Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

3. vartmagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ வர்த்மகதரோகவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो वर्त्मगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

பதக்தோஷாஃ ஸமஸ்தா வா யதா வர்த்மவ்யபாஶ்ரயாஃ | ஸிரா வ்யாப்யாவதிஷ்டந்தே வர்த்மஸ்வதிகமூர்ச்சிதாஃ ||௩|| விவர்த்ய மாஂஸஂ ரக்தஂ ச ததா வர்த்மவ்யபாஶ்ரயாந் | விகாராஞ்ஜநயந்த்யாஶு நாமதஸ்தாந்நிபோதத ||௪||

View original

पृथग्दोषाः समस्ता वा यदा वर्त्मव्यपाश्रयाः | सिरा व्याप्यावतिष्ठन्ते वर्त्मस्वधिकमूर्च्छिताः ||३|| विवर्ध्य मांसं रक्तं च तदा वर्त्मव्यपाश्रयान् | विकाराञ्जनयन्त्याशु नामतस्तान्निबोधत ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5-8) · Śloka 9

உத்ஸங்கிந்யத கும்பீகா போதக்யோ வர்த்மஶர்கரா | ததாऽர்ஶோவர்த்ம ஶுஷ்கார்ஶஸ்ததைவாஞ்ஜநநாமிகா ||௫|| பஹலஂ வர்த்ம யச்சாபி வ்யாதிர்வர்த்மாவபந்தகஃ | க்லிஷ்டகர்தமவர்த்மாக்யௌ ஶ்யாவவர்த்ம ததைவ ச ||௬|| ப்ரக்லிந்நமபரிக்லிந்நஂ வர்த்ம வாதஹதஂ து யத் | அர்புதஂ நிமிஷஶ்சாபி ஶோணிதார்ஶஶ்ச யத் ஸ்மதம் ||௭|| லகணோ பிஶநாமா ச பக்ஷ்மகோபஸ்ததைவ ச | ஏகவிஂஶதிரித்யேதே விகாரா வர்த்மஸஂஶ்ரயாஃ ||௮|| நாமபிஸ்தே ஸமுத்திஷ்டா... |௯|

View original

उत्सङ्गिन्यथ कुम्भीका पोथक्यो वर्त्मशर्करा | तथाऽर्शोवर्त्म शुष्कार्शस्तथैवाञ्जननामिका ||५|| बहलं वर्त्म यच्चापि व्याधिर्वर्त्मावबन्धकः | क्लिष्टकर्दमवर्त्माख्यौ श्याववर्त्म तथैव च ||६|| प्रक्लिन्नमपरिक्लिन्नं वर्त्म वातहतं तु यत् | अर्बुदं निमिषश्चापि शोणितार्शश्च यत् स्मृतम् ||७|| लगणो बिशनामा च पक्ष्मकोपस्तथैव च | एकविंशतिरित्येते विकारा वर्त्मसंश्रयाः ||८|| नामभिस्ते समुद्दिष्टा... |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (9) · Śloka 10

...லக்ஷணைஸ்தாந் ப்ரசக்ஷ்மஹே | அப்யந்தரமுகீ பாஹ்யோத்ஸங்கேऽதோ வர்த்மநஶ்ச யா ||௯|| விஜ்ஞேயோத்ஸங்கிநீ நாம தத்ரூபபிடகாசிதா |௧௦|

View original

...लक्षणैस्तान् प्रचक्ष्महे | अभ्यन्तरमुखी बाह्योत्सङ्गेऽधो वर्त्मनश्च या ||९|| विज्ञेयोत्सङ्गिनी नाम तद्रूपपिडकाचिता |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (10) · Śloka 11

கும்பீகபீஜப்ரதிமாஃ பிடகா யாஸ்து வர்த்மஜாஃ ||௧௦|| ஆத்மாபயந்தி பிந்நா யாஃ கும்பீகபிடகாஸ்து தாஃ |௧௧|

View original

कुम्भीकबीजप्रतिमाः पिडका यास्तु वर्त्मजाः ||१०|| आध्मापयन्ति भिन्ना याः कुम्भीकपिडकास्तु ताः |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (11) · Śloka 11

ஸ்ராவிண்யஃ கண்டுரா குர்வ்யோ ரக்தஸர்ஷபஸந்நிபாஃ | பிடகாஶ்ச ருஜாவத்யஃ போதக்ய இதி ஸஞ்ஜ்ஞிதாஃ ||௧௧||

View original

स्राविण्यः कण्डुरा गुर्व्यो रक्तसर्षपसन्निभाः | पिडकाश्च रुजावत्यः पोथक्य इति सञ्ज्ञिताः ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (12) · Śloka 12

