Adhikarana bastikalpAdhyAyaH (2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਬਸ੍ਤਿਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ)|੨|
View original
अथातो बस्तिकल्पं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)|२|
🔊 Audio coming soon
4. bastikalpādhyāyaḥ
Adhikarana vAtaharA nirUhAHbalAdiH (1-3) · Śloka 3
ਬਲਾਂ ਗੁਡੂਚੀਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਸਰਾਸ੍ਨਾਂ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਚ ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾਨਿ| ਅਸ੍ਟੌ ਫਲਾਨ੍ਯਰ੍ਧਤੁਲਾਂ ਚ ਮਾਂਸਾ- ਚ੍ਛਾਗਾਤ੍ਪਚੇਦਪ੍ਸੁ ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼ੇਸਮ੍||੧|| ਪੂਤੋ ਯਵਾਨੀਫਲਬਿਲ੍ਵਕੁਸ੍ਠ- ਵਚਾਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਗ਼ਨਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਮ੍| ਕਲ੍ਕੈਰ੍ਗੁਡਕ੍ਸੌਦ੍ਰਗ਼ਤੈਃ ਸਤੈਲੈ- ਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੋ ਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਸ਼੍ਚ||੨|| ਬਸ੍ਤਿਃ ਪਰਂ ਸਰ੍ਵਗਦਪ੍ਰਮਾਥੀ ਸ੍ਵਸ੍ਥੇ ਹਿਤੋ ਜੀਵਨਬਂਹਣਸ਼੍ਚ| ਬਸ੍ਤੌ ਚ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਠਿਤੋ ਨ ਕਲ੍ਕਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦਦ੍ਯਾਦਮੁਮੇਵ ਤਤ੍ਰ||੩||
View original
बलां गुडूचीं त्रिफलां सरास्नां द्विपञ्चमूलं च पलोन्मितानि| अष्टौ फलान्यर्धतुलां च मांसा- च्छागात्पचेदप्सु चतुर्थशेषम्||१|| पूतो यवानीफलबिल्वकुष्ठ- वचाशताह्वाग़नपिप्पलीनाम्| कल्कैर्गुडक्षौद्रग़ृतैः सतैलै- र्युक्तः सुख़ोष्णो लवणान्वितश्च||२|| बस्तिः परं सर्वगदप्रमाथी स्वस्थे हितो जीवनबृंहणश्च| बस्तौ च यस्मिन् पठितो न कल्कः सर्वत्र दद्यादमुमेव तत्र||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAdiH (4) · Śloka 4
ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ ਰਸੋਮ੍ਲਯੁਕ੍ਤਃ ਸਚ੍ਛਾਗਮਾਂਸਸ੍ਯ ਸਪੂਰ੍ਵਪੇਸ੍ਯਃ| ਤ੍ਰਿਸ੍ਨੇਹਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਰੋ ਨਿਰੂਹਃ ਸਰ੍ਵਾਨਿਲਵ੍ਯਾਧਿਹਰਃ ਪ੍ਰਦਿਸ੍ਟਃ||੪||
View original
द्विपञ्चमूलस्य रसोऽम्लयुक्तः सच्छागमांसस्य सपूर्वपेष्यः| त्रिस्नेहयुक्तः प्रवरो निरूहः सर्वानिलव्याधिहरः प्रदिष्टः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balApaTolyAdiH (5-6) · Śloka 6
ਬਲਾਪਟੋਲੀਲਘੁਪਞ੍ਚਮੂਲ- ਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤਿਕੈਰਣ੍ਡਯਵਾਤ੍ਸੁਸਿਦ੍ਧਾਤ੍| ਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਰਸਾਚ੍ਛਾਗਰਸਾਰ੍ਧਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾਧ੍ਯਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਸਮਃ ਸ ਯਾਵਤ੍||੫|| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਕਸ੍ਣਾਘਨਕਲ੍ਕਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਸੈਨ੍ਧਵਸ਼੍ਚ| ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੀਪਨੋ ਮਾਂਸਬਲਪ੍ਰਦਸ਼੍ਚ ਚਕ੍ਸੁਰ੍ਬਲਂ ਚੋਪਦਧਾਤਿ ਸਦ੍ਯਃ||੬||
View original
बलापटोलीलघुपञ्चमूल- त्रायन्तिकैरण्डयवात्सुसिद्धात्| प्रस्थो रसाच्छागरसार्धयुक्तः साध्यः पुनः प्रस्थसमः स यावत्||५|| प्रियङ्गुकृष्णाघनकल्कयुक्तः सतैलसर्पिर्मधुसैन्धवश्च| स्याद्दीपनो मांसबलप्रदश्च चक्षुर्बलं चोपदधाति सद्यः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana eraNDamUlAdiH (7-10) · Śloka 10
