Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
അഥാതഃ ശ്വാസപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧||
യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
യൈരേവ കാരണൈര്ഹിക്കാ ബഹുഭിഃ സമ്പ്രവര്തതേ |
തൈരേവ കാരണൈഃ ശ്വാസോ ഘോരോ ഭവതി ദേഹിനാമ് ||൩||
View original
अथातः श्वासप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
यैरेव कारणैर्हिक्का बहुभिः सम्प्रवर्तते |
तैरेव कारणैः श्वासो घोरो भवति देहिनाम् ||३||
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
വിഹായ പ്രകൃതിം വായുഃ പ്രാണോऽഥ കഫസംയുതഃ |
ശ്വാസയത്യൂര്ധ്വഗോ ഭൂത്വാ തം ശ്വാസം പരിചക്ഷതേ ||൪||
View original
विहाय प्रकृतिं वायुः प्राणोऽथ कफसंयुतः |
श्वासयत्यूर्ध्वगो भूत्वा तं श्वासं परिचक्षते ||४||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ക്ഷുദ്രകസ്തമകശ്ഛിന്നോ മഹാനൂര്ധ്വശ്ച പഞ്ചധാ |
ഭിദ്യതേ സ മഹാവ്യാധിഃ ശ്വാസ ഏകോ വിശേഷതഃ ||൫||
View original
क्षुद्रकस्तमकश्छिन्नो महानूर्ध्वश्च पञ्चधा |
भिद्यते स महाव्याधिः श्वास एको विशेषतः ||५||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
പ്രാഗ്രൂപം തസ്യ ഹൃത്പീഡാ ഭക്തദ്വേഷോऽരതിഃ പരാ |
ആനാഹഃ പാര്ശ്വയോഃ ശൂലം വൈരസ്യം വദനസ്യ ച ||൬||
View original
प्राग्रूपं तस्य हृत्पीडा भक्तद्वेषोऽरतिः परा |
आनाहः पार्श्वयोः शूलं वैरस्यं वदनस्य च ||६||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
കിഞ്ചിദാരഭമാണസ്യ യസ്യ ശ്വാസഃ പ്രവര്തതേ |
നിഷണ്ണസ്യൈതി ശാന്തിം ച സ ക്ഷുദ്ര ഇതി സഞ്ജ്ഞിതഃ ||൭||
View original
किञ्चिदारभमाणस्य यस्य श्वासः प्रवर्तते |
निषण्णस्यैति शान्तिं च स क्षुद्र इति सञ्ज्ञितः ||७||
Adhikarana 6 (8-10) · Śloka 10
തൃട്സ്വേദവമഥുപ്രായഃ കണ്ഠഘുര്ഘുരികാന്വിതഃ |
വിശേഷാദ്ദുര്ദിനേ താമ്യേച്ഛ്വാസഃ സ തമകോ മതഃ ||൮||
ഘോഷേണ മഹതാऽऽവിഷ്ടഃ സകാസഃ സകഫോ നരഃ |
യഃ ശ്വസിത്യബലോऽന്നദ്വിട് സുപ്തസ്തമകപീഡിതഃ ||൯||
സ ശാമ്യതി കഫേ ഹീനേ സ്വപതശ്ച വിവര്ധതേ |
മൂര്ച്ഛാജ്വരാഭിഭൂതസ്യ ജ്ഞേയഃ പ്രതമകസ്തു സഃ ||൧൦||
View original
तृट्स्वेदवमथुप्रायः कण्ठघुर्घुरिकान्वितः |
विशेषाद्दुर्दिने ताम्येच्छ्वासः स तमको मतः ||८||
