Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātaḥ pittābhiṣyandapratiṣēdhaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
View original
अथातः पित्ताभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
10. pittābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
pittasyandē paittikē cādhimanthē raktāsrāvaḥ sraṁsanaṁ cāpi kāryam | akṣṇōḥ sēkālēpanasyāñjanāni paittē ca syādyadvisarpē vidhānam ||3||
View original
पित्तस्यन्दे पैत्तिके चाधिमन्थे रक्तास्रावः स्रंसनं चापि कार्यम् | अक्ष्णोः सेकालेपनस्याञ्जनानि पैत्ते च स्याद्यद्विसर्पे विधानम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 6
gundrāṁ śāliṁ śaivalaṁ śailabhēdaṁ dārvīmēlāmutpalaṁ rōdhramabhram | padmātpatraṁ śarkarā darbhamikṣuṁ tālaṁ rōdhraṁ vētasaṁ padmakaṁ ca ||4|| drākṣāṁ kṣaudraṁ candanaṁ yaṣṭikāhvaṁ yōṣitkṣīraṁ rātryanantē ca piṣṭvā | sarpiḥsiddhaṁ tarpaṇē sēkanasyē śastaṁ kṣīraṁ siddhamētēṣu cājam ||5|| yōjyō vargō vyasta ēṣō'nyathā vā samyaṅnasyē'ṣṭārdhasaṅkhyē'pi nityam |6|
View original
गुन्द्रां शालिं शैवलं शैलभेदं दार्वीमेलामुत्पलं रोध्रमभ्रम् | पद्मात्पत्रं शर्करा दर्भमिक्षुं तालं रोध्रं वेतसं पद्मकं च ||४|| द्राक्षां क्षौद्रं चन्दनं यष्टिकाह्वं योषित्क्षीरं रात्र्यनन्ते च पिष्ट्वा | सर्पिःसिद्धं तर्पणे सेकनस्ये शस्तं क्षीरं सिद्धमेतेषु चाजम् ||५|| योज्यो वर्गो व्यस्त एषोऽन्यथा वा सम्यङ्नस्येऽष्टार्धसङ्ख्येऽपि नित्यम् |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
kriyāḥ sarvā pittaharyaḥ praśastāstryahāccōrdhvaṁ kṣīrasarpiśca nasyam ||6||
View original
क्रियाः सर्वा पित्तहर्यः प्रशस्तास्त्र्यहाच्चोर्ध्वं क्षीरसर्पिश्च नस्यम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
pālāśaṁ syācchōṇitaṁ cāñjanārthē śallakyā vā śarkarākṣaudrayuktam |7|
View original
पालाशं स्याच्छोणितं चाञ्जनार्थे शल्लक्या वा शर्कराक्षौद्रयुक्तम् |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
rasakriyāṁ śarkarākṣaudrayuktāṁ pālindyāṁ vā madhukē vā'pi kuryāt ||7||
View original
रसक्रियां शर्कराक्षौद्रयुक्तां पालिन्द्यां वा मधुके वाऽपि कुर्यात् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
mustā phēnaḥ sāgarasyōtpalaṁ ca kr̥mighnailādhātribījādrasaśca |8|
View original
मुस्ता फेनः सागरस्योत्पलं च कृमिघ्नैलाधात्रिबीजाद्रसश्च |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (8) · Śloka 8
tālīśailāgairikōśīraśaṅkhairēvaṁ yuñjyādañjanaṁ stanyapiṣṭaiḥ ||8||
View original
तालीशैलागैरिकोशीरशङ्खैरेवं युञ्ज्यादञ्जनं स्तन्यपिष्टैः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (9) · Śloka 9
cūrṇaṁ kuryādañjanārthē rasō vā stanyōpētō dhātakīsyandanābhyām |9|
View original
चूर्णं कुर्यादञ्जनार्थे रसो वा स्तन्योपेतो धातकीस्यन्दनाभ्याम् |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (9) · Śloka 9
yōṣitstanyaṁ śātakumbhaṁ vighr̥ṣṭaṁ kṣaudrōpētaṁ kaiṁśukaṁ cāpi puṣpam ||9||
View original
योषित्स्तन्यं शातकुम्भं विघृष्टं क्षौद्रोपेतं कैंशुकं चापि पुष्पम् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (10) · Śloka 10
rōdhraṁ drākṣāṁ śarkarāmutpalaṁ ca nāryāḥ kṣīrē yaṣṭikāhvaṁ vacāṁ ca | piṣṭvā kṣīrē varṇakasya tvacaṁ ca tōyōnmiśrē candanōdumbarē ca ||10||
View original
रोध्रं द्राक्षां शर्करामुत्पलं च नार्याः क्षीरे यष्टिकाह्वं वचां च | पिष्ट्वा क्षीरे वर्णकस्य त्वचं च तोयोन्मिश्रे चन्दनोदुम्बरे च ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (11-12) · Śloka 12
kāryaḥ phēnaḥ sāgarasyāñjanārthē nārīstanyē mākṣikē cāpi ghr̥ṣṭaḥ | yōṣitstanyē sthāpitaṁ yaṣṭikāhvaṁ rōdhraṁ drākṣāṁ śarkarāmutpalaṁ ca ||11|| kṣaumābaddhaṁ pathyamāścyōtanē vā sarpirghr̥ṣṭaṁ yaṣṭikāhvaṁ sarōdhram | tōyōnmiśrāḥ kāśmarīdhātripathyāstadvaccāhuḥ kaṭphalaṁ cāmbunaiva ||12||
View original
कार्यः फेनः सागरस्याञ्जनार्थे नारीस्तन्ये माक्षिके चापि घृष्टः | योषित्स्तन्ये स्थापितं यष्टिकाह्वं रोध्रं द्राक्षां शर्करामुत्पलं च ||११|| क्षौमाबद्धं पथ्यमाश्च्योतने वा सर्पिर्घृष्टं यष्टिकाह्वं सरोध्रम् | तोयोन्मिश्राः काश्मरीधात्रिपथ्यास्तद्वच्चाहुः कट्फलं चाम्बुनैव ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (13) · Śloka 13
ēṣō'mlākhyē'nukramaścāpi śuktau kāryaḥ sarvaḥ syātsirāmōkṣavarjyaḥ ||13||
View original
एषोऽम्लाख्येऽनुक्रमश्चापि शुक्तौ कार्यः सर्वः स्यात्सिरामोक्षवर्ज्यः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (14) · Śloka 14
sarpiḥ pēyaṁ traiphalaṁ tailvakaṁ vā pēyaṁ vā syāt kēvalaṁ yat purāṇam |14|
View original
सर्पिः पेयं त्रैफलं तैल्वकं वा पेयं वा स्यात् केवलं यत् पुराणम् |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (14) · Śloka 14
dōṣē'dhastācchuktikāyāmapāstē śītairdravyairañjanaṁ kāryamāśu ||14||
View original
दोषेऽधस्ताच्छुक्तिकायामपास्ते शीतैर्द्रव्यैरञ्जनं कार्यमाशु ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (15) · Śloka 15
vaidūryaṁ yat sphāṭikaṁ vaidrumaṁ ca mauktaṁ śāṅkhaṁ rājataṁ śātakumbham | cūrṇaṁ sūkṣmaṁ śarkarākṣaudrayuktaṁ śuktiṁ hanyādañjanaṁ caitadāśu ||15||
View original
वैदूर्यं यत् स्फाटिकं वैद्रुमं च मौक्तं शाङ्खं राजतं शातकुम्भम् | चूर्णं सूक्ष्मं शर्कराक्षौद्रयुक्तं शुक्तिं हन्यादञ्जनं चैतदाशु ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (16) · Śloka 16
yuñjyāt sarpirdhūmadarśī narastu śēṣaṁ kuryādraktapittē vidhānam | yaccaivānyat pittahr̥ccāpi sarvaṁ yadvīsarpē paittikē vai vidhānam ||16||
View original
युञ्ज्यात् सर्पिर्धूमदर्शी नरस्तु शेषं कुर्याद्रक्तपित्ते विधानम् | यच्चैवान्यत् पित्तहृच्चापि सर्वं यद्वीसर्पे पैत्तिके वै विधानम् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 10
iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantrāntargatē śālākyatantrē pittābhiṣyandapratiṣēdhō nāma daśamō'dhyāyaḥ ||10||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे पित्ताभिष्यन्दप्रतिषेधो नाम दशमोऽध्यायः ||१०||
🔊 Audio coming soon