45) · Śloka 45
ਪੂਯਾਲਸੇ ਸ਼ੋਣਿਤਮੋਕ੍ਸਣਂ ਚ ਹਿਤਂ ਤਥੈਵਾਪ੍ਯੁਪਨਾਹਨਂ ਚ | ਕਤ੍ਸ੍ਨੋ ਵਿਧਿਸ਼੍ਚੇਕ੍ਸਣਪਾਕਘਾਤੀ ਯਥਾਵਿਧਾਨਂ ਭਿਸਜਾ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਃ ||੪੫||
View original
पूयालसे शोणितमोक्षणं च हितं तथैवाप्युपनाहनं च | कृत्स्नो विधिश्चेक्षणपाकघाती यथाविधानं भिषजा प्रयोज्यः ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (46) · Śloka 46
ਕਾਸੀਸਸਿਨ੍ਧੁਪ੍ਰਭਵਾਰ੍ਦ੍ਰਕੈਸ੍ਤੁ ਹਿਤਂ ਭਵੇਦਞ੍ਜਨਮੇਵ ਚਾਤ੍ਰ | ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤੈਰੇਭਿਰਥੋਪਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦਨ੍ਯਤ੍ਤੁ ਤਾਮ੍ਰਾਯਸਚੂਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤੈਃ ||੪੬||
View original
कासीससिन्धुप्रभवार्द्रकैस्तु हितं भवेदञ्जनमेव चात्र | क्षौद्रान्वितैरेभिरथोपयुञ्ज्यादन्यत्तु ताम्रायसचूर्णयुक्तैः ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (47) · Śloka 47
ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਭਿਃ ਸਮ੍ਯਗਪਾਸ੍ਯ ਦੋਸਾਂਸ੍ਤਪ੍ਤਿਂ ਵਿਧਾਯਾਥ ਯਥਾਸ੍ਵਮੇਵ | ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨਮੁਪਕ੍ਰਮੇਤ ਸੇਕਾਞ੍ਜਨਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਨਸ੍ਯਧੂਮੈਃ ||੪੭||
View original
स्नेहादिभिः सम्यगपास्य दोषांस्तृप्तिं विधायाथ यथास्वमेव | प्रक्लिन्नवर्त्मानमुपक्रमेत सेकाञ्जनाश्च्योतननस्यधूमैः ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (48) · Śloka 48
ਮੁਸ੍ਤਾਹਰਿਦ੍ਰਾਮਧੁਕਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਰੋਧ੍ਰੋਤ੍ਪਲਸਾਰਿਵਾਭਿਃ | ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਭਿਰਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮੇਵ ਕਾਰ੍ਯਮਤ੍ਰਾਞ੍ਜਨਂ ਚਾਞ੍ਜਨਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ||੪੮||
View original
मुस्ताहरिद्रामधुकप्रियङ्गुसिद्धार्थरोध्रोत्पलसारिवाभिः | क्षुण्णाभिराश्च्योतनमेव कार्यमत्राञ्जनं चाञ्जनमाक्षिकं स्यात् ||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (49) · Śloka 50
ਪਤ੍ਰਂ ਫਲਂ ਚਾਮਲਕਸ੍ਯ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦਥਵਾਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥੇ | ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਮੂਲੇਨ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਂ ਵਾ ਵਰ੍ਤੀਕਤਾਂ ਤਾਮ੍ਰਕਪਾਲਪਕ੍ਵਾਮ੍ ||੪੯|| ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਵਿਪਕ੍ਵਾਂ ਪਲਾਸ਼ਪੁਸ੍ਪੈਃ ਖਰਮਞ੍ਜਰੇਰ੍ਵਾ |੫੦|
View original
पत्रं फलं चामलकस्य पक्त्वा क्रियां विदध्यादथवाऽञ्जनार्थे | वंशस्य मूलेन रसक्रियां वा वर्तीकृतां ताम्रकपालपक्वाम् ||४९|| रसक्रियां वा त्रिफलाविपक्वां पलाशपुष्पैः खरमञ्जरेर्वा |५०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (50) · Śloka 51
ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਛਗਲ੍ਯਾਃ ਪਯਸਾ ਮਲਂ ਵਾ ਕਾਂਸਸ੍ਯ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਸਹ ਤਾਨ੍ਤਵੇਨ ||੫੦|| ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤਨ੍ਮਰਿਚੈਰੁਪੇਤਂ ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਤਾਮ੍ਰਸ੍ਯ ਸਹੋਪਯੋਜ੍ਯਮ੍ |੫੧|
View original
पिष्ट्वा छगल्याः पयसा मलं वा कांसस्य दग्ध्वा सह तान्तवेन ||५०|| प्रत्यञ्जनं तन्मरिचैरुपेतं चूर्णेन ताम्रस्य सहोपयोज्यम् |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (51) · Śloka 52
ਸਮੁਦ੍ਰਫੇਨਂ ਲਵਣੋਤ੍ਤਮਂ ਚ ਸ਼ਙ੍ਖੋਥ ਮੁਦ੍ਗੋ ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮ੍ ||੫੧|| ਚੂਰ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਜਾਡ੍ਯਮਥਾਪਿ ਕਣ੍ਡੂਮਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨ੍ਯੁਪਹਨ੍ਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ |੫੨|
View original
समुद्रफेनं लवणोत्तमं च शङ्खोऽथ मुद्गो मरिचं च शुक्लम् ||५१|| चूर्णाञ्जनं जाड्यमथापि कण्डूमक्लिन्नवर्त्मान्युपहन्ति शीघ्रम् |५२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (52) · Śloka 52
ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਨ੍ਯਪਿ ਚੈਤ ਏਵ ਯੋਗਾਃ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਦੋਸਮ੍ ||੫੨||
View original
प्रक्लिन्नवर्त्मन्यपि चैत एव योगाः प्रयोज्याश्च समीक्ष्य दोषम् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (53) · Śloka 53
ਸਕਜ੍ਜਲਂ ਤਾਮ੍ਰਘਟੇ ਚ ਘਸ੍ਠਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਯੁਤਂ ਤੁਤ੍ਥਕਮਞ੍ਜਨਂ ਚ ||੫੩||
View original
सकज्जलं ताम्रघटे च घृष्ठं सर्पिर्युतं तुत्थकमञ्जनं च ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 12
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤੇਨ੍ਤ੍ਰੇ ਰਕ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੨||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतेन्त्रे रक्ताभिष्यन्दप्रतिषेधो नाम द्वादशोऽध्यायः ||१२||
🔊 Audio coming soon