ਏਰਣ੍ਡਮੂਲਾਤ੍ਤ੍ਰਿਪਲਂ ਪਲਾਸ਼ਾ ਤ੍ਤਥਾ ਪਲਾਂਸ਼ਂ ਲਘੁਪਞ੍ਚਮੂਲਮ੍| ਰਾਸ੍ਨਾਬਲਾਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾ- ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਰਗ੍ਵਧਦੇਵਦਾਰੁ||੭|| ਫਲਾਨਿ ਚਾਸ੍ਟੌ ਸਲਿਲਾਢਕਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਪਾਚਯੇਦਸ੍ਟਮਸ਼ੇਸਿਤੇਸ੍ਮਿਨ੍| ਵਚਾਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਹਪੁਸਾਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁ- ਯਸ੍ਟੀਕਣਾਵਤ੍ਸਕਬੀਜਮੁਸ੍ਤਮ੍||੮|| ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੁਪਿਸ੍ਟਂ ਸਹਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲ- ਮਕ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣਂ ਲਵਣਾਂਸ਼ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਸ੍ਤੈਲਯੁਤਃ ਸਮੂਤ੍ਰੋ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਜਯੇਲ੍ਲੇਖਨਦੀਪਨੋਸੌ||੯|| ਜਙ੍ਘੋਰੁਪਾਦਤ੍ਰਿਕਪਸ੍ਠਕੋਸ੍ਠ- ਹਦ੍ਗੁਹ੍ਯਸ਼ੂਲਂ ਗੁਰੁਤਾਂ ਵਿਬਨ੍ਧਮ੍| ਗੁਲ੍ਮਾਸ਼੍ਮਵਰ੍ਧ੍ਮਗ੍ਰਹਣੀਗੁਦੋਤ੍ਥਾਂ- ਸ੍ਤਾਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਰੋਗਾਨ੍ ਕਫਵਾਤਜਾਤਾਨ੍||੧੦||
View original
एरण्डमूलात्त्रिपलं पलाशा त्तथा पलांशं लघुपञ्चमूलम्| रास्नाबलाछिन्नरुहाश्वगन्धा- पुनर्नवारग्वधदेवदारु||७|| फलानि चाष्टौ सलिलाढकाभ्यां विपाचयेदष्टमशेषितेऽस्मिन्| वचाशताह्वाहपुषाप्रियङ्गु- यष्टीकणावत्सकबीजमुस्तम्||८|| दद्यात्सुपिष्टं सहतार्क्ष्यशैल- मक्षप्रमाणं लवणांशयुक्तम्| समाक्षिकस्तैलयुतः समूत्रो बस्तिर्जयेल्लेखनदीपनोऽसौ||९|| जङ्घोरुपादत्रिकपृष्ठकोष्ठ- हृद्गुह्यशूलं गुरुतां विबन्धम्| गुल्माश्मवर्ध्मग्रहणीगुदोत्थां- स्तास्तांश्च रोगान् कफवातजातान्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaharA nirUhAH yaShTyAhvAdiH (11) · Śloka 11
ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਰੋਧ੍ਰਾਭਯਚਨ੍ਦਨੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਂ ਪਯੋਗ੍ਰ੍ਯਂ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲੈਸ਼੍ਚ| ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਂ ਸੁਸ਼ੀਤਂ ਪਿਤ੍ਤਾਮਯਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਸਜੀਵਨੀਯਮ੍||੧੧||
View original
यष्ट्याह्वरोध्राभयचन्दनैश्च शृतं पयोऽग्र्यं कमलोत्पलैश्च| सशर्कराक्षौद्रघृतं सुशीतं पित्तामयान् हन्ति सजीवनीयम्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAsnAdiH (12-16) · Śloka 16
ਰਾਸ੍ਨਾਂ ਵਸਂ ਲੋਹਿਤਿਕਾਮਨਨ੍ਤਾਂ ਬਲਾਂ ਕਨੀਯਸ੍ਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲ੍ਯੌ| ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਚਨ੍ਦਨਪਦ੍ਮਕਰ੍ਦ੍ਧਿ- ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਰੋਧ੍ਰਾਣਿ ਪਲਾਰ੍ਧਕਾਨਿ||੧੨|| ਨਿਃਕ੍ਵਾਥ੍ਯ ਤੋਯੇਨ ਰਸੇਨ ਤੇਨ ਸ਼ਤਂ ਪਯੋਰ੍ਧਾਢਕਮਮ੍ਬੁਹੀਨਮ੍| ਜੀਵਨ੍ਤਿਮੇਦਰ੍ਧ੍ਦਿਵਰੀਵਿਦਾਰੀ- ਵੀਰਾਦ੍ਵਿਕਾਕੋਲਿਕਸੇਰੁਕਾਭਿਃ||੧੩|| ਸਿਤੋਪਲਾਜੀਵਕਪਦ੍ਮਰੇਣੁ- ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕੋਤ੍ਪਲਪੁਣ੍ਡਰੀਕੈਃ| ਰੋਧ੍ਰਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾਭਿ- ਰ੍ਨਾਗਾਹ੍ਵਮੁਞ੍ਜਾਤਕਚਨ੍ਦਨੈਸ਼੍ਚ||੧੪|| ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤੈਰ੍ਨਿਰੂਹਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਂ ਸ਼ੀਤਲਮੇਵ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤੇ ਧਨ੍ਵਰਸੇਨ ਸ਼ਾਲੀਨ੍ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਵਾਦ੍ਯਾਤ੍ਪਰਿਸਿਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰਃ||੧੫|| ਦਾਹਾਤਿਸਾਰਪ੍ਰਦਰਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤ- ਹਤ੍ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਨ੍ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਂ ਚ| ਸਗੁਲ੍ਮਮੂਤ੍ਰਗ੍ਰਹਕਾਮਲਾਦੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਮਯਾਨ੍ ਪਿਤ੍ਤਕਤਾਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ||੧੬||
View original
रास्नां वृषं लोहितिकामनन्तां बलां कनीयस्तृणपञ्चमूल्यौ| गोपाङ्गनाचन्दनपद्मकर्द्धि- यष्ट्याह्वरोध्राणि पलार्धकानि||१२|| निःक्वाथ्य तोयेन रसेन तेन शृतं पयोऽर्धाढकमम्बुहीनम्| जीवन्तिमेदर्ध्दिवरीविदारी- वीराद्विकाकोलिकसेरुकाभिः||१३|| सितोपलाजीवकपद्मरेणु- प्रपौण्डरीकोत्पलपुण्डरीकैः| रोध्रात्मगुप्तामधुयष्टिकाभि- र्नागाह्वमुञ्जातकचन्दनैश्च||१४|| पिष्टैर्घृतक्षौद्रयुतैर्निरूहं ससैन्धवं शीतलमेव दद्यात्| प्रत्यागते धन्वरसेन शालीन् क्षीरेण वाऽद्यात्परिषिक्तगात्रः||१५|| दाहातिसारप्रदरास्रपित्त- हृत्पाण्डुरोगान् विषमज्वरं च| सगुल्ममूत्रग्रहकामलादीन् सर्वामयान् पित्तकृतान्निहन्ति||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphaharA nirUhAH koshAtakAdiH (17-19) · Śloka 19