घोषेण महताऽऽविष्टः सकासः सकफो नरः |
यः श्वसित्यबलोऽन्नद्विट् सुप्तस्तमकपीडितः ||९||
स शाम्यति कफे हीने स्वपतश्च विवर्धते |
मूर्च्छाज्वराभिभूतस्य ज्ञेयः प्रतमकस्तु सः ||१०||
Adhikarana 7 (11) · Śloka 11
ആധ്മാതോ ദഹ്യമാനേന ബസ്തിനാ സരുജം നരഃ |
സര്വപ്രാണേന വിച്ഛിന്നം ശ്വസ്യാച്ഛിന്നം തമാദിശേത് ||൧൧||
View original
आध्मातो दह्यमानेन बस्तिना सरुजं नरः |
सर्वप्राणेन विच्छिन्नं श्वस्याच्छिन्नं तमादिशेत् ||११||
Adhikarana 8 (12) · Śloka 12
നിഃസഞ്ജ്ഞഃ പാര്ശ്വശൂലാര്തഃ ശുഷ്കകണ്ഠോऽതിഘോഷവാന് |
സംരബ്ധനേത്രസ്ത്വായമ്യ യഃ ശ്വസ്യാത് സ മഹാന് സ്മൃതഃ ||൧൨||
View original
निःसञ्ज्ञः पार्श्वशूलार्तः शुष्ककण्ठोऽतिघोषवान् |
संरब्धनेत्रस्त्वायम्य यः श्वस्यात् स महान् स्मृतः ||१२||
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
മര്മസ്വായമ്യമാനേഷു ശ്വസന്മൂഢോ മുഹുശ്ച യഃ |
ഊര്ധ്വപ്രേക്ഷീ ഹതരവസ്തമൂര്ധ്വശ്വാസമാദിശേത് ||൧൩||
View original
मर्मस्वायम्यमानेषु श्वसन्मूढो मुहुश्च यः |
ऊर्ध्वप्रेक्षी हतरवस्तमूर्ध्वश्वासमादिशेत् ||१३||
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
ക്ഷുദ്രഃ സാധ്യതമസ്തേഷാം തമകഃ കൃച്ഛ്ര ഉച്യതേ |
ത്രയഃ ശ്വാസാ ന സിധ്യന്തി തമകോ ദുര്ബലസ്യ ച ||൧൪||
View original
क्षुद्रः साध्यतमस्तेषां तमकः कृच्छ्र उच्यते |
त्रयः श्वासा न सिध्यन्ति तमको दुर्बलस्य च ||१४||
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
സ്നേഹബസ്തിം വിനാ കേചിദൂര്ധ്വം ചാധശ്ച ശോധനമ് |
മൃദു പ്രാണവതാം ശ്രേഷ്ഠം ശ്വാസിനാമാദിശന്തി ഹി ||൧൫||
View original
स्नेहबस्तिं विना केचिदूर्ध्वं चाधश्च शोधनम् |
मृदु प्राणवतां श्रेष्ठं श्वासिनामादिशन्ति हि ||१५||
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ശ്വാസേ കാസേ ച ഹിക്കായാം ഹൃദ്രോഗേ ചാപി പൂജിതമ് |
ഘൃതം പുരാണം സംസിദ്ധമഭയാവിഡരാമഠൈഃ ||൧൬||
View original
श्वासे कासे च हिक्कायां हृद्रोगे चापि पूजितम् |
घृतं पुराणं संसिद्धमभयाविडरामठैः ||१६||
Adhikarana 13 (17) · Śloka 18
സൌവര്ചലാഭയാബില്വൈഃ സംസ്കൃതം വാऽനവം ഘൃതമ് |
പിപ്പല്യാദിപ്രതീവാപം സിദ്ധം വാ പ്രഥമേ ഗണേ ||൧൭||
