3. kāsacikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana kAsacikitsitAdhyAyaH vAtakAsacikitsA shuddhasya vAtakAsasya cikitsA sapittasya vAtakAsasya cikitsA sakaPasya vAtakAsasya cikitsA (2-3) · Śloka 3

ਅਥਾਤਃ ਕਾਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨|| ) ਕੇਵਲਾਨਿਲਜਂ ਕਾਸਂ ਸ੍ਨੇਹੈਰਾਦਾਵੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਵਾਤਘ੍ਨਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਪੇਯਾਯੂਸਰਸਾਦਿਭਿਃ||੧|| ਲੇਹੈਰ੍ਧੂਮੈਸ੍ਤਥਾਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਵੇਦਸੇਕਾਵਗਾਹਨੈਃ| ਬਸ੍ਤਿਭਿਰ੍ਵਦ੍ਧਵਿਡ੍ਵਾਤਂ, ਸਪਿਤ੍ਤਂ ਤੂਰ੍ਧ੍ਵਭਕ੍ਤਿਕੈਃ||੨|| ਗ਼ਤੈਃ ਕ੍ਸੀਰੈਸ਼੍ਚ, ਸਕਫਂ ਜਯੇਤ੍ਸ੍ਨੇਹਵਿਰੇਚਨੈਃ| |੩|

Adhikarana guDUcyAdighRutaM vAtakAsanut (3-4) · Śloka 4

| ਗੁਡੂਚੀਕਣ੍ਟਕਾਰੀਭ੍ਯਾਂ ਪਥਕ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪਲਾਦ੍ਰਸੇ||੩|| ਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਘਤਾਦ੍ਵਾਤਕਾਸਨੁਦ੍ਵਹ੍ਨਿਦੀਪਨਃ| |੪|

Adhikarana kShArAdighRutaM kAsashvAsAdinut (4-6) · Śloka 6

| ਕ੍ਸਾਰਰਾਸ੍ਨਾਵਚਾਹਿਙ੍ਗੁਪਾਠਾਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਧਾਨ੍ਯਕੈਃ||੪|| ਦ੍ਵਿਸ਼ਾਣੈਃ ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਞ੍ਚਕੋਲਯੁਤੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਪੀਤੋ ਮਣ੍ਡਾਨੁਪਾਯਿਨਾ||੫|| ਸ ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਹ੍ਰਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਗੁਲ੍ਮਨੁਤ੍| |੬|

Adhikarana rAsnAdighRutaM pa~jcakAsAdijit (6-9) · Śloka 9

| ਦ੍ਰੋਣੇਪਾਂ ਸਾਧਯੇਦ੍ਰਾਸ੍ਨਾਦਸ਼ਮੂਲਸ਼ਤਾਵਰੀਃ||੬|| ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾ ਦ੍ਵਿਕੁਡਵਂ ਕੁਲਤ੍ਥਂ ਬਦਰਂ ਯਵਮ੍| ਤੁਲਾਰ੍ਘਂ ਚਾਜਮਾਂਸਸ੍ਯ ਤੇਨ ਸਾਧ੍ਯਂ ਘਤਾਢਕਮ੍||੭|| ਸਮਕ੍ਸੀਰਂ ਪਲਾਂਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਜੀਵਨੀਯੈਃ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਤਤ੍| ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾਤਰੋਗੇਸੁ ਪਾਨਨਾਵਨਬਸ੍ਤਿਭਿਃ||੮|| ਪਞ੍ਚਕਾਸਾਨ੍ ਸ਼ਿਰਃਕਮ੍ਪਂ ਯੋਨਿਵਙ੍ਕ੍ਸਣਵੇਦਨਾਮ੍| ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੈਕਾਙ੍ਗਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਲੀਹੋਰ੍ਧ੍ਵਾਨਿਲਾਨ੍ ਜਯੇਤ੍||੯||

Adhikarana vidAryAdighRutaM kAsajit (10) · Śloka 10

ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧਂ ਚ ਕਾਸਜਿਤ੍| |੧੦|

Adhikarana ashokabIjAdilehaH (10-11) · Śloka 11

| ਅਸ਼ੋਕਬੀਜਕ੍ਸਵਕਜਨ੍ਤੁਘ੍ਨਾਞ੍ਜਨਪਦ੍ਮਕੈਃ||੧੦|| ਸਬਿਡੈਸ਼੍ਚ ਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਘਤਪ੍ਲੁਤਮ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਪਯਸ਼੍ਚਾਨੁ ਪਿਬੇਦਾਜਂ ਕਾਸਾਤਿਪੀਡਿਤਃ||੧੧||

Adhikarana viDa~ggAdilehaH (12-13) · Śloka 13

ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਨਾਗਰਂ ਰਾਸ੍ਨਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਹਿਙ੍ਗੁ ਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਕ੍ਸਾਰਸ਼੍ਚ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਘਤਮਾਤ੍ਰਯਾ||੧੨|| ਸਕਫੇਨਿਲਜੇ ਕਾਸੇ ਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਹਤਾਗ੍ਨਿਸੁ| |੧੩|

Adhikarana durAlaBAdilehaH (13-14) · Śloka 14

| ਦੁਰਾਲਭਾਂ ਸ਼ਙ੍ਗਬੇਰਂ ਸ਼ਠੀਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਸਿਤੋਪਲਾਮ੍||੧੩|| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀ ਚ ਕਾਸੇ ਤੈਲੇਨ ਵਾਤਜੇ| |੧੪|

Adhikarana duHsparshAdilehaH pippalIshuNThIlehaH BAr~ggIshuNThIlehaH (14-15) · Śloka 15

| ਦੁਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਮੁਸ੍ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਕਰ੍ਕਟਕੀਂ ਸ਼ਠੀਮ੍||੧੪|| ਪੁਰਾਣਗੁਡਤੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍ਯਵਲੇਹਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਕਸ੍ਣਾਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਚ ਸਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਚ||੧੫||

Adhikarana pippalyAdipAnapa~jcakam (16-17) · Śloka 17

ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਕਸ੍ਣਂ ਕੋਸ੍ਣੇਨ ਸਲਿਲੇਨ ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਮ੍| ਮਸ੍ਤੁਨਾ ਸਸਿਤਾਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਦਧ੍ਨਾ ਵਾ ਕਣਰੇਣੁਕਾਮ੍||੧੬|| ਪਿਬੇਦ੍ਵਦਰਮਜ੍ਜ੍ਞੋ ਵਾ ਮਦਿਰਾਦਧਿਮਸ੍ਤੁਭਿਃ| ਅਥਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਕਲ੍ਕਂ ਘਤਭਸ੍ਟਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍||੧੭||

Adhikarana sapInase kAse dhUmaH (18) · Śloka 18

ਕਾਸੀ ਸਪੀਨਸੋ ਧੂਮਂ ਸ੍ਨੈਹਿਕਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਹਿਧ੍ਮਾਸ਼੍ਵਾਸੋਕ੍ਤਧੂਮਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਰਸਾਸ਼ਨਃ||੧੮||

Adhikarana mAMsarasayUShAH (19) · Śloka 19

ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਨੂਪੌਦਕੈਃ ਸ਼ਾਲਿਯਵਗੋਧੂਮਸਸ੍ਟਿਕਾਨ੍| ਰਸੈਰ੍ਮਾਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਨਾਂ ਯੂਸੈਰ੍ਵਾ ਭੋਜਯੇਦ੍ਧਿਤਾਨ੍||੧੯||

Adhikarana yavAnyAdipeyA (20-21) · Śloka 21

ਯਵਾਨੀਪਿਪ੍ਪਲੀਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਨਾਗਰਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਰਾਸ੍ਨਾਜਾਜੀਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣੀਪਲਾਸ਼ਸ਼ਠਿਪੌਸ੍ਕਰੈਃ||੨੦|| ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮ੍ਲਲਵਣਾਂ ਪੇਯਾਮਨਿਲਜੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਟਿਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕੋਸ੍ਠਾਰ੍ਤਿਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨੀਮ੍||੨੧||

Adhikarana dashamUlAdipeyA (22) · Śloka 22

ਦਸ਼ਮੂਲਰਸੇ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਞ੍ਚਕੋਲਗੁਡਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍| ਪਿਬੇਤ੍ਪੇਯਾਂ|੨੨|

Adhikarana kShaireyIpeyA (22) · Śloka 22

| ਸਮਤਿਲਾਂ ਕ੍ਸੈਰੇਯੀਂ ਵਾ ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਮ੍||੨੨||

Adhikarana mAMsapeyA (23) · Śloka 23

ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਕੌਕ੍ਕੁਟਵਾਰਾਹੈਰ੍ਮਾਂਸੈਰ੍ਵਾ ਸਾਜ੍ਯਸੈਨ੍ਧਵਾਮ੍| |੨੩|

