5. rājayakṣmādicikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana rAjayakShmAdicikitsAtAdhyAyaH yakShimaNaH shodhanam (2-1) · Śloka 1

അഥാതോ രാജയക്ഷ്മാദിചികിത്സിതം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ| (ഗദ്യസൂത്രേ|൨| ) ബലിനോ ബഹുദോഷസ്യ സ്നിഗ്ധസ്വിന്നസ്യ ശോധനമ്| ഊര്ധ്വാധോ യക്ഷ്മിണഃ കുര്യാത്സസ്നേഹം യന്ന കര്ശനമ്||൧||

Adhikarana yakShimaNaH vamanam (2-3) · Śloka 3

തത്ര വമനമാഹ പയസാ ഫലയുക്തേന മധുരേണ രസേന വാ| സര്പിഷ്മത്യാ യവാഗ്വാ വാ വമനദ്രവ്യസിദ്ധയാ||൨|| വമേത്| |൩|

Adhikarana yakShimaNaH virecanam (3-4) · Śloka 4

വിരേചനം ദദ്യാത്രിവൃച്ഛ്യാമാനൃപദ്രുമാന്| ശര്കരാമധുസര്പിര്ഭിഃ പയസാ തര്പണേന വാ||൩|| ദ്രാക്ഷാവിദാരീകാശ്മര്യമാംസാനാം വാ രസൈര്യുതാന്| |൪|

Adhikarana shuddhasya vidhiH (4-5) · Śloka 5

| ശുദ്ധകോഷ്ഠസ്യ യുഞ്ജീത വിധിം ബൃംഹണദീപനമ്||൪|| ഹൃദ്യാനി ചാന്നപാനാനി വാതഘ്നാനി ലഘൂനി ച| |൫|

Adhikarana yakShmaghnannapAnam (5-6) · Śloka 6

തഥാ ചാഹ | ശാലിഷഷ്ടികഗോധൂമയവമുദ്ഗം സമോഷിതമ്||൫|| |ലഘുമ(ചാ)ച്യുതവീര്യം ച സുജരം ബലകൃച്ച യത്| ] ആജം ക്ഷീരം ഘൃതം മാംസം ക്രവ്യാന്മാംസം ച ശോഷജിത്| |൬|

Adhikarana kAkAdimAMsaBakShaNopAyaH (6-7) · Śloka 7

കാകോലൂകവൃകദ്വീപിഗവാശ്വനകുലോരഗമ്||൬|| ഗൃധ്രാഭാസഖരോഷ്ട്രം ച ഹിതം ഛദ്മോപസംഹിതമ്| ജ്ഞാതം ജുഗുപ്സിതം തദ്ധി ഛര്ദിഷേ ന ബലൌജസേ||൭||

Adhikarana mAMsapAkaprakAraHyUShAH (8-10) · Śloka 10

മൃഗാദ്യാഃ പിത്തകഫയോഃ പവനേ പ്രസഹാദയഃ| വേസവാരീകൃതാഃ പഥ്യാ രസാദിഷു ച കല്പിതാഃ||൮|| ഭൃഷ്ടാഃ സര്പഷതൈലേന സര്പിഷാ വാ യഥായഥമ്| രസികാ മൃദവഃ സ്നിഗ്ധാഃ പടുദ്രവ്യാഭിസംസ്കൃതാഃ||൯|| ഹിതാ മൌലകകൌലത്ഥാസ്തദ്വദ്യൂഷാശ്ച സാധിതാഃ| |൧൦|

Adhikarana AjamAMsarasaH (10-11) · Śloka 11

| സപിപ്പലീകം സയവം സകുലത്ഥം സനാഗരമ്||൧൦|| സദാഡിമം സാമലകം സ്നിഗ്ധമാജം രസം പിബേത്| തേന ഷഡ്വിനിവര്തന്തേ വികാരാഃ പീനസാദയഃ||൧൧||

Adhikarana madyam pAnIyacatuShkam pAnIyamidamannapAke~api yojyam (12-14) · Śloka 14

പിബേച്ച സുതരാം മദ്യം ജീര്ണം സ്രോതോവിശോധനമ്| പിത്താദിഷു വിശേഷേണ മധ്വരിഷ്ടാച്ഛവാരുണീഃ||൧൨|| സിദ്ധം വാ പഞ്ചമൂലേന താമലക്യാऽഥവാ ജലമ്| പര്ണിനീഭിശ്ചതസൃഭിര്ധാന്യനാഗരകേണ വാ||൧൩|| കല്പയേച്ചാനുകൂലോऽസ്യ തേനാന്നം ശുചി യത്നവാന്| |൧൪|

Adhikarana balAgarBaM ghRutaM pa~jcaprakAram (14-15) · Śloka 15

| ദശമൂലേന പയസാ സിദ്ധം മാംസരസേന വാ||൧൪|| ബലാഗര്ഭം ഘൃതം യോജ്യം ക്രവ്യാന്മാംസരസേന വാ| സക്ഷൌദ്രം പയസാ സിദ്ധം സര്പിര്ദശഗുണേന വാ||൧൫||

Adhikarana jIvantyAdighRutam (16-17) · Śloka 17

ജീവന്തീം മധുകം ദ്രാക്ഷാം ഫലാനി കുടജസ്യ ച| പുഷ്കരാഹ്വം ശഠീം കൃഷ്ണാം വ്യാഘ്രീം ഗോക്ഷുരകം ബലാമ്||൧൬|| നീലോത്പലം താമലകീം ത്രായമാണാം ദുരാലഭാമ്| കല്കീകൃത്യ ഘൃതം പക്വം രോഗരാജഹരം പരമ്||൧൭||

Adhikarana kharjUrAdighRutam (18) · Śloka 18

ഘൃതം ഖര്ജൂരമൃദ്വീകാമധുകൈഃ സപരൂഷകൈഃ| സപിപ്പലീകം വൈസ്വര്യകാസശ്വാസജ്വരാപഹമ്||൧൮||

Adhikarana dashamUlAdighRutam (19-20) · Śloka 20

ദശമൂലശൃതാത്ക്ഷീരാത്സര്പിര്യദുദിയാന്നവമ്| സപിപ്പലീകം സക്ഷൌദ്രം തത്പരം സ്വരബോധനമ്||൧൯|| ശിരഃപാര്ശ്വാംസശൂലഘ്നം കാസശ്വാസജ്വരാപഹമ്| പഞ്ചഭിഃ പഞ്ചമൂലൈര്വാ ശൃതാദ്യദുദിയാദ്ധൃതമ്||൨൦||

Adhikarana pa~jcapa~jcamUlAdighRutam (21) · Śloka 21

പഞ്ചാനാം പഞ്ചമൂലാനാം രസേ ക്ഷീരചതുര്ഗുണേ| സിദ്ധം സര്പിര്ജയത്യേതദ്യക്ഷ്മണഃ സപ്തകം ബലമ്||൨൧||

Adhikarana ShaTpalaM ghRutam (22-23) · Śloka 23

പഞ്ചകോലയവക്ഷാരഷട്പലേന പചേദ്ധൃതമ്| പ്രസ്ഥോന്മിതം തുല്യപയഃ സ്രോതസാം തദ്വിശോധനമ്||൨൨|| ഗുല്മജ്വരോദരപ്ലീഹഗ്രഹണീപാണ്ഡുപീനസാന്| ശ്വാസകാസാഗ്നിസദനശ്വയഥൂര്ധ്വാനിലഞ്ജയേത്||൨൩||

Adhikarana rAsnAdighRutam (24) · Śloka 24

രാസ്നാബലാഗോക്ഷുരകസ്ഥിരാവര്ഷാഭുവാരിണി| ജീവന്തീപിപ്പലീഗര്ഭം സക്ഷീരം ശോഷജിദ്ധൃതമ്||൨൪||