ਕੋਸ਼ਾਤਕਾਰਗ੍ਵਧਦੇਵਦਾਰੁ- ਮੂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਕੁਟਜਾਰ੍ਕਪਾਠਾਃ| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਲਤ੍ਥਾਨ੍ ਬਹਤੀਂ ਚ ਤੋਯੇ ਰਸਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਤਾ ਦਸ਼ ਸ੍ਯੁਃ||੧੭|| ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਸਪੈਲਾਮਦਨੈਃ ਸਕੁਸ੍ਠੈ- ਰਕ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਪ੍ਰਸਤੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੈਲਸ੍ਯ ਫਲਾਹ੍ਵਯਸ੍ਯ ਕ੍ਸਾਰਸ੍ਯ ਤੈਲਸ੍ਯ ਚ ਸਾਰ੍ਸਪਸ੍ਯ||੧੮|| ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰੂਹਂ ਕਫਰੋਗਿਤਾਯ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਯੇ ਚਾਸ਼ਨਵਿਦ੍ਵਿਸੇ ਚ| - |੧੯|
View original
कोशातकारग्वधदेवदारु- मूर्वाश्वदंष्ट्राकुटजार्कपाठाः| पक्त्वा कुलत्थान् बृहतीं च तोये रसस्य तस्य प्रसृता दश स्युः||१७|| तान् सर्षपैलामदनैः सकुष्ठै- रक्षप्रमाणैः प्रसृतैश्च युक्तान्| क्षौद्रस्य तैलस्य फलाह्वयस्य क्षारस्य तैलस्य च सार्षपस्य||१८|| दद्यान्निरूहं कफरोगिताय मन्दाग्नये चाशनविद्विषे च| - |१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukumAranirUhAH (19) · Śloka 19
- | ਵਕ੍ਸ੍ਯੇ ਮਦੂਨ੍ ਸ੍ਨੇਹਕਤੋ ਨਿਰੂਹਾਨ੍ ਸੁਖ਼ੋਚਿਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਤੈਃ ਪਥਕ੍ ਤੁ||੧੯||
View original
- | वक्ष्ये मृदून् स्नेहकृतो निरूहान् सुख़ोचितानां प्रसृतैः पृथक् तु||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIrAdisAdhitaH,tailAdisAdhitaH pa~jcatiktAkhyaH tailagomUtrAdisAdhitaH payasyAdisAdhitaH (20-26) · Śloka 26
ਅਥੇਮਾਨ੍ ਸੁਕੁਮਾਰਾਣਾਂ ਨਿਰੂਹਾਨ੍ ਸ੍ਨੇਹਨਾਨ੍ ਮਦੂਨ੍| ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਿਪ੍ਲੁਤਾਨਾਂ ਚ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਸਤੈਃ ਪਥਕ੍||੨੦|| ਕ੍ਸੀਰਾਦ੍ ਦ੍ਵੌ ਪ੍ਰਸਤੌ ਕਾਰ੍ਯੌ ਮਧੁਤੈਲਘਤਾਤ੍ਤ੍ਰਯਃ| ਖਜੇਨ ਮਥਿਤੋ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਵਾਤਘ੍ਨੋ ਬਲਵਰ੍ਣਕਤ੍||੨੧|| ਏਕੈਕਃ ਪ੍ਰਸਤਸ੍ਤੈਲਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਸਾਮ੍| ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਮੂਲਕ੍ਵਾਥਾਦ੍ਦ੍ਵੌ ਕੌਲਤ੍ਥਾਦ੍ਦ੍ਵੌ ਸ ਵਾਤਜਿਤ੍||੨੨|| ਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਭੂਤੀਕਰਾਸ੍ਨਾਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਾਮ੍ਭਸਃ| ਪ੍ਰਸਤਃ ਪਥਗਾਜ੍ਯਾਚ੍ਚ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਸਪਕਲ੍ਕਵਾਨ੍||੨੩|| ਸ ਪਞ੍ਚਤਿਕ੍ਤੋਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਕਮਿਕੁਸ੍ਠਪ੍ਰਮੇਹਹਾ| ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੈਲਗੋਮੂਤ੍ਰਦਧਿਮਣ੍ਡਾਮ੍ਲਕਾਞ੍ਜਿਕਾਤ੍||੨੪|| ਪ੍ਰਸਤਾਃ ਸਰ੍ਸਪੈਃ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਿਟ੍ਸਙ੍ਗਾਨਾਹਭੇਦਨਃ| ਪਯਸ੍ਯੇਕ੍ਸੁਸ੍ਥਿਰਾਰਾਸ੍ਨਾਵਿਦਾਰੀਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਸਾਮ੍||੨੫|| ਏਕੈਕਃ ਪ੍ਰਸਤੋ ਬਸ੍ਤਿਃ ਕਸ੍ਣਾਕਲ੍ਕੋ ਵਸਤ੍ਵਕਤ੍| |੨੬|
View original
अथेमान् सुकुमाराणां निरूहान् स्नेहनान् मृदून्| कर्मणा विप्लुतानां च वक्ष्यामि प्रसृतैः पृथक्||२०|| क्षीराद् द्वौ प्रसृतौ कार्यौ मधुतैलघृतात्त्रयः| खजेन मथितो बस्तिर्वातघ्नो बलवर्णकृत्||२१|| एकैकः प्रसृतस्तैलप्रसन्नाक्षौद्रसर्पिषाम्| बिल्वादिमूलक्वाथाद्द्वौ कौलत्थाद्द्वौ स वातजित्||२२|| पटोलनिम्बभूतीकरास्नासप्तच्छदाम्भसः| प्रसृतः पृथगाज्याच्च बस्तिः सर्षपकल्कवान्||२३|| स पञ्चतिक्तोऽभिष्यन्दकृमिकुष्ठप्रमेहहा| चत्वारस्तैलगोमूत्रदधिमण्डाम्लकाञ्जिकात्||२४|| प्रसृताः सर्षपैः पिष्टैर्विट्सङ्गानाहभेदनः| पयस्येक्षुस्थिरारास्नाविदारीक्षौद्रसर्पिषाम्||२५|| एकैकः प्रसृतो बस्तिः कृष्णाकल्को वृषत्वकृत्| |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhabastayaH (26-27) · Śloka 27