Adhikarana shAkAni (23-24) · Śloka 24

| ਵਾਸ੍ਤੁਕੋ ਵਾਯਸੀਸ਼ਾਕਂ ਕਾਸਘ੍ਨਃ ਸੁਨਿਸਣ੍ਣਕਃ||੨੩|| ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾਃ ਫਲਂ ਪਤ੍ਰਂ ਬਾਲਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਚ ਮੂਲਕਮ੍| |੨੪|

Adhikarana snehAH BakShyAH (24) · Śloka 24

| ਸ੍ਨੇਹਾਸ੍ਤੈਲਾਦਯੋਭਕ੍ਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਰਸਗੌਡਿਕਾਃ||੨੪||

Adhikarana pAnAni (25) · Śloka 25

ਦਧਿਮਸ੍ਤ੍ਵਾਰਨਾਲਾਮ੍ਲਫਲਾਮ੍ਬੁਮਦਿਰਾਃ ਪਿਬੇਤ੍| |੨੫|

Adhikarana pittakAsacikitsA sakaPe pittakAse vamanam (25-26) · Śloka 26

| ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਤੁ ਸਕਫੇ ਵਮਨਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਹਿਤਮ੍||੨੫|| ਤਥਾ ਮਦਨਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਮਧੁਕਕ੍ਵਥਿਤੈਰ੍ਜਲੈਃ| ਫਲਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਕਲ੍ਕੈਰ੍ਵਾ ਵਿਦਾਰੀਕ੍ਸੁਰਸਾਪ੍ਲੁਤੈਃ||੨੬||

Adhikarana tanukaphe pittakAse virecanam,ghanakaphe pittakAse virecanam (27) · Śloka 27

ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਤਨੁਕਫੇ ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਮਧੁਰੈਰ੍ਯੁਤਾਮ੍| ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਕਾਯ ਯੁਤਾਂ ਘਨਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਤਿਕ੍ਤਕੈਃ||੨੭||

Adhikarana tanukaPe pittakAse saMsarjanam ghanakaPe pittakAse saMsarjanam (28) · Śloka 28

ਹਤਦੋਸੋ ਹਿਮਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸਂਸਰ੍ਜਨਂ ਭਜੇਤ੍| ਘਨੇ ਕਫੇ ਤੁ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਤਿਕ੍ਤੋਪਸਂਹਿਤਮ੍||੨੮||

Adhikarana shuddhepittakAse lehaH sakaPe pittakAse lehaH savAte pittakAse lehaH (29) · Śloka 29

ਲੇਹਃ ਪੈਤ੍ਤੇ ਸਿਤਾਧਾਤ੍ਰੀਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਹਿਮੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਸਕਫੇ ਸਾਬ੍ਦਮਰਿਚਃ ਸਘਤਃ ਸਾਨਿਲੇ ਹਿਤਃ||੨੯||

Adhikarana mRudvIkAdilehaH (30) · Śloka 30

ਮਦ੍ਵੀਕਾਰ੍ਧਸ਼ਤਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪਿਪ੍ਪਲੀਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਲਮ੍| ਲੇਹਯੇਨ੍ਮਧੁਨਾ|੩੦|

Adhikarana goshakRudrasalehaH (30) · Śloka 30

| ਗੋਰ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਪਸ੍ਯ ਸ਼ਕਦ੍ਰਸਮ੍||੩੦||

Adhikarana tvagelAdilehaH (31-32) · Śloka 32

ਤ੍ਵਗੇਲਾਵ੍ਯੋਸਮਦ੍ਵੀਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਪੌਸ੍ਕਰੈਃ| ਲਾਜਮੁਸ੍ਤਾਸ਼ਠੀਰਾਸ੍ਨਾਧਾਤ੍ਰੀਫਲਬਿਭੀਤਕੈਃ||੩੧|| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਲੇਹੋ ਹਦ੍ਰੋਗਕਾਸਹਾ| |੩੨|

Adhikarana ghanakaPa pittakAse annapAnaM tanukaPe pittakAse annapAnam (32-34) · Śloka 34

| ਮਧੁਰੈਰ੍ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਰ੍ਯਵਸ਼੍ਯਾਮਾਕਕੋਦ੍ਰਵਾਃ||੩੨|| ਮੁਦ੍ਗਾਦਿਯੂਸੈਃ ਸ਼ਾਕੈਸ਼੍ਚ ਤਿਕ੍ਤਕੈਰ੍ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਹਿਤਾਃ| ਘਨਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਲੇਹਾਸ਼੍ਚ ਤਿਕ੍ਤਕਾ ਮਧੁਸਂਯੁਤਾਃ||੩੩|| ਸ਼ਾਲਯਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਨੁਕਫੇ ਸਸ੍ਟਿਕਾਸ਼੍ਚ ਰਸਾਦਿਭਿਃ| |੩੪|

Adhikarana anupAnAni (34) · Śloka 34

| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍ਭੋਨੁਪਾਨਾਰ੍ਥਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸੇਕ੍ਸੁਸ੍ਵਰਸਾਃ ਪਯਃ||੩੪||

Adhikarana mAMsarasakShIrapeyAyUShAH (35) · Śloka 35

ਕਾਕੋਲੀਬਹਤੀਮੇਦਾਦ੍ਵਯੈਃ ਸਵਸਨਾਗਰੈਃ| ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਰਸਕ੍ਸੀਰਪੇਯਾਯੂਸਾਨ੍ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੩੫||

Adhikarana kShIrAntaraM peyAntaram (36-37) · Śloka 37

ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਕਣਾਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਤਣਾਖ਼੍ਯਂ ਚ ਪਚੇਜ੍ਜਲੇ| ਤੇਨ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਪਿਬੇਤ੍ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੩੬|| ਸਾਧਿਤਾਂ ਤੇਨ ਪੇਯਾਂ ਵਾ ਸੁਸ਼ੀਤਾਂ ਮਧੁਨਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍| |੩੭|

Adhikarana pAnakam (37-38) · Śloka 38

| ਸ਼ਠੀਹ੍ਨੀਬੇਰਬਹਤੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍||੩੭|| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਰਸਂ ਪਿਬੇਤ੍ਪੂਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਘਤਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਮ੍| |੩੮|

Adhikarana ghRutacUrNakvAthAH (38-40) · Śloka 40

| ਮੇਦਾਂ ਵਿਦਾਰੀਂ ਕਾਕੋਲੀਂ ਸ੍ਵਯਂਗੁਪ੍ਤਾਫਲਂ ਬਲਾਮ੍||੩੮|| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਜੀਵਕਂ ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਦੁਰਾਲਭਾਮ੍| ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯਪਚੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਃ ਕ੍ਸੀਰੇਣਾਸ੍ਟਗੁਣੇਨ ਤਤ੍||੩੯|| ਪਾਨਭੋਜਨਲੇਹੇਸੁ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਜਿਤ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਮੇਤੇਸਾਂ ਕਸਾਯਮਥਵਾ ਪਿਬੇਤ੍||੪੦||

Adhikarana kaPakAsacikitsA kaPakAse snehaH (41) · Śloka 41

ਕਫਕਾਸੀ ਪਿਬੇਦਾਦੌ ਸੁਰਕਾਸ੍ਠਾਤ੍ ਪ੍ਰਦੀਪਿਤਾਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਂ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਂ ਵ੍ਯੋਸਯਵਕ੍ਸਾਰਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍||੪੧||

Adhikarana kaPakAse vamanavirecananasyAni (42) · Śloka 42

ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਵਿਰੇਚਯੇਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਵਿਰੇਕੈਰ੍ਬਲਿਨਂ|੪੨|

Adhikarana kaPakAse saMsarjanam (42-44) · Śloka 44

| ਸਂਸਰ੍ਗੀ ਚਾਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍||੪੨|| ਯਵਮੁਦ੍ਗਕੁਲਤ੍ਥਾਨ੍ਨੈਰੁਸ੍ਣਰੂਕ੍ਸੈਃ ਕਟੂਤ੍ਕਟੈਃ| ਕਾਸਮਰ੍ਦਕਵਾਰ੍ਤਾਕਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਕ੍ਸਾਰਕਣਾਨ੍ਵਿਤੈਃ||੪੩|| ਧਾਨ੍ਵਬੈਲਰਸੈਃ ਸ੍ਨੇਹੈਸ੍ਤਿਲਸਰ੍ਸਪਨਿਮ੍ਬਜੈਃ| |੪੪|

Adhikarana kaPakAse udakapAnaM kaPakAse uShitodakapAnam (44-45) · Śloka 45

ਦਸ਼ਮੂਲਾਮ੍ਬੁ ਘਰ੍ਮਾਮ੍ਬੁ ਮਦ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਮ੍ਬੁ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍||੪੪|| ਮੂਲੈਃ ਪੌਸ੍ਕਰਸ਼ਮ੍ਯਾਕਪਟੋਲੈਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਨਿਸ਼ਾਮ੍| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾਰਿ ਸਹਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਕਾਲੇਸ੍ਵਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਾ ਤ੍ਰਿਸੁ||੪੫||

