5. rājayakṣmādicikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana rAjayakShmAdicikitsAtAdhyAyaH yakShimaNaH shodhanam (2-1) · Śloka 1

ਅਥਾਤੋ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਾਦਿਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| ) ਬਲਿਨੋ ਬਹੁਦੋਸਸ੍ਯ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਸ਼ੋਧਨਮ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਧੋ ਯਕ੍ਸ੍ਮਿਣਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਯਨ੍ਨ ਕਰ੍ਸ਼ਨਮ੍||੧||

Adhikarana yakShimaNaH vamanam (2-3) · Śloka 3

ਤਤ੍ਰ ਵਮਨਮਾਹ ਪਯਸਾ ਫਲਯੁਕ੍ਤੇਨ ਮਧੁਰੇਣ ਰਸੇਨ ਵਾ| ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਮਤ੍ਯਾ ਯਵਾਗ੍ਵਾ ਵਾ ਵਮਨਦ੍ਰਵ੍ਯਸਿਦ੍ਧਯਾ||੨|| ਵਮੇਤ੍| |੩|

Adhikarana yakShimaNaH virecanam (3-4) · Śloka 4

ਵਿਰੇਚਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਨਪਦ੍ਰੁਮਾਨ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਃ ਪਯਸਾ ਤਰ੍ਪਣੇਨ ਵਾ||੩|| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਵਿਦਾਰੀਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਮਾਂਸਾਨਾਂ ਵਾ ਰਸੈਰ੍ਯੁਤਾਨ੍| |੪|

Adhikarana shuddhasya vidhiH (4-5) · Śloka 5

| ਸ਼ੁਦ੍ਧਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਵਿਧਿਂ ਬਂਹਣਦੀਪਨਮ੍||੪|| ਹਦ੍ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਵਾਤਘ੍ਨਾਨਿ ਲਘੂਨਿ ਚ| |੫|

Adhikarana yakShmaghnannapAnam (5-6) · Śloka 6

ਤਥਾ ਚਾਹ | ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਗੋਧੂਮਯਵਮੁਦ੍ਗਂ ਸਮੋਸਿਤਮ੍||੫|| |ਲਘੁਮ(ਚਾ)ਚ੍ਯੁਤਵੀਰ੍ਯਂ ਚ ਸੁਜਰਂ ਬਲਕਚ੍ਚ ਯਤ੍| ] ਆਜਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਘਤਂ ਮਾਂਸਂ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਨ੍ਮਾਂਸਂ ਚ ਸ਼ੋਸਜਿਤ੍| |੬|

Adhikarana kAkAdimAMsaBakShaNopAyaH (6-7) · Śloka 7

ਕਾਕੋਲੂਕਵਕਦ੍ਵੀਪਿਗਵਾਸ਼੍ਵਨਕੁਲੋਰਗਮ੍||੬|| ਗਧ੍ਰਾਭਾਸਖ਼ਰੋਸ੍ਟ੍ਰਂ ਚ ਹਿਤਂ ਛਦ੍ਮੋਪਸਂਹਿਤਮ੍| ਜ੍ਞਾਤਂ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਂ ਤਦ੍ਧਿ ਛਰ੍ਦਿਸੇ ਨ ਬਲੌਜਸੇ||੭||

Adhikarana mAMsapAkaprakAraHyUShAH (8-10) · Śloka 10

ਮਗਾਦ੍ਯਾਃ ਪਿਤ੍ਤਕਫਯੋਃ ਪਵਨੇ ਪ੍ਰਸਹਾਦਯਃ| ਵੇਸਵਾਰੀਕਤਾਃ ਪਥ੍ਯਾ ਰਸਾਦਿਸੁ ਚ ਕਲ੍ਪਿਤਾਃ||੮|| ਭਸ੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਪਸਤੈਲੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਵਾ ਯਥਾਯਥਮ੍| ਰਸਿਕਾ ਮਦਵਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਃ ਪਟੁਦ੍ਰਵ੍ਯਾਭਿਸਂਸ੍ਕਤਾਃ||੯|| ਹਿਤਾ ਮੌਲਕਕੌਲਤ੍ਥਾਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਯੂਸਾਸ਼੍ਚ ਸਾਧਿਤਾਃ| |੧੦|

