5. rājayakṣmādicikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana rAjayakShmAdicikitsAtAdhyAyaH yakShimaNaH shodhanam (2-1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಾದಿಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| ) ಬಲಿನೋ ಬಹುದೋಷಸ್ಯ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಶೋಧನಮ್| ಊರ್ಧ್ವಾಧೋ ಯಕ್ಷ್ಮಿಣಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಸ್ನೇಹಂ ಯನ್ನ ಕರ್ಶನಮ್||೧||

Adhikarana yakShimaNaH vamanam (2-3) · Śloka 3

ತತ್ರ ವಮನಮಾಹ ಪಯಸಾ ಫಲಯುಕ್ತೇನ ಮಧುರೇಣ ರಸೇನ ವಾ| ಸರ್ಪಿಷ್ಮತ್ಯಾ ಯವಾಗ್ವಾ ವಾ ವಮನದ್ರವ್ಯಸಿದ್ಧಯಾ||೨|| ವಮೇತ್| |೩|

Adhikarana yakShimaNaH virecanam (3-4) · Śloka 4

ವಿರೇಚನಂ ದದ್ಯಾತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ಯಾಮಾನೃಪದ್ರುಮಾನ್| ಶರ್ಕರಾಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭಿಃ ಪಯಸಾ ತರ್ಪಣೇನ ವಾ||೩|| ದ್ರಾಕ್ಷಾವಿದಾರೀಕಾಶ್ಮರ್ಯಮಾಂಸಾನಾಂ ವಾ ರಸೈರ್ಯುತಾನ್| |೪|

Adhikarana shuddhasya vidhiH (4-5) · Śloka 5

| ಶುದ್ಧಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಯುಞ್ಜೀತ ವಿಧಿಂ ಬೃಂಹಣದೀಪನಮ್||೪|| ಹೃದ್ಯಾನಿ ಚಾನ್ನಪಾನಾನಿ ವಾತಘ್ನಾನಿ ಲಘೂನಿ ಚ| |೫|

Adhikarana yakShmaghnannapAnam (5-6) · Śloka 6

ತಥಾ ಚಾಹ | ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಗೋಧೂಮಯವಮುದ್ಗಂ ಸಮೋಷಿತಮ್||೫|| |ಲಘುಮ(ಚಾ)ಚ್ಯುತವೀರ್ಯಂ ಚ ಸುಜರಂ ಬಲಕೃಚ್ಚ ಯತ್| ] ಆಜಂ ಕ್ಷೀರಂ ಘೃತಂ ಮಾಂಸಂ ಕ್ರವ್ಯಾನ್ಮಾಂಸಂ ಚ ಶೋಷಜಿತ್| |೬|

Adhikarana kAkAdimAMsaBakShaNopAyaH (6-7) · Śloka 7

ಕಾಕೋಲೂಕವೃಕದ್ವೀಪಿಗವಾಶ್ವನಕುಲೋರಗಮ್||೬|| ಗೃಧ್ರಾಭಾಸಖರೋಷ್ಟ್ರಂ ಚ ಹಿತಂ ಛದ್ಮೋಪಸಂಹಿತಮ್| ಜ್ಞಾತಂ ಜುಗುಪ್ಸಿತಂ ತದ್ಧಿ ಛರ್ದಿಷೇ ನ ಬಲೌಜಸೇ||೭||

Adhikarana mAMsapAkaprakAraHyUShAH (8-10) · Śloka 10

ಮೃಗಾದ್ಯಾಃ ಪಿತ್ತಕಫಯೋಃ ಪವನೇ ಪ್ರಸಹಾದಯಃ| ವೇಸವಾರೀಕೃತಾಃ ಪಥ್ಯಾ ರಸಾದಿಷು ಚ ಕಲ್ಪಿತಾಃ||೮|| ಭೃಷ್ಟಾಃ ಸರ್ಪಷತೈಲೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ವಾ ಯಥಾಯಥಮ್| ರಸಿಕಾ ಮೃದವಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಪಟುದ್ರವ್ಯಾಭಿಸಂಸ್ಕೃತಾಃ||೯|| ಹಿತಾ ಮೌಲಕಕೌಲತ್ಥಾಸ್ತದ್ವದ್ಯೂಷಾಶ್ಚ ಸಾಧಿತಾಃ| |೧೦|