| ਸਿਦ੍ਧਬਸ੍ਤੀਨਤੋ ਵਕ੍ਸ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਦਾ ਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੨੬|| ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਪਦੋ ਬਹੁਫਲਾਨ੍ ਬਲਪੁਸ੍ਟਿਕਰਾਨ੍ ਸੁਖਾਨ੍| |੨੭|
View original
| सिद्धबस्तीनतो वक्ष्ये सर्वदा यान् प्रयोजयेत्||२६|| निर्व्यापदो बहुफलान् बलपुष्टिकरान् सुखान्| |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAdhutailikaH (27-29) · Śloka 29
| ਮਧੁਤੈਲੇ ਸਮੇ ਕਰ੍ਸਃ ਸੈਨ੍ਧਵਾਦ੍ਦ੍ਵਿਪਿਚੁਰ੍ਮਿਸਿਃ||੨੭|| ਏਰਣ੍ਡਮੂਲਕ੍ਵਾਥੇਨ ਨਿਰੂਹੋ ਮਾਧੁਤੈਲਿਕਃ| ਰਸਾਯਨਂ ਪ੍ਰਮੇਹਾਰ੍ਸ਼ਃਕਮਿਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ਤ੍ਰਵਦ੍ਧਿਨੁਤ੍||੨੮|| ਸਯਸ੍ਟਿਮਧੁਕਸ਼੍ਚੈਸ ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍| |੨੯|
View original
| मधुतैले समे कर्षः सैन्धवाद्द्विपिचुर्मिसिः||२७|| एरण्डमूलक्वाथेन निरूहो माधुतैलिकः| रसायनं प्रमेहार्शःकृमिगुल्मान्त्रवृद्धिनुत्||२८|| सयष्टिमधुकश्चैष चक्षुष्यो रक्तपित्तजित्| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yApano bastiH (29-30) · Śloka 30
| ਯਾਪਨੋ ਘਨਕਲ੍ਕੇਨ ਮਧੁਤੈਲਰਸਾਜ੍ਯਵਾਨ੍||੨੯|| ਪਾਯੁਜਾਨੂਰੁਵਸਣਬਸ੍ਤਿਮੇਹਨਸ਼ੂਲਜਿਤ੍| |੩੦|
View original
| यापनो घनकल्केन मधुतैलरसाज्यवान्||२९|| पायुजानूरुवृषणबस्तिमेहनशूलजित्| |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyo yApanabastiH (30-31) · Śloka 31
| ਪ੍ਰਸਤਾਂਸ਼ੈਰ੍ਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਵਸਾਤੈਲੈਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੩੦|| ਯਾਪਨਂ ਸੈਨ੍ਧਵਾਰ੍ਧਾਕ੍ਸਹਪੁਸਾਰ੍ਧਪਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| |੩੧|
View original
| प्रसृतांशैर्घृतक्षौद्रवसातैलैः प्रकल्पयेत्||३०|| यापनं सैन्धवार्धाक्षहपुषार्धपलान्वितम्| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yuktaratho bastiH (31-32) · Śloka 32
| ਏਰਣ੍ਡਮੂਲਨਿਃਕ੍ਵਾਥੋ ਮਧੁਤੈਲਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍||੩੧|| ਏਸ ਯੁਕ੍ਤਰਥੋ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸਵਚਾਪਿਪ੍ਪਲੀਫਲਃ| |੩੨|
View original
| एरण्डमूलनिःक्वाथो मधुतैलं ससैन्धवम्||३१|| एष युक्तरथो बस्तिः सवचापिप्पलीफलः| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShaharo bastiH (32-33) · Śloka 33
| ਸ ਕ੍ਵਾਥੋ ਮਧੁਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਹਿਙ੍ਗੁਸੈਨ੍ਧਵਮ੍||੩੨|| ਸੁਰਦਾਰੁ ਚ ਰਾਸ੍ਨਾ ਚ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਦੋਸਹਰਃ ਸ਼ਿਵਃ| |੩੩|
View original
| स क्वाथो मधुषड्ग्रन्थाशताह्वाहिङ्गुसैन्धवम्||३२|| सुरदारु च रास्ना च बस्तिर्दोषहरः शिवः| |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhabastiH (33-34) · Śloka 34
| ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ ਨਿਃਕ੍ਵਾਥਸ੍ਤੈਲਂ ਮਾਗਧਿਕਾ ਮਧੁ||੩੩|| ਸਸੈਨ੍ਧਵਃ ਸਮਧੁਕਃ ਸਿਦ੍ਧਬਸ੍ਤਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮਤਃ| |੩੪|
View original
| पञ्चमूलस्य निःक्वाथस्तैलं मागधिका मधु||३३|| ससैन्धवः समधुकः सिद्धबस्तिरिति स्मृतः| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gomUtrabastiH (34-36) · Śloka 36
| ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲਤ੍ਰਿਫਲਾਫਲਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਪਾਚਯੇਤ੍||੩੪|| ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ, ਤੇਨ ਪਿਸ੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਪਾਠਾਵਤ੍ਸਕਤੋਯਦੈਃ| ਸਫਲੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸਾਰੇਣ ਲਵਣੇਨ ਚ||੩੫|| ਯੁਕ੍ਤੋ ਬਸ੍ਤਿਃ ਕਫਵ੍ਯਾਧਿਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਵਿਸੂਚਿਸੁ| ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਨਿਲਵਿਬਨ੍ਧੇਸੁ ਬਸ੍ਤ੍ਯਾਟੋਪੇ ਚ ਪੂਜਿਤਃ||੩੬||