Adhikarana kaPakAsepippalyAdayastrayo lehAH (46-47) · Śloka 47

ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਸ਼ਙ੍ਗਬੇਰਂ ਬਿਭੀਤਕਮ੍| ਸ਼ਿਖ਼ਿਕੁਕ੍ਕੁਟਪਿਚ੍ਛਾਨਾਂ ਮਸੀ ਕ੍ਸਾਰੋ ਯਵੋਦ੍ਭਵਃ||੪੬|| ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਚ ਮਧੁਦ੍ਰਵਾਃ| ਕਫਕਾਸਹਰਾ ਲੇਹਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧਯੋਜਿਤਾਃ||੪੭||

Adhikarana kaPakAse madhunetyAdayo~aShTau lehAH (48-49) · Śloka 49

ਮਧੁਨਾ ਮਰਿਚਂ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਨੈਵ ਚ ਜੋਙ੍ਗਕਮ੍| ਪਥਗ੍ਰਸਾਂਸ਼੍ਚ ਮਧੁਨਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਵਾਰ੍ਤਾਕਭਙ੍ਗਜਾਨ੍||੪੮|| ਕਾਸਘ੍ਨਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸ਼ਕਤਃ ਸੁਰਸਸ੍ਯਾਸਿਤਸ੍ਯ ਚ| |੪੯|

Adhikarana vAtAnuge kaPe lehatrayam (49-51) · Śloka 51

| ਦੇਵਦਾਰੁਸ਼ਠੀਰਾਸ੍ਨਾਕਰ੍ਕਟਾਖ਼੍ਯਾਦੁਰਾਲਭਾਃ||੪੯|| ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਨਾਗਰਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਥ੍ਯਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਸਿਤੋਪਲਾ| ਲਾਜਾਃ ਸਿਤੋਪਲਾ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ਼ਙ੍ਗੀ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲੋਦ੍ਭਵਾ||੫੦|| ਮਧੁਤੈਲਯੁਤਾ ਲੇਹਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਵਾਤਾਨੁਗੇ ਕਫੇ| |੫੧|

Adhikarana dADimAdyaM cUrNam,guDakShArAdicUrNam (51-53) · Śloka 53

| ਦ੍ਵੇ ਪਲੇ ਦਾਡਿਮਾਦਸ੍ਟੌ ਗੁਡਾਦ੍ਵ੍ਯੋਸਾਤ੍ਪਲਤ੍ਰਯਮ੍||੫੧|| ਰੋਚਨਂ ਦੀਪਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਯਂ ਪੀਨਸਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍| ਗੁਡਕ੍ਸਾਰੋਸਣਕਣਾਦਾਡਿਮਂ ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍||੫੨|| ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਪਲਦ੍ਵਯਾਰ੍ਧਾਕ੍ਸਕਰ੍ਸਾਰ੍ਧਾਕ੍ਸਪਲੋਨ੍ਮਿਤਮ੍| |੫੩|

Adhikarana pAcanam (53) · Śloka 53

| ਪਿਬੇਜ੍ਜਵਰੋਕ੍ਤਂ ਪਥ੍ਯਾਦਿ ਸਸ਼ਙ੍ਗੀਕਂ ਚ ਪਾਚਨਮ੍||੫੩||

Adhikarana pAcanAntaram (54) · Śloka 54

ਅਥਵਾ ਦੀਪ੍ਯਕਤ੍ਰਿਵਦ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਘਨਪੌਸ੍ਕਰਮ੍| ਸਕਣਂ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਮੂਤ੍ਰੇ ਕਫਕਾਸੀ ਜਲੇਪਿ ਵਾ||੫੪||

Adhikarana shamanam (55) · Śloka 55

ਤੈਲਭਸ੍ਟਂ ਚ ਵੈਦੇਹੀਕਲ੍ਕਾਕ੍ਸਂ ਸਸਿਤੋਪਲਮ੍| ਪਾਯਯੇਤ੍ਕਫਕਾਸਘ੍ਨਂ ਕੁਲਤ੍ਥਸਲਿਲਾਪ੍ਲੁਤਮ੍||੫੫||

Adhikarana dashamUlaghRutam (56-57) · Śloka 57

ਦਸ਼ਮੂਲਾਢਕੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਘਤਸ੍ਯਾਕ੍ਸਸਮੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਪੁਸ੍ਕਰਾਹ੍ਵਸ਼ਠੀਬਿਲ੍ਵਸੁਰਸਾਵ੍ਯੋਸਹਿਙ੍ਗੁਭਿਃ||੫੬|| ਪੇਯਾਨੁਪਾਨਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਮਯਾਪਹਮ੍| |੫੭|

Adhikarana nirguNDIghRutam (57) · Śloka 57

| ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਪਤ੍ਰਨਿਰ੍ਯਾਸਸਾਧਿਤਂ ਕਾਸਜਿਦ੍ਧਤਮ੍||੫੭||

Adhikarana viDa~ggaghRutam (58) · Śloka 58

ਘਤਂ ਰਸੇ ਵਿਡਙ੍ਗਾਨਾਂ ਵ੍ਯੋਸਗਰ੍ਭਂ ਚ ਸਾਧਿਤਮ੍| ੫੭ ੧/੨| |੫੮|

Adhikarana punarnavAdighRutam (58) · Śloka 58

ਪੁਨਰ੍ਨਵਸ਼ਿਵਾਟਿਕਾਸਰਲਕਾਸਮਰ੍ਦਾਮਤਾ- ਪਟੋਲਬਹਤੀਫਣਿਜ੍ਜਕਰਸੈਃ ਪਯਃਸਂਯੁਤੈਃ| ਘਤਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਨਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਨ ਕਾਸਵਿਸਮਜ੍ਵਰਕ੍ਸਯਗੁਦਾਙ੍ਕੁਰੇਭ੍ਯੋ ਭਯਮ੍||੫੮||

Adhikarana kaNTakArIghRutam (59-63) · Śloka 63

ਸਮੂਲਫਲਪਤ੍ਰਾਯਾਃ ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾ ਰਸਾਢਕੇ||੫੯|| ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਬਲਾਵ੍ਯੋਸਵਿਡਙ੍ਗਸ਼ਠਿਦਾਡਿਮੈਃ| ਸੌਵਰ੍ਚਲਯਵਕ੍ਸਾਰਮੂਲਾਮਲਕਪੌਸ੍ਕਰੈਃ||੬੦|| ਵਸ਼੍ਚੀਵਬਹਤੀਪਥ੍ਯਾਯਵਾਨੀਚਿਤ੍ਰਕਰ੍ਧਿਭਿਃ| ਮਦ੍ਵੀਕਾਚਵ੍ਯਵਰ੍ਸਾਭੂਦੁਰਾਲਮ੍ਭਾਮ੍ਲਵੇਤਸੈਃ||੬੧|| ਸ਼ਙ੍ਗੀਤਾਮਲਕੀਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਰਾਸ੍ਨਾਗੋਕ੍ਸੁਰਕੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਕਲ੍ਕੈਸ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਕਾਸੇਸੁ ਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਸੁ ਚੇਸ੍ਯਤੇ||੬੨|| ਕਣ੍ਟਕਾਰੀਘਤਂ ਚੈਤਤ੍ਕਫਵ੍ਯਾਧਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍| |੬੩|

Adhikarana vyAghrIlehaH (63-67) · Śloka 67

| ਪਚੇਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਤੁਲਾਂ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਂ ਵਹੇਪਾਮਾਢਕਸ੍ਥਿਤੇ||੬੩|| ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ ਪੂਤੇ ਤੁ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਵ੍ਯੋਸਰਾਸ੍ਨਾਮਤਾਗ੍ਨਿਕਾਨ੍| ਸ਼ਙ੍ਗੀਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਘਨਗ੍ਰਨ੍ਥਿਧਨ੍ਵਯਾਸਾਨ੍ ਪਲਾਰ੍ਧਕਾਨ੍||੬੪|| ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਸੋਡਸ਼ਪਲਂ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪਲਾਨਿ ਚ| ਮਤ੍ਸ੍ਯਣ੍ਡਿਕਾਯਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਤਦਧਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍||੬੫|| ਦਰ੍ਵੀਲੇਪਿਨਿ ਸ਼ੀਤੇ ਚ ਪਥਕ੍ ਦ੍ਵਿਕੁਡਵਂ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਂ ਤਵਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕਸ੍ਯਾਨਵਸ੍ਯ ਚ||੬੬|| ਲੇਹੋਯਂ ਗੁਲ੍ਮਹਦ੍ਰੋਗਦੁਰ੍ਨਾਮਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍| |੬੭|

Adhikarana dhUmaH (67) · Śloka 67

| ਸ਼ਮਨਂ ਚ ਪਿਬੇਦ੍ਧੂਮਂ ਸ਼ੋਧਨਂ ਬਹਲੇ ਕਫੇ||੬੭||

Adhikarana dhUmAntaram (68-69) · Śloka 69

ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਲਮਧੁਕਮਾਂਸੀਮੁਸ੍ਤੇਙ੍ਗੁਦੀਤ੍ਵਚਃ| ਧੂਮਂ ਕਾਸਘ੍ਨਵਿਧਿਨਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਿਬੇਦਨੁ||੬੮|| ਨਿਸ੍ਠ੍ਯੂਤਾਨ੍ਤੇ ਗੁਡਯੁਤਂ ਕੋਸ੍ਣਂ ਧੂਮੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸਃ| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਤ੍ਤਰਾਨ੍ ਕਾਸਾਨਚਿਰੇਣ ਚਿਰਨ੍ਤਨਾਨ੍||੬੯||

Adhikarana tamakopadrave pratIkAra (70) · Śloka 70

ਤਮਕਃ ਕਫਕਾਸੇ ਤੁ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚੇਤ੍ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਬਨ੍ਧਜਃ| ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਕ੍ਰਿਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੭੦||

Adhikarana anubandhaBedAccikitsA (71-72) · Śloka 72

ਕਫਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਪਵਨੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਫਹਰਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਬਨ੍ਧਯੋਰ੍ਵਾਤਕਫਯੋਃ ਪਿਤ੍ਤਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍||੭੧|| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ ਸ਼ੁਸ੍ਕੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਾਰ੍ਦ੍ਰੇ ਵਿਰੁਕ੍ਸਣਮ੍| ਕਾਸੇ ਕਰ੍ਮ ਸਪਿਤ੍ਤੇ ਤੁ ਕਫਜੇ ਤਿਕ੍ਤਸਂਯੁਤਮ੍||੭੨||

Adhikarana uraHkShate auShadham (73) · Śloka 73

ਉਰਸ੍ਯਨ੍ਤਃਕ੍ਸਤੇ ਸਦ੍ਯੋ ਲਾਕ੍ਸਾਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਕ੍ਸੀਰੇਣ|੭੩|

Adhikarana jIrNaiShadhe Bojanam (73) · Śloka 73

| ਸ਼ਾਲੀਨ੍ ਜੀਰ੍ਣੇਦ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸੀਰੇਣੈਵ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍||੭੩||

Adhikarana pArshvarujAdyanvite auShadham (74) · Śloka 74

ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਬਸ੍ਤਿਸਰੁਕ੍ਚਾਲ੍ਪਪਿਤ੍ਤਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਾਂ ਸੁਰਾਯੁਤਾਮ੍| |੭੪|

Adhikarana BinnaviTke auShadham (74) · Śloka 74

| ਭਿਨ੍ਨਵਿਟ੍ਕਃ ਸਮੁਸ੍ਤਾਤਿਵਿਸਾਪਾਠਾਂ ਸਵਤ੍ਸਕਾਮ੍||੭੪||

Adhikarana dIptAnale auShadham (75) · Śloka 75

ਲਾਕ੍ਸਾਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਂ ਜੀਵਨੀਯਂ ਗਣਂ ਸਿਤਾਮ੍| ਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਸੀਰੀ ਸਮਿਤਂ ਕ੍ਸੀਰੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੀਪ੍ਤਾਨਲਃ ਪਿਬੇਤ੍||੭੫||

Adhikarana sandhAnArthaM payaH (76) · Śloka 76

ਇਕ੍ਸ੍ਵਾਰਿਕਾਬਿਸਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪਦ੍ਮਕੇਸਰਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਸ਼ਤਂ ਪਯੋ ਮਧੁਯੁਤਂ ਸਨ੍ਧਾਨਾਰ੍ਥਂ ਪਿਬੇਤ੍ਕ੍ਸਤੀ||੭੬||

Adhikarana jvaradAhe auShadhadvayam (77) · Śloka 77

ਯਵਾਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਮਾਮਾਨਾਂ ਕ੍ਸੀਰੇ ਸਿਦ੍ਧਂ ਘਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਜ੍ਵਰਦਾਹੇ ਸਿਤਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਕ੍ਤੂਨ੍ਵਾ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍||੭੭||

Adhikarana kAse auShadhacatuShTayam (78-79) · Śloka 79

ਕਾਸਵਾਂਸ੍ਤੁ ਪਿਬੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਰੌਸਧਸਾਧਿਤਮ੍| ਗੁਡੋਦਕਂ ਵਾ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮਰਿਚਂ ਹਿਤਮ੍||੭੮|| ਚੂਰ੍ਣਮਾਮਲਕਾਨਾਂ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰੇ ਪਕ੍ਵਂ ਘਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਰਸਾਯਨਵਿਧਾਨੇਨ ਪਿਪ੍ਪਲੀਰ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੭੯||

Adhikarana kAse parvAsthishUle cauShadham (80) · Śloka 80

ਕਾਸੀ ਪਰ੍ਵਾਸ੍ਥਿਸ਼ੂਲੀ ਚ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਸਘਤਮਾਕ੍ਸਿਕਾਃ| ਮਧੂਕਮਧੁਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਸੀਰਿਪਿਪ੍ਪਲੀਬਲਾਃ||੮੦||

Adhikarana elAdi (trijAtakAdi)guTikA (81-83) · Śloka 83

ਤ੍ਰਿਜਾਤਮਰ੍ਧਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ਂ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਰ੍ਧਪਲਂ ਸਿਤਾ| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ ਮਧੂਕਂ ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਪਲਾਂਸ਼ਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍||੮੧|| ਮਧੁਨਾ ਗੁਟਿਕਾ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਾ ਵਸ੍ਯਾਃ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ੋਣਿਤਮ੍| ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਰੁਚਿਚ੍ਛਰ੍ਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਹਿਧ੍ਮਾਮਦਭ੍ਰਮਾਨ੍||੮੨|| ਕ੍ਸਤਕ੍ਸਯਸ੍ਵਰਭ੍ਰਂਸ਼ਪ੍ਲੀਹਸ਼ੋਸਾਢ੍ਯਮਾਰੁਤਾਨ੍| ਰਕ੍ਤਨਿਸ੍ਠੀਵਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਰੁਕ੍ਪਿਪਾਸਾਜ੍ਵਰਾਨਪਿ||੮੩||

Adhikarana raktaShThIve auShadhadvayam (84-85) · Śloka 85

ਵਰ੍ਸਾਭੂਸ਼ਰ੍ਕਰਾਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲਜਂ ਰਜਃ| ਰਕ੍ਤਸ੍ਠੀਵੀ ਪਿਬੇਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸਪਯੋਗ਼ਤੈਃ||੮੪|| ਮਧੂਕਮਧੁਕਕ੍ਸੀਰਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮ੍| |੮੫|

Adhikarana atra raktapittauShadhamapi (85) · Śloka 85

| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਗਵਿਸਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਭੇਸਜਮ੍||੮੫||

Adhikarana mUDhavAte auShadham (86) · Śloka 86

ਮੂਢਵਾਤਸ੍ਤ੍ਵਜਾਮੇਦਃ ਸੁਰਾਭਸ੍ਟਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| |੮੬|

Adhikarana kShAmakShINAdau auShadham (86-87) · Śloka 87

| ਕ੍ਸਾਮਃ ਕ੍ਸੀਣਃ ਕ੍ਸਤੋਰਸ੍ਕੋ ਮਨ੍ਦਨਿਦ੍ਰੋਗ੍ਨਿਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍||੮੬|| ਸ਼ਤਕ੍ਸੀਰਸਰੇਣਾਦ੍ਯਾਤ੍ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| |੮੭|

Adhikarana kShINakShatakRutakRusheShu auShadham (87-88) · Śloka 88

| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਵਗੋਧੂਮਂ ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੌ ਮਧੁ||੮੭|| ਸ਼ਤਕ੍ਸੀਰਾਨੁਪਾਨਂ ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸੀਣਃ ਕ੍ਸਤਃ ਕਸ਼ਃ| |੮੮|

Adhikarana kShINakShatakRuteShu auShadham (88-89) · Śloka 89

| ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਤ੍ਪਿਸ਼ਿਤਨਿਰ੍ਯੂਹਂ ਘਤਭਸ੍ਟਂ ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਸਃ||੮੮|| ਪਿਪ੍ਪ੍ਪਲੀਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਵਰ੍ਧਨਮ੍| |੮੯|

Adhikarana kShINakShatakRuteShu auShadhAntaram kShatoraske auShadham (89-91) · Śloka 91

| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸਸ਼ਾਲਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਭਿਃ||੮੯|| ਤਾਲਮਸ੍ਤਕਜਮ੍ਬੂਤ੍ਵਕ੍ਪ੍ਰਿਯਾਲੈਸ਼੍ਚ ਸਪਦ੍ਮਕੈਃ| ਸਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣੈਃ ਸ਼ਤਾਤ੍ਕ੍ਸੀਰਾਦਦ੍ਯਾਜ੍ਜਾਤੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ||੯੦|| ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਕ੍ਸਤੋਰਸ੍ਕਃ ਕ੍ਸੀਣਸ਼ੁਕ੍ਰਬਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ| |੯੧|

Adhikarana vAtapittArdite ghRutABya~ggaH (91-92) · Śloka 92

| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਰ੍ਦਿਤੇਭ੍ਯਙ੍ਗੋ ਗਾਤ੍ਰਭੇਦੇ ਘਤੈਰ੍ਮਤਃ||੯੧|| ਤੈਲੈਸ਼੍ਚਾਨਿਲਰੋਗਘ੍ਨੈਃ ਪੀਡਿਤੇ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨਾ| |੯੨|

Adhikarana hratpArshvArtau auShadham (92) · Śloka 92

| ਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤਿਸੁ ਪਾਨਂ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜੀਵਨੀਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਸਃ|੯੨|

Adhikarana atra vAtavyAdhyuktamapi (92) · Śloka 92

| ਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤਿਸੁ ਪਾਨਂ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜੀਵਨੀਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਸਃ||੯੨||

Adhikarana kShate auShadham (93-94) · Śloka 94

| ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਨਨਾਗਬਲਯੋਃ ਕ੍ਵਾਥੇ ਕ੍ਸੀਰਸਮੇ ਘਤਮ੍||੯੩|| ਪਯਸ੍ਯਾਪਿਪ੍ਪਲੀਵਾਂਸ਼ੀਕਲ੍ਕੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਕ੍ਸਤੇ ਹਿਤਮ੍| |੯੪|

Adhikarana amRutaprAshaM ghRutam (94-101) · Śloka 101

| ਜੀਵਨੀਯੋ ਗਣਃ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਵਰੀ ਵੀਰਾ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ||੯੪|| ਬਲਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਿਸ਼ਠੀਤਾਮਲਕੀਕਣਾਃ| ਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਂ ਪਯਸ੍ਯਾ ਚ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਚ ਯਲ੍ਲਘੁ||੯੫|| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕ੍ਸੋਡਾਦਿ ਚ ਫਲਂ ਮਧੁਰਸ੍ਨਿਗ੍ਧਬਂਹਣਮ੍| ਤੈਃ ਪਚੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਕਲ੍ਕਿਤੈਃ||੯੬|| ਕ੍ਸੀਰਧਾਤ੍ਰੀਵਿਦਾਰੀਕ੍ਸੁਚ੍ਛਾਗਮਾਂਸਰਸਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਰ੍ਧਂ ਮਧੁਨਃ ਸ਼ੀਤੇ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਰ੍ਧਤੁਲਾਰਜਃ||੯੭|| ਪਲਾਰ੍ਧਕਂ ਚ ਮਰਿਚਤ੍ਵਗੇਲਾਪਤ੍ਰਕੇਸਰਮ੍| ਵਿਨੀਯ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਯਥਾਬਲਮ੍||੯੮|| ਅਮਤਪ੍ਰਾਸ਼ਮਿਤ੍ਯੇਤਨ੍ਨਰਾਣਾਮਮਤਂ ਘਤਮ੍| ਸੁਧਾਮਤਰਸਂ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯਂ ਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਰਸਾਸ਼ਿਨਾ||੯੯|| ਨਸ੍ਟਸ਼ੁਕ੍ਰਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣਦੁਰ੍ਬਲਵ੍ਯਾਧਿਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍| ਸ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾਨ੍ ਕਸ਼ਾਨ੍ ਵਰ੍ਣਸ੍ਵਰਹੀਨਾਂਸ਼੍ਚ ਬਂਹਯੇਤ੍||੧੦੦|| ਕਾਸਹਿਧ੍ਮਾਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਦਾਹਤਸ੍ਣਾਸ੍ਰਿਪਿਤ੍ਤਨੁਤ੍| ਪੁਤ੍ਰਦਂ ਛਰ੍ਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਹਦ੍ਯੋਨਿਮੂਤ੍ਰਾਮਯਾਪਹਮ੍||੧੦੧||

Adhikarana shvadaMShTrAdighRutam (102-105) · Śloka 105

ਸ਼੍ਰ੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰੋਸ਼ੀਰਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਬਲਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਕਤ੍ਤਣਮ੍| ਦਰ੍ਭਮੂਲਂ ਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣੀ ਪਲਾਸ਼ਰ੍ਸਭਕੌ ਸ੍ਥਿਰਾਮ੍||੧੦੨|| ਪਾਲਿਕਾਨਿ ਪਚੇਤ੍ਤੇਸਾਂ ਰਸੇ ਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ| ਕਲ੍ਕੈਃ ਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਾਜੀਵਨ੍ਤੀਮੇਦਰ੍ਸਭਕਜੀਵਕੈਃ||੧੦੩|| ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧਿਮਦ੍ਵੀਕਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸ਼੍ਰਾਵਣੀਬਿਸੈਃ| ਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਘਤਾਦ੍ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਹਦ੍ਰੋਗਸ਼ੂਲਨੁਤ੍||੧੦੪|| ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਪ੍ਰਮੇਹਾਰ੍ਸ਼ਃਕਾਸਸ਼ੋਸਕ੍ਸਯਾਪਹਃ| ਧਨੁਃਸ੍ਤ੍ਰੀਮਦ੍ਯਭਾਰਾਧ੍ਵਖਿਨ੍ਨਾਨਾਂ ਬਲਮਾਂਸਦਃ||੧੦੫||

Adhikarana samasaktu madhukAdi ghRutam (106-107) · Śloka 107

ਮਧੁਕਾਸ੍ਟਪਲਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪ੍ਰਸ੍ਥਕ੍ਵਾਥੇ ਪਚੇਦ੍ਧਤਮ੍| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਸ੍ਟਪਲੇ ਕਲ੍ਕੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਿਦ੍ਧੇ ਚ ਸ਼ੀਤਲੇ||੧੦੬|| ਪਥਗਸ੍ਟਪਲਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍| ਸਮਸਕ੍ਤੁ ਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣਰਕ੍ਤਗੁਲ੍ਮੇਸੁ ਤਦ੍ਧਿਤਮ੍||੧੦੭||

Adhikarana dhAtrIPalAdi ghRutam (108-110) · Śloka 110

ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਵਿਦਾਰੀਕ੍ਸੁਜੀਵਨੀਯਰਸਾਦ੍ਧਤਾਤ੍| ਗਵ੍ਯਾਜਯੋਸ਼੍ਚ ਪਯਸੋਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍||੧੦੮|| ਸਿਦ੍ਧਸ਼ੀਤੇ ਸਿਤਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਨਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਯਕ੍ਸ੍ਮਾਪਸ੍ਮਾਰਪਿਤ੍ਤਾਸਕ੍ਕਾਸਮੇਹਕ੍ਸਯਾਪਹਮ੍||੧੦੯|| ਵਯਃਸ੍ਥਾਪਨਮਾਯੁਸ੍ਯਂ ਮਾਂਸਸ਼ੁਕ੍ਰਬਲਪ੍ਰਦਮ੍| |੧੧੦|

Adhikarana ghRutalehapAnayorviShayaBedaH (110-111) · Śloka 111

| ਘਤਂ ਤੁ ਪਿਤ੍ਤੇਭ੍ਯਧਿਕੇ ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾਤੇਧਿਕੇ ਪਿਬੇਤ੍||੧੧੦|| ਲੀਢਂ ਨਿਰ੍ਵਾਪਯੇਤ੍ਪਿਤ੍ਤਮਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਨਾਨਲਮ੍| ਆਕ੍ਰਾਮਤ੍ਯਨਿਲਂ ਪੀਤਮੂਸ੍ਮਾਣਂ ਨਿਰੁਣਦ੍ਧਿ ਚ||੧੧੧||

Adhikarana sarpirguDAH (112-113) · Śloka 113

ਕ੍ਸਾਮਕ੍ਸੀਣਕਸ਼ਾਙ੍ਗਾਨਾਮੇਤਾਨ੍ਯੇਵ ਘਤਾਨਿ ਤੁ| ਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਸੀਰੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਲਾਜਚੂਰ੍ਣੈਃ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਾਨਿ ਯੋਜਯੇਤ੍||੧੧੨|| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਗੁਡਾਨ੍ ਸਮਧ੍ਵਂਸ਼ਾਨ੍ ਕਤ੍ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਯੋਨੁ ਚ| ਰੇਤੋ ਵੀਰ੍ਯਂ ਬਲਂ ਪੁਸ੍ਟਿਂ ਤੈਰਾਸ਼ੁਤਰਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍||੧੧੩||

Adhikarana kUShmANDakarasAyanam (114-118) · Śloka 118

ਵੀਤਤ੍ਵਗਸ੍ਥਿਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਤੁਲਾਂ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਂ ਪੁਨਃ ਪਚੇਤ੍| ਘਟ੍ਟਯਨ੍ ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਵਰ੍ਣੇਤ੍ਰ ਚ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍||੧੧੪|| ਖਣ੍ਡਾਚ੍ਛਤਂ ਕਣਾਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯੋਰ੍ਦ੍ਵਿਪਲਂ ਜੀਰਕਾਦਪਿ| ਤ੍ਰਿਜਾਤਧਾਨ੍ਯਮਰਿਚਂ ਪਥਗਰ੍ਧਪਲਾਂਸ਼ਕਮ੍||੧੧੫|| ਅਵਤਾਰਿਤਸ਼ੀਤੇ ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਘਤਾਰ੍ਧਕਮ੍| ਖਜੇਨਾਮਥ੍ਯ ਚ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਂ ਤਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯੁਪਯੋਜਿਤਮ੍||੧੧੬|| ਕਾਸਹਿਧ੍ਮਾਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਕ੍ਸਤਕ੍ਸਯਾਨ੍| ਉਰਃਸਨ੍ਧਾਨਜਨਨਂ ਮੇਧਾਸ੍ਮਤਿਬਲਪ੍ਰਦਮ੍||੧੧੭|| ਅਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਂ ਵਿਹਿਤਂ ਹਦ੍ਯਂ ਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਕਰਸਾਯਨਮ੍| |੧੧੮|

Adhikarana nAgabalArasAyanam maNDUkaparNIrasAyanam yaShTIrasAyanam shuNThIrasAyanam (118-120) · Śloka 120

| ਪਿਬੇਨ੍ਨਾਗਬਲਾਮੂਲਸ੍ਯਾਰ੍ਧਕਰ੍ਸਾਭਿਵਰ੍ਧਿਤਮ੍||੧੧੮|| ਪਲਂ ਕ੍ਸੀਰਯੁਤਂ ਮਾਸਂ ਕ੍ਸੀਰਵਤ੍ਤਿਰਨਨ੍ਨਭੁਕ੍| ਏਸ ਪ੍ਰਯੋਗਃ ਪੁਸ੍ਟ੍ਯਾਯੁਰ੍ਬਲਵਰ੍ਣਕਰਃ ਪਰਮ੍||੧੧੯|| ਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣ੍ਯਾਃ ਕਲ੍ਪੋਯਂ ਯਸ੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵੌਸਧਸ੍ਯ ਚ| |੧੨੦|

Adhikarana nAgabalAsarpiH (120-125) · Śloka 125

| ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪਚੇਨ੍ਨਾਗਬਲਾਤੁਲਾਮ੍||੧੨੦|| ਤੇਨ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ਂ ਘਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਚ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਪਲਾਰ੍ਧਿਕੈਸ਼੍ਚਾਤਿਬਲਾਬਲਾਯਸ੍ਟੀਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ||੧੨੧|| ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਪ੍ਰਿਯਾਲਕਪਿਕਚ੍ਛੁਭਿਃ| ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਸਿਤਾਭੀਰੁਮੇਦਾਯੁਗ੍ਮਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕੈਃ||੧੨੨|| ਕਾਕੋਲੀਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀਕ੍ਸੀਰਸ਼ੁਕ੍ਲਾਦ੍ਵਿਜੀਰਕੈਃ| ਮਣਾਲਬਿਸਖਰ੍ਜੂਰਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਕਸੇਰੁਕੈਃ||੧੨੩|| ਏਤਨ੍ਨਾਗਬਲਾਸਰ੍ਪਿਃ ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਕ੍ਸਤਕ੍ਸਯਾਨ੍| ਜਯੇਤ੍ਤਡ੍ਭ੍ਰਮਦਾਹਾਂਸ਼੍ਚ ਬਲਪੁਸ੍ਟਿਕਰਂ ਪਰਮ੍||੧੨੪|| ਵਰ੍ਣ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਮੋਜਸ੍ਯਂ ਵਲੀਪਲਿਤਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਉਪਯੁਜ੍ਯ ਚ ਸਣ੍ਮਾਸਾਨ੍ ਵਦ੍ਧੋਪਿ ਤਰੁਣਾਯਤੇ||੧੨੫||

Adhikarana dIpte~agnau eShavidhiH (126) · Śloka 126

ਦੀਪ੍ਤੇਗ੍ਨੌ ਵਿਧਿਰੇਸ ਸ੍ਯਾਤ੍| |੧੨੬|

Adhikarana mande~agnau dIpanapAcanAdiH drave male grAhI (126) · Śloka 126

ਮਨ੍ਦੇ ਦੀਪਨਪਾਚਨਃ| ਯਕ੍ਸ੍ਮੋਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸਤਿਨਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤੋ, ਗ੍ਰਾਹੀ ਸ਼ਕਤਿ ਤੁ ਦ੍ਰਵੇ||੧੨੬||

Adhikarana agastyaharItakI rasAyanam (127-132) · Śloka 132

ਦਸ਼ਮੂਲਂ ਸ੍ਵਯਂਗੁਪ੍ਤਾਂ ਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀਂ ਸ਼ਠੀਂ ਬਲਾਮ੍| ਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਪਾਮਾਰ੍ਗਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਚਿਤ੍ਰਕਾਨ੍||੧੨੭|| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਂ ਚ ਦ੍ਵਿਪਲਾਂਸ਼ਂ ਯਵਾਢਕਮ੍| ਹਰੀਤਕੀਸ਼ਤਂ ਚੈਕਂ ਜਲਪਞ੍ਚਾਢਕੇ ਪਚੇਤ੍||੧੨੮|| ਯਵਸ੍ਵੇਦੇ ਕਸਾਯਂ ਤਂ ਪੂਤਂ ਤਚ੍ਚਾਭਯਾਸ਼ਤਮ੍| ਪਚੇਦ੍ਗੁਡਤੁਲਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਡਵਂ ਚ ਪਥਗ੍ਘਤਾਤ੍||੧੨੯|| ਤੈਲਾਤ੍ਸਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਸ਼ੀਤੇ ਚ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਤ੍| ਲੇਹਂ ਦ੍ਵੇ ਚਾਭਯੇ ਨਿਤ੍ਯਮਤਃ ਖਾਦੇਦ੍ਰਸਾਯਨਾਤ੍||੧੩੦|| ਤਦ੍ਵਲੀਪਲਿਤਂ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਵਰ੍ਣਾਯੁਰ੍ਬਲਵਰ੍ਧਨਮ੍| ਪਞ੍ਚਕਾਸਾਨ੍ ਕ੍ਸਯਂ ਸ਼੍ਵਾਸਂ ਸਹਿਧ੍ਮਂ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਮ੍||੧੩੧|| ਮੇਹਗੁਲ੍ਮਗ੍ਰਹਣ੍ਯਰ੍ਸ਼ੋਹਦ੍ਰੋਗਾਰੁਚਿਪੀਨਸਾਨ੍| ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਵਿਹਿਤਂ ਧਨ੍ਯਮਿਦਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਰਸਾਯਨਮ੍||੧੩੨||