സപഞ്ചലവണം സര്പിഃ ശ്വാസകാസൌ വ്യപോഹതി |൧൮|
View original
सौवर्चलाभयाबिल्वैः संस्कृतं वाऽनवं घृतम् |
पिप्पल्यादिप्रतीवापं सिद्धं वा प्रथमे गणे ||१७||
सपञ्चलवणं सर्पिः श्वासकासौ व्यपोहति |१८|
Adhikarana 14 (18-20) · Śloka 21
ഹിംസ്രാവിഡങ്ഗപൂതീകത്രിഫലാവ്യോഷചിത്രകൈഃ ||൧൮||
ദ്വിക്ഷീരം സാധിതം സര്പിശ്ചതുര്ഗുണജലാപ്ലുതമ് |
കോലമാത്രൈഃ പിബേത്തദ്ധി ശ്വാസകാസൌ വ്യപോഹതി ||൧൯||
അര്ശാംസ്യരോചകം ഗുല്മം ശകൃദ്ഭേദം ക്ഷയം തഥാ |
കൃത്സ്നേ വൃഷകഷായേ വാ പചേത് സര്പിശ്ചതുര്ഗുണേ ||൨൦||
തന്മൂലകുസുമാവാപം ശീതം ക്ഷൌദ്രേണ യോജയേത് |൨൧|
View original
हिंस्राविडङ्गपूतीकत्रिफलाव्योषचित्रकैः ||१८||
द्विक्षीरं साधितं सर्पिश्चतुर्गुणजलाप्लुतम् |
कोलमात्रैः पिबेत्तद्धि श्वासकासौ व्यपोहति ||१९||
अर्शांस्यरोचकं गुल्मं शकृद्भेदं क्षयं तथा |
कृत्स्ने वृषकषाये वा पचेत् सर्पिश्चतुर्गुणे ||२०||
तन्मूलकुसुमावापं शीतं क्षौद्रेण योजयेत् |२१|
Adhikarana 15 (21-22) · Śloka 23
ശൃങ്ഗീമധൂലികാഭാര്ഗീശുണ്ഠീതാര്ക്ഷ്യസിതാമ്ബുദൈഃ ||൨൧||
സഹരിദ്രൈഃ സയഷ്ട്യാഹ്വൈഃ സമൈരാവാപ്യ യോഗതഃ |
ഘൃതപ്രസ്ഥം പചേദ്ധീമാന് ശീതതോയേ ചതുര്ഗുണേ ||൨൨||
ശ്വാസം കാസം തഥാ ഹിക്കാം സര്പിരേതന്നിയച്ഛതി |൨൩|
View original
शृङ्गीमधूलिकाभार्गीशुण्ठीतार्क्ष्यसिताम्बुदैः ||२१||
सहरिद्रैः सयष्ट्याह्वैः समैरावाप्य योगतः |
घृतप्रस्थं पचेद्धीमान् शीततोये चतुर्गुणे ||२२||
श्वासं कासं तथा हिक्कां सर्पिरेतन्नियच्छति |२३|
Adhikarana 16 (23-24) · Śloka 25
സുവഹാ കാലികാ ഭാര്ഗീ ശുകാഖ്യാ നൈചുലം ഫലമ് ||൨൩||
കാകാദനീ ശൃങ്ഗവേരം വര്ഷാഭൂര്ബൃഹതീദ്വയമ് |
കോലമാത്രൈര്ഘൃതപ്രസ്ഥം പചേദേഭിര്ജലദ്വികമ് ||൨൪||
കടൂഷ്ണം പീതമേതദ്ധി ശ്വാസാമയവിനാശനമ് |൨൫|
View original
सुवहा कालिका भार्गी शुकाख्या नैचुलं फलम् ||२३||
काकादनी शृङ्गवेरं वर्षाभूर्बृहतीद्वयम् |
कोलमात्रैर्घृतप्रस्थं पचेदेभिर्जलद्विकम् ||२४||
कटूष्णं पीतमेतद्धि श्वासामयविनाशनम् |२५|
Adhikarana 17 (25-26) · Śloka 26
സൌവര്ചലയവക്ഷാരകടുകാവ്യോഷചിത്രകൈഃ ||൨൫||
വചാഭയാവിഡങ്ഗൈശ്ച സാധിതം ശ്വാസശാന്തയേ |
ഗോപവല്ല്യുദകേ സിദ്ധം സ്യാദന്യദ്ദ്വിഗുണേ ഘൃതമ് ||൨൬||
View original
सौवर्चलयवक्षारकटुकाव्योषचित्रकैः ||२५||
वचाभयाविडङ्गैश्च साधितं श्वासशान्तये |
गोपवल्ल्युदके सिद्धं स्यादन्यद्द्विगुणे घृतम् ||२६||
Adhikarana 18 (27) · Śloka 27
പഞ്ചൈതാനി ഹവീംഷ്യാഹുര്ഭിഷജഃ ശ്വാസകാസയോഃ |൨൭|
View original
पञ्चैतानि हवींष्याहुर्भिषजः श्वासकासयोः |२७|
Adhikarana 19 (27-29) · Śloka 29
താലീശതാമലക്യുഗ്രാജീവന്തീകുഷ്ഠസൈന്ധവൈഃ ||൨൭||
ബില്വപുഷ്കരഭൂതീകസൌവര്ചലകണാഗ്നിഭിഃ |
പഥ്യാതേജോവതീയുക്തൈഃ സര്പിര്ജലചതുര്ഗുണമ് ||൨൮||
ഹിങ്ഗുപാദയുതം സിദ്ധം സര്വശ്വാസഹരം പരമ് |
വാസാഘൃതം ഷട്പലം വാ ഘൃതം ചാത്ര ഹിതം ഭവേത് ||൨൯||
View original
तालीशतामलक्युग्राजीवन्तीकुष्ठसैन्धवैः ||२७||
बिल्वपुष्करभूतीकसौवर्चलकणाग्निभिः |
पथ्यातेजोवतीयुक्तैः सर्पिर्जलचतुर्गुणम् ||२८||
हिङ्गुपादयुतं सिद्धं सर्वश्वासहरं परम् |
वासाघृतं षट्पलं वा घृतं चात्र हितं भवेत् ||२९||
Adhikarana 20 (30) · Śloka 30
തൈലം ദശഗുണേ സിദ്ധം ഭൃങ്ഗരാജരസേ ശുഭേ |
സേവ്യമാനം യഥാന്യായം ശ്വാസകാസൌ വ്യപോഹതി ||൩൦||
View original
तैलं दशगुणे सिद्धं भृङ्गराजरसे शुभे |
सेव्यमानं यथान्यायं श्वासकासौ व्यपोहति ||३०||
Adhikarana 21 (31) · Śloka 32
ഫലാമ്ലാ വിഷ്കിരരസാഃ സ്നിഗ്ധാഃ പ്രവ്യക്തസൈന്ധവാഃ |
ഏണാദീനാം ശിരോഭിര്വാ കൌലത്ഥാ വാ സുസംസ്കൃതാഃ ||൩൧||
ഹന്യുഃ ശ്വാസം ച കാസം ച സംസ്കൃതാനി പയാംസി ച |൩൨|
View original
फलाम्ला विष्किररसाः स्निग्धाः प्रव्यक्तसैन्धवाः |
एणादीनां शिरोभिर्वा कौलत्था वा सुसंस्कृताः ||३१||
हन्युः श्वासं च कासं च संस्कृतानि पयांसि च |३२|
Adhikarana 22 (32-35) · Śloka 35
തിമിരസ്യ ച ബീജാനി കര്കടാഖ്യാ ച ചൂര്ണിതാ ||൩൨||
ദുരാലഭാऽഥ പിപ്പല്യഃ കടുകാഖ്യാ ഹരീതകീ |
ശ്വാവിന്മയൂരരോമാണി കോലാ മാഗധികാകണാഃ ||൩൩||
ഭാര്ഗീത്വക് ശൃങ്ഗവേരം ച ശര്കരാ ശല്ലകാങ്ഗജമ് |
നൃത്തകൌണ്ഡകബീജാനി ചൂര്ണിതാനി തു കേവലമ് ||൩൪||
പഞ്ച ശ്ലോകാര്ധികാസ്ത്വേതേ ലേഹാ യേ സമ്യഗീരിതാഃ |
സര്പിര്മധുഭ്യാം തേ ലേഹ്യാഃ കാസശ്വാസാര്ദിതൈര്നരൈഃ ||൩൫||
View original
तिमिरस्य च बीजानि कर्कटाख्या च चूर्णिता ||३२||
दुरालभाऽथ पिप्पल्यः कटुकाख्या हरीतकी |
श्वाविन्मयूररोमाणि कोला मागधिकाकणाः ||३३||
भार्गीत्वक् शृङ्गवेरं च शर्करा शल्लकाङ्गजम् |
नृत्तकौण्डकबीजानि चूर्णितानि तु केवलम् ||३४||
पञ्च श्लोकार्धिकास्त्वेते लेहा ये सम्यगीरिताः |
सर्पिर्मधुभ्यां ते लेह्याः कासश्वासार्दितैर्नरैः ||३५||
Adhikarana 23 (36) · Śloka 36
സപ്തച്ഛദസ്യ പുഷ്പാണി പിപ്പലീശ്ചാപി മസ്തുനാ |
പിബേത് സഞ്ചൂര്ണ്യ മധുനാ ധാനാശ്ചാപ്യഥ ഭക്ഷയേത് ||൩൬||
View original
सप्तच्छदस्य पुष्पाणि पिप्पलीश्चापि मस्तुना |
पिबेत् सञ्चूर्ण्य मधुना धानाश्चाप्यथ भक्षयेत् ||३६||
Adhikarana 24 (37-38) · Śloka 38
അര്കാങ്കുരൈര്ഭാവിതാനാം യവാനാം സാധ്വനേകശഃ |
തര്പണം വാ പിബേദേഷാം സക്ഷൌദ്രം ശ്വാസപീഡിതഃ ||൩൭||
ശിരീഷകദലീകുന്ദപുഷ്പം മാഗധികായുതമ് |
തണ്ഡുലാമ്ബുയുതം പീത്വാ ജയേച്ഛ്വാസാനശേഷതഃ ||൩൮||
View original
अर्काङ्कुरैर्भावितानां यवानां साध्वनेकशः |
तर्पणं वा पिबेदेषां सक्षौद्रं श्वासपीडितः ||३७||
शिरीषकदलीकुन्दपुष्पं मागधिकायुतम् |
तण्डुलाम्बुयुतं पीत्वा जयेच्छ्वासानशेषतः ||३८||
Adhikarana 25 (39) · Śloka 40
കോലമജ്ജാം താലമൂലമൃഷ്യചര്മമസീമപി |
ലിഹ്യാത് ക്ഷൌദ്രേണ ഭാര്ഗീം വാ സര്പിര്മധുസമായുതാമ് ||൩൯||
നീചൈഃകദമ്ബബീജം വാ സക്ഷൌദ്രം തണ്ഡുലാമ്ബുനാ |൪൦|
View original
कोलमज्जां तालमूलमृष्यचर्ममसीमपि |
लिह्यात् क्षौद्रेण भार्गीं वा सर्पिर्मधुसमायुताम् ||३९||
नीचैःकदम्बबीजं वा सक्षौद्रं तण्डुलाम्बुना |४०|
Adhikarana 26 (40) · Śloka 41
ദ്രാക്ഷാം ഹരീതകീം കൃഷ്ണാം കര്കടാഖ്യാം ദുരാലഭാമ് ||൪൦||
സര്പിര്മധുഭ്യാം വിലിഹന് ഹന്തി ശ്വാസാന് സുദാരുണാന് |൪൧|
View original
द्राक्षां हरीतकीं कृष्णां कर्कटाख्यां दुरालभाम् ||४०||
सर्पिर्मधुभ्यां विलिहन् हन्ति श्वासान् सुदारुणान् |४१|
Adhikarana 27 (41) · Śloka 42
ഹരിദ്രാം മരിചം ദ്രാക്ഷാം ഗുഡം രാസ്നാം കണാം ശടീമ് ||൪൧||
ലിഹ്യാത്തൈലേന തുല്യാനി ശ്വാസാര്തോ ഹിതഭോജനഃ |൪൨|
View original
हरिद्रां मरिचं द्राक्षां गुडं रास्नां कणां शटीम् ||४१||
लिह्यात्तैलेन तुल्यानि श्वासार्तो हितभोजनः |४२|
Adhikarana 28 (42) · Śloka 43
ഗവാം പുരീഷസ്വരസം മധുസര്പിഃകണായുതമ് ||൪൨||
ലിഹ്യാച്ഛ്വാസേഷു കാസേഷു വാജിനാം വാ ശകൃദ്രസമ് |൪൩|
View original
गवां पुरीषस्वरसं मधुसर्पिःकणायुतम् ||४२||
लिह्याच्छ्वासेषु कासेषु वाजिनां वा शकृद्रसम् |४३|
Adhikarana 29 (43) · Śloka 44
പാണ്ഡുരോഗേഷു ശോഥേഷു യേ യോഗാഃ സമ്പ്രകീര്തിതാഃ ||൪൩||
ശ്വാസകാസാപഹാസ്തേऽപി കാസഘ്നാ യേ ച കീര്തിതാഃ |൪൪|
View original
पाण्डुरोगेषु शोथेषु ये योगाः सम्प्रकीर्तिताः ||४३||
श्वासकासापहास्तेऽपि कासघ्ना ये च कीर्तिताः |४४|
Adhikarana 30 (44) · Śloka 45
ഭാര്ഗീത്വക് ത്ര്യൂഷണം തൈലം ഹരിദ്രാം കടുരോഹിണീമ് ||൪൪||
പിപ്പലീം മരിചം ചണ്ഡാം ഗോശകൃദ്രസമേവ ച |൪൫|
View original
भार्गीत्वक् त्र्यूषणं तैलं हरिद्रां कटुरोहिणीम् ||४४||
पिप्पलीं मरिचं चण्डां गोशकृद्रसमेव च |४५|
Adhikarana 31 (45) · Śloka 46
തലകോടസ്യ ബീജേഷു പചേദുത്കാരികാം ശുഭാമ് ||൪൫||
സേവ്യമാനാ നിഹന്ത്യേഷാ ശ്വാസാനാശു സുദുസ്തരാന് |൪൬|
View original
तलकोटस्य बीजेषु पचेदुत्कारिकां शुभाम् ||४५||
सेव्यमाना निहन्त्येषा श्वासानाशु सुदुस्तरान् |४६|
Adhikarana 32 (46-47) · Śloka 47
പുരാണസര്പിഃ പിപ്പല്യഃ കൌലത്ഥാ ജാങ്ഗലാ രസാഃ ||൪൬||
സുരാ സൌവീരകം ഹിങ്ഗുഃ മാതുലുങ്ഗരസോ മധു |
ദ്രാക്ഷാമലകബില്വാനി ശസ്താനി ശ്വാസിഹിക്കിനാമ് ||൪൭||
View original
पुराणसर्पिः पिप्पल्यः कौलत्था जाङ्गला रसाः ||४६||
सुरा सौवीरकं हिङ्गुः मातुलुङ्गरसो मधु |
द्राक्षामलकबिल्वानि शस्तानि श्वासिहिक्किनाम् ||४७||
Adhikarana 33 (48) · Śloka 49
ശ്വാസഹിക്കാപരിഗതം സ്നിഗ്ധൈഃ സ്വേദൈരുപാചരേത് |
ആക്തം ലവണതൈലാഭ്യാം തൈരസ്യ ഗ്രഥിതഃ കഫഃ ||൪൮||
ഖസ്ഥോ വിലയനം യാതി മാരുതശ്ച പ്രശാമ്യതി |൪൯|
View original
श्वासहिक्कापरिगतं स्निग्धैः स्वेदैरुपाचरेत् |
आक्तं लवणतैलाभ्यां तैरस्य ग्रथितः कफः ||४८||
खस्थो विलयनं याति मारुतश्च प्रशाम्यति |४९|
Adhikarana 34 (49-50) · Śloka 51
സ്വിന്നം ജ്ഞാത്വാ തതശ്ചൈവ ഭോജയിത്വാ രസൌദനമ് ||൪൯||
വാതശ്ലേഷ്മവിബന്ധേ വാ ഭിഷഗ് ധൂമം പ്രയോജയേത് |
മനഃശിലാദേവദാരുഹരിദ്രാച്ഛദനാമിഷൈഃ ||൫൦||
ലാക്ഷോരുബൂകമൂലൈശ്ച കൃത്വാ വര്തീര്വിധാനതഃ |൫൧|
View original
स्विन्नं ज्ञात्वा ततश्चैव भोजयित्वा रसौदनम् ||४९||
वातश्लेष्मविबन्धे वा भिषग् धूमं प्रयोजयेत् |
मनःशिलादेवदारुहरिद्राच्छदनामिषैः ||५०||
लाक्षोरुबूकमूलैश्च कृत्वा वर्तीर्विधानतः |५१|
Adhikarana 35 (51) · Śloka 51
സര്പിര്യവമധുച്ഛിഷ്ടശാലനിര്യാസജം തഥാ ||൫൧||
View original
सर्पिर्यवमधुच्छिष्टशालनिर्यासजं तथा ||५१||
Adhikarana 36 (52) · Śloka 52
ശൃങ്ഗബാലഖുരസ്നായുത്വക് സമസ്തം ഗവാമപി |൫൨|
View original
शृङ्गबालखुरस्नायुत्वक् समस्तं गवामपि |५२|
Adhikarana 37 (52) · Śloka 52
തുരുഷ്കശല്ലകീനാം ച ഗുഗ്ഗുലോഃ പദ്മകസ്യ ച ||൫൨||
View original
तुरुष्कशल्लकीनां च गुग्गुलोः पद्मकस्य च ||५२||
Adhikarana 38 (53) · Śloka 53
ഏതേ സര്വേ സസര്പിഷ്കാ ധൂമാഃ കാര്യാ വിജാനതാ |൫൩|
View original
एते सर्वे ससर्पिष्का धूमाः कार्या विजानता |५३|
Adhikarana 39 (53) · Śloka 53
ബലീയസി കഫഗ്രസ്തേ വമനം സവിരേചനമ് ||൫൩||
View original
बलीयसि कफग्रस्ते वमनं सविरेचनम् ||५३||
Adhikarana 40 (54) · Śloka 54
ദുര്ബലേ ചൈവ രൂക്ഷേ ച തര്പണം ഹിതമുച്യതേ |
ജാങ്ഗലോരഭ്രജൈര്മാംസൈരാനൂപൈര്വാ സുസംസ്കൃതൈഃ ||൫൪||
View original
दुर्बले चैव रूक्षे च तर्पणं हितमुच्यते |
जाङ्गलोरभ्रजैर्मांसैरानूपैर्वा सुसंस्कृतैः ||५४||
Adhikarana 41 (55) · Śloka 55
നിദിഗ്ധികാം ചാമലകപ്രമാണാം ഹിങ്ഗ്വര്ധയുക്താം മധുനാ സുയുക്താമ് |
ലിഹന്നരഃ ശ്വാസനിപീഡിതോ ഹി ശ്വാസം ജയത്യേവ ബലാത്ര്യഹേണ ||൫൫||
View original
निदिग्धिकां चामलकप्रमाणां हिङ्ग्वर्धयुक्तां मधुना सुयुक्ताम् |
लिहन्नरः श्वासनिपीडितो हि श्वासं जयत्येव बलात्र्यहेण ||५५||
Adhikarana 42 (56) · Śloka 56
യഥാऽഗ്നിരിദ്ധഃ പവനാനുവിദ്ധോ വജ്രം യഥാ വാ സുരരാജമുക്തമ് |
രോഗാസ്തഥൈതേ ഖലു ദുര്നിവാരാഃ ശ്വാസശ്ച കാസശ്ച വിലമ്ബികാ ച ||൫൬||
View original
यथाऽग्निरिद्धः पवनानुविद्धो वज्रं यथा वा सुरराजमुक्तम् |
रोगास्तथैते खलु दुर्निवाराः श्वासश्च कासश्च विलम्बिका च ||५६||
Adhikarana puShpikA · Śloka 51
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കായചികിത്സാതന്ത്രേ ഹിക്കാശ്വാസപ്രതിഷേധോ നാമ (ത്രയോദശോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) ഏകപഞ്ചാശത്തമോऽധ്യായഃ ||൫൧||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे हिक्काश्वासप्रतिषेधो नाम (त्रयोदशोऽध्यायः, आदितः) एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५१||