View original
| द्विपञ्चमूलत्रिफलाफलबिल्वानि पाचयेत्||३४|| गोमूत्रे, तेन पिष्टैश्च पाठावत्सकतोयदैः| सफलैः क्षौद्रतैलाभ्यां क्षारेण लवणेन च||३५|| युक्तो बस्तिः कफव्याधिपाण्डुरोगविषूचिषु| शुक्रानिलविबन्धेषु बस्त्याटोपे च पूजितः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yApanarAT bastiH (37-43) · Śloka 43
ਮੁਸ੍ਤਾਪਾਠਾਮਤੈਰਣ੍ਡਬਲਾਰਾਸ੍ਨਾਪੁਨਰ੍ਨਵਾਃ| ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਰਗ੍ਵਧੋਸ਼ੀਰਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਕ੍ਸਰੋਹਿਣੀਃ||੩੭|| ਕਨੀਯਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਚ ਪਾਲਿਕਂ, ਮਦਨਾਸ੍ਟਕਮ੍| ਜਲਾਢਕੇ ਪਚੇਤ੍ਤਚ੍ਚ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਮ੍||੩੮|| ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੇਸਂ ਪੁਨਃ ਪਚੇਤ੍| ਸਪਾਦਜਾਙ੍ਗਲਰਸਃ ਸਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਸੈਨ੍ਧਵਃ||੩੯|| ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਯਸ੍ਟਿਮਿਸਿਸ਼੍ਯਾਮਾਕਲਿਙ੍ਗਕਰਸਾਞ੍ਜਨੈਃ| ਬਸ੍ਤਿਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣੋ ਮਾਂਸਾਗ੍ਨਿਬਲਸ਼ੁਕ੍ਰਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ||੪੦|| ਵਾਤਾਸਙ੍ਮੋਹਮੇਹਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਨ੍| ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਵੀਸਰ੍ਪਵਰ੍ਧ੍ਮਾਧ੍ਮਾਨਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਃ||੪੧|| ਵਙ੍ਕ੍ਸਣੋਰੁਕਟੀਕੁਕ੍ਸਿਮਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸ਼ਿਰੋਰੁਜਃ| ਹਨ੍ਯਾਦਸਗ੍ਦਰੋਨ੍ਮਾਦਸ਼ੋਫਕਾਸਾਸ਼੍ਮਕੁਣ੍ਡਲਾਨ੍||੪੨|| ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਦੋ ਰਾਜਾ ਯਾਪਨਾਨਾਂ ਰਸਾਯਨਮ੍| |੪੩|
View original
मुस्तापाठामृतैरण्डबलारास्नापुनर्नवाः| मञ्जिष्ठारग्वधोशीरत्रायमाणाक्षरोहिणीः||३७|| कनीयः पञ्चमूलं च पालिकं, मदनाष्टकम्| जलाढके पचेत्तच्च पादशेषं परिस्रुतम्||३८|| क्षीरद्विप्रस्थसंयुक्तं क्षीरशेषं पुनः पचेत्| सपादजाङ्गलरसः ससर्पिर्मधुसैन्धवः||३९|| पिष्टैर्यष्टिमिसिश्यामाकलिङ्गकरसाञ्जनैः| बस्तिः सुखोष्णो मांसाग्निबलशुक्रविवर्द्धनः||४०|| वातासृङ्मोहमेहार्शोगुल्मविण्मूत्रसङ्ग्रहान्| विषमज्वरवीसर्पवर्ध्माध्मानप्रवाहिकाः||४१|| वङ्क्षणोरुकटीकुक्षिमन्याश्रोत्रशिरोरुजः| हन्यादसृग्दरोन्मादशोफकासाश्मकुण्डलान्||४२|| चक्षुष्यः पुत्रदो राजा यापनानां रसायनम्| |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ativRuShyo bastiH (43-44) · Śloka 44
| ਮਗਾਣਾਂ ਲਘੁਵਦ੍ਰਾ(ਡ੍ਰਾ)ਣਾਂ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਚਾਮ੍ਭਸਾ||੪੩|| ਹਪੁਸਾਮਿਸਿਗਾਙ੍ਗੇਯੀਕਲ੍ਕੈਰ੍ਵਾਤਹਰਃ ਪਰਮ੍| ਨਿਰੁਹੋਤ੍ਯਰ੍ਥਵਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਸ੍ਨੇਹਸਮਨ੍ਵਿਤਃ||੪੪||
View original
| मृगाणां लघुवद्रा(ड्रा)णां दशमूलस्य चाम्भसा||४३|| हपुषामिसिगाङ्गेयीकल्कैर्वातहरः परम्| निरुहोऽत्यर्थवृष्यश्च महास्नेहसमन्वितः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAyUro bastiH (45-47) · Śloka 47
ਮਯੂਰਂ ਪਕ੍ਸਪਿਤ੍ਤਾਨ੍ਤ੍ਰਪਾਦਵਿਟ੍ਤੁਣ੍ਡਵਰ੍ਜਿਤਮ੍| ਲਗ਼ੁਨਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਪਾਲਿਕੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍||੪੫|| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਜਲੇ ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੇਸਂ ਸਗ਼ਤਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਤਦ੍ਵਿਦਾਰੀਕਣਾਯਸ੍ਟਿਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਫਲਕਲ੍ਕਵਤ੍||੪੬|| ਬਸ੍ਤਿਰੀਸਤ੍ਪਟੁਯੁਤਃ ਪਰਮਂ ਬਲਸ਼ੁਕ੍ਰਕਤ੍| |੪੭|
View original
मयूरं पक्षपित्तान्त्रपादविट्तुण्डवर्जितम्| लग़ुना पञ्चमूलेन पालिकेन समन्वितम्||४५|| पक्त्वा क्षीरजले क्षीरशेषं सग़ृतमाक्षिकम्| तद्विदारीकणायष्टिशताह्वाफलकल्कवत्||४६|| बस्तिरीषत्पटुयुतः परमं बलशुक्रकृत्| |४७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mayUravidhirviShkirAdiShu (47-48) · Śloka 48