Adhikarana vasiShThaharItakI (133-141) · Śloka 141

ਦਸ਼ਮੂਲਂ ਬਲਾਂ ਮੂਰ੍ਵਾਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਪਾਠਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਪਾਮਾਰ੍ਗਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਾਤਿਵਿਸਾਮਤਾਃ||੧੩੩|| ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਮੂਲਂ ਪਤ੍ਰਂ ਚ ਚਿਤ੍ਰਕਾਤ੍| ਪਯਸ੍ਯਾਂ ਕੁਟਜਂ ਹਿਂਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਪੁਸ੍ਪਂ ਸਾਰਂ ਚ ਬੀਜਕਾਤ੍||੧੩੪|| ਬੋਟਸ੍ਥਵਿਰਭਲ੍ਲਾਤਵਿਕਙ੍ਕਤਸ਼ਤਾਵਰੀਃ| ਪੂਤੀਕਰਞ੍ਜਸ਼ਮ੍ਯਾਕਚਨ੍ਦ੍ਰਲੇਖ਼ਾਸਹਾਚਰਮ੍||੧੩੫|| ਸੌਭਾਞ੍ਜਨਕਨਿਮ੍ਬਤ੍ਵਗਿਕ੍ਸੁਰਂ ਚ ਪਲਾਂਸ਼ਕਮ੍| ਪਥ੍ਯਾਸਹਸ੍ਰਂ ਸਸ਼ਤਂ ਯਵਾਨਾਂ ਚਾਢਕਦ੍ਵਯਮ੍||੧੩੬|| ਪਚੇਦਸ੍ਟਗੁਣੇ ਤੋਯੇ ਯਵਸ੍ਵੇਦੇਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਪੂਤੇ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ਸਪਥ੍ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਜੀਰ੍ਣਗੁਡਾਤ੍ਤੁਲਾਮ੍||੧੩੭|| ਤੈਲਾਜ੍ਯਧਾਤ੍ਰੀਰਸਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਤਃ ਪੁਨਃ| ਅਧਿਸ਼੍ਰਯੇਨ੍ਮਦਾਵਗ੍ਨੌ ਦਰ੍ਵੀਲੇਪੇਵਤਾਰ੍ਯ ਚ||੧੩੮|| ਸ਼ੀਤੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਦ੍ਵਯਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਤ੍ਪਿਪ੍ਪਲੀਕੁਡਵਂ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਚੂਰ੍ਣੀਕਤਂ ਤ੍ਰਿਜਾਤਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਪਲਂ ਨਿਖ਼ਨੇਤ੍ਤਤਃ||੧੩੯|| ਧਾਨ੍ਯੇ ਪੁਰਾਣਕੁਮ੍ਭਸ੍ਥਂ ਮਾਸਂ ਖ਼ਾਦੇਚ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍| ਰਸਾਯਨਂ ਵਸਿਸ੍ਠੋਕ੍ਤਮੇਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਾਧਿਕਮ੍||੧੪੦|| ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਂ ਨਿਸ੍ਪਰੀਹਾਰਂ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸੁ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| |੧੪੧|

Adhikarana ShADavaM cUrNam (141-144) · Śloka 144

| ਪਾਲਿਕਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਦ੍ਵੇ ਚ ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਤ੍ਪਲੇ||੧੪੧|| ਕੁਡਵਾਂਸ਼ਾਨਿ ਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਂ ਦਾਡਿਮਂ ਪਤ੍ਰਮਾਰ੍ਜਕਾਤ੍| ਏਕੈਕਾਂ ਮਰਿਚਾਜਾਤ੍ਯੋਰ੍ਧਾਨ੍ਯਕਾਦ੍ ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਰ੍ਥਿਕੇ||੧੪੨|| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਃ ਪਲਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਦਸ਼ ਦ੍ਵੇ ਚ ਪ੍ਰਦਾਯਯੇਤ੍| ਕਤ੍ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਮਤੋ ਮਾਤ੍ਰਾਮਨ੍ਨਪਾਨੇਸੁ ਦਾਪਯੇਤ੍||੧੪੩|| ਰੁਚ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦੀਪਨਂ ਬਲ੍ਯਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤੀਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍| |੧੪੪|

Adhikarana ShADavAntaram (144-146) · Śloka 146

| ਏਕਾਂ ਸੋਡਸ਼ਿਕਾਂ ਧਾਨ੍ਯਾਦ੍ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਚਾਜਾਜਿਦੀਪ੍ਯਕਾਤ੍||੧੪੪|| ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਦਾਡਿਮਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲੇ ਦ੍ਵਿਰ੍ਦ੍ਵਿਃ ਸੌਰ੍ਵਚਲਾਤ੍ਪਲਮ੍| ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਸਂ ਦਧਿਤ੍ਥਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚ ਪਲਾਨਿ ਚ||੧੪੫|| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸੋਡਸ਼ਪਲੈਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍| ਸਾਡਵੋਯਂ ਪ੍ਰਦੇਯਃ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਨਪਾਨੇਸੁ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍||੧੪੬||

Adhikarana kShate yakShmokto~api vidhiH (147) · Śloka 147

ਵਿਧਿਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ੍ਮਵਿਹਿਤੋ ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਕ੍ਸਤੇ ਹਿਤਃ| |੧੪੭|

Adhikarana dhUmapAnam (147-148) · Śloka 148

| ਨਿਵਤ੍ਤੇ ਕ੍ਸਤਦੋਸੇ ਤੁ ਕਫੇ ਵਦ੍ਧੇ ਉਰਃ ਸ਼ਿਰਃ||੧੪੭|| ਦਾਲ੍ਯਤੇ ਕਾਸਿਨੋ ਯਸ੍ਯ ਸ ਨਾ ਧੂਮਾਨ੍ ਪਿਬੇਦਿਮਾਨ੍| |੧੪੮|

Adhikarana dvimedAdidhUmaH (148-149) · Śloka 149

| ਦ੍ਵਿਮੇਦਾਦ੍ਵਿਬਲਾਯਸ੍ਟਿਕਲ੍ਕੈਃ ਕ੍ਸੌਮੇ ਸੁਭਾਵਿਤੇ||੧੪੮|| ਵਰ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਬੇਦ੍ਧੂਮਂ ਜੀਵਨੀਯਘਤਾਨੁਪਃ| |੧੪੯|

Adhikarana anyo manaHshilAdidhUmaH (149-151) · Śloka 151

| ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਪਲਾਸ਼ਾਜਗਨ੍ਧਾਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਸੀਰਿਨਾਗਰੈਃ||੧੪੯|| ਤਦ੍ਵਦੇਵਾਨੁਪਾਨਂ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਕਰੇਕ੍ਸੁਗੁਡੋਦਕਮ੍| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਂ ਤੁਲ੍ਯਾਮਾਰ੍ਦ੍ਰਯਾ ਵਟਸ਼ੁਙ੍ਗਯਾ||੧੫੦|| ਸਸਰ੍ਪਿਸ੍ਕਂ ਪਿਬੇਦ੍ਧੂਮਂ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਪ੍ਰਤਿਭੋਜਨਮ੍| |੧੫੧|

Adhikarana kShayakAsacikitsA kShayakAse prathamopacAraH (151) · Śloka 151

| ਕ੍ਸਯਜੇ ਬਂਹਣਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਧਨਮ੍||੧੫੧||

Adhikarana bahudoShe virecanam (1) · Śloka 1

ਬਹੁਦੋਸਾਯ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਮਦੁ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੧||

Adhikarana tadeva virecanam (152-153) · Śloka 153

| ਸ਼ਮ੍ਯਾਕੇਨ ਤ੍ਰਿਵਤਯਾ ਮਦ੍ਵੀਕਾਰਸਯੁਕ੍ਤਯਾ||੧੫੨|| ਤਿਲ੍ਵਕਸ੍ਯ ਕਸਾਯੇਣ ਵਿਦਾਰੀਸ੍ਵਰਸੇਨ ਚ| ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਿਬੇਦ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕ੍ਸੀਣਦੇਹੋ ਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍||੧੫੩||

Adhikarana kShINapittAdiShu karkaTakyAdighRutam (154) · Śloka 154

ਪਿਤ੍ਤੇ ਕਫੇ ਧਾਤੁਸੁ ਚ ਕ੍ਸੀਣੇਸੁ ਕ੍ਸਯਕਾਸਵਾਨ੍| ਘਤਂ ਕਰ੍ਕਟਕੀਕ੍ਸੀਰਦ੍ਵਿਬਲਾਸਾਧਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍||੧੫੪||

Adhikarana kShINapittAdiShu vidAryAdighRutaM payaSca (155) · Śloka 155

ਵਿਦਾਰੀਭਿਃ ਕਦਮ੍ਬੈਰ੍ਵਾ ਤਾਲਸਸ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਾਧਿਤਮ੍| ਘਤਂ ਪਯਸ਼੍ਚ|੧੫੫|

Adhikarana mUtravaivarNyAdike~anuvAsanam (155-156) · Śloka 156

| ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਯਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯੇ ਕਛ੍ਰਨਿਰ੍ਗਮੇ||੧੫੫|| ਸ਼ੂਨੇ ਸਵੇਦਨੇ ਮੇਢ੍ਰੇ ਪਾਯੌ ਸਸ਼੍ਰੋਣਿਵਙ੍ਕ੍ਸਣੇ| ਘਤਮਣ੍ਡੇਨ ਲਘੁਨਾਨੁਵਾਸ੍ਯੋ ਮਿਸ਼੍ਰਿਕੇਣ ਵਾ||੧੫੬||

Adhikarana anuvAsanashuddhasya mAMsopacAraH (157-158) · Śloka 158

ਜਾਙ੍ਗਲੈਃ ਪ੍ਰਤਿਭੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਕਾਦ੍ਯਾ ਬਿਲੇਸ਼ਯਾਃ| ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸਹਾਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਿਨਃ||੧੫੭|| ਔਸ੍ਣ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮਾਥਿਭਾਵਾਚ੍ਚ ਸ੍ਰੋਤੋਭ੍ਯਸ਼੍ਚ੍ਯਾਵਯਨ੍ਤਿ ਤੇ| ਕਫਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਪੁਸ੍ਟਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ ਵਹਨ੍ ਰਸਃ||੧੫੮||