பிடகாபிஃ ஸுஸூக்ஷ்மாபிர்கநாபிரபிஸஂவதா | பிடகா யா கரா ஸ்தூலா ஸா ஜ்ஞேயா வர்த்மஶர்கரா ||௧௨||

View original

पिडकाभिः सुसूक्ष्माभिर्घनाभिरभिसंवृता | पिडका या खरा स्थूला सा ज्ञेया वर्त्मशर्करा ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (13) · Śloka 13

ஏர்வாருபீஜப்ரதிமாஃ பிடகா மந்தவேதநாஃ | ஸூக்ஷ்மாஃ கராஶ்ச வர்த்மஸ்தாஸ்ததர்ஶோவர்த்ம கீர்த்யதே ||௧௩||

View original

एर्वारुबीजप्रतिमाः पिडका मन्दवेदनाः | सूक्ष्माः खराश्च वर्त्मस्थास्तदर्शोवर्त्म कीर्त्यते ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (14) · Śloka 14

தீர்கோऽங்குரஃ கரஃ ஸ்தப்தோ தாருணோ வர்த்மஸம்பவஃ | வ்யாதிரேஷ ஸமாக்யாதஃ ஶுஷ்கார்ஶ இதி ஸஞ்ஜ்ஞிதஃ ||௧௪||

View original

दीर्घोऽङ्कुरः खरः स्तब्धो दारुणो वर्त्मसम्भवः | व्याधिरेष समाख्यातः शुष्कार्श इति सञ्ज्ञितः ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (15) · Śloka 15

தாஹதோதவதீ தாம்ரா பிடகா வர்த்மஸம்பவா | மத்வீ மந்தருஜா ஸூக்ஷ்மா ஜ்ஞேயா ஸாऽஞ்ஜநநாமிகா ||௧௫||

View original

दाहतोदवती ताम्रा पिडका वर्त्मसम्भवा | मृद्वी मन्दरुजा सूक्ष्मा ज्ञेया साऽञ्जननामिका ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (16) · Śloka 16

வர்த்மோபசீயதே யஸ்ய பிடகாபிஃ ஸமந்ததஃ | ஸவர்ணாபிஃ ஸமாபிஶ்ச வித்யாத்பஹலவர்த்ம தத் ||௧௬||

View original

वर्त्मोपचीयते यस्य पिडकाभिः समन्ततः | सवर्णाभिः समाभिश्च विद्याद्बहलवर्त्म तत् ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (17) · Śloka 17

கண்டூமதாऽல்பதோதேந வர்த்மஶோபேந யோ நரஃ | ந ஸமஂ சாதயேதக்ஷி பவேத்பந்தஃ ஸ வர்த்மநஃ ||௧௭||

View original

कण्डूमताऽल्पतोदेन वर्त्मशोफेन यो नरः | न समं छादयेदक्षि भवेद्बन्धः स वर्त्मनः ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (18) · Śloka 18

மதல்பவேதநஂ தாம்ரஂ யத்வர்த்ம ஸமமேவ ச | அகஸ்மாச்ச பவேத்ரக்தஂ க்லிஷ்டவர்த்ம ததாதிஶேத் ||௧௮||

View original

मृदल्पवेदनं ताम्रं यद्वर्त्म सममेव च | अकस्माच्च भवेद्रक्तं क्लिष्टवर्त्म तदादिशेत् ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (19) · Śloka 19

க்லிஷ்டஂ புநஃ பித்தயுதஂ விதஹேச்சோணிதஂ யதா | ததா க்லிந்நத்வமாபந்நமுச்யதே வர்த்மகர்தமஃ ||௧௯||

View original

क्लिष्टं पुनः पित्तयुतं विदहेच्छोणितं यदा | तदा क्लिन्नत्वमापन्नमुच्यते वर्त्मकर्दमः ||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (20) · Śloka 20

யத்வர்த்ம பாஹ்யதோऽந்தஶ்ச ஶ்யாவஂ ஶூநஂ ஸவேதநம் | தாஹகண்டூபரிக்லேதி ஶ்யாவவர்த்மேதி தந்மதம் ||௨௦||

View original

यद्वर्त्म बाह्यतोऽन्तश्च श्यावं शूनं सवेदनम् | दाहकण्डूपरिक्लेदि श्याववर्त्मेति तन्मतम् ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (21) · Śloka 21

அருஜஂ பாஹ்யதஃ ஶூநமந்தஃ க்லிந்நஂ ஸ்ரவத்யபி | கண்டூநிஸ்தோதபூயிஷ்டஂ க்லிந்நவர்த்ம ததுச்யதே ||௨௧||

View original

अरुजं बाह्यतः शूनमन्तः क्लिन्नं स्रवत्यपि | कण्डूनिस्तोदभूयिष्ठं क्लिन्नवर्त्म तदुच्यते ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (22) · Śloka 22

யஸ்ய தௌதாநி தௌதாநி ஸம்பத்யந்தே புநஃ புநஃ | வர்த்மாந்யபரிபக்வாநி வித்யாதக்லிந்நவர்த்ம தத் ||௨௨||

View original

यस्य धौतानि धौतानि सम्बध्यन्ते पुनः पुनः | वर्त्मान्यपरिपक्वानि विद्यादक्लिन्नवर्त्म तत् ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (23) · Śloka 23

விமுக்தஸந்தி நிஶ்சேஷ்டஂ வர்த்ம யஸ்ய ந மீல்யதே | ஏதத்வாதஹதஂ வித்யாத் ஸருஜஂ யதி வாऽருஜம் ||௨௩||

View original

विमुक्तसन्धि निश्चेष्टं वर्त्म यस्य न मील्यते | एतद्वातहतं विद्यात् सरुजं यदि वाऽरुजम् ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (24) · Śloka 24

வர்த்மாந்தரஸ்தஂ விஷமஂ க்ரந்திபூதமவேதநம் | விஜ்ஞேயமர்புதஂ புஂஸாஂ ஸரக்தமவலம்பிதம் ||௨௪||

View original

वर्त्मान्तरस्थं विषमं ग्रन्थिभूतमवेदनम् | विज्ञेयमर्बुदं पुंसां सरक्तमवलम्बितम् ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (25) · Śloka 25

நிமேஷணீஃ ஸிரா வாயுஃ ப்ரவிஷ்டோ வர்த்மஸஂஶ்ரயாஃ | சாலயத்யதி வர்த்மாநி நிமேஷஃ ஸ கதோ மதஃ ||௨௫||

View original

निमेषणीः सिरा वायुः प्रविष्टो वर्त्मसंश्रयाः | चालयत्यति वर्त्मानि निमेषः स गदो मतः ||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (26) · Śloka 26

சிந்நாஶ்சிந்நா விவர்தந்தே வர்த்மஸ்தா மதவோऽங்குராஃ | தாஹகண்டூருஜோபேதாஸ்தேऽர்ஶஃ ஶோணிதஸம்பவாஃ ||௨௬||

View original

छिन्नाश्छिन्ना विवर्धन्ते वर्त्मस्था मृदवोऽङ्कुराः | दाहकण्डूरुजोपेतास्तेऽर्शः शोणितसम्भवाः ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (27) · Śloka 27

அபாகஃ கடிநஃ ஸ்தூலோ க்ரந்திர்வர்த்மபவோऽருஜஃ | ஸகண்டூஃ பிச்சிலஃ கோலப்ரமாணோ லகணஸ்து ஸஃ ||௨௭||

View original

अपाकः कठिनः स्थूलो ग्रन्थिर्वर्त्मभवोऽरुजः | सकण्डूः पिच्छिलः कोलप्रमाणो लगणस्तु सः ||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (28) · Śloka 28

ஶூநஂ யத்வர்த்ம பஹுபிஃ ஸூக்ஷ்மைஶ்சித்ரைஃ ஸமந்விதம் | பிஸமந்தர்ஜல இவ பிஸவர்த்மேதி தந்மதம் ||௨௮||

View original

शूनं यद्वर्त्म बहुभिः सूक्ष्मैश्छिद्रैः समन्वितम् | बिसमन्तर्जल इव बिसवर्त्मेति तन्मतम् ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (29-30) · Śloka 30

தோஷாஃ பக்ஷ்மாஶயகதாஸ்தீக்ஷ்ணாக்ராணி கராணி ச | நிர்வர்தயந்தி பக்ஷ்மாணி தைர்குஷ்டஂ சாக்ஷி தூயதே ||௨௯|| உத்ததைருத்ததைஃ ஶாந்திஃ பக்ஷ்மபிஶ்சோபஜாயதே | வாதாதபாநலத்வேஷீ பக்ஷ்மகோபஃ ஸ உச்யதே ||௩௦||

View original

दोषाः पक्ष्माशयगतास्तीक्ष्णाग्राणि खराणि च | निर्वर्तयन्ति पक्ष्माणि तैर्घुष्टं चाक्षि दूयते ||२९|| उद्धृतैरुद्धृतैः शान्तिः पक्ष्मभिश्चोपजायते | वातातपानलद्वेषी पक्ष्मकोपः स उच्यते ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 3

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே வர்த்மகதரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம ததீயோऽத்யாயஃ ||௩||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे वर्त्मगतरोगविज्ञानीयो नाम तृतीयोऽध्यायः ||३||

🔊 Audio coming soon