Adhikarana vamanavirecanavyApatsiddhiradhyAyaH (2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ)|੨|
अथातो वमनविरेचनव्यापत्सिद्धिं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेदयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanasya pratikUlA gatiH (1-2) · Śloka 2
ਵਮਨਂ ਮਦੁਕੋਸ੍ਠੇਨ ਕ੍ਸੁਦ੍ਵਤਾਲ੍ਪਕਫੇਨ ਵਾ| ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਹਿਮਸ੍ਤੋਕਮਜੀਰ੍ਣੇ ਦੁਰ੍ਬਲੇਨ ਵਾ||੧|| ਪੀਤਂ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯਧਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਸ੍ਟਹਾਨਿਰ੍ਮਲੋਦਯਃ| ਵਾਮਯੇਤ੍ਤਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਮਤਿਕ੍ਰਮਮ੍||੨||
वमनं मृदुकोष्ठेन क्षुद्वताऽल्पकफेन वा| अतितीक्ष्णहिमस्तोकमजीर्णे दुर्बलेन वा||१|| पीतं प्रयात्यधस्तस्मिन्निष्टहानिर्मलोदयः| वामयेत्तं पुनः स्निग्धं स्मरन् पूर्वमतिक्रमम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanasya pratikUlA gatiH (3-5) · Śloka 5
ਅਜੀਰ੍ਣਿਨਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਤੋ ਵ੍ਰਜਤ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਲਵਣਮਹਦ੍ਯਮਤਿਭੂਰਿ ਵਾ||੩|| ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵੋਦਿਤਾ ਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ, ਨ ਤਥਾਪਿ ਚੇਤ੍| ਆਸ਼ਯੇ ਤਿਸ੍ਠਤਿ ਤਤਸ੍ਤਤੀਯਂ ਨਾਵਚਾਰਯੇਤ੍||੪|| ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾਦ੍ਧਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਭੇਸਜਾਨ੍ਨਿਰਪਾਯਤਃ| |੫|
अजीर्णिनः श्लेष्मवतो व्रजत्यूर्ध्वं विरेचनम्| अतितीक्ष्णोष्णलवणमहृद्यमतिभूरि वा||३|| तत्र पूर्वोदिता व्यापत्सिद्धिश्च, न तथाऽपि चेत्| आशये तिष्ठति ततस्तृतीयं नावचारयेत्||४|| अन्यत्र सात्म्याद्धृद्याद्वा भेषजान्निरपायतः| |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grathitatvapAkagauravANi (5-8) · Śloka 8
| ਅਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਦੇਹਸ੍ਯ ਪੁਰਾਣਂ ਰੂਕ੍ਸਮੌਸਧਮ੍||੫|| ਦੋਸਾਨੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਹਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਂ ਜਨਯੇਦ੍ਗਦਾਨ੍| ਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ਂ ਸ਼੍ਵਯਥੁਂ ਹਿਧ੍ਮਾਂ ਤਮਸੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਸਮ੍||੬|| ਪਿਣ੍ਡੀਕੋਦ੍ਵੇਸ੍ਟਨਂ ਕਣ੍ਡੂਮੂਰ੍ਵੋਃ ਸਾਦਂ ਵਿਵਰ੍ਣਤਾਮ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਾਤ੍ਯਲ੍ਪਂ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਜੀਰ੍ਣਮੌਸਧਮ੍||੭|| ਸ਼ੀਤੈਰ੍ਵਾ ਸ੍ਤਬ੍ਧਮਾਮੇ ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼੍ਯਾਹਰਨ੍ਮਲਾਨ੍| ਤਾਨੇਵ ਜਨਯੇਦ੍ਰੋਗਾਨਯੋਗਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਃ||੮||
| अस्निग्धस्विन्नदेहस्य पुराणं रूक्षमौषधम्||५|| दोषानुत्क्लेश्य निर्हर्तुमशक्तं जनयेद्गदान्| विभ्रंशं श्वयथुं हिध्मां तमसो दर्शनं तृषम्||६|| पिण्डीकोद्वेष्टनं कण्डूमूर्वोः सादं विवर्णताम्| स्निग्धस्विन्नस्य वाऽत्यल्पं दीप्ताग्नेर्जीर्णमौषधम्||७|| शीतैर्वा स्तब्धमामे वा समुत्क्लेश्याहरन्मलान्| तानेव जनयेद्रोगानयोगः सर्व एव सः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana teShAM pratIkAraH (9-10) · Śloka 10