Adhikarana AjamAMsarasaH (10-11) · Śloka 11

| ಸಪಿಪ್ಪಲೀಕಂ ಸಯವಂ ಸಕುಲತ್ಥಂ ಸನಾಗರಮ್||೧೦|| ಸದಾಡಿಮಂ ಸಾಮಲಕಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಮಾಜಂ ರಸಂ ಪಿಬೇತ್| ತೇನ ಷಡ್ವಿನಿವರ್ತನ್ತೇ ವಿಕಾರಾಃ ಪೀನಸಾದಯಃ||೧೧||

Adhikarana madyam pAnIyacatuShkam pAnIyamidamannapAke~api yojyam (12-14) · Śloka 14

ಪಿಬೇಚ್ಚ ಸುತರಾಂ ಮದ್ಯಂ ಜೀರ್ಣಂ ಸ್ರೋತೋವಿಶೋಧನಮ್| ಪಿತ್ತಾದಿಷು ವಿಶೇಷೇಣ ಮಧ್ವರಿಷ್ಟಾಚ್ಛವಾರುಣೀಃ||೧೨|| ಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ತಾಮಲಕ್ಯಾಽಥವಾ ಜಲಮ್| ಪರ್ಣಿನೀಭಿಶ್ಚತಸೃಭಿರ್ಧಾನ್ಯನಾಗರಕೇಣ ವಾ||೧೩|| ಕಲ್ಪಯೇಚ್ಚಾನುಕೂಲೋಽಸ್ಯ ತೇನಾನ್ನಂ ಶುಚಿ ಯತ್ನವಾನ್| |೧೪|

Adhikarana balAgarBaM ghRutaM pa~jcaprakAram (14-15) · Śloka 15

| ದಶಮೂಲೇನ ಪಯಸಾ ಸಿದ್ಧಂ ಮಾಂಸರಸೇನ ವಾ||೧೪|| ಬಲಾಗರ್ಭಂ ಘೃತಂ ಯೋಜ್ಯಂ ಕ್ರವ್ಯಾನ್ಮಾಂಸರಸೇನ ವಾ| ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪಯಸಾ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿರ್ದಶಗುಣೇನ ವಾ||೧೫||

Adhikarana jIvantyAdighRutam (16-17) · Śloka 17

ಜೀವನ್ತೀಂ ಮಧುಕಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ಫಲಾನಿ ಕುಟಜಸ್ಯ ಚ| ಪುಷ್ಕರಾಹ್ವಂ ಶಠೀಂ ಕೃಷ್ಣಾಂ ವ್ಯಾಘ್ರೀಂ ಗೋಕ್ಷುರಕಂ ಬಲಾಮ್||೧೬|| ನೀಲೋತ್ಪಲಂ ತಾಮಲಕೀಂ ತ್ರಾಯಮಾಣಾಂ ದುರಾಲಭಾಮ್| ಕಲ್ಕೀಕೃತ್ಯ ಘೃತಂ ಪಕ್ವಂ ರೋಗರಾಜಹರಂ ಪರಮ್||೧೭||

Adhikarana kharjUrAdighRutam (18) · Śloka 18

ಘೃತಂ ಖರ್ಜೂರಮೃದ್ವೀಕಾಮಧುಕೈಃ ಸಪರೂಷಕೈಃ| ಸಪಿಪ್ಪಲೀಕಂ ವೈಸ್ವರ್ಯಕಾಸಶ್ವಾಸಜ್ವರಾಪಹಮ್||೧೮||

Adhikarana dashamUlAdighRutam (19-20) · Śloka 20

ದಶಮೂಲಶೃತಾತ್ಕ್ಷೀರಾತ್ಸರ್ಪಿರ್ಯದುದಿಯಾನ್ನವಮ್| ಸಪಿಪ್ಪಲೀಕಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ತತ್ಪರಂ ಸ್ವರಬೋಧನಮ್||೧೯|| ಶಿರಃಪಾರ್ಶ್ವಾಂಸಶೂಲಘ್ನಂ ಕಾಸಶ್ವಾಸಜ್ವರಾಪಹಮ್| ಪಞ್ಚಭಿಃ ಪಞ್ಚಮೂಲೈರ್ವಾ ಶೃತಾದ್ಯದುದಿಯಾದ್ಧೃತಮ್||೨೦||

Adhikarana pa~jcapa~jcamUlAdighRutam (21) · Śloka 21

ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಾನಾಂ ರಸೇ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣೇ| ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿರ್ಜಯತ್ಯೇತದ್ಯಕ್ಷ್ಮಣಃ ಸಪ್ತಕಂ ಬಲಮ್||೨೧||