Adhikarana AjamAMsarasaH (10-11) · Śloka 11

| ਸਪਿਪ੍ਪਲੀਕਂ ਸਯਵਂ ਸਕੁਲਤ੍ਥਂ ਸਨਾਗਰਮ੍||੧੦|| ਸਦਾਡਿਮਂ ਸਾਮਲਕਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਾਜਂ ਰਸਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤੇਨ ਸਡ੍ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਿਕਾਰਾਃ ਪੀਨਸਾਦਯਃ||੧੧||

Adhikarana madyam pAnIyacatuShkam pAnIyamidamannapAke~api yojyam (12-14) · Śloka 14

ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਸੁਤਰਾਂ ਮਦ੍ਯਂ ਜੀਰ੍ਣਂ ਸ੍ਰੋਤੋਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਾਦਿਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਮਧ੍ਵਰਿਸ੍ਟਾਚ੍ਛਵਾਰੁਣੀਃ||੧੨|| ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਤਾਮਲਕ੍ਯਾਥਵਾ ਜਲਮ੍| ਪਰ੍ਣਿਨੀਭਿਸ਼੍ਚਤਸਭਿਰ੍ਧਾਨ੍ਯਨਾਗਰਕੇਣ ਵਾ||੧੩|| ਕਲ੍ਪਯੇਚ੍ਚਾਨੁਕੂਲੋਸ੍ਯ ਤੇਨਾਨ੍ਨਂ ਸ਼ੁਚਿ ਯਤ੍ਨਵਾਨ੍| |੧੪|

Adhikarana balAgarBaM ghRutaM pa~jcaprakAram (14-15) · Śloka 15

| ਦਸ਼ਮੂਲੇਨ ਪਯਸਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਮਾਂਸਰਸੇਨ ਵਾ||੧੪|| ਬਲਾਗਰ੍ਭਂ ਘਤਂ ਯੋਜ੍ਯਂ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਨ੍ਮਾਂਸਰਸੇਨ ਵਾ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਪਯਸਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਦਸ਼ਗੁਣੇਨ ਵਾ||੧੫||

Adhikarana jIvantyAdighRutam (16-17) · Śloka 17

ਜੀਵਨ੍ਤੀਂ ਮਧੁਕਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਫਲਾਨਿ ਕੁਟਜਸ੍ਯ ਚ| ਪੁਸ੍ਕਰਾਹ੍ਵਂ ਸ਼ਠੀਂ ਕਸ੍ਣਾਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਂ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਂ ਬਲਾਮ੍||੧੬|| ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਂ ਤਾਮਲਕੀਂ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਂ ਦੁਰਾਲਭਾਮ੍| ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯ ਘਤਂ ਪਕ੍ਵਂ ਰੋਗਰਾਜਹਰਂ ਪਰਮ੍||੧੭||

Adhikarana kharjUrAdighRutam (18) · Śloka 18

ਘਤਂ ਖਰ੍ਜੂਰਮਦ੍ਵੀਕਾਮਧੁਕੈਃ ਸਪਰੂਸਕੈਃ| ਸਪਿਪ੍ਪਲੀਕਂ ਵੈਸ੍ਵਰ੍ਯਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਜ੍ਵਰਾਪਹਮ੍||੧੮||

Adhikarana dashamUlAdighRutam (19-20) · Śloka 20

ਦਸ਼ਮੂਲਸ਼ਤਾਤ੍ਕ੍ਸੀਰਾਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਯਦੁਦਿਯਾਨ੍ਨਵਮ੍| ਸਪਿਪ੍ਪਲੀਕਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਤ੍ਪਰਂ ਸ੍ਵਰਬੋਧਨਮ੍||੧੯|| ਸ਼ਿਰਃਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਂਸਸ਼ੂਲਘ੍ਨਂ ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਜ੍ਵਰਾਪਹਮ੍| ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲੈਰ੍ਵਾ ਸ਼ਤਾਦ੍ਯਦੁਦਿਯਾਦ੍ਧਤਮ੍||੨੦||

Adhikarana pa~jcapa~jcamUlAdighRutam (21) · Śloka 21

ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨਾਂ ਰਸੇ ਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ| ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਜਯਤ੍ਯੇਤਦ੍ਯਕ੍ਸ੍ਮਣਃ ਸਪ੍ਤਕਂ ਬਲਮ੍||੨੧||

Adhikarana ShaTpalaM ghRutam (22-23) · Śloka 23

ਪਞ੍ਚਕੋਲਯਵਕ੍ਸਾਰਸਟ੍ਪਲੇਨ ਪਚੇਦ੍ਧਤਮ੍| ਪ੍ਰਸ੍ਥੋਨ੍ਮਿਤਂ ਤੁਲ੍ਯਪਯਃ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਤਦ੍ਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍||੨੨|| ਗੁਲ੍ਮਜ੍ਵਰੋਦਰਪ੍ਲੀਹਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਪੀਨਸਾਨ੍| ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਗ੍ਨਿਸਦਨਸ਼੍ਵਯਥੂਰ੍ਧ੍ਵਾਨਿਲਞ੍ਜਯੇਤ੍||੨੩||

Adhikarana rAsnAdighRutam (24) · Śloka 24

ਰਾਸ੍ਨਾਬਲਾਗੋਕ੍ਸੁਰਕਸ੍ਥਿਰਾਵਰ੍ਸਾਭੁਵਾਰਿਣਿ| ਜੀਵਨ੍ਤੀਪਿਪ੍ਪਲੀਗਰ੍ਭਂ ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਸ਼ੋਸਜਿਦ੍ਧਤਮ੍||੨੪||

Adhikarana ashvagandhaghRutam (25) · Śloka 25

ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਸ਼ਤਾਤ੍ਕ੍ਸੀਰਾਦ੍ਧਤਂ ਚ ਸਸਿਤਾਪਯਃ| |੨੫|

Adhikarana mAMsaghRutam (25-27) · Śloka 27

| ਸਾਧਾਰਣਾਮਿਸਤੁਲਾਂ ਤੋਯਦ੍ਰੋਣਦ੍ਵਯੇ ਪਚੇਤ੍||੨੫|| ਤੇਨਾਸ੍ਟਭਾਗਸ਼ੇਸੇਣ ਜੀਵਨੀਯੈਃ ਪਲੋਨ੍ਮਿਤੈਃ| ਸਾਧਯੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਮਯਾਪਹਮ੍||੨੬|| ਮਾਂਸਸਰ੍ਪਿਰਿਦਂ ਪੀਤਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਾਂਸਰਸੇਨ ਵਾ| ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਸ੍ਵਰਭ੍ਰਂਸ਼ਸ਼ੋਸਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੂਲਜਿਤ੍||੨੭||

Adhikarana elAdileharasAyanam (28-32) · Śloka 32

ਏਲਾਜਮੋਦਾਤ੍ਰਿਫਲਾਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰੀਵ੍ਯੋਸਚਿਤ੍ਰਕਾਨ੍| ਸਾਰਾਨਰਿਸ੍ਟਗਾਯਤ੍ਰੀਸ਼ਾਲਬੀਜਕਸਮ੍ਭਵਾਨ੍||੨੮|| ਭਲ੍ਲਾਤਕਂ ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਚ ਪਥਗਸ੍ਟਪਲੋਨ੍ਮਿਤਮ੍| ਸਲਿਲੇ ਸੋਡਸ਼ਗੁਣੇ ਸੋਡਸ਼ਾਂਸ਼ਸ੍ਥਿਤਂ ਪਚੇਤ੍||੨੯|| ਪੁਨਸ੍ਤੇਨ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਿਦ੍ਧੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ਪਲਾਨਿ ਸਟ੍| ਤਵਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸਿਪੋਤ੍ਰ੍ਨਿਂਸ਼ਤ੍ਸਿਤਾਯਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਮਧੁ||੩੦|| ਘਤਾਤ੍ਰ੍ਨਿਜਾਤਾਤ੍ਰ੍ਨਿਪਲਂ ਤਤੋ ਲੀਢਂ ਖਜਾਹਤਮ੍| ਪਯੋਨੁਪਾਨਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਹ੍ਣੇ ਰਸਾਯਨਮਯਨ੍ਤ੍ਰਣਮ੍||੩੧|| ਮੇਧ੍ਯਂ ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਂ ਦੀਪਨਂ ਹਨ੍ਤਿ ਚਾਚਿਰਾਤ੍| ਮੇਹਗੁਲ੍ਮਕ੍ਸਯਵ੍ਯਾਧਿਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍||੩੨||

Adhikarana kShatakAsoktasarpirguDAtideshaH (33) · Śloka 33

ਯੇ ਚ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਗੁਡਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸਤੇ ਯੋਜ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸਯੇਪਿ ਤੇ| |੩੩|

Adhikarana tvagAdi (sitopala) cUrNam (33-34) · Śloka 34

| ਤ੍ਵਗੇਲਾਪਿਪ੍ਪਲੀਕ੍ਸੀਰੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍||੩੩|| ਚੂਰ੍ਣਿਤਾ ਭਕ੍ਸਿਤਾਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਸਾ ਵਾਵਲੇਹਿਤਾਃ| ਸ੍ਵਰ੍ਯਾਃ ਕਾਸਕ੍ਸਯਸ਼੍ਵਾਸਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਰੁਕ੍ਕਫਨਾਸ਼ਨਾਃ||੩੪||

Adhikarana asya svarasAde nasyadhUmAdi (35) · Śloka 35

ਅਥ ਸ੍ਵਰਸਾਦਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਸ੍ਵਰਸਾਦੇਸ੍ਯ ਨਸ੍ਯਧੂਮਾਦਿ ਯੋਜਯੇਤ੍| |੩੫|

Adhikarana vAtaje svarasAde kAsamardAdighRutam vAtaje svarasAde ArtagalaghRutam (35-36) · Śloka 36

| ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵਾਤਜੇ ਕੋਸ੍ਣਂ ਪਿਬੇਦੌਤ੍ਤਰਭਕ੍ਤਿਕਮ੍||੩੫|| ਕਾਸਮਰ੍ਦਕਵਾਰ੍ਤਾਕੀਮਾਰ੍ਕਵਸ੍ਵਰਸੈਰ੍ਘ੍ਰੁਤਮ੍| ਸਾਧਿਤਂ ਕਾਸਜਿਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਮਾਰ੍ਤਗਲੇਨ ਵਾ||੩੬||

Adhikarana vAtaje svarasAde badarIpatrakalkaH (37) · Śloka 37

ਬਦਰੀਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਘਤਭਸ੍ਟਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| |੩੭|

Adhikarana vAtaje svarasAde madhukAditailanasyam (37-38) · Śloka 38

ਤੈਲਂ ਵਾ- | ਮਧੁਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪਿਪ੍ਪਲੀਕਮਿਨੁਤ੍ਫਲੈਃ||੩੭|| ਹਂਸਪਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮੂਲੇਨ ਪਕ੍ਵਂ ਨਸ੍ਤੋ ਨਿਸੇਚਯੇਤ੍| |੩੮|

Adhikarana vAtaje svarasAde guDaudanam,vAtaje svarasAde snigdhaH svedaH (38-39) · Śloka 39

| ਸੁਖ਼ੋਦਕਾਨੁਪਾਨਂ ਚ ਸਸਰ੍ਪਿਸ੍ਕਂ ਗੁਡੌਦਨਮ੍||੩੮|| ਅਸ਼੍ਰ੍ਨੀਯਾਤ੍ਪਾਯਸਂ ਚੈਵਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ੍ਵੇਦਂ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍| |੩੯|

Adhikarana pittaje svarasAde kShIrivRukShA~gkurasiddhaM ghRutam pittaje sayaShTImadhukaM pAyasamannam (39-40) · Śloka 40

| ਪਿਤ੍ਤੋਦ੍ਭਵੇ ਪਿਬੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ਼ਤਸ਼ੀਤਪਯੋਨੁਪਃ||੩੯|| ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਙ੍ਕੁਰਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧਂ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਅਸ਼੍ਨੀਯਾਚ੍ਚ ਸਸਰ੍ਪਿਸ੍ਕਂ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਪਾਯਸਮ੍||੪੦||

Adhikarana pittaje balAdidhRutaM nasyam (41) · Śloka 41

ਬਲਾਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾ ਮਧੁਕੇਨ ਚ| ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਲਵਣਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਨਸ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍||੪੧||

Adhikarana pittaje prapauNDarIkAdighRutaM nasyam (42) · Śloka 42

ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਂ ਮਧੁਕਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਬਹਤੀ ਬਲਾ| ਸਾਧਿਤਂ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਯਂ ਨਾਵਨਂ ਪਰਮ੍||੪੨||

Adhikarana pittaje madhuradravyA cUrNa lehaH (43) · Śloka 43

ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਰਕਾਣਾਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਘਤਾਪ੍ਲੁਤਮ੍| |੪੩|

Adhikarana kaPaje kaTudravyANAm mUtreNa pAnam kaPaje rUkShamannam kaPaje kaTPalAdilehaH kaPaje vyoShAdilehaH (43-44) · Śloka 44

| ਪਿਬੇਤ੍ਕਟੂਨਿ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕਫਜੇ ਰੂਕ੍ਸਭੋਜਨਃ||੪੩|| ਕਟੂਫਲਾਮਲਕਵ੍ਯੋਸਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਤੈਲਮਧੁਪ੍ਲੁਤਮ੍| ਵ੍ਯੋਸਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਚਵਿਕਾਭਾਰ੍ਗੀਪਥ੍ਯਾਮਧੂਨਿ ਵਾ||੪੪||

Adhikarana kaPaje yavAnAM yavAgUH kaPaje BojanAnte pippalIshuNThyau kaPaje kiMvA tIkShNaM vamanam (2) · Śloka 2

ਯਵੈਰ੍ਯਵਾਗੂਂ ਯਮਕੇ ਕਣਾਧਾਤ੍ਰੀਕਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਯਾਤ੍ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਵਾ ਵਮਨਂ ਭਜੇਤ੍||੨||

Adhikarana uccaBAShaNakRutasvarasAde madhuradravyasiddaM payaH (46-47) · Śloka 47

ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮਿਸ਼੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਮਧੁਰੈਃ ਸਹ| ਪਿਬੇਤ੍ਪਯਾਂਸਿ ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚੈਰ੍ਵਦਤੋਭਿਹਤਃ ਸ੍ਵਰਃ||੪੬|| ਇਤਿ ਸ੍ਵਰਸਾਦਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍|੪੭|

Adhikarana arocake sAmAnyacikitsA (47-49) · Śloka 49

ਅਥਾਰੋਚਕਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍| ਵਿਚਿਤ੍ਰਮਨ੍ਨਮਰੁਚੌ ਹਿਤੈਰੁਪਹਿਤਂ ਹਿਤਮ੍| ਬਹਿਰਨ੍ਤਰ੍ਮਜਾ ਚਿਤ੍ਤਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਹਦ੍ਯਮੌਸਧਮ੍||੪੭|| ਦ੍ਵੌ ਕਾਲੌ ਦਨ੍ਤਪਵਨਂ ਭਕ੍ਸਯੇਨ੍ਮੁਖ਼ਧਾਵਨੈਃ| ਕਸਾਯੈਃ ਕ੍ਸਾਲਯੇਦਾਸ੍ਯਂ ਧੂਮਂ ਪ੍ਰਾਯੋਗਿਕਂ ਪਿਬੇਤ੍||੪੮|| ਤਾਲੀਸਚੂਰ੍ਣਵਟਕਾਃ ਸਕਰ੍ਪੂਰਸਿਤੋਪਲਾਃ| ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਕਿਰਣਾਖ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾ ਰੁਚਿਕਰਾਃ ਪਰਮ੍||੪੯||

Adhikarana vAtaje arocake auShadham vAtaje arocake vamanam (50-51) · Śloka 51

ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨਾਰੁਚੌ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇਸਮਾਹ ਵਾਤਾਦਰੋਚਕੇ ਤਤ੍ਰ ਪਿਬੇਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ| ਹਰੇਣੁਕਸ੍ਣਾਕਮਿਜਿਦ੍ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਸੈਨ੍ਧਵਨਾਗਰਾਤ੍||੫੦|| ਏਲਾਭਾਰ੍ਗੀਯਵਕ੍ਸਾਰਹਿਙ੍ਗੁਯੁਕ੍ਤਾਦ੍ਧਤੇਨ ਵਾ| ਛਰ੍ਦਯੇਦ੍ਵਾ ਵਚਾਮ੍ਭੋਭਿਃ|੫੧|

Adhikarana pittaje arocake vamanam pittaje arocake sharkarAdi lehaH (51-52) · Śloka 52

| ਪਿਤ੍ਤਾਚ੍ਚ ਗੁਡਵਾਰਿਭਿਃ||੫੧|| ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸਰ੍ਪਿਰ੍ਲਵਣੋਤ੍ਤਮਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| |੫੨|

Adhikarana kaPaje arocake vamanam kaPaje arocake pAnam kaPaje arocake cUrNam (52-53) · Śloka 53

| ਕਫਾਦ੍ਵਮੇਨ੍ਨਿਮ੍ਬਜਲੈਰ੍ਦੀਪ੍ਯਕਾਰਗ੍ਵਧੋਦਕਮ੍||੫੨|| ਪਾਨਂ ਸਮਧ੍ਵਰਿਸ੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਃ ਸਮਧੁਮਾਧਵਾਃ| ਪਿਬੇਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਹਰੇਣ੍ਵਾਦ੍ਯੁਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ||੫੩||

Adhikarana samasharkaraM cUrNam (54-55) · Śloka 55

ਏਲਾਤ੍ਵਙ੍ਨਾਗਕੁਸੁਮਤੀਕ੍ਸ੍ਣਕਸ੍ਣਾਮਹੌਸਧਮ੍| ਭਾਗਵਦ੍ਧਂ ਕ੍ਰਮਾਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸਮਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੫੪|| ਪ੍ਰਸੇਕਾਰੁਚਿਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਗਲਾਮਯਾਨ੍| |੫੫|

Adhikarana yavAnyAdi cUrNam (55-58) · Śloka 58

| ਯਵਾਨੀਤਿਤ੍ਤਿਡੀਕਾਮ੍ਲਵੇਤਸੌਸਧਦਾਡਿਮਮ੍||੫੫|| ਕਤ੍ਵਾ ਕੋਲਂ ਚ ਕਰ੍ਸਾਸ਼ਂ ਸਿਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਚਤੁਸ੍ਪਲਮ੍| ਧਾਨ੍ਯਸੌਵਰ੍ਚਲਾਜਾਜੀਵਰਾਙ੍ਗਂ ਚਾਰ੍ਧਕਾਰ੍ਸਿਕਮ੍||੫੬|| ਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਚੈਕਂ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਤੇ ਮਰਿਚਸ੍ਯ ਚ| ਚੂਰ੍ਣਮੇਤਤ੍ਪਰਂ ਰੁਚ੍ਯਂ ਹਦ੍ਯਂ ਗ੍ਰਾਹਿ, ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਚ||੫੭|| ਵਿਬਨ੍ਧਕਾਸਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪ੍ਲੀਹਾਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਗਦਾਨ੍| |੫੮|

Adhikarana tAlIsAdi cUrNam (58-61) · Śloka 61

| ਤਾਲੀਸਪਤ੍ਰਂ ਮਰਿਚਂ ਨਾਗਰਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਸ਼ੁਭਾ||੫੮|| ਯਥੋਤ੍ਤਰਂ ਭਾਗਵਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤ੍ਵਗੇਲੇ ਚਾਰ੍ਧਭਾਗਿਕੇ| ਤਦ੍ਰੁਚ੍ਯਂ ਦੀਪਨਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਕਣਾਸ੍ਟਗੁਣਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੫੯|| ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਰੁਚਿਚ੍ਛਰ੍ਦਿਪ੍ਲੀਹਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੂਲਨੁਤ੍| ਪਾਣ੍ਡੁਜ੍ਵਰਾਤਿਸਾਰਘ੍ਨਂ ਮੂਢਵਾਤਾਨੁਲੋਮਨਮ੍||੬੦|| ਇਤ੍ਯਰੋਚਕਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍|੬੧|

Adhikarana upadravANAM cikitsA praseke cikitsA (61-62) · Śloka 62

ਅਰ੍ਕਾਮਤਾਕ੍ਸਾਰਜਲੇ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮੁਸਿਤੈਰ੍ਯਵੈਃ| ਪ੍ਰਸੇਕੇ ਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ਸਕ੍ਤੂਨ੍ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਾਦ੍ਵਲੀ ਵਮੇਤ੍||੬੧|| ਕਟੁਤਿਕ੍ਤੈਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ੂਲ੍ਯਂ ਭਕ੍ਸ੍ਯੇਜ੍ਜਾਙ੍ਗਲਂ ਪਲਮ੍| ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਂਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ ਸੁਲਘੂਂਸ਼੍ਚਣਕਾਦਿਰਸਾਨੁਪਃ||੬੨||

Adhikarana praseke cikitsAntaram (63) · Śloka 63

ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣੋਤਿਪ੍ਰਸੇਕੇਨ ਵਾਯੁਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਣਮਸ੍ਯਤਿ| ਕਫਪ੍ਰਸੇਕਂ ਤਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੈਰੇਵ ਨਿਰ੍ਜਯੇਤ੍||੬੩||

Adhikarana CardipInasayoH praseka cikitsA (64) · Śloka 64

ਪੀਨਸੇਪਿ ਕ੍ਰਮਮਿਮਂ ਵਮਥੌ ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| |੬੪|

Adhikarana pInase visheShaH (64-65) · Śloka 65

ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਪੀਨਸੇਭ੍ਯਙ੍ਗਾਨ੍ ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ ਸ੍ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍||੬੪|| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨੁਤ੍ਕਾਰਿਕਾਪਿਣ੍ਡੈਃ ਸ਼ਿਰਃਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਲਾਦਿਸੁ| ਲਵਣਾਮ੍ਲਕਟੂਸ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚ ਰਸਾਨ੍ ਸ੍ਨੇਹੋਪਸਂਹਿਤਾਨ੍||੬੫||

Adhikarana shiroMsapArshvashUleShu cikitsA vAtajeShu pArshvashUleShu visheShaH (66-67) · Śloka 67

ਸ਼ਿਰੋਂਸਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੂਲੇਸੁ ਯਥਾਦੋਸਵਿਧਿਂ ਚਰੇਤ੍| ਔਦਕਾਨੂਪਪਿਸ਼ਿਤੈਰੁਪਨਾਹਾਃ ਸੁਸਂਸ੍ਕਤਾਃ||੬੬|| ਤਤ੍ਰੇਸ੍ਟਾਃ ਸਚਤੁਃਸ੍ਨੇਹਾਃ| |੬੭|

Adhikarana saMsargeShu pArshvashUleShu visheShaH (67-68) · Śloka 68

ਦੋਸਸਂਸਰ੍ਗ ਇਸ੍ਯਤੇ| ਪ੍ਰਲੇਪੋ ਨਤਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਕੁਸ੍ਠਚਨ੍ਦਨੈਃ||੬੭|| ਬਲਾਰਾਸ੍ਨਾਤਿਲੈਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਕਸ੍ਣਗਨ੍ਧਾਬਲਾਵੀਰਾਵਿਦਾਰਿਭਿਃ||੬੮||

Adhikarana nasyAdIni (69) · Śloka 69

ਨਾਵਨਂ ਧੂਮਪਾਨਾਨਿ ਸ੍ਨੇਹਾਸ਼੍ਚੌਤ੍ਤਰਭਕ੍ਤਿਕਾਃ| ਤੈਲਾਨ੍ਯਭ੍ਯਙ੍ਗਯੋਗੀਨਿ ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਤਥਾ ਪਰਮ੍||੬੯||

Adhikarana raktaduShTau visheShaH (70-72) · Śloka 72

ਸ਼ਙ੍ਗਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਯਥਾਦੋਸਂ ਦੁਸ੍ਟਮੇਸਾਂ ਹਰੇਦਸਕ੍| ਪ੍ਰਦੇਹਃ ਸਘਤੈਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਃ ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ੀਰਚਨ੍ਦਨੈਃ||੭੦|| ਦੂਰ੍ਵਾਮਧੁਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਕੇਸਰੈਰ੍ਵਾ ਘਤਾਪ੍ਲੁਤੈਃ| ਵਟਾਦਿਸਿਦ੍ਧਤੈਲੇਨ ਸ਼ਤਧੌਤੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ||੭੧|| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਃ ਪਯਸਾ ਸੇਕਃ ਸ਼ਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਧੁਕਾਮ੍ਬੁਨਾ| |੭੨|

Adhikarana atIsAre cikitsA (72-73) · Śloka 73

| ਪ੍ਰਾਯੇਣੋਪਹਤਾਗ੍ਨਿਤ੍ਵਾਤ੍ਸਪਿਚ੍ਛਮਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ||੭੨|| ਤਸ੍ਯਾਤਿਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਵਿਹਿਤਂ ਹਿਤਮੌਸਧਮ੍| |੭੩|

Adhikarana shuShyato yakShmiNaH purISharakShaNam tatra hetuH (73-74) · Śloka 74

| ਪੁਰੀਸਂ ਯਤ੍ਨਤੋ ਰਕ੍ਸੇਚ੍ਛੁਸ੍ਯਤੋ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਿਣਃ||੭੩|| ਸਰ੍ਵਧਾਤੁਕ੍ਸਯਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਬਲਂ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਵਿਡ੍ਬਲਮ੍| |੭੪|

