Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
অথাতঃ শ্লেষ্মাভিষ্যন্দপ্রতিষেধং ব্যাখ্যাস্যামঃ ||১|| যথোবাচ ভগবান্ ধন্বন্তরিঃ ||২||
View original
अथातः श्लेष्माभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
11. ślēṣmābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 5
স্যন্দাধিমন্থৌ কফজৌ প্রবৃদ্ধৌ জযেত্ সিরাণামথ মোক্ষণেন | স্বেদাবপীডাঞ্জনধূমসেকপ্রলেপযোগৈঃ কবলগ্রহৈশ্চ ||৩|| রূক্ষৈস্তথাঽঽশ্চ্যোতনসংবিধানৈস্তথৈব রূক্ষৈঃ পুটপাকযোগৈঃ | ত্র্যহাত্ত্র্যহাচ্চাপ্যপতর্পণান্তে প্রাতস্তযোস্তিক্তঘৃতং প্রশস্তম্ ||৪|| তদন্নপানং চ সমাচরেদ্ধি যচ্ছ্লেষ্মণো নৈব করোতি বৃদ্ধিম্ |৫|
View original
स्यन्दाधिमन्थौ कफजौ प्रवृद्धौ जयेत् सिराणामथ मोक्षणेन | स्वेदावपीडाञ्जनधूमसेकप्रलेपयोगैः कवलग्रहैश्च ||३|| रूक्षैस्तथाऽऽश्च्योतनसंविधानैस्तथैव रूक्षैः पुटपाकयोगैः | त्र्यहात्त्र्यहाच्चाप्यपतर्पणान्ते प्रातस्तयोस्तिक्तघृतं प्रशस्तम् ||४|| तदन्नपानं च समाचरेद्धि यच्छ्लेष्मणो नैव करोति वृद्धिम् |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 6
কুটন্নটাস্ফোটফণিজ্ঝবিল্বপত্তূরপিল্বর্ককপিত্থভঙ্গৈঃ ||৫|| স্বেদং বিদধ্যাত্... |৬|
View original
कुटन्नटास्फोटफणिज्झबिल्वपत्तूरपिल्वर्ककपित्थभङ्गैः ||५|| स्वेदं विदध्यात्... |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
... অথবাঽনুলেপং বর্হিষ্ঠশুণ্ঠীসুরকাষ্ঠকুষ্ঠৈঃ |৬|
View original
... अथवाऽनुलेपं बर्हिष्ठशुण्ठीसुरकाष्ठकुष्ठैः |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-9) · Śloka 10
সিন্ধূত্থহিঙ্গুত্রিফলামধূকপ্রপৌণ্ডরীকাঞ্জনতুত্থতাম্রৈঃ ||৬|| পিষ্টৈর্জলেনাঞ্জনবর্তযঃ স্যুঃ পথ্যাহরিদ্রামধুকাঞ্জনৈর্বা | ত্রীণ্যূষণানি ত্রিফলা হরিদ্রা বিডঙ্গসারশ্চ সমানি চ স্যুঃ ||৭|| বর্হিষ্ঠকুষ্ঠামরকাষ্ঠশঙ্খপাঠামলব্যোষমনঃশিলাশ্চ | পিষ্ট্বাঽম্বুনা বা কুসুমানি জাতিকরঞ্জশোভাঞ্জনজানি যুঞ্জ্যাত্ ||৮|| ফলং প্রকীর্যাদথবাঽপি শিগ্রোঃ পুষ্পং চ তুল্যং বৃহতীদ্বযস্য | রসাঞ্জনং সৈন্ধবচন্দনং চ মনঃশিলালে লশুনং চ তুল্যম্ ||৯|| পিষ্ট্বাঽঞ্জনার্থে কফজেষু ধীমান্ বর্তীর্বিদধ্যান্নযনামযেষু |১০|
View original
सिन्धूत्थहिङ्गुत्रिफलामधूकप्रपौण्डरीकाञ्जनतुत्थताम्रैः ||६|| पिष्टैर्जलेनाञ्जनवर्तयः स्युः पथ्याहरिद्रामधुकाञ्जनैर्वा | त्रीण्यूषणानि त्रिफला हरिद्रा विडङ्गसारश्च समानि च स्युः ||७|| बर्हिष्ठकुष्ठामरकाष्ठशङ्खपाठामलव्योषमनःशिलाश्च | पिष्ट्वाऽम्बुना वा कुसुमानि जातिकरञ्जशोभाञ्जनजानि युञ्ज्यात् ||८|| फलं प्रकीर्यादथवाऽपि शिग्रोः पुष्पं च तुल्यं बृहतीद्वयस्य | रसाञ्जनं सैन्धवचन्दनं च मनःशिलाले लशुनं च तुल्यम् ||९|| पिष्ट्वाऽञ्जनार्थे कफजेषु धीमान् वर्तीर्विदध्यान्नयनामयेषु |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12
রোগে বলাসগ্রথিতেঽঞ্জনং জ্ঞৈঃ কর্তব্যমেতত্ সুবিশুদ্ধকাযে ||১০|| নীলান্ যবান্ গব্যপযোঽনুপীতান্ শলাকিনঃ শুষ্কতনূন্ বিদহ্য | তথাঽর্জকাস্ফোতকপিত্থবিল্বনির্গুণ্ডিজাতীকুসুমানি চৈব ||১১|| তত্ক্ষারবত্সৈন্ধবতুত্থরোচনং পক্বং বিদধ্যাদথ লোহনাড্যাম্ | এতদ্বলাসগ্রথিতেঽঞ্জনং স্যাদেষোঽনুকল্পস্তু ফণিজ্ঝকাদৌ ||১২||
View original
रोगे बलासग्रथितेऽञ्जनं ज्ञैः कर्तव्यमेतत् सुविशुद्धकाये ||१०|| नीलान् यवान् गव्यपयोऽनुपीतान् शलाकिनः शुष्कतनून् विदह्य | तथाऽर्जकास्फोतकपित्थबिल्वनिर्गुण्डिजातीकुसुमानि चैव ||११|| तत्क्षारवत्सैन्धवतुत्थरोचनं पक्वं विदध्यादथ लोहनाड्याम् | एतद्बलासग्रथितेऽञ्जनं स्यादेषोऽनुकल्पस्तु फणिज्झकादौ ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (13) · Śloka 13
মহৌষধং মাগধিকাং চ মুস্তাং সসৈন্ধবং যন্মরিচং চ শুক্লম্ | তন্মাতুলুঙ্গস্বরসেন পিষ্টং নেত্রাঞ্জনং পিষ্টকমাশু হন্যাত্ ||১৩||
View original
महौषधं मागधिकां च मुस्तां ससैन्धवं यन्मरिचं च शुक्लम् | तन्मातुलुङ्गस्वरसेन पिष्टं नेत्राञ्जनं पिष्टकमाशु हन्यात् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (14) · Śloka 14
ফলে বৃহত্যা মগধোদ্ভবানাং নিধায কল্কং ফলপাককালে | স্রোতোজযুক্তং চ তদুদ্ধৃতং স্যাত্তদ্বত্তু পিষ্টে ... |১৪|
View original
फले बृहत्या मगधोद्भवानां निधाय कल्कं फलपाककाले | स्रोतोजयुक्तं च तदुद्धृतं स्यात्तद्वत्तु पिष्टे ... |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (14) · Śloka 15
...বিধিরেষ চাপি ||১৪|| বার্তাকশিগ্র্বিন্দ্রসুরাপটোলকিরাততিক্তামলকীফলেষু |১৫|
View original
...विधिरेष चापि ||१४|| वार्ताकशिग्र्विन्द्रसुरापटोलकिराततिक्तामलकीफलेषु |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (15) · Śloka 16
কাসীসসামুদ্ররসাঞ্জনানি জাত্যাস্তথা ক্ষা(কো)রকমেব চাপি ||১৫|| প্রক্লিন্নবর্ত্মন্যুপদিশ্যতে তু যোগাঞ্জনং তন্মধুনাঽবঘৃষ্টম্ |১৬|
View original
कासीससामुद्ररसाञ्जनानि जात्यास्तथा क्षा(को)रकमेव चापि ||१५|| प्रक्लिन्नवर्त्मन्युपदिश्यते तु योगाञ्जनं तन्मधुनाऽवघृष्टम् |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (16) · Śloka 17
নাদেযমগ্র্যং মরিচং চ শুক্লং নেপালজাতা চ সমপ্রমাণা ||১৬|| সমাতুলুঙ্গদ্রব এষ যোগঃ কণ্ডূং নিহন্যাত্ সকৃদঞ্জনেন |১৭|
View original
नादेयमग्र्यं मरिचं च शुक्लं नेपालजाता च समप्रमाणा ||१६|| समातुलुङ्गद्रव एष योगः कण्डूं निहन्यात् सकृदञ्जनेन |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (17) · Śloka 18
সশৃঙ্গবেরং সুরদারু মুস্তং সিন্ধুপ্রভূ(সূ)তং মুকুলানি জাত্যাঃ ||১৭|| সুরাপ্রপিষ্টং ত্বিদমঞ্জনং হি কণ্ড্বাং চ শোফে চ হিতং বদন্তি |১৮|
View original
सशृङ्गवेरं सुरदारु मुस्तं सिन्धुप्रभू(सू)तं मुकुलानि जात्याः ||१७|| सुराप्रपिष्टं त्विदमञ्जनं हि कण्ड्वां च शोफे च हितं वदन्ति |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (18) · Śloka 19
স্যন্দাধিমন্থক্রমমাচরেচ্চ সর্বেষু চৈতেষু সদাঽপ্রমত্তঃ ||১৮|| (বিশেষতো নাবনমেব কার্যং সংসর্জনং চাপি যথোপদিষ্টম্ ) ||১৯||
View original
स्यन्दाधिमन्थक्रममाचरेच्च सर्वेषु चैतेषु सदाऽप्रमत्तः ||१८|| (विशेषतो नावनमेव कार्यं संसर्जनं चापि यथोपदिष्टम् ) ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ইতি সুশ্রুতসংহিতাযামুত্তরতন্ত্রান্তর্গতে শালাক্যতন্ত্রে কফাভিষ্যন্দপ্রতিষেধো নামৈকাদশোঽধ্যাযঃ ||১১||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कफाभिष्यन्दप्रतिषेधो नामैकादशोऽध्यायः ||११||
🔊 Audio coming soon