Adhikarana ShaTpalaM ghRutam (22-23) · Śloka 23

ಪಞ್ಚಕೋಲಯವಕ್ಷಾರಷಟ್ಪಲೇನ ಪಚೇದ್ಧೃತಮ್| ಪ್ರಸ್ಥೋನ್ಮಿತಂ ತುಲ್ಯಪಯಃ ಸ್ರೋತಸಾಂ ತದ್ವಿಶೋಧನಮ್||೨೨|| ಗುಲ್ಮಜ್ವರೋದರಪ್ಲೀಹಗ್ರಹಣೀಪಾಣ್ಡುಪೀನಸಾನ್| ಶ್ವಾಸಕಾಸಾಗ್ನಿಸದನಶ್ವಯಥೂರ್ಧ್ವಾನಿಲಞ್ಜಯೇತ್||೨೩||

Adhikarana rAsnAdighRutam (24) · Śloka 24

ರಾಸ್ನಾಬಲಾಗೋಕ್ಷುರಕಸ್ಥಿರಾವರ್ಷಾಭುವಾರಿಣಿ| ಜೀವನ್ತೀಪಿಪ್ಪಲೀಗರ್ಭಂ ಸಕ್ಷೀರಂ ಶೋಷಜಿದ್ಧೃತಮ್||೨೪||

Adhikarana ashvagandhaghRutam (25) · Śloka 25

ಅಶ್ವಗನ್ಧಾಶೃತಾತ್ಕ್ಷೀರಾದ್ಧೃತಂ ಚ ಸಸಿತಾಪಯಃ| |೨೫|

Adhikarana mAMsaghRutam (25-27) · Śloka 27

| ಸಾಧಾರಣಾಮಿಷತುಲಾಂ ತೋಯದ್ರೋಣದ್ವಯೇ ಪಚೇತ್||೨೫|| ತೇನಾಷ್ಟಭಾಗಶೇಷೇಣ ಜೀವನೀಯೈಃ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ| ಸಾಧಯೇತ್ಸರ್ಪಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ವಾತಪಿತ್ತಾಮಯಾಪಹಮ್||೨೬|| ಮಾಂಸಸರ್ಪಿರಿದಂ ಪೀತಂ ಯುಕ್ತಂ ಮಾಂಸರಸೇನ ವಾ| ಕಾಸಶ್ವಾಸಸ್ವರಭ್ರಂಶಶೋಷಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಜಿತ್||೨೭||

Adhikarana elAdileharasAyanam (28-32) · Śloka 32

ಏಲಾಜಮೋದಾತ್ರಿಫಲಾಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀವ್ಯೋಷಚಿತ್ರಕಾನ್| ಸಾರಾನರಿಷ್ಟಗಾಯತ್ರೀಶಾಲಬೀಜಕಸಮ್ಭವಾನ್||೨೮|| ಭಲ್ಲಾತಕಂ ವಿಡಙ್ಗಂ ಚ ಪೃಥಗಷ್ಟಪಲೋನ್ಮಿತಮ್| ಸಲಿಲೇ ಷೋಡಶಗುಣೇ ಷೋಡಶಾಂಶಸ್ಥಿತಂ ಪಚೇತ್||೨೯|| ಪುನಸ್ತೇನ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಿದ್ಧೇ ಚಾಸ್ಮಿನ್ಪಲಾನಿ ಷಟ್| ತವಕ್ಷೀರ್ಯಾಃ ಕ್ಷಿಪೋತ್ರ್ನಿಂಶತ್ಸಿತಾಯಾ ದ್ವಿಗುಣಂ ಮಧು||೩೦|| ಘೃತಾತ್ರ್ನಿಜಾತಾತ್ರ್ನಿಪಲಂ ತತೋ ಲೀಢಂ ಖಜಾಹತಮ್| ಪಯೋನುಪಾನಂ ತತ್ಪ್ರಾಹ್ಣೇ ರಸಾಯನಮಯನ್ತ್ರಣಮ್||೩೧|| ಮೇಧ್ಯಂ ಚಕ್ಷುಷ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ದೀಪನಂ ಹನ್ತಿ ಚಾಚಿರಾತ್| ಮೇಹಗುಲ್ಮಕ್ಷಯವ್ಯಾಧಿಪಾಣ್ಡುರೋಗಭಗನ್ದರಾನ್||೩೨||

Adhikarana kShatakAsoktasarpirguDAtideshaH (33) · Śloka 33

ಯೇ ಚ ಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಕ್ಷತೇ ಯೋಜ್ಯಾಃ ಕ್ಷಯೇಽಪಿ ತೇ| |೩೩|

Adhikarana tvagAdi (sitopala) cUrNam (33-34) · Śloka 34

| ತ್ವಗೇಲಾಪಿಪ್ಪಲೀಕ್ಷೀರೀಶರ್ಕರಾ ದ್ವಿಗುಣಾಃ ಕ್ರಮಾತ್||೩೩|| ಚೂರ್ಣಿತಾ ಭಕ್ಷಿತಾಃ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾ ವಾಽವಲೇಹಿತಾಃ| ಸ್ವರ್ಯಾಃ ಕಾಸಕ್ಷಯಶ್ವಾಸಪಾರ್ಶ್ವರುಕ್ಕಫನಾಶನಾಃ||೩೪||

Adhikarana asya svarasAde nasyadhUmAdi (35) · Śloka 35

ಅಥ ಸ್ವರಸಾದಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| ವಿಶೇಷಾತ್ಸ್ವರಸಾದೇಽಸ್ಯ ನಸ್ಯಧೂಮಾದಿ ಯೋಜಯೇತ್| |೩೫|

Adhikarana vAtaje svarasAde kAsamardAdighRutam vAtaje svarasAde ArtagalaghRutam (35-36) · Śloka 36

| ತತ್ರಾಪಿ ವಾತಜೇ ಕೋಷ್ಣಂ ಪಿಬೇದೌತ್ತರಭಕ್ತಿಕಮ್||೩೫|| ಕಾಸಮರ್ದಕವಾರ್ತಾಕೀಮಾರ್ಕವಸ್ವರಸೈರ್ಘ್ರುತಮ್| ಸಾಧಿತಂ ಕಾಸಜಿತ್ಸ್ವರ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಮಾರ್ತಗಲೇನ ವಾ||೩೬||

Adhikarana vAtaje svarasAde badarIpatrakalkaH (37) · Śloka 37

ಬದರೀಪತ್ರಕಲ್ಕಂ ವಾ ಘೃತಭೃಷ್ಟಂ ಸಸೈನ್ಧವಮ್| |೩೭|

Adhikarana vAtaje svarasAde madhukAditailanasyam (37-38) · Śloka 38

ತೈಲಂ ವಾ- | ಮಧುಕದ್ರಾಕ್ಷಾಪಿಪ್ಪಲೀಕೃಮಿನುತ್ಫಲೈಃ||೩೭|| ಹಂಸಪಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಮೂಲೇನ ಪಕ್ವಂ ನಸ್ತೋ ನಿಷೇಚಯೇತ್| |೩೮|

Adhikarana vAtaje svarasAde guDaudanam,vAtaje svarasAde snigdhaH svedaH (38-39) · Śloka 39

| ಸುಖೋದಕಾನುಪಾನಂ ಚ ಸಸರ್ಪಿಷ್ಕಂ ಗುಡೌದನಮ್||೩೮|| ಅಶ್ರ್ನೀಯಾತ್ಪಾಯಸಂ ಚೈವಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ವೇದಂ ನಿಯೋಜಯೇತ್| |೩೯|

Adhikarana pittaje svarasAde kShIrivRukShA~gkurasiddhaM ghRutam pittaje sayaShTImadhukaM pAyasamannam (39-40) · Śloka 40

| ಪಿತ್ತೋದ್ಭವೇ ಪಿಬೇತ್ಸರ್ಪಿಃ ಶೃತಶೀತಪಯೋನುಪಃ||೩೯|| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಙ್ಕುರಕ್ವಾಥಕಲ್ಕಸಿದ್ಧಂ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ಅಶ್ನೀಯಾಚ್ಚ ಸಸರ್ಪಿಷ್ಕಂ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಪಾಯಸಮ್||೪೦||

Adhikarana pittaje balAdidhRutaM nasyam (41) · Śloka 41

ಬಲಾವಿದಾರಿಗನ್ಧಾಭ್ಯಾಂ ವಿದಾರ್ಯಾ ಮಧುಕೇನ ಚ| ಸಿದ್ಧಂ ಸಲವಣಂ ಸರ್ಪಿರ್ನಸ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಯಮನುತ್ತಮಮ್||೪೧||

Adhikarana pittaje prapauNDarIkAdighRutaM nasyam (42) · Śloka 42

ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಂ ಮಧುಕಂ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಬೃಹತೀ ಬಲಾ| ಸಾಧಿತಂ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಶ್ಚ ತತ್ಸ್ವರ್ಯಂ ನಾವನಂ ಪರಮ್||೪೨||

Adhikarana pittaje madhuradravyA cUrNa lehaH (43) · Śloka 43

ಲಿಹ್ಯಾನ್ಮಧುರಕಾಣಾಂ ಚ ಚೂರ್ಣಂ ಮಧುಘೃತಾಪ್ಲುತಮ್| |೪೩|

Adhikarana kaPaje kaTudravyANAm mUtreNa pAnam kaPaje rUkShamannam kaPaje kaTPalAdilehaH kaPaje vyoShAdilehaH (43-44) · Śloka 44

| ಪಿಬೇತ್ಕಟೂನಿ ಮೂತ್ರೇಣ ಕಫಜೇ ರೂಕ್ಷಭೋಜನಃ||೪೩|| ಕಟೂಫಲಾಮಲಕವ್ಯೋಷಂ ಲಿಹ್ಯಾತ್ತೈಲಮಧುಪ್ಲುತಮ್| ವ್ಯೋಷಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿಚವಿಕಾಭಾರ್ಗೀಪಥ್ಯಾಮಧೂನಿ ವಾ||೪೪||

Adhikarana kaPaje yavAnAM yavAgUH kaPaje BojanAnte pippalIshuNThyau kaPaje kiMvA tIkShNaM vamanam (2) · Śloka 2

ಯವೈರ್ಯವಾಗೂಂ ಯಮಕೇ ಕಣಾಧಾತ್ರೀಕೃತಾಂ ಪಿಬೇತ್| ಭುಕ್ತ್ವಾಽದ್ಯಾತ್ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ಶುಣ್ಠೀಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ವಾ ವಮನಂ ಭಜೇತ್||೨||

Adhikarana uccaBAShaNakRutasvarasAde madhuradravyasiddaM payaH (46-47) · Śloka 47

ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಮಿಶ್ರಾಣಿ ಶೃತಾನಿ ಮಧುರೈಃ ಸಹ| ಪಿಬೇತ್ಪಯಾಂಸಿ ಯಸ್ಯೋಚ್ಚೈರ್ವದತೋಽಭಿಹತಃ ಸ್ವರಃ||೪೬|| ಇತಿ ಸ್ವರಸಾದಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್|೪೭|

Adhikarana arocake sAmAnyacikitsA (47-49) · Śloka 49

ಅಥಾರೋಚಕಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| ವಿಚಿತ್ರಮನ್ನಮರುಚೌ ಹಿತೈರುಪಹಿತಂ ಹಿತಮ್| ಬಹಿರನ್ತರ್ಮೃಜಾ ಚಿತ್ತನಿರ್ವಾಣಂ ಹೃದ್ಯಮೌಷಧಮ್||೪೭|| ದ್ವೌ ಕಾಲೌ ದನ್ತಪವನಂ ಭಕ್ಷಯೇನ್ಮುಖಧಾವನೈಃ| ಕಷಾಯೈಃ ಕ್ಷಾಲಯೇದಾಸ್ಯಂ ಧೂಮಂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕಂ ಪಿಬೇತ್||೪೮|| ತಾಲೀಸಚೂರ್ಣವಟಕಾಃ ಸಕರ್ಪೂರಸಿತೋಪಲಾಃ| ಶಶಾಙ್ಕಕಿರಣಾಖ್ಯಾಶ್ಚ ಭಕ್ಷ್ಯಾ ರುಚಿಕರಾಃ ಪರಮ್||೪೯||

Adhikarana vAtaje arocake auShadham vAtaje arocake vamanam (50-51) · Śloka 51

ಸಾಮಾನ್ಯೇನಾರುಚೌ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಾನ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವಿಶೇಷಮಾಹ ವಾತಾದರೋಚಕೇ ತತ್ರ ಪಿಬೇಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಪ್ರಸನ್ನಯಾ| ಹರೇಣುಕೃಷ್ಣಾಕೃಮಿಜಿದ್ದ್ರಾಕ್ಷಾಸೈನ್ಧವನಾಗರಾತ್||೫೦|| ಏಲಾಭಾರ್ಗೀಯವಕ್ಷಾರಹಿಙ್ಗುಯುಕ್ತಾದ್ಧೃತೇನ ವಾ| ಛರ್ದಯೇದ್ವಾ ವಚಾಮ್ಭೋಭಿಃ|೫೧|

Adhikarana pittaje arocake vamanam pittaje arocake sharkarAdi lehaH (51-52) · Śloka 52

| ಪಿತ್ತಾಚ್ಚ ಗುಡವಾರಿಭಿಃ||೫೧|| ಲಿಹ್ಯಾದ್ವಾ ಶರ್ಕರಾಸರ್ಪಿರ್ಲವಣೋತ್ತಮಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| |೫೨|

Adhikarana kaPaje arocake vamanam kaPaje arocake pAnam kaPaje arocake cUrNam (52-53) · Śloka 53

| ಕಫಾದ್ವಮೇನ್ನಿಮ್ಬಜಲೈರ್ದೀಪ್ಯಕಾರಗ್ವಧೋದಕಮ್||೫೨|| ಪಾನಂ ಸಮಧ್ವರಿಷ್ಟಾಶ್ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಃ ಸಮಧುಮಾಧವಾಃ| ಪಿಬೇಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಚ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಹರೇಣ್ವಾದ್ಯುಷ್ಣವಾರಿಣಾ||೫೩||

Adhikarana samasharkaraM cUrNam (54-55) · Śloka 55

ಏಲಾತ್ವಙ್ನಾಗಕುಸುಮತೀಕ್ಷ್ಣಕೃಷ್ಣಾಮಹೌಷಧಮ್| ಭಾಗವೃದ್ಧಂ ಕ್ರಮಾಚ್ಚೂರ್ಣಂ ನಿಹನ್ತಿ ಸಮಶರ್ಕರಮ್||೫೪|| ಪ್ರಸೇಕಾರುಚಿಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಕಾಸಶ್ವಾಸಗಲಾಮಯಾನ್| |೫೫|

Adhikarana yavAnyAdi cUrNam (55-58) · Śloka 58

| ಯವಾನೀತಿತ್ತಿಡೀಕಾಮ್ಲವೇತಸೌಷಧದಾಡಿಮಮ್||೫೫|| ಕೃತ್ವಾ ಕೋಲಂ ಚ ಕರ್ಷಾಶಂ ಸಿತಾಯಾಶ್ಚ ಚತುಷ್ಪಲಮ್| ಧಾನ್ಯಸೌವರ್ಚಲಾಜಾಜೀವರಾಙ್ಗಂ ಚಾರ್ಧಕಾರ್ಷಿಕಮ್||೫೬|| ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಂ ಶತಂ ಚೈಕಂ ದ್ವೇ ಶತೇ ಮರಿಚಸ್ಯ ಚ| ಚೂರ್ಣಮೇತತ್ಪರಂ ರುಚ್ಯಂ ಹೃದ್ಯಂ ಗ್ರಾಹಿ, ಹಿನಸ್ತಿ ಚ||೫೭|| ವಿಬನ್ಧಕಾಸಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಪ್ಲೀಹಾರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀಗದಾನ್| |೫೮|

Adhikarana tAlIsAdi cUrNam (58-61) · Śloka 61

| ತಾಲೀಸಪತ್ರಂ ಮರಿಚಂ ನಾಗರಂ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಶುಭಾ||೫೮|| ಯಥೋತ್ತರಂ ಭಾಗವೃದ್ಧ್ಯಾ ತ್ವಗೇಲೇ ಚಾರ್ಧಭಾಗಿಕೇ| ತದ್ರುಚ್ಯಂ ದೀಪನಂ ಚೂರ್ಣಂ ಕಣಾಷ್ಟಗುಣಶರ್ಕರಮ್||೫೯|| ಕಾಸಶ್ವಾಸಾರುಚಿಚ್ಛರ್ದಿಪ್ಲೀಹಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲನುತ್| ಪಾಣ್ಡುಜ್ವರಾತಿಸಾರಘ್ನಂ ಮೂಢವಾತಾನುಲೋಮನಮ್||೬೦|| ಇತ್ಯರೋಚಕಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್|೬೧|

Adhikarana upadravANAM cikitsA praseke cikitsA (61-62) · Śloka 62

ಅರ್ಕಾಮೃತಾಕ್ಷಾರಜಲೇ ಶರ್ವರೀಮುಷಿತೈರ್ಯವೈಃ| ಪ್ರಸೇಕೇ ಕಲ್ಪಿತಾನ್ಸಕ್ತೂನ್ ಭಕ್ಷ್ಯಾಂಶ್ಚಾದ್ಯಾದ್ವಲೀ ವಮೇತ್||೬೧|| ಕಟುತಿಕ್ತೈಸ್ತಥಾ ಶೂಲ್ಯಂ ಭಕ್ಷ್ಯೇಜ್ಜಾಙ್ಗಲಂ ಪಲಮ್| ಶುಷ್ಕಾಂಶ್ಚ ಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ ಸುಲಘೂಂಶ್ಚಣಕಾದಿರಸಾನುಪಃ||೬೨||

Adhikarana praseke cikitsAntaram (63) · Śloka 63

ಶ್ಲೇಷ್ಮಣೋಽತಿಪ್ರಸೇಕೇನ ವಾಯುಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣಮಸ್ಯತಿ| ಕಫಪ್ರಸೇಕಂ ತಂ ವಿದ್ವಾನ್ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣೈರೇವ ನಿರ್ಜಯೇತ್||೬೩||

Adhikarana CardipInasayoH praseka cikitsA (64) · Śloka 64

ಪೀನಸೇಽಪಿ ಕ್ರಮಮಿಮಂ ವಮಥೌ ಚ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| |೬೪|

Adhikarana pInase visheShaH (64-65) · Śloka 65

ವಿಶೇಷಾತ್ಪೀನಸೇಽಭ್ಯಙ್ಗಾನ್ ಸ್ನೇಹಾನ್ ಸ್ವೇದಾಂಶ್ಚ ಶೀಲಯೇತ್||೬೪|| ಸ್ನಿಗ್ಧಾನುತ್ಕಾರಿಕಾಪಿಣ್ಡೈಃ ಶಿರಃಪಾರ್ಶ್ವಗಲಾದಿಷು| ಲವಣಾಮ್ಲಕಟೂಷ್ಣಾಂಶ್ಚ ರಸಾನ್ ಸ್ನೇಹೋಪಸಂಹಿತಾನ್||೬೫||

Adhikarana shiroMsapArshvashUleShu cikitsA vAtajeShu pArshvashUleShu visheShaH (66-67) · Śloka 67

ಶಿರೋಂಸಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲೇಷು ಯಥಾದೋಷವಿಧಿಂ ಚರೇತ್| ಔದಕಾನೂಪಪಿಶಿತೈರುಪನಾಹಾಃ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಾಃ||೬೬|| ತತ್ರೇಷ್ಟಾಃ ಸಚತುಃಸ್ನೇಹಾಃ| |೬೭|

Adhikarana saMsargeShu pArshvashUleShu visheShaH (67-68) · Śloka 68

ದೋಷಸಂಸರ್ಗ ಇಷ್ಯತೇ| ಪ್ರಲೇಪೋ ನತಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಶತಾಹ್ವಾಕುಷ್ಠಚನ್ದನೈಃ||೬೭|| ಬಲಾರಾಸ್ನಾತಿಲೈಸ್ತದ್ವತ್ಸಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಕೋತ್ಪಲೈಃ| ಪುನರ್ನವಾಕೃಷ್ಣಗನ್ಧಾಬಲಾವೀರಾವಿದಾರಿಭಿಃ||೬೮||

Adhikarana nasyAdIni (69) · Śloka 69

ನಾವನಂ ಧೂಮಪಾನಾನಿ ಸ್ನೇಹಾಶ್ಚೌತ್ತರಭಕ್ತಿಕಾಃ| ತೈಲಾನ್ಯಭ್ಯಙ್ಗಯೋಗೀನಿ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮ ತಥಾ ಪರಮ್||೬೯||

Adhikarana raktaduShTau visheShaH (70-72) · Śloka 72

ಶೃಙ್ಗಾದ್ಯೈರ್ವಾ ಯಥಾದೋಷಂ ದುಷ್ಟಮೇಷಾಂ ಹರೇದಸೃಕ್| ಪ್ರದೇಹಃ ಸಘೃತೈಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪದ್ಮಕೋಶೀರಚನ್ದನೈಃ||೭೦|| ದೂರ್ವಾಮಧುಕಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕೇಸರೈರ್ವಾ ಘೃತಾಪ್ಲುತೈಃ| ವಟಾದಿಸಿದ್ಧತೈಲೇನ ಶತಧೌತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ||೭೧|| ಅಭ್ಯಙ್ಗಃ ಪಯಸಾ ಸೇಕಃ ಶಸ್ತಶ್ಚ ಮಧುಕಾಮ್ಬುನಾ| |೭೨|

Adhikarana atIsAre cikitsA (72-73) · Śloka 73

| ಪ್ರಾಯೇಣೋಪಹತಾಗ್ನಿತ್ವಾತ್ಸಪಿಚ್ಛಮತಿಸಾರ್ಯತೇ||೭೨|| ತಸ್ಯಾತಿಸಾರಗ್ರಹಣೀವಿಹಿತಂ ಹಿತಮೌಷಧಮ್| |೭೩|

Adhikarana shuShyato yakShmiNaH purISharakShaNam tatra hetuH (73-74) · Śloka 74

| ಪುರೀಷಂ ಯತ್ನತೋ ರಕ್ಷೇಚ್ಛುಷ್ಯತೋ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಿಣಃ||೭೩|| ಸರ್ವಧಾತುಕ್ಷಯಾರ್ತಸ್ಯ ಬಲಂ ತಸ್ಯ ಹಿ ವಿಡ್ಬಲಮ್| |೭೪|