Adhikarana mAMsamadyaprayogaH (74-76) · Śloka 76

| ਮਾਂਸਮੇਵਾਸ਼੍ਨਤੋ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਂ ਪਿਬਤੋਨੁ ਚ||੭੪|| ਅਵਿਧਾਰਿਤਵੇਗਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ੍ਮਾ ਨ ਲਭਤੇਨ੍ਤਰਮ੍| ਸੁਰਾਂ ਸਮਣ੍ਡਾਂ ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਮਰਿਸ੍ਟਾਨ੍ਸੀਧੁਮਾਧਵਾਨ੍||੭੫|| ਯਥਾਰ੍ਹਮਨੁਪਾਨਾਰ੍ਥਂ ਪਿਬੇਨ੍ਮਾਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਸਯਨ੍| ਸ੍ਰੋਤੋਵਿਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸਾਰ੍ਥ ਬਲੌਜਃਪੁਸ੍ਟਯੇ ਚ ਤਤ੍||੭੬||

Adhikarana avagAhAdIni (77-78) · Śloka 78

ਸ੍ਨੇਹਕ੍ਸੀਰਾਮ੍ਬੁਕੋਸ੍ਠੇਸੁ ਸ੍ਵਭ੍ਯਕ੍ਤਮਵਗਾਹਯੇਤ੍| ਉਤ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਿਸ਼੍ਰਕੈਃ ਸ੍ਨੇਹੈਰ੍ਭੂਯੋਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸੁਖ਼ੈਃ ਕਰੈਃ||੭੭|| ਮਦ੍ਗੀਯਾਤ੍ਸੁਖ਼ਮਾਸੀਨਂ ਸੁਖ਼ਂ ਚੋਦ੍ਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ਪਰਮ੍| |੭੮|

Adhikarana udvartanayogaH (78-81) · Śloka 81

| ਜੀਵਨ੍ਤੀਂ ਸ਼ਤਵੀਰ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਕਸਾਂ ਸਪੁਨਰ੍ਨਵਾਮ੍||੭੮|| ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਮਪਾਮਾਰ੍ਗਂ ਤਰ੍ਕਾਰੀਂ ਮਧੁਕਂ ਬਲਾਮ੍| ਵਿਦਾਰੀਂ ਸਰ੍ਸਪਾਨ੍ ਕੁਸ੍ਠਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਨਤਸੀਫਲਮ੍||੭੯|| ਮਾਸਾਂਸ੍ਤਿਲਾਂਸ਼੍ਚ ਕਿਣ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਮੇਕਤ੍ਰ ਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਯਵਚੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਿਤਂ ਦਧ੍ਨਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍||੮੦|| ਏਤਦੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪੁਸ੍ਟਿਵਰ੍ਣਬਲਪ੍ਰਦਮ੍| |੮੧|

Adhikarana snAnIyaM jalaM kalkaSca (81-82) · Śloka 82

| ਗੌਰਸਰ੍ਸਪਕਲ੍ਕੇਨ ਸ੍ਨਾਨੀਯੌਸਧਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਃ||੮੧|| ਸ੍ਨਾਯਾਦਤੁਸੁਖ਼ੈਸ੍ਤੋਯੈਰ੍ਜੀਵਨੀਯੋਪਸਾਧਿਤੈਃ| |੮੨|

Adhikarana anulepanAdIni (82) · Śloka 82

| ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਦਿਕਾਂ ਭੂਸਾਮਲਕ੍ਸ੍ਮੀਨਾਸ਼ਨੀਂ ਭਜੇਤ੍||੮੨||

Adhikarana suhRuddarshanAdIni (5) · Śloka 5

ਸੁਹਦਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰੋਤ੍ਸਵਸਂਸ਼੍ਰੁਤਿਃ| ਬਸ੍ਤਯਃ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪੀਸਿ ਮਦ੍ਯਮਾਂਸਸੁਸ਼ੀਲਤਾ||੮੩|| ਦੈਵਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਂ ਤਤ੍ਤਦਥਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਚ ਪੂਜਿਤਮ੍| ੮੩ ੧/੨| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਾਦਿਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੫||