| ਕਲ੍ਪਨੇਯਂ ਪਥਕ੍ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਪ੍ਰਭਤਿਸ੍ਵਪਿ||੪੭|| ਵਿਸ੍ਕਿਰੇਸੁ ਸਮਸ੍ਤੇਸੁ ਪ੍ਰਤੁਦਪ੍ਰਸਹੇਸੁ ਚ| ਜਲਚਾਰਿਸੁ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯੇਸੁ ਕ੍ਸੀਰਵਰ੍ਜਿਤਾ||੪੮||
View original
| कल्पनेयं पृथक् कार्या तित्तिरिप्रभृतिष्वपि||४७|| विष्किरेषु समस्तेषु प्रतुदप्रसहेषु च| जलचारिषु तद्वच्च मत्स्येषु क्षीरवर्जिता||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana godhAdibastiH (49-52) · Śloka 52
ਗੋਧਾਨਕੁਲਮਾਰ੍ਜਾਰਸ਼ਲ੍ਯਕੋਨ੍ਦੁਰਜਂ ਪਲਮ੍| ਪਥਕ੍ ਦਸ਼ਪਲਂ ਕ੍ਸੀਰੇ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਚ ਸਾਧਯੇਤ੍||੪੯|| ਤਤ੍ਪਯਃ ਫਲਵੈਦੇਹੀਕਲ੍ਕਦ੍ਵਿਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਸਸਿਤਾਤੈਲਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯੋ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਯੋਜ੍ਯੋ ਰਸਾਯਨਮ੍||੫੦|| ਵ੍ਯਾਯਾਮਮਥਿਤੋਰਸ੍ਕਕ੍ਸੀਣੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲੌਜਸਾਮ੍| ਵਿਬਦ੍ਧਸ਼ੁਕ੍ਰਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਖੁਡਵਾਤਵਿਕਾਰਿਣਾਮ੍||੫੧|| ਗਜਵਾਜਿਰਥਕ੍ਸੋਭਭਗ੍ਨਜਰ੍ਜਰਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍| ਪੁਨਰ੍ਨਵਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਵਾਜੀਕਰਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍||੫੨||
View original
गोधानकुलमार्जारशल्यकोन्दुरजं पलम्| पृथक् दशपलं क्षीरे पञ्चमूलं च साधयेत्||४९|| तत्पयः फलवैदेहीकल्कद्विलवणान्वितम्| ससितातैलमध्वाज्यो बस्तिर्योज्यो रसायनम्||५०|| व्यायाममथितोरस्कक्षीणेन्द्रियबलौजसाम्| विबद्धशुक्रविण्मूत्रखुडवातविकारिणाम्||५१|| गजवाजिरथक्षोभभग्नजर्जरितात्मनाम्| पुनर्नवत्वं कुरुते वाजीकरणमुत्तमम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyabastInAM Bojane visheShaH (53) · Śloka 53
ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਪਯਸਾ ਭੋਜ੍ਯਮਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤੋਚ੍ਚਟੇਕ੍ਸੁਰੈਃ| |੫੩|
View original
सिद्धेन पयसा भोज्यमात्मगुप्तोच्चटेक्षुरैः| |५३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhAH snehAH (53) · Śloka 53
ਸ੍ਨੇਹਾਂਸ਼੍ਚਾਯਨ੍ਤ੍ਰਣਾਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ||੫੩||
View original
स्नेहांश्चायन्त्रणान् सिद्धान् सिद्धद्रव्यैः प्रकल्पयेत्| ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saparIhArAH snehabastayaH (54) · Śloka 54
ਦੋਸਘ੍ਨਾਃ ਸਪਰੀਹਾਰਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਨੇਹਬਸ੍ਤਯਃ| |੫੪|
View original
दोषघ्नाः सपरीहारा वक्ष्यन्ते स्नेहबस्तयः| |५४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAditailam (54-57) · Śloka 57
| ਦਸ਼ਮੂਲਂ ਬਲਾਂ ਰਾਸ੍ਨਾਮਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਂ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਮ੍||੫੪|| ਗੁਡੁਚ੍ਯੈਰਣ੍ਡਬੂਤੀਕਭਾਰ੍ਗੀਵਸਕਰੋਹਿਸਮ੍| ਸ਼ਤਾਵਰੀਂ ਸਹਚਰਂ ਕਾਕਨਾਸਾਂ ਪਲਾਂਸ਼ਕਮ੍||੫੫|| ਯਵਮਾਸਾਤਸੀਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥਾਨ੍ ਪ੍ਰਸਤੋਨ੍ਮਿਤਾਨ੍| ਵਹੇ ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਤੋਯਸ੍ਯ ਦ੍ਰੋਣਸ਼ੇਸੇਣ ਤੇਨ ਚ||੫੬|| ਪਚੇਤ੍ਤੈਲਾਢਕਂ ਪੇਸ੍ਯੈਰ੍ਜੀਵਨੀਯੈਃ ਪਲੋਨ੍ਮਿਤੈਃ| ਅਨੁਵਾਸਨਮਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਵਾਤਵਿਕਾਰਨੁਤ੍||੫੭||
View original
| दशमूलं बलां रास्नामश्वगन्धां पुनर्नवाम्||५४|| गुडुच्यैरण्डबूतीकभार्गीवृषकरोहिषम्| शतावरीं सहचरं काकनासां पलांशकम्||५५|| यवमाषातसीकोलकुलत्थान् प्रसृतोन्मितान्| वहे विपाच्य तोयस्य द्रोणशेषेण तेन च||५६|| पचेत्तैलाढकं पेष्यैर्जीवनीयैः पलोन्मितैः| अनुवासनमित्येतत्सर्ववातविकारनुत्||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AnUpavasA (58) · Śloka 58