Adhikarana mAMsamadyaprayogaH (74-76) · Śloka 76

| ಮಾಂಸಮೇವಾಶ್ನತೋ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಮಾರ್ದ್ವೀಕಂ ಪಿಬತೋಽನು ಚ||೭೪|| ಅವಿಧಾರಿತವೇಗಸ್ಯ ಯಕ್ಷ್ಮಾ ನ ಲಭತೇಽನ್ತರಮ್| ಸುರಾಂ ಸಮಣ್ಡಾಂ ಮಾರ್ದ್ವೀಕಮರಿಷ್ಟಾನ್ಸೀಧುಮಾಧವಾನ್||೭೫|| ಯಥಾರ್ಹಮನುಪಾನಾರ್ಥಂ ಪಿಬೇನ್ಮಾಂಸಾನಿ ಭಕ್ಷಯನ್| ಸ್ರೋತೋವಿಬನ್ಧಮೋಕ್ಷಾರ್ಥ ಬಲೌಜಃಪುಷ್ಟಯೇ ಚ ತತ್||೭೬||

Adhikarana avagAhAdIni (77-78) · Śloka 78

ಸ್ನೇಹಕ್ಷೀರಾಮ್ಬುಕೋಷ್ಠೇಷು ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಮವಗಾಹಯೇತ್| ಉತ್ತೀರ್ಣಂ ಮಿಶ್ರಕೈಃ ಸ್ನೇಹೈರ್ಭೂಯೋಽಭ್ಯಕ್ತಂ ಸುಖೈಃ ಕರೈಃ||೭೭|| ಮೃದ್ಗೀಯಾತ್ಸುಖಮಾಸೀನಂ ಸುಖಂ ಚೋದ್ವರ್ತಯೇತ್ಪರಮ್| |೭೮|

Adhikarana udvartanayogaH (78-81) · Śloka 81

| ಜೀವನ್ತೀಂ ಶತವೀರ್ಯಾಂ ಚ ವಿಕಸಾಂ ಸಪುನರ್ನವಾಮ್||೭೮|| ಅಶ್ವಗನ್ಧಾಮಪಾಮಾರ್ಗಂ ತರ್ಕಾರೀಂ ಮಧುಕಂ ಬಲಾಮ್| ವಿದಾರೀಂ ಸರ್ಷಪಾನ್ ಕುಷ್ಠಂ ತಣ್ಡುಲಾನತಸೀಫಲಮ್||೭೯|| ಮಾಷಾಂಸ್ತಿಲಾಂಶ್ಚ ಕಿಣ್ವಂ ಚ ಸರ್ವಮೇಕತ್ರ ಚೂರ್ಣಯೇತ್| ಯವಚೂರ್ಣಂ ತ್ರಿಗುಣಿತಂ ದಧ್ನಾ ಯುಕ್ತಂ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಮ್||೮೦|| ಏತದುದ್ವರ್ತನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಣಬಲಪ್ರದಮ್| |೮೧|

Adhikarana snAnIyaM jalaM kalkaSca (81-82) · Śloka 82

| ಗೌರಸರ್ಷಪಕಲ್ಕೇನ ಸ್ನಾನೀಯೌಷಧಿಭಿಶ್ಚ ಸಃ||೮೧|| ಸ್ನಾಯಾದೃತುಸುಖೈಸ್ತೋಯೈರ್ಜೀವನೀಯೋಪಸಾಧಿತೈಃ| |೮೨|

Adhikarana anulepanAdIni (82) · Śloka 82

| ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಾದಿಕಾಂ ಭೂಷಾಮಲಕ್ಷ್ಮೀನಾಶನೀಂ ಭಜೇತ್||೮೨||

Adhikarana suhRuddarshanAdIni (5) · Śloka 5

ಸುಹೃದಾಂ ದರ್ಶನಂ ಗೀತವಾದಿತ್ರೋತ್ಸವಸಂಶ್ರುತಿಃ| ಬಸ್ತಯಃ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪೀಷಿ ಮದ್ಯಮಾಂಸಸುಶೀಲತಾ||೮೩|| ದೈವವ್ಯಪಾಶ್ರಯಂ ತತ್ತದಥರ್ವೋಕ್ತಂ ಚ ಪೂಜಿತಮ್| ೮೩ ೧/೨| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚತುರ್ಥೇ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಾದಿಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೫||