Adhikarana mAMsAyogyasya cavikAdi ghRutam (159-161) · Śloka 161

ਚਵਿਕਾਤ੍ਰਿਫਲਾਭਾਰ੍ਗੀਦਸ਼ਮੂਲੈਃ ਸਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਕੁਲਤ੍ਥਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਪਾਠਾਕੋਲਯਵੈਰ੍ਜਲੇ||੧੫੯|| ਸ਼ਤੈਰ੍ਨਾਗਰਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ਠਿਪੌਸ੍ਕਰੈਃ| ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਾ ਚ ਸਮੈਃ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍||੧੬੦|| ਸਿਦ੍ਧੇਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤੌ ਕ੍ਸਾਰੌ ਦ੍ਵੌ ਪਞ੍ਚ ਲਵਣਾਨਿ ਚ| ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਿਬੇਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਕ੍ਸਯਕਾਸਨਿਪੀਡਿਤਃ||੧੬੧||

Adhikarana kAsamardAdighRutaM kAsajvArArUciharam (162-163) · Śloka 163

ਕਾਸਮਰ੍ਦਾਭਯਾਮੁਸ੍ਤਾਪਾਠਾਕਟ੍ਫਲਨਾਗਰੈਃ| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾ ਕਟੁਰੋਹਿਣ੍ਯਾ ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾ ਸੁਰਸੇਨ ਚ||੧੬੨|| ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰੈਰ੍ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸਾਢਕੇ| ਪਚੇਚ੍ਛੋਸ਼ਜ੍ਵਰਪ੍ਲੀਹਸਰ੍ਵਕਾਸਹਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍||੧੬੩||

Adhikarana vRuShAdighRutam kAsajvarAruciharam (164) · Śloka 164

ਵਸਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਗੁਡੂਚੀਨਾਂ ਪਤ੍ਰਮੂਲਫਲਾਙ੍ਕੁਰਾਤ੍| ਰਸਕਲ੍ਕੈਰ੍ਘਤ ਪਕ੍ਵਂ ਹਨ੍ਤਿ ਕਾਸਜ੍ਵਰਾਰੁਚੀਃ||੧੬੪||

Adhikarana dviguNadADimarasasiddhaM ghRutam pippalIguDasiddaM ghRutam (165-166) · Śloka 166

ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਦਾਡਿਮਰਸੇ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਵ੍ਯੋਸਸਂਯੁਤਮ੍| ਪਿਬੇਦੁਪਰਿ ਭੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯਵਕ੍ਸਾਰ੍ਰਯੁਤਂ ਨਰਃ||੧੬੫|| ਪਿਪ੍ਪਲੀਗੁਡਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਛਾਗਕ੍ਸੀਰਯੁਤਂ ਘਤਮ੍| |੧੬੬|

Adhikarana uktaghRutAnAM dIpanatvaM strotaH shodhanatvaM ca (166-167) · Śloka 167

| ਏਤਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਵਿਵਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਪਿਸਿ ਕ੍ਸਯਕਾਸਿਨਾਮ੍||੧੬੬|| ਸ੍ਯੁਰ੍ਦੋਸਬਦ੍ਧਕਣ੍ਠੋਰਃਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ| |੧੬੭|

Adhikarana harItakIlehaH (167-139) · Śloka 139

| ਪ੍ਰਸ੍ਥੋਨ੍ਮਿਤੇ ਯਵਕ੍ਵਾਥੇ ਵਿਂਸ਼ਤਿ ਵਿਜਯਾਃ ਪਚੇਤ੍||੧੬੭|| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾ ਮਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰਾਣਾਤ੍ਸਟ੍ਪਲਂ ਗੁਡਾਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਪਲਂ ਕਰ੍ਸਂ ਮਨੋਹ੍ਵਾਯਾ ਰਸਾਞ੍ਜਨਾਤ੍||੧੩੮|| ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਧਾਕ੍ਸਂ ਪਚੇਦ੍ਭੂਯਃ ਸ ਲੇਹਃ ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍| ||੧੩੯||

Adhikarana shvAvitsUcIkShAralehaH mayUracaraNakShAralehaH eraNDapatrakShAralehaH surasairaNDapatrakShAralehaH tryUShaNacUrNalehaH (169-171) · Śloka 171

| ਸ਼੍ਵਾਵਿਧਾਂ ਸੂਚਯੋ ਦਗ੍ਧਾਃ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ||੧੬੯|| ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਹਰਾ, ਬਰ੍ਹਿਪਾਦੌ ਵਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਏਰਣ੍ਡਪਤ੍ਰਕ੍ਸਾਰਂ ਵਾ ਵ੍ਯੋਸਤੈਲਗੁਡਨ੍ਵਿਤਮ੍||੧੭੦|| ਲੇਹਯੇਤ੍, ਕ੍ਸਾਰਮੇਵਂ ਵਾ ਸੁਰਸੈਰਣ੍ਡਪਤ੍ਰਜਮ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਪੁਰਾਣਗੁਡਸਰ੍ਪਿਸਾ||੧੭੧||

Adhikarana samasharkaraM cUrNaM maricacUrNaM tadvat (172-173) · Śloka 173

ਪਦ੍ਮਕਂ ਤ੍ਰਿਪਲਾ ਵ੍ਯੋਸਂ ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਦੇਵਦਾਰੁ ਚ| ਬਲਾ ਰਾਸ੍ਨਾ ਚ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਮਸ੍ਤਂ ਸਮਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੧੭੨|| ਖਾਦੇਨ੍ਮਧੁਘਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਕਾਸਹਰਂ ਪਰਮ੍| ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਰਿਚਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੧੭੩||

Adhikarana pathyAdiguTikA mukhe dhAraNArthaMbiBItakadhAraNam (174) · Śloka 174

ਪਥ੍ਯਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਘਨਗੁਡੈਰ੍ਗੁਟਿਕਾਂ ਧਾਰਯੇਨ੍ਮੁਖੇ| ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸੇਸੁ, ਕੇਵਲਂ ਵਾ ਬਿਭੀਤਕਮ੍||੧੭੪||

Adhikarana peyAmutkArikAM ca (175) · Śloka 175

ਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਂ ਘਤਭਸ੍ਟਂ ਤਿਲ੍ਵਕਸ੍ਯ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਪੇਯਾ ਵੋਤ੍ਕਾਰਿਕਾ ਛਰ੍ਦਿਤਟ੍ਕਾਸਾਮਾਤਿਸਾਰਜਿਤ੍||੧੭੫||

Adhikarana mudgayUShaH (176) · Śloka 176

ਕਣ੍ਟਕਾਰੀਰਸੇ ਸਿਦ੍ਧੋ ਮੁਦ੍ਗਯੂਸਃ ਸੁਸਂਸ੍ਕਤਃ| ਸਗੌਰਾਮਲਕਃ ਸਾਮ੍ਲਃ ਸਰ੍ਵਕਾਸਭਿਸਗ੍ਜਿਤਮ੍||੧੭੬||

Adhikarana kShIrayUSharasAH (177) · Śloka 177

ਵਾਤਘ੍ਨੌਸਧਨਿਃਕ੍ਵਾਥੇ ਕ੍ਸੀਰਂ ਯੂਸਾਨ੍ ਰਸਾਨਪਿ| ਵੈਸ੍ਕਿਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਤੁਦਾਨ੍ ਬੈਲਾਨ੍ ਦਾਪਯੇਤ੍ਕ੍ਸਯਕਾਸਿਨੇ||੧੭੭||

Adhikarana kShayakAsoktA bRuMhaNAdi (178-179) · Śloka 179

ਕ੍ਸਤਕਾਸੇ ਚ ਯੇ ਧੂਮਾਃ ਸਾਨੁਪਾਨਾ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ| ਕ੍ਸਯਕਾਸੇਪਿ ਤੇ ਯੋਜ੍ਯਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਯਚ੍ਚ ਯਕ੍ਸ੍ਮਣਿ||੧੭੮|| ਬਂਹਣਂ ਦੀਪਨਂ ਚਾਗ੍ਨੇਃ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍| ਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸਾਤ੍ਕ੍ਸਯਕਾਸਿਭ੍ਯੋ ਬਲ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੧੭੯||

Adhikarana kShayakAse sarvadoShAvirodhi kartavyam (3) · Śloka 3

ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋਦ੍ਭਵੋ ਘੋਰਃ ਕ੍ਸਯਕਾਸੋ ਯਤਸ੍ਤਤਃ| ਯਥਾਦੋਸਬਲਂ ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਹਿਤਂ ਹਿਤਮ੍||੧੮੦|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤ- ਸ੍ਥਾਨੇ ਕਾਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩||