Adhikarana mUtrAghAtacikitsitAdhyAyaH vAtaje mUtrakRucchre svedaH (2-1) · Śloka 1
తేనేదమాహ అథాతో మూత్రాఘాతచికిత్సితం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః| (గద్యసూత్రే|2| ) కృచ్ఛ్రే వాతఘ్నతైలాక్తమధోనాభేః సమీరజే| సుస్నిగ్ధైః స్వేదయేదంగం పిండసేకావగాహనైః||1||
तेनेदमाह अथातो मूत्राघातचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) कृच्छ्रे वातघ्नतैलाक्तमधोनाभेः समीरजे| सुस्निग्धैः स्वेदयेदङ्गं पिण्डसेकावगाहनैः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaje dashamUlAdisiddhAH snehAH (2-3) · Śloka 3
దశమూలబలైరండయవాభీరుపునర్నవైః| కులత్థకోలపత్తూరవృశ్చీవోపలభేదకైః||2|| తైలసర్పిర్వరాహర్క్షవసాః క్వథితకల్కితైః| సపంచలవణాః సిద్ధాః పీతాః శూలహరాః పరం||3||
दशमूलबलैरण्डयवाभीरुपुनर्नवैः| कुलत्थकोलपत्तूरवृश्चीवोपलभेदकैः||२|| तैलसर्पिर्वराहर्क्षवसाः क्वथितकल्कितैः| सपञ्चलवणाः सिद्धाः पीताः शूलहराः परम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaje dashamUlAdInAM pAnAnnasvedeShvapyupayogaH (4) · Śloka 4
ద్రవ్యాణ్యేతాని పానాన్నే తథా పిండోపనాహనే| సహ తైలఫలైర్యుంజ్యాత్సామ్లాని స్నేహవంతి చ||4||
द्रव्याण्येतानि पानान्ने तथा पिण्डोपनाहने| सह तैलफलैर्युञ्ज्यात्साम्लानि स्नेहवन्ति च||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaje madirA (5) · Śloka 5
సౌవర్చలాఢ్యాం మదిరాం పిబేన్మూత్రరుజాపహాం| |5|
सौवर्चलाढ्यां मदिरां पिबेन्मूत्ररुजापहाम्| |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaje mUtrakRucCre sekalepAdi (5) · Śloka 5
| పైత్తే యుంజీత శిశిరం సేకలేపావగాహనం||5||
| पैत्ते युञ्जीत शिशिरं सेकलेपावगाहनम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaje mUtrakRucCre shatAvaryAdikvAthaH (6) · Śloka 6
పిబేద్వరీం గోక్షురకం విదారీం సకసేరుకాం| తృణాఖ్యం పంచమూలం చ పాక్యం సమధుశర్కరం||6||
पिबेद्वरीं गोक्षुरकं विदारीं सकसेरुकाम्| तृणाख़्यं पञ्चमूलं च पाक्यं समधुशर्करम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaje mUtrakRucCre vRuShakAdikalkaH (7) · Śloka 7
వృషకం త్రపుసైర్వారులట్వాబీజాని కుంకుమం| ద్రాక్షాంభోభిః పిబన్ సర్వాన్ మూత్రాఘాతానపోహతి||7||
वृषकं त्रपुसैर्वारुलट्वाबीजानि कुङ्कुमम्| द्राक्षाम्भोभिः पिबन् सर्वान् मूत्राघातानपोहति||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaje mUtrakRucCre ervArubIjakalkaH, drAkShAkalkaH (8) · Śloka 8
ఏర్వారుబీజయష్ట్యాహ్వదార్వీర్వా తండులాంబునా| తోయేన కల్కం ద్రాక్షాయాః పిబేత్పర్యుషితేన వా||8||
एर्वारुबीजयष्ट्याह्वदार्वीर्वा तण्डुलाम्बुना| तोयेन कल्कं द्राक्षायाः पिबेत्पर्युषितेन वा||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre vamanasvedAdi (9) · Śloka 9
