12. raktābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ರಕ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಮನ್ಥಂ ಸ್ಯನ್ದಂ ಸಿರೋತ್ಪಾತಂ ಸಿರಾಹರ್ಷಂ ಚ ರಕ್ತಜಮ್ | ಏಕೇನೈವ ವಿಧಾನೇನ ಚಿಕಿತ್ಸೇಚ್ಚತುರೋ ಗದಾನ್ ||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ವ್ಯಾಧ್ಯಾರ್ತಾಂಶ್ಚತುರೋಽಪ್ಯೇತಾನ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನ್ಕೌಮ್ಭೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ | ರಸೈರುದಾರೈರಥವಾ ಸಿರಾಮೋಕ್ಷೇಣ ಯೋಜಯೇತ್ ||೪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 6

ವಿರಿಕ್ತಾನಾಂ ಪ್ರಕಾಮಂ ಚ ಶಿರಾಂಸ್ಯೇಷಾಂ ವಿಶೋಧಯೇತ್ | ವೈರೇಚನಿಕಸಿದ್ಧೇನ ಸಿತಾಯುಕ್ತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ||೫|| (ಮಜ್ಜ್ಞಾ ವಾ ತದ್ವಿಮಿಶ್ರೇಣ ಮೇದಸಾ ತಚ್ಛೃತೇನ ವಾ) |೬|

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ತತಃ ಪ್ರದೇಹಾಃ ಪರಿಷೇಚನಾನಿ ನಸ್ಯಾನಿ ಧೂಮಾಶ್ಚ ಯಥಾಸ್ವಮೇವ | ಆಶ್ಚ್ಯೋತನಾಭ್ಯಞ್ಜನತರ್ಪಣಾನಿ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಶ್ಚ ಕಾರ್ಯಾಃ ಪುಟಪಾಕಯೋಗಾಃ ||೬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

ನೀಲೋತ್ಪಲೋಶೀರಕಟಙ್ಕಟೇರೀಕಾಲೀಯಯಷ್ಟೀಮಧುಮುಸ್ತರೋಧ್ರೈಃ | ಸಪದ್ಮಕೈರ್ಧೌತಘೃತಪ್ರದಿಗ್ಧೈರಕ್ಷ್ಣೋಃ ಪ್ರಲೇಪಂ ಪರಿತಃ ಪ್ರಕುರ್ಯಾತ್ ||೭||

Adhikarana 7 (8-9) · Śloka 9

ರುಜಾಯಾಂ ಚಾಪ್ಯತಿಭೃಶಂ ಸ್ವೇದಾಶ್ಚ ಮೃದವೋ ಹಿತಾಃ | ಅಕ್ಷ್ಣೋಃ ಸಮನ್ತತಃ ಕಾರ್ಯಂ ಪಾತನಂ ಚ ಜಲೌಕಸಾಮ್ ||೮|| ಘೃತಸ್ಯ ಮಹತೀ ಮಾತ್ರಾ ಪೀತಾ ಚಾರ್ತಿಂ ನಿಯಚ್ಛತಿ | ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಶಮನೋ ವಿಧಿಶ್ಚಾಪ್ಯುಪಪಾದಿತಃ ||೯||

Adhikarana 8 (10) · Śloka 10

ಕಶೇರುಮಧುಕಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಚೂರ್ಣಮಮ್ಬರಸಂವೃತಮ್ | ನ್ಯಸ್ತಮಪ್ಸ್ವಾನ್ತರಿಕ್ಷಾಸು ಹಿತಮಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಭವೇತ್ ||೧೦||

Adhikarana 9 (11-12) · Śloka 12

ಪಾಟಲ್ಯರ್ಜುನಶ್ರೀಪರ್ಣೀಧಾತಕೀಧಾತ್ರಿಬಿಲ್ವತಃ | ಪುಷ್ಪಾಣ್ಯಥ ಬೃಹತ್ಯೋಶ್ಚ ಬಿಮ್ಬೀಲೋಟಾಚ್ಚ ತುಲ್ಯಶಃ ||೧೧|| ಸಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾನಿ ಮಧುನಾ ಪಿಷ್ಟಾನೀಕ್ಷುರಸೇನ ವಾ | ರಕ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಮೇತದಞ್ಜನಮಿಷ್ಯತೇ ||೧೨||

Adhikarana 10 (13-14) · Śloka 14

ಚನ್ದನಂ ಕುಮುದಂ ಪತ್ರಂ ಶಿಲಾಜತು ಸಕುಙ್ಕುಮಮ್ | ಅಯಸ್ತಾಮ್ರರಜಸ್ತುತ್ಥಂ ನಿಮ್ಬನಿರ್ಯಾಸಮಞ್ಜನಮ್ ||೧೩|| ತ್ರಪು ಕಾಂಸ್ಯಮಲಂ ಚಾಪಿ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಪುಷ್ಪರಸೇನ ತು | ವಿಪುಲಾ ಯಾಃ ಕೃತಾ ವರ್ತ್ಯಃ ಪೂಜಿತಾಶ್ಚಾಞ್ಜನೇ ಸದಾ ||೧೪||

Adhikarana 11 (15-16) · Śloka 17

ಸ್ಯಾದಞ್ಜನಂ ಘೃತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಸಿರೋತ್ಪಾತಸ್ಯ ಭೇಷಜಮ್ | ತದ್ವತ್ಸೈನ್ಧವಕಾಸೀಸಂ ಸ್ತನ್ಯಘೃಷ್ಟಂ ಚ ಪೂಜಿತಮ್ ||೧೫|| ಮಧುನಾ ಶಙ್ಖನೈಪಾಲೀತುತ್ಥದಾರ್ವ್ಯಃ ಸಸೈನ್ಧವಾಃ | ರಸಃ ಶಿರೀಷಪುಷ್ಪಾಚ್ಚ ಸುರಾಮರಿಚಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ ||೧೬|| ಯುಕ್ತಂ ತು ಮಧುನಾ ವಾಽಪಿ ಗೈರಿಕಂ ಹಿತಮಞ್ಜನೇ |೧೭|

Adhikarana 12 (17-18) · Śloka 18

ಸಿರಾಹರ್ಷೇಽಞ್ಜನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಫಾಣಿತಂ ಮಧುಸಂಯುತಮ್ ||೧೭|| ಮಧುನಾ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಜಂ ವಾಽಪಿ ಕಾಸೀಸಂ ವಾ ಸಸೈನ್ಧವಮ್ | ವೇತ್ರಾಮ್ಲಸ್ತನ್ಯಸಂಯುಕ್ತಂ ಫಾಣಿತಂ ಚ ಸಸೈನ್ಧವಮ್ ||೧೮||

Adhikarana 13 (19-23) · Śloka 24

ಪೈತ್ತಂ ವಿಧಿಮಶೇಷೇಣ ಕುರ್ಯಾದರ್ಜುನಶಾನ್ತಯೇ | ಇಕ್ಷುಕ್ಷೌದ್ರಸಿತಾಸ್ತನ್ಯದಾರ್ವೀಮಧುಕಸೈನ್ಧವೈಃ ||೧೯|| ಸೇಕಾಞ್ಜನಂ ಚಾತ್ರ ಹಿತಮಮ್ಲೈರಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ತಥಾ | ಸಿತಾಮಧುಕಕಟ್ವಙ್ಗಮಸ್ತುಕ್ಷೌದ್ರಾಮ್ಲಸೈನ್ಧವೈಃ ||೨೦|| ಬೀಜಪೂರಕಕೋಲಾಮ್ಲದಾಡಿಮಾಮ್ಲೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಿತಃ | ಏಕಶೋ ವಾ ದ್ವಿಶೋ ವಾಽಪಿ ಯೋಜಿತಂ ವಾ ತ್ರಿಭಿಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ||೨೧|| ಸ್ಫಟಿಕಂ ವಿದ್ರುಮಂ ಶಙ್ಖೋ ಮಧುಕಂ ಮಧು ಚೈವ ಹಿ | ಶಙ್ಖಕ್ಷೌದ್ರಸಿತಾಯುಕ್ತಃ ಸಾಮುದ್ರಃ ಫೇನ ಏವ ವಾ ||೨೨|| ದ್ವಾವಿಮೌ ವಿಹಿತೌ ಯೋಗಾವಞ್ಜನೇಽರ್ಜುನನಾಶನೌ | ಸೈನ್ಧವಕ್ಷೌದ್ರಕತಕಾಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ವಾ ರಸಾಞ್ಜನಮ್ ||೨೩|| ಕಾಸೀಸಂ ಮಧುನಾ ವಾಽಪಿ ಯೋಜ್ಯಮತ್ರಾಞ್ಜನೇ ಸದಾ |೨೪|

Adhikarana 14 (24-26) · Śloka 27

ಲೋಹಚೂರ್ಣಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಧಾತವೋ ಲವಣಾನಿ ಚ ||೨೪|| ರತ್ನಾನಿ ದನ್ತಾಃ ಶೃಙ್ಗಾಣಿ ಗಣಶ್ಚಾಪ್ಯವಸಾದನಃ | ಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡಕಪಾಲಾನಿ ಲಶುನಂ ಕಟುಕತ್ರಯಮ್ ||೨೫|| ಕರಞ್ಜಬೀಜಮೇಲಾ ಚ ಲೇಖ್ಯಾಞ್ಜನಮಿದಂ ಸ್ಮೃತಮ್ | ಪುಟಪಾಕಾವಸಾನೇನ ರಕ್ತವಿಸ್ರಾವಣಾದಿನಾ ||೨೬|| ಸಮ್ಪಾದಿತಸ್ಯ ವಿಧಿನಾ ಕೃತ್ಸ್ನೇನ ಸ್ಯನ್ದಘಾತಿನಾ |೨೭|

Adhikarana 15 (27) · Śloka 27

ಅನೇನಾಪಹರೇಚ್ಛುಕ್ರಮವ್ರಣಂ ಕುಶಲೋ ಭಿಷಕ್ ||೨೭||

Adhikarana 16 (28-35) · Śloka 36

ಉತ್ತಾನಮವಗಾಢಂ ವಾ ಕರ್ಕಶಂ ವಾಽಪಿ ಸವ್ರಣಮ್ | ಶಿರೀಷಬೀಜಮರಿಚಪಿಪ್ಪಲೀಸೈನ್ಧವೈರಪಿ ||೨೮|| ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಘರ್ಷಣಂ ಕಾರ್ಯಮಥವಾ ಸೈನ್ಧವೇನ ತು | ಕುರ್ಯಾತ್ತಾಮ್ರರಜಃಶಙ್ಖಶಿಲಾಮರಿಚಸೈನ್ಧವೈಃ ||೨೯|| ಅನ್ತ್ಯಾದ್ದ್ವಿಗುಣಿತೈರೇಭಿರಞ್ಜನಂ ಶುಕ್ರನಾಶನಮ್ | ಕುರ್ಯಾದಞ್ಜನಯೋಗೌ ವಾ ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ಲೋಕಾರ್ಧಿಕಾವಿಮೌ ||೩೦|| ಶಙ್ಖಕೋಲಾಸ್ಥಿಕತಕದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧುಕಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ | ಕ್ಷೌದ್ರದನ್ತಾರ್ಣವಮಲಶಿರೀಷಕುಸುಮೈರಪಿ ||೩೧|| ಕ್ಷಾರಾಞ್ಜನಂ ವಾ ವಿತರೇದ್ಬಲಾಸಗ್ರಥಿತಾಪಹಮ್ | ಮುದ್ಗಾನ್ ವಾ ನಿಸ್ತುಷಾನ್ ಭೃಷ್ಟಾನ್ ಶಙ್ಖಕ್ಷೌದ್ರಸಿತಾಯುತಾನ್ ||೩೨|| ಮಧೂಕಸಾರಂ ಮಧುನಾ ಯೋಜಯೇಚ್ಚಾಞ್ಜನೇ ಸದಾ | ಬಿಭೀತಕಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾ ವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಃ ಶುಕ್ರನಾಶನಃ ||೩೩|| ಶಙ್ಖಶುಕ್ತಿಮಧುದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧುಕಂ ಕತಕಾನಿ ಚ | ದ್ವಿತ್ವಗ್ಗತೇ ಸಶೂಲೇ ವಾ ವಾತಘ್ನಂ ತರ್ಪಣಂ ಹಿತಮ್ ||೩೪|| ವಂಶಜಾರುಷ್ಕರೌ ತಾಲಂ ನಾರಿಕೇಲಂ ಚ ದಾಹಯೇತ್ | ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಕ್ಷಾರವಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಭಾವಯೇತ್ಕರಭಾಸ್ಥಿಜಮ್ ||೩೫|| ಬಹುಶೋಽಞ್ಜನಮೇತತ್ಸ್ಯಾಚ್ಛುಕ್ರವೈವರ್ಣ್ಯನಾಶನಮ್ |೩೬|

Adhikarana 17 (36-37) · Śloka 37

ಅಜಕಾಂ ಪಾರ್ಶ್ವತೋ ವಿದ್ಧ್ವಾ ಸೂಚ್ಯಾ ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಚೋದಕಮ್ ||೩೬|| ವ್ರಣಂ ಗೋಮಾಂಸಚೂರ್ಣೇನ ಪೂರಯೇತ್ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸಹ | ಬಹುಶೋಽವಲಿಖೇಚ್ಚಾಪಿ ವರ್ತ್ಮಾಸ್ಯೋಪಗತಂ ಯದಿ ||೩೭||

Adhikarana 18 (38) · Śloka 39

ಸಶೋಫಶ್ಚಾಪ್ಯಶೋಫಶ್ಚ ದ್ವೌ ಪಾಕೌ ಯೌ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತೌ | ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನಸ್ಯ ತತ್ರ ವಿದ್ಧ್ವಾ ಸಿರಾಂ ಭಿಷಕ್ ||೩೮|| ಸೇಕಾಶ್ಚ್ಯೋತನನಸ್ಯಾನಿ ಪುಟಪಾಕಾಂಶ್ಚ ಕಾರಯೇತ್ |೩೯|

Adhikarana 19 (39-41) · Śloka 42

ಸರ್ವತಶ್ಚಾಪಿ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯಮಿದಮಞ್ಜನಮ್ ||೩೯|| ತಾಮ್ರಪಾತ್ರಸ್ಥಿತಂ ಮಾಸಂ ಸರ್ಪಿಃ ಸೈನ್ಧವಸಂಯುತಮ್ | ಮೈರೇಯಂ ವಾಽಪಿ ದಧ್ಯೇವಂ ದಧ್ಯುತ್ತರಕಮೇವ ವಾ ||೪೦|| ಘೃತಂ ಕಾಂಸ್ಯಮಲೋಪೇತಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ವಾಽಪಿ ಸಸೈನ್ಧವಮ್ | ಮಧೂಕಸಾರಂ ಮಧುನಾ ತುಲ್ಯಾಂಶಂ ಗೈರಿಕೇಣ ವಾ ||೪೧|| ಸರ್ಪಿಃಸೈನ್ಧವತಾಮ್ರಾಣಿ ಯೋಷಿತ್ಸ್ತನ್ಯಯುತಾನಿ ವಾ |೪೨|

Adhikarana 20 (42) · Śloka 42

ದಾಡಿಮಾರೇವತಾಶಮನ್ತಕೋಲಾಮ್ಲೈಶ್ಚ ಸಸೈನ್ಧವಾಮ್ | ರಸಕ್ರಿಯಾಂ ವಾ ವಿತರೇತ್ಸಮ್ಯಕ್ಪಾಕಜಿಘಾಂಸಯಾ ||೪೨||

Adhikarana 21 (43) · Śloka 43

ಮಾಸಂ ಸೈನ್ಧವಸಂಯುಕ್ತಂ ಸ್ಥಿತಂ ಸರ್ಪಿಷಿ ನಾಗರಮ್ | ಆಶ್ಚ್ಯೋತನಾಞ್ಜನಂ ಯೋಜ್ಯಮಬಲಾಕ್ಷೀರಸಂಯುತಮ್ ||೪೩||

Adhikarana 22 (44) · Śloka 44

ಜಾತ್ಯಾಃ ಪುಷ್ಪಂ ಸೈನ್ಧವಂ ಶೃಙ್ಗವೇರಂ ಕೃಷ್ಣಾಬೀಜಂ ಕೀಟಶತ್ರೋಶ್ಚ ಸಾರಮ್ | ಏತತ್ ಪಿಷ್ಟಂ ನೇತ್ರಪಾಕೇಽಞ್ಜನಾರ್ಥಂ ಕ್ಷೌದ್ರೋಪೇತಂ ನಿರ್ವಿಶಙ್ಕಂ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್ ||೪೪||

Adhikarana 23 (45) · Śloka 45

ಪೂಯಾಲಸೇ ಶೋಣಿತಮೋಕ್ಷಣಂ ಚ ಹಿತಂ ತಥೈವಾಪ್ಯುಪನಾಹನಂ ಚ | ಕೃತ್ಸ್ನೋ ವಿಧಿಶ್ಚೇಕ್ಷಣಪಾಕಘಾತೀ ಯಥಾವಿಧಾನಂ ಭಿಷಜಾ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ ||೪೫||

Adhikarana 24 (46) · Śloka 46

ಕಾಸೀಸಸಿನ್ಧುಪ್ರಭವಾರ್ದ್ರಕೈಸ್ತು ಹಿತಂ ಭವೇದಞ್ಜನಮೇವ ಚಾತ್ರ | ಕ್ಷೌದ್ರಾನ್ವಿತೈರೇಭಿರಥೋಪಯುಞ್ಜ್ಯಾದನ್ಯತ್ತು ತಾಮ್ರಾಯಸಚೂರ್ಣಯುಕ್ತೈಃ ||೪೬||

Adhikarana 25 (47) · Śloka 47

ಸ್ನೇಹಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಯಗಪಾಸ್ಯ ದೋಷಾಂಸ್ತೃಪ್ತಿಂ ವಿಧಾಯಾಥ ಯಥಾಸ್ವಮೇವ | ಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನವರ್ತ್ಮಾನಮುಪಕ್ರಮೇತ ಸೇಕಾಞ್ಜನಾಶ್ಚ್ಯೋತನನಸ್ಯಧೂಮೈಃ ||೪೭||

Adhikarana 26 (48) · Śloka 48

ಮುಸ್ತಾಹರಿದ್ರಾಮಧುಕಪ್ರಿಯಙ್ಗುಸಿದ್ಧಾರ್ಥರೋಧ್ರೋತ್ಪಲಸಾರಿವಾಭಿಃ | ಕ್ಷುಣ್ಣಾಭಿರಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮೇವ ಕಾರ್ಯಮತ್ರಾಞ್ಜನಂ ಚಾಞ್ಜನಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಸ್ಯಾತ್ ||೪೮||

Adhikarana 27 (49) · Śloka 50

ಪತ್ರಂ ಫಲಂ ಚಾಮಲಕಸ್ಯ ಪಕ್ತ್ವಾ ಕ್ರಿಯಾಂ ವಿದಧ್ಯಾದಥವಾಽಞ್ಜನಾರ್ಥೇ | ವಂಶಸ್ಯ ಮೂಲೇನ ರಸಕ್ರಿಯಾಂ ವಾ ವರ್ತೀಕೃತಾಂ ತಾಮ್ರಕಪಾಲಪಕ್ವಾಮ್ ||೪೯|| ರಸಕ್ರಿಯಾಂ ವಾ ತ್ರಿಫಲಾವಿಪಕ್ವಾಂ ಪಲಾಶಪುಷ್ಪೈಃ ಖರಮಞ್ಜರೇರ್ವಾ |೫೦|

Adhikarana 28 (50) · Śloka 51

ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಛಗಲ್ಯಾಃ ಪಯಸಾ ಮಲಂ ವಾ ಕಾಂಸಸ್ಯ ದಗ್ಧ್ವಾ ಸಹ ತಾನ್ತವೇನ ||೫೦|| ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಂ ತನ್ಮರಿಚೈರುಪೇತಂ ಚೂರ್ಣೇನ ತಾಮ್ರಸ್ಯ ಸಹೋಪಯೋಜ್ಯಮ್ |೫೧|

Adhikarana 29 (51) · Śloka 52

ಸಮುದ್ರಫೇನಂ ಲವಣೋತ್ತಮಂ ಚ ಶಙ್ಖೋಽಥ ಮುದ್ಗೋ ಮರಿಚಂ ಚ ಶುಕ್ಲಮ್ ||೫೧|| ಚೂರ್ಣಾಞ್ಜನಂ ಜಾಡ್ಯಮಥಾಪಿ ಕಣ್ಡೂಮಕ್ಲಿನ್ನವರ್ತ್ಮಾನ್ಯುಪಹನ್ತಿ ಶೀಘ್ರಮ್ |೫೨|

Adhikarana 30 (52) · Śloka 52

ಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನವರ್ತ್ಮನ್ಯಪಿ ಚೈತ ಏವ ಯೋಗಾಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಶ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ದೋಷಮ್ ||೫೨||

Adhikarana 31 (53) · Śloka 53

ಸಕಜ್ಜಲಂ ತಾಮ್ರಘಟೇ ಚ ಘೃಷ್ಠಂ ಸರ್ಪಿರ್ಯುತಂ ತುತ್ಥಕಮಞ್ಜನಂ ಚ ||೫೩||

Adhikarana puShpikA · Śloka 12

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತೇನ್ತ್ರೇ ರಕ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೧೨||