ਤਂ ਤੈਲਲਵਣਾਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤਰਸਙ੍ਕਰੈਃ| ਨਿਰੂਢਂ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਰ੍ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾਨੁਵਾਸਯੇਤ੍||੯|| ਫਲਮਾਗਧਿਕਾਦਾਰੁਸਿਦ੍ਧਤੈਲੇਨ ਮਾਤ੍ਰਯਾ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਵਾਤਹਰੈਃ ਸ੍ਨੇਹੈਃ ਪੁਨਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਨ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍||੧੦||
तं तैललवणाभ्यक्तं स्विन्नं प्रस्तरसङ्करैः| निरूढं जाङ्गलरसैर्भोजयित्वाऽनुवासयेत्||९|| फलमागधिकादारुसिद्धतैलेन मात्रया| स्निग्धं वातहरैः स्नेहैः पुनस्तीक्ष्णेन शोधयेत्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doSholkeshabhRushAdhmAne, tayoH pratIkAraH (11-14) · Śloka 14
ਬਹੁਦੋਸਸ੍ਯ ਰੂਕ੍ਸਸ੍ਯ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨੇਰਲ੍ਪਮੌਸਧਮ੍| ਸੋਦਾਵਰ੍ਤਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼੍ਯ ਦੋਸਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ ਨਿਰੁਧ੍ਯ ਤੈਃ||੧੧|| ਭਸ਼ਮਾਧ੍ਮਾਪਯੇਨ੍ਨਾਭਿਂ ਪਸ੍ਠਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ਿਰੋਰੁਜਮ੍| ਸ਼੍ਵਾਸਂ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਵਾਤਨਾਂ ਸਙ੍ਗਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਾਰੁਣਮ੍||੧੨|| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਵੇਦਵਰ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਸਨਿਰੂਹਾਨੁਵਾਸਨਮ੍| ਉਦਾਵਰ੍ਤਹਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਾਧ੍ਮਾਤਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੧੩|| ਪਞ੍ਚਮੂਲਯਵਕ੍ਸਾਰਵਚਾਭੂਤਿਕਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਯਵਾਗੂਃ ਸੁਕਤਾ ਸ਼ੂਲਵਿਬਨ੍ਧਾਨਾਹਨਾਸ਼ਨੀ||੧੪||
बहुदोषस्य रूक्षस्य मन्दाग्नेरल्पमौषधम्| सोदावर्तस्य चोत्क्लेश्य दोषान् मार्गान् निरुध्य तैः||११|| भृशमाध्मापयेन्नाभिं पृष्ठपार्श्वशिरोरुजम्| श्वासं विण्मूत्रवातनां सङ्गं कुर्याच्च दारुणम्||१२|| अभ्यङ्गस्वेदवर्त्यादि सनिरूहानुवासनम्| उदावर्तहरं सर्वं कर्माध्मातस्य शस्यते||१३|| पञ्चमूलयवक्षारवचाभूतिकसैन्धवैः| यवागूः सुकृता शूलविबन्धानाहनाशनी||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pravAhikAditraye BeShajam (15-16) · Śloka 16
ਪਿਪਲੀਦਾਡਿਮਕ੍ਸਾਰਹਿਙ੍ਗੁਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਮ੍ਲਵੇਤਸਾਨ੍| ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਨ੍ ਪਿਬੇਨ੍ਮਦ੍ਯੈਃ ਸਰ੍ਪਿਸੋਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਵਾ||੧੫|| ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਪਰਿਸ੍ਰਾਵਵੇਦਨਾਪਰਿਕਰ੍ਤਨੇ| |੧੬|
पिपलीदाडिमक्षारहिङ्गुशुण्ठ्यम्लवेतसान्| ससैन्धवान् पिबेन्मद्यैः सर्पिषोष्णोदकेन वा||१५|| प्रवाहिकापरिस्राववेदनापरिकर्तने| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudgrahaH (16-21) · Śloka 21
| ਪੀਤੌਸਧਸ੍ਯ ਵੇਗਾਨਾਂ ਨਿਗ੍ਰਹਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਦਯਃ||੧੬|| ਕੁਪਿਤਾ ਹਦਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਘੋਰਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਹਦ੍ਗ੍ਰਹਮ੍| ਹਿਧ੍ਮਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਰੁਜਾਕਾਸਦੈਨ੍ਯਲਾਲਾਕ੍ਸਿਵਿਭ੍ਰਮੈਃ||੧੭|| ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਖਾਦਤਿ ਨਿਃਸਂਜ੍ਞੋ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਕਟਕਟਾਯਯਨ੍| ਨ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਵਿਭ੍ਰਮਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਮਯੇਦਾਸ਼ੁ ਤਂ ਭਿਸਕ੍||੧੮|| ਮਧੁਰੈਃ ਪਿਤ੍ਤਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਰ੍ਤਂ ਕਟੁਭਿਃ ਕਫਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਮ੍| ਪਾਚਨੀਯੈਸ੍ਤਤਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਦੋਸਸ਼ੇਸਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍||੧੯|| ਕਾਯਾਗ੍ਨਿਂ ਚ ਬਲਂ ਚਾਸ੍ਯ ਕ੍ਰਮੇਣਾਭਿਪ੍ਰਵਰ੍ਧਯੇਤ੍| |੨੦| ਘ੍|੨੧|
| पीतौषधस्य वेगानां निग्रहान्मारुतादयः||१६|| कुपिता हृदयं गत्वा घोरं कुर्वन्ति हृद्ग्रहम्| हिध्मापार्श्वरुजाकासदैन्यलालाक्षिविभ्रमैः||१७|| जिह्वां खादति निःसंज्ञो दन्तान् कटकटाययन्| न गच्छेद्विभ्रमं तत्र वामयेदाशु तं भिषक्||१८|| मधुरैः पित्तमूर्च्छार्तं कटुभिः कफमूर्च्छितम्| पाचनीयैस्ततश्वास्य दोषशेषं विपाचयेत्||१९|| कायाग्निं च बलं चास्य क्रमेणाभिप्रवर्धयेत्| |२०| घ्|२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudgrahe bheShajam, hRudgrahavisheShebheShajam (20-21) · Śloka 21
| ਪਵਨੇਨਾਤਿਵਮਤੋ ਹਦਯਂ ਯਸ੍ਯ ਪੀਡ੍ਯਤੇ||੨੦|| ਤਸ੍ਮੈ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮ੍ਲਲਵਣਾਨ੍ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤ੍ਤਕਫੇਨ੍ਯਥਾ| |੨੧|
| पवनेनातिवमतो हृदयं यस्य पीड्यते||२०|| तस्मै स्निग्धाम्ललवणान् दद्यात्पित्तकफेऽन्यथा| |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagAtraparigrahastadbheShajaM ca (21-23) · Śloka 23
| ਪੀਤੌਸਧਸ੍ਯ ਵੇਗਾਨਾਂ ਨਿਗ੍ਰਹੇਣ ਕਫੇਨ ਵਾ||੨੧|| ਰੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਗਹ੍ਣਾਤ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਮਾਰੁਤਃ| ਸ੍ਤਮ੍ਭਵੇਪਥੁਨਿਸ੍ਤੋਦਸਾਦੋਦ੍ਵੇਸ੍ਟਾਰ੍ਤਿਭੇਦਨੈਃ||੨੨|| ਤਤ੍ਰ ਵਾਤਹਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਾਦਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| |੨੩|
| पीतौषधस्य वेगानां निग्रहेण कफेन वा||२१|| रुद्धोऽति वा विशुद्धस्य गृह्णात्यङ्गानि मारुतः| स्तम्भवेपथुनिस्तोदसादोद्वेष्टार्तिभेदनैः||२२|| तत्र वातहरं सर्वं स्नेहस्वेदादि शस्यते| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtusravastadbheShajaM ca (23-26) · Śloka 26
| ਬਹੁਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਕ੍ਸੁਧਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਮਦੁਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਭੇਸਜਮ੍||੨੩|| ਹਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਵਿਟ੍ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਨ੍ ਧਾਤੂਨਾਸ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਦ੍ਰਵਾਨ੍| ਤਤ੍ਰਾਤਿਯੋਗੇ ਮਧੁਰੈਃ ਸ਼ੇਸਮੌਸਧਮੁਲ੍ਲਿਖੇਤ੍||੨੪|| ਯੋਜ੍ਯੋਤਿ ਵਮਨੇ ਰੇਕੋ ਵਿਰੇਕੇ ਵਮਨਂ ਮਦੁ| ਪਰਿਸੇਕਾਵਗਾਹਾਦ੍ਯੈਃ ਸੁਸ਼ੀਤੈਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਯੇਚ੍ਚ ਤਮ੍||੨੫|| ਅਞ੍ਜਨਂ ਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਮਜਾਸਕ੍ਸ਼ਰ੍ਕਰੋਦਕਮ੍| ਲਾਜਚੂਰ੍ਣੈਃ ਪਿਬੇਨ੍ਮਨ੍ਥਮਤਿਯੋਗਹਰਂ ਪਰਮ੍||੨੬||
| बहुतीक्ष्णं क्षुधार्तस्य मृदुकोष्ठस्य भेषजम्||२३|| हृत्वाऽऽशु विट्पित्तकफान् धातूनास्रावयेद्द्रवान्| तत्रातियोगे मधुरैः शेषमौषधमुल्लिखेत्||२४|| योज्योऽति वमने रेको विरेके वमनं मृदु| परिषेकावगाहाद्यैः सुशीतैः स्तम्भयेच्च तम्||२५|| अञ्जनं चन्दनोशीरमजासृक्शर्करोदकम्| लाजचूर्णैः पिबेन्मन्थमतियोगहरं परम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanAtiyoge visheShaH (27-28) · Śloka 28
ਵਮਨਸ੍ਯਾਤਿਯੋਗੇ ਤੁ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਪਰਿਸੇਚਿਤਃ| ਪਿਬੇਤ੍ਫਲਰਸੈਰ੍ਮਨ੍ਥਂ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੨੭|| ਸੋਦ੍ਗਾਰਾਯਾਂ ਭਸ਼ਂ ਛਰ੍ਦ੍ਯਾਂ ਮੂਰ੍ਵਾਯਾ ਧਾਨ੍ਯਮੁਸ੍ਤਯੋਃ| ਸਮਧੂਕਾਞ੍ਜਨਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਲੇਹਯੇਨ੍ਮਧੁਸਂਯੁਤਮ੍||੨੮||
वमनस्यातियोगे तु शीताम्बुपरिषेचितः| पिबेत्फलरसैर्मन्थं सघृतक्षौद्रशर्करम्||२७|| सोद्गारायां भृशं छर्द्यां मूर्वाया धान्यमुस्तयोः| समधूकाञ्जनं चूर्णं लेहयेन्मधुसंयुतम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanaBaiShajyAtiyoge vyApat tadBeShajaM ca (29-38) · Śloka 38
ਵਮਤੋਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਾਯਾਂ ਜਿਹ੍ਵਾਯਾਂ ਕਵਲਗ੍ਰਹਾਃ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮ੍ਲਲਵਣਾ ਹਦ੍ਯਾ ਯੂਸਮਾਂਸਰਸਾ ਹਿਤਾਃ||੨੯|| ਫਲਾਨ੍ਯਮ੍ਲਾਨਿ ਖਾਦੇਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਯੇਗ੍ਰਤੋ ਨਰਾਃ| ਨਿਃਸਤਾਂ ਤੁ ਤਿਲਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਲ੍ਕਲਿਪ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍||੩੦|| ਵਾਗ੍ਗ੍ਰਹਾਨਿਲਰੋਗੇਸੁ ਘਤਮਾਂਸੋਪਸਾਧਿਤਾਮ੍| ਯਵਾਗੂਂ ਤਨੁਕਾਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੌ ਚ ਕਾਲਵਿਤ੍||੩੧|| ਅਤਿਯੋਗਾਚ੍ਚ ਭੈਸਜ੍ਯਂ ਜੀਵਂ ਹਰਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍| ਤਜ੍ਜੀਵਾਦਾਨਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਦਤ੍ਤੇ ਜੀਵਿਤਂ ਯਤਃ||੩੨|| ਸ਼ੁਨੇ ਕਾਕਾਯ ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤੇਨਾਨ੍ਨਮਸਜਾ ਸਹ| ਭੁਕ੍ਤੇਭੁਕ੍ਤੇ ਵਦੇਜ੍ਜੀਵਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਭੇਸਜੇਰਿਤਮ੍||੩੩|| ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਵਾ ਭਾਵਿਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਵਾਨਂ ਕੋਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ| ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਿਤਂ ਵਿਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤ੍ਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਤੁ ਸ਼ੋਣਿਤੇ||੩੪|| ਤਸ੍ਣਾਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਦਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਮਰਣਾਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰਘ੍ਨੀਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਾਣਰਕ੍ਸਣੀਮ੍||੩੫|| ਮਗਗੋਮਹਿਸਾਜਾਨਾਂ ਸਦ੍ਯਸ੍ਕਂ ਜੀਵਤਾਮਸਕ੍| ਪਿਬੇਜ੍ਜੀਵਾਭਿਸਨ੍ਧਾਨਂ ਜੀਵਂ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਸ਼ੁ ਗਚ੍ਛਤਿ||੩੬|| ਤਦੇਵ ਦਰ੍ਭਮਦਿਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਬਸ੍ਤੌ ਨਿਸੇਚਯੇਤ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਮਧੁਕਦੂਰ੍ਵੋਸ਼ੀਰੈਃ ਸ਼ਤਂ ਪਯਃ||੩੭|| ਘਤਮਣ੍ਡਾਞ੍ਜਨਯੁਤਂ ਬਸ੍ਤਿਂ ਵਾ ਯੋਜਯੇਦ੍ਧਿਮਮ੍| ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਂ ਸੁਸ਼ੀਤਂ ਵਾ ਘਤਮਣ੍ਡਾਨੁਵਾਸਨਮ੍||੩੮||
वमतोऽन्तः प्रविष्टायां जिह्वायां कवलग्रहाः| स्निग्धाम्ललवणा हृद्या यूषमांसरसा हिताः||२९|| फलान्यम्लानि खादेयुस्तस्य चान्येऽग्रतो नराः| निःसृतां तु तिलद्राक्षाकल्कलिप्तां प्रवेशयेत्||३०|| वाग्ग्रहानिलरोगेषु घृतमांसोपसाधिताम्| यवागूं तनुकां दद्यात्स्नेहस्वेदौ च कालवित्||३१|| अतियोगाच्च भैषज्यं जीवं हरति शोणितम्| तज्जीवादानमित्युक्तमादत्ते जीवितं यतः||३२|| शुने काकाय वा दद्यात्तेनान्नमसृजा सह| भुक्तेऽभुक्ते वदेज्जीवं पित्तं वा भेषजेरितम्||३३|| शुक्लं वा भावितं वस्त्रमावानं कोष्णवारिणा| प्रक्षालितं विवर्णं स्यात्पित्ते शुद्धं तु शोणिते||३४|| तृष्णामूर्च्छामदार्तस्य कुर्यादामरणात्क्रियाम्| रक्तपित्तातिसारघ्नीं तस्याशु प्राणरक्षणीम्||३५|| मृगगोमहिषाजानां सद्यस्कं जीवतामसृक्| पिबेज्जीवाभिसन्धानं जीवं तद्ध्याशु गच्छति||३६|| तदेव दर्भमृदितं रक्तं बस्तौ निषेचयेत्| श्यामाकाश्मर्यमधुकदूर्वोशीरैः शृतं पयः||३७|| घृतमण्डाञ्जनयुतं बस्तिं वा योजयेद्धिमम्| पिच्छाबस्तिं सुशीतं वा घृतमण्डानुवासनम्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gudaBraMshe stamBanam (39) · Śloka 39
ਅਸ੍ਯਾਮਪ੍ਯਤਿਯੋਗੋਦ੍ਭਵਾਯਾਮਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ਃ ਸਮ੍ਭਾਵ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਗੁਦਂ ਭ੍ਰਸ੍ਟਂ ਕਸਾਯੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਮ੍ਭਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| |੩੯|
अस्यामप्यतियोगोद्भवायामवस्थायां गुदभ्रंशः सम्भाव्यत इत्याह- गुदं भ्रष्टं कषायैश्च स्तम्भयित्वा प्रवेशयेत्| |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana visaMj~jasya sAmavedAdishravaNam (3) · Śloka 3
| ਵਿਸਂਜ੍ਞਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਸਾਮਵੇਣੁਗੀਤਾਦਿਨਿਸ੍ਵਨਮ੍||੩੯|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ- ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮੇ ਕਲ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿ- ਸ੍ਥਾਨੇ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਮ ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩||
| विसंज्ञं श्रावयेत्सामवेणुगीतादिनिस्वनम्||३९|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां पञ्चमे कल्पसिद्धि- स्थाने वमनविरेचनव्यापत्सिद्धिर्नाम तृतीयोऽध्यायः||३||
🔊 Audio coming soon