కఫజే వమనం స్వేదం తీక్ష్ణోష్ణకటుభోజనం| యవానాం వికృతీః క్షారం కాలశేయం చ శీలయేత్||9||
कफजे वमनं स्वेदं तीक्ष्णोष्णकटुभोजनम्| यवानां विकृतीः क्षारं कालशेयं च शीलयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre sUkShmailAyogaH, sArasAsthyAdiyogaH, kaNTakArIsvarasaH, kara~jjabIjacUrNam, dhavAdikvAthaH, dhavAdisiddhA peyA, pravAlacUrNam, pATalAkShAraH (10-13) · Śloka 13
పిబేన్మద్యేన సూక్ష్మైలాం ధాత్రీఫలరసేన వా| *సారసాస్థిశ్వదంష్ట్రైలావ్యోషం వా మధుమూత్రవత్||10|| స్వరసం కంటకార్యా వా పాయయేన్మాక్షికాన్వితం| శితివారకబీజం వా తక్రేణ శ్లక్ష్ణచూర్ణితం||11|| ధవసప్తాహ్వకుటగుడూచీచతురంగులం| కేంబుకైలాకరంజం చ పాక్యం సమధు సాధితం||12|| తైర్వా పేయాం ప్రవాలం వా చూర్ణితం తండులాంబునా| సతైలం పాటలాక్షారం సప్తకృత్త్వోఽథవా స్రుతం||13||
पिबेन्मद्येन सूक्ष्मैलां धात्रीफलरसेन वा| *सारसास्थिश्वदंष्ट्रैलाव्योषं वा मधुमूत्रवत्||१०|| स्वरसं कण्टकार्या वा पाययेन्माक्षिकान्वितम्| शितिवारकबीजं वा तक्रेण श्लक्ष्णचूर्णितम्||११|| धवसप्ताह्वकुटगुडूचीचतुरङ्गुलम्| केम्बुकैलाकरञ्जं च पाक्यं समधु साधितम्||१२|| तैर्वा पेयां प्रवालं वा चूर्णितं तण्डुलाम्बुना| सतैलं पाटलाक्षारं सप्तकृत्त्वोऽथवा स्रुतम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre kShArayuktA madirA, pATalyAdikShArAH (14-15) · Śloka 15
పాటలీయావశూకాభ్యాం పారిభద్రాత్తిలాదపి| క్షారోదకేన మదిరాం త్వగేలోషకసంయుతాం||14|| పిబేద్గుడోపదంశాన్వా లిహ్యాదేతాన్ *పృథక్ పృథక్| |15|
पाटलीयावशूकाभ्यां पारिभद्रात्तिलादपि| क्षारोदकेन मदिरां त्वगेलोषकसंयुताम्||१४|| पिबेद्गुडोपदंशान्वा लिह्यादेतान् *पृथक् पृथक्| |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tridoShajamUtrakRucCrAdau yathAvastham (15-16) · Śloka 16
| సన్నిపాతాత్మకే సర్వం యథావస్థమిదం హితం||15|| అశ్మన్యప్యచిరోత్థానే వారబస్త్యాదికేషు చ| |16|
| सन्निपातात्मके सर्वं यथावस्थमिदं हितम्||१५|| अश्मन्यप्यचिरोत्थाने वारबस्त्यादिकेषु च| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmaryAH sAdhyatvAdi (16-17) · Śloka 17
| అశ్మరీ దారుణో వ్యాధిరంతకప్రతిమో మతః||16|| తరుణో భేషజైః సాధ్యః ప్రవృద్ధశ్ఛేదమర్హతి| |17|
| अश्मरी दारुणो व्याधिरन्तकप्रतिमो मतः||१६|| तरुणो भेषजैः साध्यः प्रवृद्धश्छेदमर्हति| |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmaryAH pUrvarUpeShu snehAdikramaH (17) · Śloka 17
| తస్య పూర్వేషు రూపేషు స్నేహాదిక్రమ ఇష్యతే||17||
| तस्य पूर्वेषु रूपेषु स्नेहादिक्रम इष्यते||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAshmaryA pAShANabhedAdi ghRutam (18-20) · Śloka 20
