Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ രക്തപിത്തപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो रक्तपित्तप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ രക്തപിത്തപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
अथातो रक्तपित्तप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 5
ക്രോധശോകഭയായാസവിരുദ്ധാന്നാതപാനലാന് | കട്വമ്ലലവണക്ഷാരതീക്ഷ്ണോഷ്ണാതിവിദാഹിനഃ ||൩|| നിത്യമഭ്യസതോ ദുഷ്ടോ രസഃ പിത്തം പ്രകോപയേത് | വിദഗ്ധം സ്വഗുണൈഃ പിത്തം വിദഹത്യാശു ശോണിതമ് ||൪|| തതഃ പ്രവര്തതേ രക്തമൂര്ധ്വം ചാധോ ദ്വിധാऽപി വാ |൫|
क्रोधशोकभयायासविरुद्धान्नातपानलान् | कट्वम्ललवणक्षारतीक्ष्णोष्णातिविदाहिनः ||३|| नित्यमभ्यसतो दुष्टो रसः पित्तं प्रकोपयेत् | विदग्धं स्वगुणैः पित्तं विदहत्याशु शोणितम् ||४|| ततः प्रवर्तते रक्तमूर्ध्वं चाधो द्विधाऽपि वा |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
ആമാശയാദ്വ്രജേദൂര്ധ്വമധഃ പക്വാശയാദ്വ്രജേത് ||൫|| വിദഗ്ധയോര്ദ്വയോശ്ചാപി ദ്വിധാഭാഗം പ്രവര്തതേ | കേചിത് സയകൃതഃ പ്ലീഹ്നഃ പ്രവദന്ത്യസൃജോ ഗതിമ് ||൬||
आमाशयाद्व्रजेदूर्ध्वमधः पक्वाशयाद्व्रजेत् ||५|| विदग्धयोर्द्वयोश्चापि द्विधाभागं प्रवर्तते | केचित् सयकृतः प्लीह्नः प्रवदन्त्यसृजो गतिम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ഊര്ധ്വം സാധ്യമധോയാപ്യമസാധ്യം യുഗപദ്ഗതമ് |൭|
ऊर्ध्वं साध्यमधोयाप्यमसाध्यं युगपद्गतम् |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 8
സദനം ശീതകാമിത്വം കണ്ഠധൂമായനം വമിഃ ||൭|| ലോഹഗന്ധിശ്ച നിഃശ്വാസോ ഭവത്യസ്മിന് ഭവിഷ്യതി |൮|
सदनं शीतकामित्वं कण्ठधूमायनं वमिः ||७|| लोहगन्धिश्च निःश्वासो भवत्यस्मिन् भविष्यति |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ബാഹ്യാസൃഗ്ലക്ഷണൈസ്തസ്യ സങ്ഖ്യാദോഷോച്ഛ്രിതീര്വിദുഃ ||൮||
बाह्यासृग्लक्षणैस्तस्य सङ्ख्यादोषोच्छ्रितीर्विदुः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ദൌര്ബല്യശ്വാസകാസജ്വരവമഥുമദാസ്തന്ദ്രിതാദാഹമൂര്ച്ഛാ ഭുക്തേ ചാന്നേ വിദാഹസ്ത്വധൃതിരപി സദാ ഹൃദ്യതുല്യാ ച പീഡാ | തൃഷ്ണാ കണ്ഠസ്യ ഭേദഃ ശിരസി ച ദവനം പൂതിനിഷ്ഠീവനം ച ദ്വേഷോ ഭക്തേऽവിപാകോ വിരതിരപി രതേ രക്തപിത്തോപസര്ഗാഃ ||൯||
दौर्बल्यश्वासकासज्वरवमथुमदास्तन्द्रितादाहमूर्च्छा भुक्ते चान्ने विदाहस्त्वधृतिरपि सदा हृद्यतुल्या च पीडा | तृष्णा कण्ठस्य भेदः शिरसि च दवनं पूतिनिष्ठीवनं च द्वेषो भक्तेऽविपाको विरतिरपि रते रक्तपित्तोपसर्गाः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
മാംസപ്രക്ഷാലനാഭം ക്വഥിതമിവ ച യത് കര്ദമാമ്ഭോനിഭം വാ മേദഃപൂയാസ്രകല്പം യകൃദിവ യദി വാ പക്വജമ്ബൂഫലാഭമ് | യത് കൃഷ്ണം യച്ച നീലം ഭൃശമതികുണപം യത്ര ചോക്താ വികാരാസ്തദ്വര്ജ്യം രക്തപിത്തം സുരപതിധനുഷാ യച്ച തുല്യം വിഭാതി ||൧൦||
मांसप्रक्षालनाभं क्वथितमिव च यत् कर्दमाम्भोनिभं वा मेदःपूयास्रकल्पं यकृदिव यदि वा पक्वजम्बूफलाभम् | यत् कृष्णं यच्च नीलं भृशमतिकुणपं यत्र चोक्ता विकारास्तद्वर्ज्यं रक्तपित्तं सुरपतिधनुषा यच्च तुल्यं विभाति ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
നാദൌ സങ്ഗ്രാഹ്യമുദ്രിക്തം യദസൃഗ്ബലിനോऽശ്നതഃ | തത് പാണ്ഡുഗ്രഹണീകുഷ്ഠപ്ലീഹഗുല്മജ്വരാവഹമ് ||൧൧||
नादौ सङ्ग्राह्यमुद्रिक्तं यदसृग्बलिनोऽश्नतः | तत् पाण्डुग्रहणीकुष्ठप्लीहगुल्मज्वरावहम् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
അധഃപ്രവൃത്തം വമനൈരൂര്ധ്വഗം ച വിരേചനൈഃ | ജയേദന്യതരദ്വാऽപി ക്ഷീണസ്യ ശമനൈരസൃക് ||൧൨||
अधःप्रवृत्तं वमनैरूर्ध्वगं च विरेचनैः | जयेदन्यतरद्वाऽपि क्षीणस्य शमनैरसृक् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
അതിപ്രവൃദ്ധദോഷസ്യ പൂര്വം ലോഹിതപിത്തിനഃ | അക്ഷീണബലമാംസാഗ്നേഃ കര്തവ്യമപതര്പണമ് ||൧൩||
अतिप्रवृद्धदोषस्य पूर्वं लोहितपित्तिनः | अक्षीणबलमांसाग्नेः कर्तव्यमपतर्पणम् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
ലങ്ഘിതസ്യ തതഃ പേയാം വിദധ്യാത് സ്വല്പതണ്ഡുലാമ് | രസയൂഷൌ പ്രദാതവ്യൌ സുരാഭിസ്നേഹസംസ്കൃതൌ | തര്പണം പാചനം ലേഹാന് സര്പീംഷി വിവിധാനി ച ||൧൪||
लङ्घितस्य ततः पेयां विदध्यात् स्वल्पतण्डुलाम् | रसयूषौ प्रदातव्यौ सुराभिस्नेहसंस्कृतौ | तर्पणं पाचनं लेहान् सर्पींषि विविधानि च ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
ദ്രക്ഷാമധുകകാശ്മര്യസിതായുക്തം വിരേചനമ് | യഷ്ടീമധുകയുക്തം ച സക്ഷൌദ്രം വമനം ഹിതമ് ||൧൫||
द्रक्षामधुककाश्मर्यसितायुक्तं विरेचनम् | यष्टीमधुकयुक्तं च सक्षौद्रं वमनं हितम् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (16-18) · Śloka 18
പയാംസി ശീതാനി രസാശ്ച ജാങ്ഗലാഃ സതീനയൂഷാശ്ച സശാലിഷഷ്ടികാഃ | പടോലശേലൂസുനിഷണ്ണയൂഥികാവടാതിമുക്താങ്കുരസിന്ദുവാരജമ് ||൧൬|| ഹിതം ച ശാകം ഘൃതസംസ്കൃതം സദാ തഥൈവ ധാത്രീഫലദാഡിമാന്വിതമ് | രസാശ്ച പാരാവതശങ്ഖകൂര്മജാസ്തഥാ യവാഗ്വോ വിഹിതാ ഘൃതോത്തരാഃ ||൧൭|| സന്താനികാശ്ചോത്പലവര്ഗസാധിതേ ക്ഷീരേ പ്രശസ്താ മധുശര്കരോത്തരാഃ | ഹിമാഃ പ്രദേഹാ മധുരാ ഗണാശ്ച യേ ഘൃതാനി പഥ്യാനി രക്തപിത്തിനാമ് ||൧൮||
पयांसि शीतानि रसाश्च जाङ्गलाः सतीनयूषाश्च सशालिषष्टिकाः | पटोलशेलूसुनिषण्णयूथिकावटातिमुक्ताङ्कुरसिन्दुवारजम् ||१६|| हितं च शाकं घृतसंस्कृतं सदा तथैव धात्रीफलदाडिमान्वितम् | रसाश्च पारावतशङ्खकूर्मजास्तथा यवाग्वो विहिता घृतोत्तराः ||१७|| सन्तानिकाश्चोत्पलवर्गसाधिते क्षीरे प्रशस्ता मधुशर्करोत्तराः | हिमाः प्रदेहा मधुरा गणाश्च ये घृतानि पथ्यानि रक्तपित्तिनाम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (19-20) · Śloka 20
മധൂകശോഭാഞ്ജനകോവിദാരജൈഃ പ്രിയങ്ഗുകായാഃ കുസുമൈശ്ച ചൂര്ണിതൈഃ | ഭിഷഗ്വിദധ്യാച്ചതുരഃ സമാക്ഷികാന് ഹിതായ ലേഹാനസൃജഃ പ്രശാന്തയേ ||൧൯|| ലിഹ്യാച്ച ദൂര്വാവടജാംശ്ച പല്ലവാന് മധുദ്വിതീയാന് സിതകര്ണികസ്യ ച | ഹിതം ച ഖര്ജൂരഫലം സമാക്ഷികം ഫലാനി ചാന്യാന്യപി തദ്ഗുണാന്യഥ ||൨൦||
मधूकशोभाञ्जनकोविदारजैः प्रियङ्गुकायाः कुसुमैश्च चूर्णितैः | भिषग्विदध्याच्चतुरः समाक्षिकान् हिताय लेहानसृजः प्रशान्तये ||१९|| लिह्याच्च दूर्वावटजांश्च पल्लवान् मधुद्वितीयान् सितकर्णिकस्य च | हितं च खर्जूरफलं समाक्षिकं फलानि चान्यान्यपि तद्गुणान्यथ ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (21) · Śloka 21
രക്താതിസാരപ്രോക്താംശ്ച യോഗാനത്രാപി യോജയേത് |൨൧|
रक्तातिसारप्रोक्तांश्च योगानत्रापि योजयेत् |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21-22) · Śloka 22
ശുദ്ധേക്ഷുകാണ്ഡമാപോഥ്യ നവേ കുമ്ഭേ ഹിമാമ്ഭസാ ||൨൧|| യോജായിത്വാ ക്ഷിപേദ്രാത്രാവാകാശേ സോത്പലം തു തത് | പ്രാതഃ സ്രുതം ക്ഷൌദ്രയുതം പിബേച്ഛോണിതപിത്തവാന് ||൨൨||
शुद्धेक्षुकाण्डमापोथ्य नवे कुम्भे हिमाम्भसा ||२१|| योजायित्वा क्षिपेद्रात्रावाकाशे सोत्पलं तु तत् | प्रातः स्रुतं क्षौद्रयुतं पिबेच्छोणितपित्तवान् ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23) · Śloka 23
പിബേച്ഛീതകഷായം വാ ജമ്ബ്വാമ്രാര്ജുനസമ്ഭവമ് | ഉദുമ്ബരഫലം പിഷ്ട്വാ പിബേത്തദ്രസമേവ വാ ||൨൩||
पिबेच्छीतकषायं वा जम्ब्वाम्रार्जुनसम्भवम् | उदुम्बरफलं पिष्ट्वा पिबेत्तद्रसमेव वा ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (24-27) · Śloka 27
ത്രപുഷീമൂലകല്കം വാ സക്ഷൌദ്രം തണ്ഡുലാമ്ബുനാ | പിബേദക്ഷസമം കല്കം യഷ്ടീമധുകമേവ വാ ||൨൪|| ചന്ദനം മധുകം രോധ്രമേവമേവ സമം പിബേത് | കരഞ്ജബീജമേവം വാ സിതാക്ഷൌദ്രയുതം പിബേത് ||൨൫|| മജ്ജാനമിങ്ഗുദയസ്യൈവം പിബേന്മധുകസംയുതമ് | സുഖോഷ്ണം ലവണം ബീജം കാരഞ്ജം ദധിമസ്തുനാ ||൨൬|| പിബേദ്വാऽപി ത്ര്യഹം മര്ത്യോ രക്തപിത്താഭിപീഡിതഃ | രക്തപിത്തഹരാഃ ശസ്താഃ ഷഡേതേ യോഗസത്തമാഃ ||൨൭||
त्रपुषीमूलकल्कं वा सक्षौद्रं तण्डुलाम्बुना | पिबेदक्षसमं कल्कं यष्टीमधुकमेव वा ||२४|| चन्दनं मधुकं रोध्रमेवमेव समं पिबेत् | करञ्जबीजमेवं वा सिताक्षौद्रयुतं पिबेत् ||२५|| मज्जानमिङ्गुदयस्यैवं पिबेन्मधुकसंयुतम् | सुखोष्णं लवणं बीजं कारञ्जं दधिमस्तुना ||२६|| पिबेद्वाऽपि त्र्यहं मर्त्यो रक्तपित्ताभिपीडितः | रक्तपित्तहराः शस्ताः षडेते योगसत्तमाः ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (28) · Śloka 28
പഥ്യാശ്ചൈവാവപീഡേഷു ഘ്രാണതഃ പ്രസ്രുതേऽസൃജി |൨൮|
पथ्याश्चैवावपीडेषु घ्राणतः प्रस्रुतेऽसृजि |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (28) · Śloka 28
അതിനിസ്രുതരക്തോ വാ ക്ഷൌദ്രയുക്തം പിബേദസൃക് | യകൃദ്വാ ഭക്ഷയേദാജമാമം പിത്തസമായുതമ് ||൨൮||
अतिनिस्रुतरक्तो वा क्षौद्रयुक्तं पिबेदसृक् | यकृद्वा भक्षयेदाजमामं पित्तसमायुतम् ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (29-32) · Śloka 33
പലാശവൃക്ഷസ്വരസേ വിപക്വം സര്പിഃ പിബേത് ക്ഷൌദ്രയുതം സുശീതമ് | വനസ്പതീനാം സ്വരസൈഃ കൃതം വാ സശര്കരം ക്ഷീരഘൃതം പിബേദ്വാ ||൨൯|| ദ്രാക്ഷാമുശീരാണ്യഥ പദ്മകം സിതാ പൃഥക്പലാംശാന്യുദകേ സമാവപേത് | സ്ഥിതം നിശാം തദ്രുധിരാമയം ജയേത് പീതം പയോ വാऽമ്ബുസമം ഹിതാശിനഃ ||൩൦|| തുരങ്ഗവര്ചഃസ്വരസം സമാക്ഷികം പിബേത് സിതാക്ഷൌദ്രയുതം വൃഷസ്യ വാ | ലിഹേത്തഥാ വാസ്തുകബീജചൂര്ണം ക്ഷൌദ്രാന്വിതം തണ്ഡുലസാഹ്വയം വാ ||൩൧|| ലിഹ്യാച്ച ലാജാഞ്ജനചൂര്ണമേകമേവം സിതാക്ഷൌദ്രയുതാം തുഗാഖ്യാമ് | ദ്രാക്ഷാം സിതാം തിക്തകരോഹിണീം ച ഹിമാമ്ബുനാ വാ മധുകേന യുക്താമ് ||൩൨|| പഥ്യാമഹിംസ്രാം രജനീം ഘൃതം ച ലിഹ്യാത്തഥാ ശോണിതപിത്തരോഗീ |൩൩|
पलाशवृक्षस्वरसे विपक्वं सर्पिः पिबेत् क्षौद्रयुतं सुशीतम् | वनस्पतीनां स्वरसैः कृतं वा सशर्करं क्षीरघृतं पिबेद्वा ||२९|| द्राक्षामुशीराण्यथ पद्मकं सिता पृथक्पलांशान्युदके समावपेत् | स्थितं निशां तद्रुधिरामयं जयेत् पीतं पयो वाऽम्बुसमं हिताशिनः ||३०|| तुरङ्गवर्चःस्वरसं समाक्षिकं पिबेत् सिताक्षौद्रयुतं वृषस्य वा | लिहेत्तथा वास्तुकबीजचूर्णं क्षौद्रान्वितं तण्डुलसाह्वयं वा ||३१|| लिह्याच्च लाजाञ्जनचूर्णमेकमेवं सिताक्षौद्रयुतां तुगाख्याम् | द्राक्षां सितां तिक्तकरोहिणीं च हिमाम्बुना वा मधुकेन युक्ताम् ||३२|| पथ्यामहिंस्रां रजनीं घृतं च लिह्यात्तथा शोणितपित्तरोगी |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (33) · Śloka 34
വാസാകഷായോത്പലമൃത്പ്രിയങ്ഗുരോധ്രാഞ്ജനാമ്ഭോരുഹകേശരാണി ||൩൩|| പീത്വാ സിതാക്ഷൌദ്രയുതാനി ജഹ്യാത് പിത്താസൃജോ വേഗമുദീര്ണമാശു |൩൪|
वासाकषायोत्पलमृत्प्रियङ्गुरोध्राञ्जनाम्भोरुहकेशराणि ||३३|| पीत्वा सिताक्षौद्रयुतानि जह्यात् पित्तासृजो वेगमुदीर्णमाशु |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (34) · Śloka 35
ഗായത്രിജമ്ബ്വര്ജുനകോവിദാരശിരീഷരോധ്രാശനശാല്മലീനാമ് ||൩൪|| പുഷ്പാണി ശിഗ്രോശ്ച വിചൂര്ണ്യ ലേഹോ മധ്വന്വിതഃ ശോണിതപിത്തരോഗേ |൩൫|
गायत्रिजम्ब्वर्जुनकोविदारशिरीषरोध्राशनशाल्मलीनाम् ||३४|| पुष्पाणि शिग्रोश्च विचूर्ण्य लेहो मध्वन्वितः शोणितपित्तरोगे |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (35) · Śloka 36
സക്ഷൌദ്രമിന്ദീവരഭസ്മവാരി കരഞ്ജബീജം മധുസര്പിഷീ ച ||൩൫|| ജമ്ബ്വര്ജുനാമ്രക്വഥിതം ച തോയം ഘ്നന്തി ത്രയഃ പിത്തമസൃക് ച യോഗാഃ |൩൬|
सक्षौद्रमिन्दीवरभस्मवारि करञ्जबीजं मधुसर्पिषी च ||३५|| जम्ब्वर्जुनाम्रक्वथितं च तोयं घ्नन्ति त्रयः पित्तमसृक् च योगाः |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (36) · Śloka 37
മൂലാനി പുഷ്പാണി ച മാതുലുങ്ഗ്യാഃ പിഷ്ട്വാ പിബേത്തണ്ഡുലധാവനേന ||൩൬|| ഘ്രാണപ്രവൃത്തേ ജലമാശു ദേയം സശര്കരം നാസികയാ പയോ വാ |൩൭|
मूलानि पुष्पाणि च मातुलुङ्ग्याः पिष्ट्वा पिबेत्तण्डुलधावनेन ||३६|| घ्राणप्रवृत्ते जलमाशु देयं सशर्करं नासिकया पयो वा |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (37) · Śloka 37
ദ്രാക്ഷാരസം ക്ഷീരഘൃതം പിബേദ്വാ സശര്കരം ചേക്ഷുരസം ഹിമം വാ ||൩൭||
द्राक्षारसं क्षीरघृतं पिबेद्वा सशर्करं चेक्षुरसं हिमं वा ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (38) · Śloka 38
ശീതോപചാരം മധുരം ച കുര്യാദ്വിശേഷതഃ ശോണിതപിത്തരോഗേ |൩൮|
शीतोपचारं मधुरं च कुर्याद्विशेषतः शोणितपित्तरोगे |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (38) · Śloka 39
ദ്രാക്ഷാഘൃതക്ഷൌദ്രസിതായുതേന വിദാരിഗന്ധാദിവിപാചിതേന ||൩൮|| ക്ഷീരേണ ചാസ്ഥാപനമഗ്ര്യമുക്തം ഹിതം ഘൃതം ചാപ്യനുവാസനാര്ഥമ് |൩൯|
द्राक्षाघृतक्षौद्रसितायुतेन विदारिगन्धादिविपाचितेन ||३८|| क्षीरेण चास्थापनमग्र्यमुक्तं हितं घृतं चाप्यनुवासनार्थम् |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (39-41) · Śloka 42
പ്രിയങ്ഗുരോധ്രാഞ്ജനഗൈരികോത്പലൈഃ സുവര്ണകാലീയകരക്തചന്ദനൈഃ ||൩൯|| സിതാശ്വഗന്ധാമ്ബുദയഷ്ടികാഹ്വയൈര്മൃണാലസൌഗന്ധികതുല്യപേഷിതൈഃ | നിരൂഹ്യ ചൈനം പയസാ സമാക്ഷികൈര്ഘൃതപ്ലുതൈഃ ശീതജലാവസേചിതമ് ||൪൦|| ക്ഷീരൌദനം ഭുക്തമഥാനുവാസയേദ്ഘൃതേന യഷ്ടീമധുസാധിതേന ച | അധോവഹം ശോണിതമേഷ നാശയേത്തഥാऽതിസാരം രുധിരസ്യ ദുസ്തരമ് ||൪൧|| വിരേകയോഗേ ത്വതി ചൈവ ശസ്യതേ... |൪൨|
प्रियङ्गुरोध्राञ्जनगैरिकोत्पलैः सुवर्णकालीयकरक्तचन्दनैः ||३९|| सिताश्वगन्धाम्बुदयष्टिकाह्वयैर्मृणालसौगन्धिकतुल्यपेषितैः | निरूह्य चैनं पयसा समाक्षिकैर्घृतप्लुतैः शीतजलावसेचितम् ||४०|| क्षीरौदनं भुक्तमथानुवासयेद्घृतेन यष्टीमधुसाधितेन च | अधोवहं शोणितमेष नाशयेत्तथाऽतिसारं रुधिरस्य दुस्तरम् ||४१|| विरेकयोगे त्वति चैव शस्यते... |४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (42) · Śloka 42
... വാമ്യശ്ച രക്തേ വിജിതേ ബലാന്വിതഃ ||൪൨||
... वाम्यश्च रक्ते विजिते बलान्वितः ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (43) · Śloka 43
ഏവംവിധാ ഉത്തരബസ്തയശ്ച മൂത്രാശയസ്ഥേ രുധിരേ വിധേയാഃ |൪൩|
एवंविधा उत्तरबस्तयश्च मूत्राशयस्थे रुधिरे विधेयाः |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (43) · Śloka 43
പ്രവൃത്തരക്തേഷു ച പായുജേഷു കുര്യാദ്വിധാനം ഖലു രക്തപൈത്തമ് ||൪൩||
प्रवृत्तरक्तेषु च पायुजेषु कुर्याद्विधानं खलु रक्तपैत्तम् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (44) · Śloka 44
വിധിശ്ചാസൃഗ്ദരേऽപ്യേഷ സ്ത്രീണാം കാര്യോ വിജാനതാ | ശസ്ത്രകര്മണി രക്തം ച യസ്യാതീവ പ്രവര്തതേ ||൪൪||
विधिश्चासृग्दरेऽप्येष स्त्रीणां कार्यो विजानता | शस्त्रकर्मणि रक्तं च यस्यातीव प्रवर्तते ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (45) · Śloka 45
ത്രയാണാമപി ദോഷാണാം ശോണിതേऽപി ച സര്വശഃ | ലിങ്ഗാന്യാലോക്യ കര്തവ്യം ചികിത്സിതമനന്തരമ് ||൪൫||
त्रयाणामपि दोषाणां शोणितेऽपि च सर्वशः | लिङ्गान्यालोक्य कर्तव्यं चिकित्सितमनन्तरम् ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 45
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കായചികിത്സാതന്ത്രേ രക്തപിത്തപ്രതിഷേധോ നാമ (സപ്തമോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) പഞ്ചചത്വാരിംശത്തമോऽധ്യായഃ ||൪൫||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे रक्तपित्तप्रतिषेधो नाम (सप्तमोऽध्यायः, आदितः) पञ्चचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ||४५||
🔊 Audio coming soon