Adhikarana ashvagandhaghRutam (25) · Śloka 25

അശ്വഗന്ധാശൃതാത്ക്ഷീരാദ്ധൃതം ച സസിതാപയഃ| |൨൫|

Adhikarana mAMsaghRutam (25-27) · Śloka 27

| സാധാരണാമിഷതുലാം തോയദ്രോണദ്വയേ പചേത്||൨൫|| തേനാഷ്ടഭാഗശേഷേണ ജീവനീയൈഃ പലോന്മിതൈഃ| സാധയേത്സര്പിഷഃ പ്രസ്ഥം വാതപിത്താമയാപഹമ്||൨൬|| മാംസസര്പിരിദം പീതം യുക്തം മാംസരസേന വാ| കാസശ്വാസസ്വരഭ്രംശശോഷഹൃത്പാര്ശ്വശൂലജിത്||൨൭||

Adhikarana elAdileharasAyanam (28-32) · Śloka 32

ഏലാജമോദാത്രിഫലാസൌരാഷ്ട്രീവ്യോഷചിത്രകാന്| സാരാനരിഷ്ടഗായത്രീശാലബീജകസമ്ഭവാന്||൨൮|| ഭല്ലാതകം വിഡങ്ഗം ച പൃഥഗഷ്ടപലോന്മിതമ്| സലിലേ ഷോഡശഗുണേ ഷോഡശാംശസ്ഥിതം പചേത്||൨൯|| പുനസ്തേന ഘൃതപ്രസ്ഥം സിദ്ധേ ചാസ്മിന്പലാനി ഷട്| തവക്ഷീര്യാഃ ക്ഷിപോത്ര്നിംശത്സിതായാ ദ്വിഗുണം മധു||൩൦|| ഘൃതാത്ര്നിജാതാത്ര്നിപലം തതോ ലീഢം ഖജാഹതമ്| പയോനുപാനം തത്പ്രാഹ്ണേ രസായനമയന്ത്രണമ്||൩൧|| മേധ്യം ചക്ഷുഷ്യമായുഷ്യം ദീപനം ഹന്തി ചാചിരാത്| മേഹഗുല്മക്ഷയവ്യാധിപാണ്ഡുരോഗഭഗന്ദരാന്||൩൨||

Adhikarana kShatakAsoktasarpirguDAtideshaH (33) · Śloka 33

യേ ച സര്പിര്ഗുഡാഃ പ്രോക്താഃ ക്ഷതേ യോജ്യാഃ ക്ഷയേऽപി തേ| |൩൩|

Adhikarana tvagAdi (sitopala) cUrNam (33-34) · Śloka 34

| ത്വഗേലാപിപ്പലീക്ഷീരീശര്കരാ ദ്വിഗുണാഃ ക്രമാത്||൩൩|| ചൂര്ണിതാ ഭക്ഷിതാഃ ക്ഷൌദ്രസര്പിഷാ വാऽവലേഹിതാഃ| സ്വര്യാഃ കാസക്ഷയശ്വാസപാര്ശ്വരുക്കഫനാശനാഃ||൩൪||

Adhikarana asya svarasAde nasyadhUmAdi (35) · Śloka 35

അഥ സ്വരസാദചികിത്സിതമ്| വിശേഷാത്സ്വരസാദേऽസ്യ നസ്യധൂമാദി യോജയേത്| |൩൫|

Adhikarana vAtaje svarasAde kAsamardAdighRutam vAtaje svarasAde ArtagalaghRutam (35-36) · Śloka 36

| തത്രാപി വാതജേ കോഷ്ണം പിബേദൌത്തരഭക്തികമ്||൩൫|| കാസമര്ദകവാര്താകീമാര്കവസ്വരസൈര്ഘ്രുതമ്| സാധിതം കാസജിത്സ്വര്യം സിദ്ധമാര്തഗലേന വാ||൩൬||

Adhikarana vAtaje svarasAde badarIpatrakalkaH (37) · Śloka 37

ബദരീപത്രകല്കം വാ ഘൃതഭൃഷ്ടം സസൈന്ധവമ്| |൩൭|

Adhikarana vAtaje svarasAde madhukAditailanasyam (37-38) · Śloka 38

തൈലം വാ- | മധുകദ്രാക്ഷാപിപ്പലീകൃമിനുത്ഫലൈഃ||൩൭|| ഹംസപാദ്യാശ്ച മൂലേന പക്വം നസ്തോ നിഷേചയേത്| |൩൮|

Adhikarana vAtaje svarasAde guDaudanam,vAtaje svarasAde snigdhaH svedaH (38-39) · Śloka 39

| സുഖോദകാനുപാനം ച സസര്പിഷ്കം ഗുഡൌദനമ്||൩൮|| അശ്ര്നീയാത്പായസം ചൈവം സ്നിഗ്ധം സ്വേദം നിയോജയേത്| |൩൯|

Adhikarana pittaje svarasAde kShIrivRukShA~gkurasiddhaM ghRutam pittaje sayaShTImadhukaM pAyasamannam (39-40) · Śloka 40

| പിത്തോദ്ഭവേ പിബേത്സര്പിഃ ശൃതശീതപയോനുപഃ||൩൯|| ക്ഷീരിവൃക്ഷാങ്കുരക്വാഥകല്കസിദ്ധം സമാക്ഷികമ്| അശ്നീയാച്ച സസര്പിഷ്കം യഷ്ടീമധുകപായസമ്||൪൦||

Adhikarana pittaje balAdidhRutaM nasyam (41) · Śloka 41

ബലാവിദാരിഗന്ധാഭ്യാം വിദാര്യാ മധുകേന ച| സിദ്ധം സലവണം സര്പിര്നസ്യം സ്വര്യമനുത്തമമ്||൪൧||

Adhikarana pittaje prapauNDarIkAdighRutaM nasyam (42) · Śloka 42

പ്രപൌണ്ഡരീകം മധുകം പിപ്പലീ ബൃഹതീ ബലാ| സാധിതം ക്ഷീരസര്പിശ്ച തത്സ്വര്യം നാവനം പരമ്||൪൨||

Adhikarana pittaje madhuradravyA cUrNa lehaH (43) · Śloka 43

ലിഹ്യാന്മധുരകാണാം ച ചൂര്ണം മധുഘൃതാപ്ലുതമ്| |൪൩|

Adhikarana kaPaje kaTudravyANAm mUtreNa pAnam kaPaje rUkShamannam kaPaje kaTPalAdilehaH kaPaje vyoShAdilehaH (43-44) · Śloka 44

| പിബേത്കടൂനി മൂത്രേണ കഫജേ രൂക്ഷഭോജനഃ||൪൩|| കടൂഫലാമലകവ്യോഷം ലിഹ്യാത്തൈലമധുപ്ലുതമ്| വ്യോഷക്ഷാരാഗ്നിചവികാഭാര്ഗീപഥ്യാമധൂനി വാ||൪൪||

Adhikarana kaPaje yavAnAM yavAgUH kaPaje BojanAnte pippalIshuNThyau kaPaje kiMvA tIkShNaM vamanam (2) · Śloka 2

യവൈര്യവാഗൂം യമകേ കണാധാത്രീകൃതാം പിബേത്| ഭുക്ത്വാऽദ്യാത്പിപ്പലീം ശുണ്ഠീം തീക്ഷ്ണം വാ വമനം ഭജേത്||൨||

Adhikarana uccaBAShaNakRutasvarasAde madhuradravyasiddaM payaH (46-47) · Śloka 47

ശര്കരാക്ഷൌദ്രമിശ്രാണി ശൃതാനി മധുരൈഃ സഹ| പിബേത്പയാംസി യസ്യോച്ചൈര്വദതോऽഭിഹതഃ സ്വരഃ||൪൬|| ഇതി സ്വരസാദചികിത്സിതമ്|൪൭|

Adhikarana arocake sAmAnyacikitsA (47-49) · Śloka 49

അഥാരോചകചികിത്സിതമ്| വിചിത്രമന്നമരുചൌ ഹിതൈരുപഹിതം ഹിതമ്| ബഹിരന്തര്മൃജാ ചിത്തനിര്വാണം ഹൃദ്യമൌഷധമ്||൪൭|| ദ്വൌ കാലൌ ദന്തപവനം ഭക്ഷയേന്മുഖധാവനൈഃ| കഷായൈഃ ക്ഷാലയേദാസ്യം ധൂമം പ്രായോഗികം പിബേത്||൪൮|| താലീസചൂര്ണവടകാഃ സകര്പൂരസിതോപലാഃ| ശശാങ്കകിരണാഖ്യാശ്ച ഭക്ഷ്യാ രുചികരാഃ പരമ്||൪൯||

Adhikarana vAtaje arocake auShadham vAtaje arocake vamanam (50-51) · Śloka 51

സാമാന്യേനാരുചൌ ചികിത്സിതാന്യുക്ത്വാ വിശേഷമാഹ വാതാദരോചകേ തത്ര പിബേച്ചൂര്ണം പ്രസന്നയാ| ഹരേണുകൃഷ്ണാകൃമിജിദ്ദ്രാക്ഷാസൈന്ധവനാഗരാത്||൫൦|| ഏലാഭാര്ഗീയവക്ഷാരഹിങ്ഗുയുക്താദ്ധൃതേന വാ| ഛര്ദയേദ്വാ വചാമ്ഭോഭിഃ|൫൧|

Adhikarana pittaje arocake vamanam pittaje arocake sharkarAdi lehaH (51-52) · Śloka 52

| പിത്താച്ച ഗുഡവാരിഭിഃ||൫൧|| ലിഹ്യാദ്വാ ശര്കരാസര്പിര്ലവണോത്തമമാക്ഷികമ്| |൫൨|

Adhikarana kaPaje arocake vamanam kaPaje arocake pAnam kaPaje arocake cUrNam (52-53) · Śloka 53

| കഫാദ്വമേന്നിമ്ബജലൈര്ദീപ്യകാരഗ്വധോദകമ്||൫൨|| പാനം സമധ്വരിഷ്ടാശ്ച തീക്ഷ്ണാഃ സമധുമാധവാഃ| പിബേച്ചൂര്ണം ച പൂര്വോക്തം ഹരേണ്വാദ്യുഷ്ണവാരിണാ||൫൩||

Adhikarana samasharkaraM cUrNam (54-55) · Śloka 55

ഏലാത്വങ്നാഗകുസുമതീക്ഷ്ണകൃഷ്ണാമഹൌഷധമ്| ഭാഗവൃദ്ധം ക്രമാച്ചൂര്ണം നിഹന്തി സമശര്കരമ്||൫൪|| പ്രസേകാരുചിഹൃത്പാര്ശ്വകാസശ്വാസഗലാമയാന്| |൫൫|

Adhikarana yavAnyAdi cUrNam (55-58) · Śloka 58

| യവാനീതിത്തിഡീകാമ്ലവേതസൌഷധദാഡിമമ്||൫൫|| കൃത്വാ കോലം ച കര്ഷാശം സിതായാശ്ച ചതുഷ്പലമ്| ധാന്യസൌവര്ചലാജാജീവരാങ്ഗം ചാര്ധകാര്ഷികമ്||൫൬|| പിപ്പലീനാം ശതം ചൈകം ദ്വേ ശതേ മരിചസ്യ ച| ചൂര്ണമേതത്പരം രുച്യം ഹൃദ്യം ഗ്രാഹി, ഹിനസ്തി ച||൫൭|| വിബന്ധകാസഹൃത്പാര്ശ്വപ്ലീഹാര്ശോഗ്രഹണീഗദാന്| |൫൮|

Adhikarana tAlIsAdi cUrNam (58-61) · Śloka 61

| താലീസപത്രം മരിചം നാഗരം പിപ്പലീ ശുഭാ||൫൮|| യഥോത്തരം ഭാഗവൃദ്ധ്യാ ത്വഗേലേ ചാര്ധഭാഗികേ| തദ്രുച്യം ദീപനം ചൂര്ണം കണാഷ്ടഗുണശര്കരമ്||൫൯|| കാസശ്വാസാരുചിച്ഛര്ദിപ്ലീഹഹൃത്പാര്ശ്വശൂലനുത്| പാണ്ഡുജ്വരാതിസാരഘ്നം മൂഢവാതാനുലോമനമ്||൬൦|| ഇത്യരോചകചികിത്സിതമ്|൬൧|

Adhikarana upadravANAM cikitsA praseke cikitsA (61-62) · Śloka 62

അര്കാമൃതാക്ഷാരജലേ ശര്വരീമുഷിതൈര്യവൈഃ| പ്രസേകേ കല്പിതാന്സക്തൂന് ഭക്ഷ്യാംശ്ചാദ്യാദ്വലീ വമേത്||൬൧|| കടുതിക്തൈസ്തഥാ ശൂല്യം ഭക്ഷ്യേജ്ജാങ്ഗലം പലമ്| ശുഷ്കാംശ്ച ഭക്ഷ്യാന് സുലഘൂംശ്ചണകാദിരസാനുപഃ||൬൨||

Adhikarana praseke cikitsAntaram (63) · Śloka 63

ശ്ലേഷ്മണോऽതിപ്രസേകേന വായുഃ ശ്ലേഷ്മാണമസ്യതി| കഫപ്രസേകം തം വിദ്വാന്സ്നിഗ്ധോഷ്ണൈരേവ നിര്ജയേത്||൬൩||

Adhikarana CardipInasayoH praseka cikitsA (64) · Śloka 64

പീനസേऽപി ക്രമമിമം വമഥൌ ച പ്രയോജയേത്| |൬൪|

Adhikarana pInase visheShaH (64-65) · Śloka 65

വിശേഷാത്പീനസേऽഭ്യങ്ഗാന് സ്നേഹാന് സ്വേദാംശ്ച ശീലയേത്||൬൪|| സ്നിഗ്ധാനുത്കാരികാപിണ്ഡൈഃ ശിരഃപാര്ശ്വഗലാദിഷു| ലവണാമ്ലകടൂഷ്ണാംശ്ച രസാന് സ്നേഹോപസംഹിതാന്||൬൫||

Adhikarana shiroMsapArshvashUleShu cikitsA vAtajeShu pArshvashUleShu visheShaH (66-67) · Śloka 67

ശിരോംസപാര്ശ്വശൂലേഷു യഥാദോഷവിധിം ചരേത്| ഔദകാനൂപപിശിതൈരുപനാഹാഃ സുസംസ്കൃതാഃ||൬൬|| തത്രേഷ്ടാഃ സചതുഃസ്നേഹാഃ| |൬൭|

Adhikarana saMsargeShu pArshvashUleShu visheShaH (67-68) · Śloka 68

ദോഷസംസര്ഗ ഇഷ്യതേ| പ്രലേപോ നതയഷ്ട്യാഹ്വശതാഹ്വാകുഷ്ഠചന്ദനൈഃ||൬൭|| ബലാരാസ്നാതിലൈസ്തദ്വത്സസര്പിര്മധുകോത്പലൈഃ| പുനര്നവാകൃഷ്ണഗന്ധാബലാവീരാവിദാരിഭിഃ||൬൮||

Adhikarana nasyAdIni (69) · Śloka 69

നാവനം ധൂമപാനാനി സ്നേഹാശ്ചൌത്തരഭക്തികാഃ| തൈലാന്യഭ്യങ്ഗയോഗീനി ബസ്തികര്മ തഥാ പരമ്||൬൯||

Adhikarana raktaduShTau visheShaH (70-72) · Śloka 72

ശൃങ്ഗാദ്യൈര്വാ യഥാദോഷം ദുഷ്ടമേഷാം ഹരേദസൃക്| പ്രദേഹഃ സഘൃതൈഃ ശ്രേഷ്ഠഃ പദ്മകോശീരചന്ദനൈഃ||൭൦|| ദൂര്വാമധുകമഞ്ജിഷ്ഠാകേസരൈര്വാ ഘൃതാപ്ലുതൈഃ| വടാദിസിദ്ധതൈലേന ശതധൌതേന സര്പിഷാ||൭൧|| അഭ്യങ്ഗഃ പയസാ സേകഃ ശസ്തശ്ച മധുകാമ്ബുനാ| |൭൨|

Adhikarana atIsAre cikitsA (72-73) · Śloka 73

| പ്രായേണോപഹതാഗ്നിത്വാത്സപിച്ഛമതിസാര്യതേ||൭൨|| തസ്യാതിസാരഗ്രഹണീവിഹിതം ഹിതമൌഷധമ്| |൭൩|

Adhikarana shuShyato yakShmiNaH purISharakShaNam tatra hetuH (73-74) · Śloka 74

| പുരീഷം യത്നതോ രക്ഷേച്ഛുഷ്യതോ രാജയക്ഷ്മിണഃ||൭൩|| സര്വധാതുക്ഷയാര്തസ്യ ബലം തസ്യ ഹി വിഡ്ബലമ്| |൭൪|

Adhikarana mAMsamadyaprayogaH (74-76) · Śloka 76

| മാംസമേവാശ്നതോ യുക്ത്യാ മാര്ദ്വീകം പിബതോऽനു ച||൭൪|| അവിധാരിതവേഗസ്യ യക്ഷ്മാ ന ലഭതേऽന്തരമ്| സുരാം സമണ്ഡാം മാര്ദ്വീകമരിഷ്ടാന്സീധുമാധവാന്||൭൫|| യഥാര്ഹമനുപാനാര്ഥം പിബേന്മാംസാനി ഭക്ഷയന്| സ്രോതോവിബന്ധമോക്ഷാര്ഥ ബലൌജഃപുഷ്ടയേ ച തത്||൭൬||

Adhikarana avagAhAdIni (77-78) · Śloka 78

സ്നേഹക്ഷീരാമ്ബുകോഷ്ഠേഷു സ്വഭ്യക്തമവഗാഹയേത്| ഉത്തീര്ണം മിശ്രകൈഃ സ്നേഹൈര്ഭൂയോऽഭ്യക്തം സുഖൈഃ കരൈഃ||൭൭|| മൃദ്ഗീയാത്സുഖമാസീനം സുഖം ചോദ്വര്തയേത്പരമ്| |൭൮|

Adhikarana udvartanayogaH (78-81) · Śloka 81

| ജീവന്തീം ശതവീര്യാം ച വികസാം സപുനര്നവാമ്||൭൮|| അശ്വഗന്ധാമപാമാര്ഗം തര്കാരീം മധുകം ബലാമ്| വിദാരീം സര്ഷപാന് കുഷ്ഠം തണ്ഡുലാനതസീഫലമ്||൭൯|| മാഷാംസ്തിലാംശ്ച കിണ്വം ച സര്വമേകത്ര ചൂര്ണയേത്| യവചൂര്ണം ത്രിഗുണിതം ദധ്നാ യുക്തം സമാക്ഷികമ്||൮൦|| ഏതദുദ്വര്തനം കാര്യം പുഷ്ടിവര്ണബലപ്രദമ്| |൮൧|

Adhikarana snAnIyaM jalaM kalkaSca (81-82) · Śloka 82

| ഗൌരസര്ഷപകല്കേന സ്നാനീയൌഷധിഭിശ്ച സഃ||൮൧|| സ്നായാദൃതുസുഖൈസ്തോയൈര്ജീവനീയോപസാധിതൈഃ| |൮൨|

Adhikarana anulepanAdIni (82) · Śloka 82

| ഗന്ധമാല്യാദികാം ഭൂഷാമലക്ഷ്മീനാശനീം ഭജേത്||൮൨||

Adhikarana suhRuddarshanAdIni (5) · Śloka 5

സുഹൃദാം ദര്ശനം ഗീതവാദിത്രോത്സവസംശ്രുതിഃ| ബസ്തയഃ ക്ഷീരസര്പീഷി മദ്യമാംസസുശീലതാ||൮൩|| ദൈവവ്യപാശ്രയം തത്തദഥര്വോക്തം ച പൂജിതമ്| ൮൩ ൧/൨| ഇതി ശ്രീവൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസൂനുശ്രീമദ്വാഗ്ഭടവിരചിതായാമഷ്ടാങ്ഗഹൃദയസംഹിതായാം ചതുര്ഥേ ചികിത്സിതസ്ഥാനേ രാജയക്ഷ്മാദിചികിത്സിതം നാമ പഞ്ചമോऽധ്യായഃ||൫||