పాషాణభేదో వసుకో వశిరోఽశ్మంతకో వరీ| కపోతవంకాతిబలాభల్లూకోశీరకచ్ఛకం||18|| వృక్షాదనీ శాకఫలం వ్యాఘ్ర్యౌ గుంఠస్త్రికంటకః| యవాః కులాత్థాః కోలాని వరుణః కతకాత్ఫలం||19|| ఊషకాదిప్రతీవాపమేషాం క్వాథే శృతం ఘృతం| భినత్తి వాతసంభూతాం తత్పీతం శీఘ్రమశ్మరీం||20||
पाषाणभेदो वसुको वशिरोऽश्मन्तको वरी| कपोतवङ्कातिबलाभल्लूकोशीरकच्छकम्||१८|| वृक्षादनी शाकफलं व्याघ्र्यौ गुण्ठस्त्रिकण्टकः| यवाः कुलात्थाः कोलानि वरुणः कतकात्फलम्||१९|| ऊषकादिप्रतीवापमेषां क्वाथे शृतं घृतम्| भिनत्ति वातसम्भूतां तत्पीतं शीघ्रमश्मरीम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAshmaryAM eraNDamUlAdikalkaH (21) · Śloka 21
గంధర్వహస్తబృహతీవ్యాఘ్రీగోక్షురకేక్షురాత్| మూలకల్కం పిబేద్దధ్నా మధురేణాశ్మభేదనం||21||
गन्धर्वहस्तबृहतीव्याघ्रीगोक्षुरकेक्षुरात्| मूलकल्कं पिबेद्दध्ना मधुरेणाश्मभेदनम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittAshmaryAM kushAdighRutam (22-24) · Śloka 24
కుశః కాశః శరో గుంఠ ఇత్కటో మోరటోఽశ్మభిత్| దర్భో విదారీ వారాహీ శాలిమూలం త్రికంటకః||22|| భల్లూకః పాటలీ పాఠా పత్తూరః సకురంటకః| పునర్నవే శిరీషశ్చ తేషాం క్వాథే పచేద్ధృతం||23|| పిష్టేన త్రపుసాదీనాం బీజేనేందీవరేణ చ| మధుకేన శిలాజేన తత్పిత్తాశ్మరిభేదనం||24||
कुशः काशः शरो गुण्ठ इत्कटो मोरटोऽश्मभित्| दर्भो विदारी वाराही शालिमूलं त्रिकण्टकः||२२|| भल्लूकः पाटली पाठा पत्तूरः सकुरण्टकः| पुनर्नवे शिरीषश्च तेषां क्वाथे पचेद्धृतम्||२३|| पिष्टेन त्रपुसादीनां बीजेनेन्दीवरेण च| मधुकेन शिलाजेन तत्पित्ताश्मरिभेदनम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPAshmaryAM varUNAdighRutam (25-26) · Śloka 26
వరుణాదిః సమీరఘ్నౌ గణావేలాహరేణుకా| గుగ్గులుర్మరిచం కుష్ఠం చిత్రకః ససురాహ్వయః||25|| తైః కల్కితైః కృతావాపమూషకాదిగణేన చ| భినత్తి కఫజామాశు సాధితం ఘృతమశ్మరీం||26||
वरुणादिः समीरघ्नौ गणावेलाहरेणुका| गुग्गुलुर्मरिचं कुष्ठं चित्रकः ससुराह्वयः||२५|| तैः कल्कितैः कृतावापमूषकादिगणेन च| भिनत्ति कफजामाशु साधितं घृतमश्मरीम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmaryAM kShArakShIrayavAgvAdayaH (27) · Śloka 27
క్షారక్షీరయవాగ్వాది ద్రవ్యైః స్వైః స్వైశ్చ కల్పయేత్| |27|
क्षारक्षीरयवाग्वादि द्रव्यैः स्वैः स्वैश्च कल्पयेत्| |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharkarAyAM picukAdikvAthaH (27-28) · Śloka 28
| పిచుకాంకోల్లకతశాకేందీవరజైః ఫలైః||27|| పీతముష్ణాంబు సగుడం శర్కరాపాతనం పరం| |28|
| पिचुकाङ्कोल्लकतशाकेन्दीवरजैः फलैः||२७|| पीतमुष्णाम्बु सगुडं शर्करापातनं परम्| |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SarkarAyAM krau~jcAsthyAdicUrNam (28-29) · Śloka 29
| క్రౌంచోష్ట్రరాసభాస్థీని శ్వదంష్ట్రా తాలపత్రికా||28|| అజమోదా కదంబస్య మూలం విశ్వస్య చౌషధం| పీతాని శర్కరాం భింద్యుః సురయోష్ణోదకేన వా||29||
| क्रौञ्चोष्ट्ररासभास्थीनि श्वदंष्ट्रा तालपत्रिका||२८|| अजमोदा कदम्बस्य मूलं विश्वस्य चौषधम्| पीतानि शर्करां भिन्द्युः सुरयोष्णोदकेन वा||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmaryAM nRutyakuNDakacUrNam (30) · Śloka 30
నృత్యకుండకబీజానాం చూర్ణం మాక్షికసంయుతం| అవిక్షీరేణ సప్తాహం పీతమశ్మరిపాతనం||30||
नृत्यकुण्डकबीजानां चूर्णं माक्षिकसंयुतम्| अविक्षीरेण सप्ताहं पीतमश्मरिपातनम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmaryAM shigrumUlakvAthaH (31) · Śloka 31
క్వాథశ్చ శిగ్రుమూలోత్థః కదుష్ణోఽశ్మరీపాతనః| |31|
क्वाथश्च शिग्रुमूलोत्थः कदुष्णोऽश्मरीपातनः| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmaryAM tilAdikShAraH (31-32) · Śloka 32
| తిలాపామార్గకదలీపలాశయవసంభవః||31|| క్షారః పేయోఽవిమూత్రేణ శర్కరాస్వశ్మరీషు చ| |32|
| तिलापामार्गकदलीपलाशयवसम्भवः||३१|| क्षारः पेयोऽविमूत्रेण शर्करास्वश्मरीषु च| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmarIvedanAyAM kapotava~gkA cUrNam, kapotava~gkasiddhaM kShIram, harItakyasthisiddhaM kShIram, punarnavAsiddhaM kShIram, mayUrashikhAmUlacUrNam (32-34) · Śloka 34
| కపోతవంకామూలం వా పిబేదేకం సురాదిభిః||32|| తత్సిద్ధం వా పిబేత్క్షీరం వేదనాభిరుపద్రుతః| హరీతక్యస్థిసిద్ధం వా సాధితం వా పునర్నవైః||33|| క్షీరాన్నభుగ్బర్హిశిఖామూలం వా తండులాంబునా| |34|
| कपोतवङ्कामूलं वा पिबेदेकं सुरादिभिः||३२|| तत्सिद्धं वा पिबेत्क्षीरं वेदनाभिरुपद्रुतः| हरीतक्यस्थिसिद्धं वा साधितं वा पुनर्नवैः||३३|| क्षीरान्नभुग्बर्हिशिख़ामूलं वा तण्डुलाम्बुना| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrAghAteShu kriyAviBAgaH (34) · Śloka 34
| ముత్రాఘాతేషు విభజేదతః శేషేష్వపి క్రియాం||34||
| मुत्राघातेषु विभजेदतः शेषेष्वपि क्रियाम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrAghAteShu bRuhatyAdigaNasya kvAthAdi (35) · Śloka 35
బృహత్యాదిగణే సిద్ధం ద్విగుణీకృతగోక్షురే| తోయం పయో వా సర్పిర్వా సర్వమూత్రవికారజిత్||35||
बृहत्यादिगणे सिद्धं द्विगुणीकृतगोक्षुरे| तोयं पयो वा सर्पिर्वा सर्वमूत्रविकारजित्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrAghAteShu devadArvAdicUrNam (36) · Śloka 36
దేవదారుం ఘనం మూర్వాం యష్టీమధు హరీతకీం| మూత్రఘాతేషు సర్వేషు సురాక్షీరజలైః పిబేత్||36||
देवदारुं घनं मूर्वां यष्टीमधु हरीतकीम्| मूत्रघातेषु सर्वेषु सुराक्षीरजलैः पिबेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrAghAteShu dhanvayAsasvarasaH, kakuBakvAthaH, triPalAkalkaH, yavAgUH vyAghryAdisiddhA, vIratarAdisiddhA, tAmracUDarasasiddhA, shilAjatu vIratarAdi BAvitam (37-39) · Śloka 39
రసం వా ధన్వయాసస్య కషాయం కుకుభస్య వా| సుఖాంభసా వా త్రిఫలాం పిష్టాం సైంధవసంయుతాం||37|| వ్యాఘ్రీగోక్షురకక్వాథే యవాగూం వా సఫాణితాం| క్వాథే వీరతరాదేర్వా తామ్రచూడరసేఽపి వా||38|| అద్యాద్వీరతరాద్యేన భావితం వా శిలాజతు| |39|
रसं वा धन्वयासस्य कषायं कुकुभस्य वा| सुख़ाम्भसा वा त्रिफलां पिष्टां सैन्धवसंयुताम्||३७|| व्याघ्रीगोक्षुरकक्वाथे यवागूं वा सफाणिताम्| क्वाथे वीरतरादेर्वा ताम्रचूडरसेऽपि वा||३८|| अद्याद्वीरतराद्येन भावितं वा शिलाजतु| |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmarIcyutau rathAdigamanam (39-40) · Śloka 40
| మద్యం వా నిగదం పీత్వా రథేనాశ్వేన వా వ్రజేత్||39|| శీఘ్రవేగేన సంక్షోభాత్తథాఽస్య చ్యవతేఽశ్మరీ| |40|
| मद्यं वा निगदं पीत्वा रथेनाश्वेन वा व्रजेत्||३९|| शीघ्रवेगेन सङ्क्षोभात्तथाऽस्य च्यवतेऽश्मरी| |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrAghAteShu vIratarAdiH, virecanArthaM tailvakaM sarpiH, bastikarma (40-41) · Śloka 41
| సర్వథా చోపయోక్తవ్యో వర్గో వీరతరాదికః||40|| రేకార్థే తైల్వకం సర్పిర్బస్తికర్మ చ శీలయేత్| విశేషాదుత్తరాన్ బస్తీన్|41|
| सर्वथा चोपयोक्तव्यो वर्गो वीरतरादिकः||४०|| रेकार्थे तैल्वकं सर्पिर्बस्तिकर्म च शीलयेत्| विशेषादुत्तरान् बस्तीन्|४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrAghAteShu uttarabastirvisheShataH, shukrAshmaryAM pramadAsevanam (41-43) · Śloka 43
| శుక్రాశ్మర్యాం తు శోధితే||41|| తైర్మూత్రమార్గే బలవాన్ శుక్రాశయవిశుద్ధయే| పుమాన్ సుతృప్తో వృష్యాణాం మాంసానాం కుక్కుటస్య చ||42|| కామం సకామాః సేవేత ప్రమదా మదదాయినీః| |43|
| शुक्राश्मर्यां तु शोधिते||४१|| तैर्मूत्रमार्गे बलवान् शुक्राशयविशुद्धये| पुमान् सुतृप्तो वृष्याणां मांसानां कुक्कुटस्य च||४२|| कामं सकामाः सेवेत प्रमदा मददायिनीः| |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana evamupashamABAve rAj~jaH prashrnapUrvakaM shastrAvacAraNam (43-44) · Śloka 44
| సిద్ధైరుపక్రమైరేభిర్న చేచ్ఛాంతిస్తదా భిషక్||43|| ఇతి రాజానమాపృచ్ఛ్య శస్త్రం సాధ్వవచారయేత్| |44|
| सिद्धैरुपक्रमैरेभिर्न चेच्छान्तिस्तदा भिषक्||४३|| इति राजानमापृच्छ्य शस्त्रं साध्ववचारयेत्| |४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prashrnaprakAraH (44-45) · Śloka 45
కిమాపృచ్ఛ్య ? ఇత్యాహ | అక్రియాయాం ధ్రువో మృత్యుః క్రియాయాం సంశయో భవేత్||44|| నిశ్చితస్యాపి వైద్యస్య బహుశః సిద్ధకర్మణః| |45|
किमापृच्छ्य ? इत्याह | अक्रियायां ध्रुवो मृत्युः क्रियायां संशयो भवेत्||४४|| निश्चितस्यापि वैद्यस्य बहुशः सिद्धकर्मणः| |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastrakarmavidhiH (45-55) · Śloka 55
| అథాతురముపస్నిగ్ధశుద్ధమీషచ్చ కర్శితం||45|| అభ్యక్తస్విన్నవపుషమభుక్తం కృతమంగలం| ఆజానుఫలకస్థస్య నరస్యాంగ్కే వ్యాపాశ్రితం||46|| పూర్వేణ కాయేనోత్తానం నిషణ్ణం వస్త్రచుంభలే| తతోఽస్యాకుంచితే జానుకూర్పరే వాససా దృఢం||47|| సహాశ్రయమనుష్యేణ బద్ధస్యాశ్వాసితస్య చ| నాభేః సమంతాదభ్యజ్యాదధస్తస్యాశ్చ వామతః||48|| మృదిత్వా ముష్టినాఽఽక్రామేద్యావదశ్మర్యధోగతా| తైలాక్తే వర్ధితనఖే తర్జనీమధ్యమే తతః||49|| అదక్షిణే గుదేఽంగుల్యౌ ప్రణిధాయానుసేవని| ఆసాద్య బలయత్నాభ్యామశ్మరీం గుదమేఢ్రయోః||50|| కృత్వాఽంతరే తథా బస్తిం నిర్వలీకమనాయతం| ఉత్పీడయేదంగులిభ్యాం యావద్గ్రంథిరివోన్నతం||51|| శల్యం స్యాత్సేవనీం ముక్త్వా యవమాత్రేణ పాటయేత్| అశ్మమానేన న యథా భిద్యతే సా తథాఽఽహరేత్||52|| సమగ్రం సర్పవక్రేణ, స్త్రీణాం బస్తిస్తు పార్శ్వగః| గర్భాశయాశ్రయస్తాసాం శస్త్రముత్సంగవత్తతః||53|| న్యసేదతోఽన్యథా హ్యాసాం మూత్రస్రావీ వ్రణో భవేత్| మూత్రప్రసేకక్షణనాన్నరస్యాప్యపి చైకధా||54|| బస్తిభేదోఽశ్మరీహేతుః సిద్ధిం యాతి న తు ద్విధా| |55|
| अथातुरमुपस्निग्धशुद्धमीषच्च कर्शितम्||४५|| अभ्यक्तस्विन्नवपुषमभुक्तं कृतमङ्गलम्| आजानुफलकस्थस्य नरस्याङ्ग्के व्यापाश्रितम्||४६|| पूर्वेण कायेनोत्तानं निषण्णं वस्त्रचुम्भले| ततोऽस्याकुञ्चिते जानुकूर्परे वाससा दृढम्||४७|| सहाश्रयमनुष्येण बद्धस्याश्वासितस्य च| नाभेः समन्तादभ्यज्यादधस्तस्याश्च वामतः||४८|| मृदित्वा मुष्टिनाऽऽक्रामेद्यावदश्मर्यधोगता| तैलाक्ते वर्धितनख़े तर्जनीमध्यमे ततः||४९|| अदक्षिणे गुदेऽङ्गुल्यौ प्रणिधायानुसेवनि| आसाद्य बलयत्नाभ्यामश्मरीं गुदमेढ्रयोः||५०|| कृत्वाऽन्तरे तथा बस्तिं निर्वलीकमनायतम्| उत्पीडयेदङ्गुलिभ्यां यावद्ग्रन्थिरिवोन्नतम्||५१|| शल्यं स्यात्सेवनीं मुक्त्वा यवमात्रेण पाटयेत्| अश्ममानेन न यथा भिद्यते सा तथाऽऽहरेत्||५२|| समग्रं सर्पवक्रेण, स्त्रीणां बस्तिस्तु पार्श्वगः| गर्भाशयाश्रयस्तासां शस्त्रमुत्सङ्गवत्ततः||५३|| न्यसेदतोऽन्यथा ह्यासां मूत्रस्रावी व्रणो भवेत्| मूत्रप्रसेकक्षणनान्नरस्याप्यपि चैकधा||५४|| बस्तिभेदोऽश्मरीहेतुः सिद्धिं याति न तु द्विधा| |५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vishalyasya vidhiH (55-56) · Śloka 56
| విశల్యముష్ణపానీయద్రోణ్యాం తమవగాహయేత్||55|| తథా న పూర్యతేఽస్త్రేణ బస్తిః, పూర్ణే తు పీడయేత్| మేఢ్రాంతః క్షీరివృక్షాంబు|56|
| विशल्यमुष्णपानीयद्रोण्यां तमवगाहयेत्||५५|| तथा न पूर्यतेऽस्त्रेण बस्तिः, पूर्णे तु पीडयेत्| मेढ्रान्तः क्षीरिवृक्षाम्बु|५६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrasaMshuddhau guDasauhityam, yavAgUH, odanam, mAMsarasAH (56-58) · Śloka 58
| మూత్రసంశుద్ధయే తతః||56|| కుర్యాట్గుడస్య సౌహిత్యం మధ్వాజ్యాక్తవ్రణః పిబేత్| ద్వౌ కాలౌ సఘృతాం కోష్ణాం యవాగూం మూత్రశోధనైః||57|| త్ర్యహం, దశాహం పయసా గుడాఢ్యేనాల్పమోదనం| భుంజీతోర్ధ్వం ఫలామ్లైశ్చ రసైర్జాంగలచారిణాం||58||
| मूत्रसंशुद्धये ततः||५६|| कुर्याट्गुडस्य सौहित्यं मध्वाज्याक्तव्रणः पिबेत्| द्वौ कालौ सघृतां कोष्णां यवागूं मूत्रशोधनैः||५७|| त्र्यहं, दशाहं पयसा गुडाढ्येनाल्पमोदनम्| भुञ्जीतोर्ध्वं फलाम्लैश्च रसैर्जाङ्गलचारिणाम्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmarIvraNe prakShAlanam, lepaH, tailam (59-60) · Śloka 60
క్షీరివృక్షకషాయేణ వ్రణం ప్రక్షాల్య లేపయేత్| ప్రపౌండరీకమంజిష్ఠాయష్ట్యాహ్వనయనౌషధైః||59|| వ్రణాభ్యంగే పచేత్తైలమేభిరేవ నిశాన్వితైః| |60|
क्षीरिवृक्षकषायेण व्रणं प्रक्षाल्य लेपयेत्| प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठायष्ट्याह्वनयनौषधैः||५९|| व्रणाभ्यङ्गे पचेत्तैलमेभिरेव निशान्वितैः| |६०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmarI vraNe svedaH, agacCati mUtre dAhaH, gacCatimUtre bastayaH (60-62) · Śloka 62
| దశాహం స్వేదయేచ్చైనం, స్వమార్గం సప్తరాత్రతః||60|| మూత్రే త్వగచ్ఛతి దహేదశ్మరీవ్రణమగ్నినా| స్వమార్గప్రతిపత్తౌ తు స్వాదుప్రాయైరుపాచరేత్||61|| తం బస్తిభిః| |62|
| दशाहं स्वेदयेच्चैनं, स्वमार्गं सप्तरात्रतः||६०|| मूत्रे त्वगच्छति दहेदश्मरीव्रणमग्निना| स्वमार्गप्रतिपत्तौ तु स्वादुप्रायैरुपाचरेत्||६१|| तं बस्तिभिः| |६२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rUDhavraNe~api varShaparyantaM nagAdyArohaNaniShedhaH (62) · Śloka 62
న చారోహేద్వర్షం రూఢవ్రణోఽపి సః| నగనాగాశ్వవృక్షస్త్రీరథాన్నాప్సు ప్లవేత చ||62||
न चारोहेद्वर्षं रूढव्रणोऽपि सः| नगनागाश्ववृक्षस्त्रीरथान्नाप्सु प्लवेत च||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastrakarmaNi varjyAni marmANi (11) · Śloka 11
మూత్రశుక్రవహౌ బస్తివృషణౌ సేవనీం గుదం| మూత్రప్రసేకం యోనిం చ శస్త్రేణాష్టౌ వివర్జయేత్||63|| ఇతి శ్రీవైద్యపతిసింహగుప్తసూనుశ్రీమద్వాగ్భటవిరచితాయామష్టాంగహృదయసంహితాయాం చతుర్థే చికిత్సితస్థానే మూత్రాఘాతచికిత్సితం నామైకాదశోఽధ్యాయః||11||
मूत्रशुक्रवहौ बस्तिवृषणौ सेवनीं गुदम्| मूत्रप्रसेकं योनिं च शस्त्रेणाष्टौ विवर्जयेत्||६३|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सितस्थाने मूत्राघातचिकित्सितं नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon