10. pittābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

અથાતઃ પિત્તાભિષ્યન્દપ્રતિષેધં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ||૧|| યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ||૨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

પિત્તસ્યન્દે પૈત્તિકે ચાધિમન્થે રક્તાસ્રાવઃ સ્રંસનં ચાપિ કાર્યમ્ | અક્ષ્ણોઃ સેકાલેપનસ્યાઞ્જનાનિ પૈત્તે ચ સ્યાદ્યદ્વિસર્પે વિધાનમ્ ||૩||

Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 6

ગુન્દ્રાં શાલિં શૈવલં શૈલભેદં દાર્વીમેલામુત્પલં રોધ્રમભ્રમ્ | પદ્માત્પત્રં શર્કરા દર્ભમિક્ષું તાલં રોધ્રં વેતસં પદ્મકં ચ ||૪|| દ્રાક્ષાં ક્ષૌદ્રં ચન્દનં યષ્ટિકાહ્વં યોષિત્ક્ષીરં રાત્ર્યનન્તે ચ પિષ્ટ્વા | સર્પિઃસિદ્ધં તર્પણે સેકનસ્યે શસ્તં ક્ષીરં સિદ્ધમેતેષુ ચાજમ્ ||૫|| યોજ્યો વર્ગો વ્યસ્ત એષોઽન્યથા વા સમ્યઙ્નસ્યેઽષ્ટાર્ધસઙ્ખ્યેઽપિ નિત્યમ્ |૬|

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

ક્રિયાઃ સર્વા પિત્તહર્યઃ પ્રશસ્તાસ્ત્ર્યહાચ્ચોર્ધ્વં ક્ષીરસર્પિશ્ચ નસ્યમ્ ||૬||

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

પાલાશં સ્યાચ્છોણિતં ચાઞ્જનાર્થે શલ્લક્યા વા શર્કરાક્ષૌદ્રયુક્તમ્ |૭|

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

રસક્રિયાં શર્કરાક્ષૌદ્રયુક્તાં પાલિન્દ્યાં વા મધુકે વાઽપિ કુર્યાત્ ||૭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

મુસ્તા ફેનઃ સાગરસ્યોત્પલં ચ કૃમિઘ્નૈલાધાત્રિબીજાદ્રસશ્ચ |૮|

Adhikarana 8 (8) · Śloka 8

તાલીશૈલાગૈરિકોશીરશઙ્ખૈરેવં યુઞ્જ્યાદઞ્જનં સ્તન્યપિષ્ટૈઃ ||૮||

Adhikarana 9 (9) · Śloka 9

ચૂર્ણં કુર્યાદઞ્જનાર્થે રસો વા સ્તન્યોપેતો ધાતકીસ્યન્દનાભ્યામ્ |૯|

Adhikarana 10 (9) · Śloka 9

યોષિત્સ્તન્યં શાતકુમ્ભં વિઘૃષ્ટં ક્ષૌદ્રોપેતં કૈંશુકં ચાપિ પુષ્પમ્ ||૯||

Adhikarana 11 (10) · Śloka 10

રોધ્રં દ્રાક્ષાં શર્કરામુત્પલં ચ નાર્યાઃ ક્ષીરે યષ્ટિકાહ્વં વચાં ચ | પિષ્ટ્વા ક્ષીરે વર્ણકસ્ય ત્વચં ચ તોયોન્મિશ્રે ચન્દનોદુમ્બરે ચ ||૧૦||

Adhikarana 12 (11-12) · Śloka 12

કાર્યઃ ફેનઃ સાગરસ્યાઞ્જનાર્થે નારીસ્તન્યે માક્ષિકે ચાપિ ઘૃષ્ટઃ | યોષિત્સ્તન્યે સ્થાપિતં યષ્ટિકાહ્વં રોધ્રં દ્રાક્ષાં શર્કરામુત્પલં ચ ||૧૧|| ક્ષૌમાબદ્ધં પથ્યમાશ્ચ્યોતને વા સર્પિર્ઘૃષ્ટં યષ્ટિકાહ્વં સરોધ્રમ્ | તોયોન્મિશ્રાઃ કાશ્મરીધાત્રિપથ્યાસ્તદ્વચ્ચાહુઃ કટ્ફલં ચામ્બુનૈવ ||૧૨||

Adhikarana 13 (13) · Śloka 13

એષોઽમ્લાખ્યેઽનુક્રમશ્ચાપિ શુક્તૌ કાર્યઃ સર્વઃ સ્યાત્સિરામોક્ષવર્જ્યઃ ||૧૩||

Adhikarana 14 (14) · Śloka 14

સર્પિઃ પેયં ત્રૈફલં તૈલ્વકં વા પેયં વા સ્યાત્ કેવલં યત્ પુરાણમ્ |૧૪|

Adhikarana 15 (14) · Śloka 14

દોષેઽધસ્તાચ્છુક્તિકાયામપાસ્તે શીતૈર્દ્રવ્યૈરઞ્જનં કાર્યમાશુ ||૧૪||

Adhikarana 16 (15) · Śloka 15

વૈદૂર્યં યત્ સ્ફાટિકં વૈદ્રુમં ચ મૌક્તં શાઙ્ખં રાજતં શાતકુમ્ભમ્ | ચૂર્ણં સૂક્ષ્મં શર્કરાક્ષૌદ્રયુક્તં શુક્તિં હન્યાદઞ્જનં ચૈતદાશુ ||૧૫||

Adhikarana 17 (16) · Śloka 16

યુઞ્જ્યાત્ સર્પિર્ધૂમદર્શી નરસ્તુ શેષં કુર્યાદ્રક્તપિત્તે વિધાનમ્ | યચ્ચૈવાન્યત્ પિત્તહૃચ્ચાપિ સર્વં યદ્વીસર્પે પૈત્તિકે વૈ વિધાનમ્ ||૧૬||

Adhikarana puShpikA · Śloka 10

ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રાન્તર્ગતે શાલાક્યતન્ત્રે પિત્તાભિષ્યન્દપ્રતિષેધો નામ દશમોઽધ્યાયઃ ||૧૦||