ਆਨੂਪਾਨਾਂ ਵਸਾ ਤਦ੍ਵਜ੍ਜੀਵਨੀਯੋਪਸਾਧਿਤਾ| |੫੮|
View original
आनूपानां वसा तद्वज्जीवनीयोपसाधिता| |५८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatAhvAditailam (58) · Śloka 58
| ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਾਮ੍ਲੈਸ੍ਤੈਲਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਮੀਰਣੇ||੫੮||
View original
| शताह्वाचिरिबिल्वाम्लैस्तैलं सिद्धं समीरणे||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saindhavadhRutam (59) · Śloka 59
ਸੈਨ੍ਧਵੇਨਾਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣੇਨ ਤਪ੍ਤਂ ਚਾਨਿਲਜਿਦ੍ ਘਤਮ੍| |੫੯|
View original
सैन्धवेनाग्निवर्णेन तप्तं चानिलजिद् घृतम्| |५९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvantyAdiyamakaH (59-62) · Śloka 62
| ਜੀਵਨ੍ਤੀਂ ਮਦਨਂ ਮੇਦਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣੀਂ ਮਧੁਕਂ ਬਲਾਮ੍||੫੯|| ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਰ੍ਸਭਕੌ ਕਸ੍ਣਾਂ ਕਾਕਨਾਸਾਂ ਸ਼ਤਾਵਰੀਮ੍| ਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਾਂ ਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀਂ ਕਰ੍ਕਟਾਖ੍ਯਾਂ ਸ਼ਠੀਂ ਵਚਾਮ੍||੬੦|| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤੈਲਘਤਂ ਕ੍ਸੀਰੇ ਸਾਧਯੇਤ੍ਤਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ| ਬਂਹਣਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਂ ਬਲਸ਼ੁਕ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਰ੍ਧਨਮ੍||੬੧|| ਰਜਃਸ਼ੁਕ੍ਰਾਮਯਹਰਂ ਪੁਤ੍ਰੀਯਂ ਚਾਨੁਵਾਸਨਮ੍| |੬੨|
View original
| जीवन्तीं मदनं मेदां श्रावणीं मधुकं बलाम्||५९|| शताह्वर्षभकौ कृष्णां काकनासां शतावरीम्| स्वगुप्तां क्षीरकाकोलीं कर्कटाख्यां शठीं वचाम्||६०|| पिष्ट्वा तैलघृतं क्षीरे साधयेत्तच्चतुर्गुणे| बृंहणं वातपित्तघ्नं बलशुक्राग्निवर्धनम्||६१|| रजःशुक्रामयहरं पुत्रीयं चानुवासनम्| |६२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saindhavAditailam (62-66) · Śloka 66
| ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਮਦਨਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾ ਨਿਚੁਲੋ ਵਚਾ||੬੨|| ਹ੍ਰੀਬੇਰਂ ਮਧੁਕਂ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਦੇਵਦਾਰੁ ਸਕਟ੍ਫਲਮ੍| ਨਾਗਰਂ ਪੁਸ੍ਕਰਂ ਮੇਦਾ ਚਵਿਕਾ ਚਿਤ੍ਰਕਃ ਸ਼ਠੀ||੬੩|| ਵਿਡਙ੍ਗਾਤਿਵਿਸੇ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਹਰੇਣੁਰ੍ਨੀਲਿਨੀ ਸ੍ਥਿਰਾ| ਬਿਲ੍ਵਾਜਮੋਦਚਪਲਾ ਦਨ੍ਤੀ ਰਾਸ੍ਨਾ ਚ ਤੈਃ ਸਮੈਃ||੬੪|| ਸਾਧ੍ਯਮੇਰਣ੍ਡਤੈਲਂ ਵਾ ਤੈਲਂ ਵਾ ਕਫਰੋਗਨੁਤ੍| ਵਰ੍ਧ੍ਮੋਦਾਵਰ੍ਤਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ਃਪ੍ਲੀਹਮੇਹਾਢ੍ਯਮਾਰੁਤਾਨ੍||੬੫|| ਆਨਾਹਮਸ਼੍ਮਰੀਂ ਚਾਸ਼ੁ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਤਦਨੁਵਾਸਨਮ੍| |੬੬|
View original
| सैन्धवं मदनं कुष्ठं शताह्वा निचुलो वचा||६२|| ह्रीबेरं मधुकं भार्ङ्गी देवदारु सकट्फलम्| नागरं पुष्करं मेदा चविका चित्रकः शठी||६३|| विडङ्गातिविषे श्यामा हरेणुर्नीलिनी स्थिरा| बिल्वाजमोदचपला दन्ती रास्ना च तैः समैः||६४|| साध्यमेरण्डतैलं वा तैलं वा कफरोगनुत्| वर्ध्मोदावर्तगुल्मार्शःप्लीहमेहाढ्यमारुतान्||६५|| आनाहमश्मरीं चाशु हन्यात्तदनुवासनम्| |६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bilvAditailam (66-67) · Śloka 67
| ਸਾਧਿਤਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਤੈਲਂ ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਨਾਥਵਾ||੬੬|| ਕਫਘ੍ਨਂ| |੬੭|
View original
| साधितं पञ्चमूलेन तैलं बिल्वादिनाऽथवा||६६|| कफघ्नं| |६७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphaghnadravyasAdhitaM tailam, phalatailam (67) · Śloka 67
ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਤੈਲਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਕਫਘਾਤਿਭਿਃ| ਫਲੈਰਸ੍ਟਗੁਣੈਸ਼੍ਚਾਮ੍ਲੈਃ ਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਵਾਸਨਂ ਕਫੇ||੬੭||
View original
कल्पयेत्तैलं द्रव्यैर्वा कफघातिभिः| फलैरष्टगुणैश्चाम्लैः सिद्धमन्वासनं कफे||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kalpanAprakAraH (68) · Śloka 68
ਮਦੁਬਸ੍ਤਿਜਡੀਭੂਤੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਨ੍ਯੋ ਬਸ੍ਤਿਰਿਸ੍ਯਤੇ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਵਿਕਰ੍ਸਿਤੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਮਧੁਰਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋ ਮਦੁਃ||੬੮||
View original
मृदुबस्तिजडीभूते तीक्ष्णोऽन्यो बस्तिरिष्यते| तीक्ष्णैर्विकर्षिते स्निग्धो मधुरः शिशिरो मृदुः||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tIkShNatvamRudutvahetUni dravyANi (69) · Śloka 69
ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਂ ਮੂਤ੍ਰਪੀਲ੍ਵਗ੍ਨਿਲਵਣਕ੍ਸਾਰਸਰ੍ਸਪੈਃ| ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਂ ਕ੍ਸੀਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਮਾਰ੍ਦਵਮ੍||੬੯||
View original
तीक्ष्णत्वं मूत्रपील्वग्निलवणक्षारसर्षपैः| प्राप्तकालं विधातव्यं क्षीराज्याद्यैस्तु मार्दवम्||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balAdyanurodhena bastiH kalpyaH (70) · Śloka 70
ਬਲਕਾਲਰੋਗਦੋਸਪ੍ਰਕਤੀਃ ਪ੍ਰਵਿਭਜ੍ਯ ਯੋਜਿਤੋ ਬਸ੍ਤਿਃ| ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਰੌਸਧਵਰ੍ਗੈਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਰੋਗਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਯਤਿ||੭੦||
View original
बलकालरोगदोषप्रकृतीः प्रविभज्य योजितो बस्तिः| स्वैः स्वैरौषधवर्गैः स्वान् स्वान् रोगान्निवर्तयति||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hetuvyAdhiviparIto bastiH kalpyaH (71) · Śloka 71
ਉਸ੍ਣਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ੀਤਾਞ੍ਛੀਤਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਤਥਾ ਸੁਖੋਸ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚ| ਤਦ੍ਯੋਗ੍ਯੌਸਧਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਬਸ੍ਤੀਨ੍ ਸਂਤਰ੍ਕ੍ਯ ਯੁਞ੍ਜੀਤ||੭੧||
View original
उष्णार्तानां शीताञ्छीतार्तानां तथा सुखोष्णांश्च| तद्योग्यौषधयुक्तान् बस्तीन् संतर्क्य युञ्जीत||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanIyeShu bRuMhaNIyaniShedhaH (72) · Śloka 72
ਬਸ੍ਤੀਨ੍ਨ ਬਂਹਣੀਯਾਨ੍ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਸੁ ਵਿਸ਼ੋਧਨੀਯੇਸੁ|੭੨|
View original
बस्तीन्न बृंहणीयान् दद्याद्व्याधिषु विशोधनीयेषु|७२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanIyAH (72) · Śloka 72
ਮੇਦਸ੍ਵਿਨੋ ਵਿਸ਼ੋਧ੍ਯਾ ਯੇ ਚ ਨਰਾਃ ਕੁਸ੍ਠਮੇਹਾਰ੍ਤਾਃ||੭੨||
View original
मेदस्विनो विशोध्या ये च नराः कुष्ठमेहार्ताः||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShINAdiShu shodhanIyaniShedhaH (4) · Śloka 4
ਨ ਕ੍ਸੀਣਕ੍ਸਤਦੁਰ੍ਬਲਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਕਸ਼ਸ਼ੁਸ੍ਕਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਾਨਾਮ੍| ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ਼ੋਧਨੀਯਾਨ੍ ਦੋਸਨਿਬਦ੍ਧਾਯੁਸੋ ਯੇ ਚ||੭੩|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ- ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮੇ ਕਲ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨ ਬਸ੍ਤਿਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪||
View original
न क्षीणक्षतदुर्बलमूर्च्छितकृशशुष्कशुद्धदेहानाम्| दद्याद्विशोधनीयान् दोषनिबद्धायुषो ये च||७३|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां पञ्चमे कल्पसिद्धिस्थान बस्तिकल्पो नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon