4. marmavibhāgaśārīrō'dhyāyaḥ

Adhikarana marmaviBAgaSArIro~adhyAyaH (2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ಮರ್ಮವಿಭಾಗಂ ಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ||೨||

Adhikarana marmaNAM saMKyA (1) · Śloka 1

ಸುಖಗ್ರಹಣಾದ್ಯರ್ಥಂ ಚ ಪೂರ್ವಂ ಮರ್ಮಣಾಂ ಸಙ್ಖ್ಯಾಂ ಬಕ್ತುಮಾಹ ಸಪ್ತೋತ್ತರಂ ಮರ್ಮಶತಮ್| |೧|

Adhikarana teShAM sthAnAni (1-2) · Śloka 2

ತೇಷಾಮೇಕಾದಶಾದಿಶೇತ್| ಪೃಥಕ್ಸಕ್ಥ್ನೋಸ್ತಥಾ ಬಾಹ್ವೋಸ್ತ್ರೀಣಿ ಕೋಷ್ಠೇ ನವೋರಸಿ||೧|| ಪೃಷ್ಠೇ ಚತುರ್ದಶೋರ್ಧ್ವಂ ತು ಜತ್ರೋಸ್ತ್ರಿಂಶಚ್ಚ ಸಪ್ತ ಚ| |೨|

Adhikarana talahRunmarmaNaH sthAnaM karma ca (2-3) · Śloka 3

ಇದಾನೀಮೇಷಾಂ ಮರ್ಮಣಾಮಾಪಾದತಲಾನ್ಮಸ್ತಕಂ ಯಾವದ್ವಿಶಿಷ್ಟದೇಶಸಮಾಶ್ರಯೇಣ ವಿಶಿಷ್ಟಸಂಜ್ಞಾನ್ತರಾಣಿ ವಿಶಿಷ್ಟಕರ್ಮಾಣಿ ಮರ್ಮಾಣಿ ದರ್ಶಯಿತುಮಾಹ | ಮಧ್ಯೇ ಪಾದತಲಸ್ಯಾಹುರಭಿತೋ ಮಧ್ಯಮಾಙ್ಗುಲಿಮ್||೨|| ತಲಹೃನ್ನಾಮ ರುಜಯಾ ತತ್ರ ವಿದ್ಧಸ್ಯ ಪಞ್ಚತಾ| |೩|

Adhikarana kShiprasya sthAnaM karma ca (3) · Śloka 3

| ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾಙ್ಗುಲಿಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾಕ್ಷೇಪಮಾರಣಮ್||೩||

Adhikarana kUrcasya sthAnaM karma ca (4) · Śloka 4

ತಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲೇ ಕೂರ್ಚಃ ಪಾದಭ್ರಮಣಕಮ್ಪಕೃತ್| |೪|

Adhikarana kUrchaSirasaH sthAnaM karma ca (4) · Śloka 4

| ಗುಲ್ಫಸನ್ಧೇರಧಃ ಕೂರ್ಚಶಿರಃಶೋಫರುಜಾಕರಮ್||೪||

Adhikarana gulPasya sthAnaM karma ca (5) · Śloka 5

ಜಙ್ಘಾಚರಣಯೋಃ ಸನ್ಧೌ ಗುಲ್ಫೋ ರುಕ್ಸ್ತಮ್ಭಮಾನ್ದ್ಯಕೃತ್| |೫|

Adhikarana indrabasteH sthAnaM karma ca (5) · Śloka 5

| ಜಙ್ಘಾನ್ತರೇ ತ್ವಿನ್ದ್ರಬಸ್ತಿರ್ಮಾರಯತ್ಯಸೃಜಃ ಕ್ಷಯಾತ್||೫||

Adhikarana jAnunaH sthAnaM karma ca (6) · Śloka 6

ಜಙ್ಹ್ಘೋರ್ವೋಃ ಸಙ್ಗಮೇ ಜಾನು ಖಞ್ಜತಾ ತತ್ರ ಜೀವತಃ| |೬|

Adhikarana ANImarmaNaH sthAnaM karma ca (6) · Śloka 6

| ಜಾನುನಸ್ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾದೂರ್ಧ್ವಮಾಣ್ಯೂಸ್ತಮ್ಭಶೋಫಕೃತ್||೬||

Adhikarana urvImarmaNaH sthAnaM karma ca (7) · Śloka 7

ಉರ್ವ್ಯೂರುಮಧ್ಯೇ ತದ್ವೇಧಾತ್ಸಕ್ಥಿಶೋಷೋಽಸ್ರಸಙ್ಕ್ಷಯಾತ್| |೭|

Adhikarana lohitAkShasya sthAnaM karma ca (7) · Śloka 7

| ಊರುಮೂಲೇ ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಂ ಹನ್ತಿ ಪಕ್ಷಮಸೃಕ್ಕ್ಷಯಾತ್||೭||

Adhikarana viTapasya sthAnaM karma ca (8) · Śloka 8

ಮುಷ್ಕವಙ್ಕ್ಷಣಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ವಿಟಪಂ ಷಣ್ಢತಾಕರಮ್| |೮|

Adhikarana iti sakthnoH pratyekamekAdaSa marmANi ,tathA bAhvoH pratyekamekAdaSa ,atra maNibandha kUrparakakShAdhRu~gmarmaNAM sthAnaM karma , (8-9) · Śloka 9

| ಇತಿ ಸಕ್ಥ್ನೋಸ್ತಥಾ ಬಾಹ್ಣೋರ್ಮಣಿಬನ್ಧೋಽತ್ರ ಗುಲ್ಫವತ್||೮|| ಕೂರ್ಪರಂ ಜಾನುವತ್ಕೌಣ್ಯಂ ತಯೋರ್ವಿಟಪವತ್ಪುನಃ| ಕಕ್ಷಾಕ್ಷಮಧ್ಯೇ ಕಕ್ಷಾಧೃಕ್ ಕುಣಿತ್ವಂ ತತ್ರ ಜಾಯತೇ||೯||

Adhikarana gudamarmaNaH sthAnaM karma ca (10) · Śloka 10

ಇತಿ ಶಾಖಾಸು ಮರ್ಮಾಣಿ ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶದುಕ್ತ್ವಾ, ಅನ್ತರಾಧೌ ಕಥಯತಿ ಸ್ಥೂಲಾನ್ತ್ರಬದ್ಧಃ ಸದ್ಯೋಘ್ನೋ ವಿಡ್ವಾತವಮನೋ ಗುದಃ| |೧೦|

Adhikarana bastimarmaNaH sthAnaM karma ca (10-12) · Śloka 12

ಅಧುನಾ ಬಸ್ತ್ಯಾಖ್ಯಮಾಹ | ಮೂತ್ರಾಶಯೋ ಧನುರ್ವಕ್ರೋ ಬಸ್ತಿರಲ್ಪಾಸ್ರಮಾಂಸಗಃ||೧೦|| ಏಕಾಧೋವದನೋ ಮಧ್ಯೇ ಕಟ್ಯಾಃ ಸದ್ಯೋ ನಿಹನ್ತ್ಯಸೂನ್| ಋತೇಽಶ್ಮರೀವ್ರಣಾದ್ವಿದ್ಧಸ್ತತ್ರಾಪ್ಯುಭಯತಶ್ಚ ಸಃ||೧೧|| ಮೂತ್ರಸ್ನಾವ್ಯೇಕತೋ ಭಿನ್ನೇ ವ್ರಣೋ ರೋಹೇಚ್ಚ ಯತ್ನತಃ| |೧೨|

Adhikarana nABimarmaNaH sthAnaM karma ca (12-13) · Śloka 13

| ದೇಹಾಮಪಕ್ವಸ್ಥಾನಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸರ್ವಸಿರಾಶ್ರಯಃ||೧೨|| ನಾಭಿಃ ಸೋಽಪಿ ಹಿ ಸದ್ಯೋಘ್ನೋ| |೧೩|

Adhikarana hRudayamarmaNaH sthAnaM karma ca (13) · Śloka 13

ದ್ವಾರಮಾಮಾಶ್ಯಸ್ಯ ಚ| ಸತ್ವಾದಿಧಾಮ ಹೃದಯಮ್ ಸ್ತನೋರಃ ಕೋಷ್ಠಮಧ್ಯಗಮ್||೧೩||

Adhikarana stanarohitasya sthAnaM karma ca,stanamUlasya sthAnaM karma ca (14) · Śloka 14

ಸ್ತನರೋಹಿತಮೂಲಾಖ್ಯೇ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲೇ ಸ್ತನಯೋರ್ವದೇತ್| ಊರ್ಧ್ವಾಧೋಽಸ್ರಕಫಾಪೂರ್ಣಕೋಷ್ಠೋ ನಶ್ಯೇತ್ತಯೋಃಕ್ರಮಾತ್||೧೪||

Adhikarana apastamBamarmaNoH sthAnaM karma ca (15) · Śloka 15

ಅಪಸ್ತಮ್ಭಾವುರಃಪಾರ್ಶ್ವೇ ನಾಡ್ಯಾವನಿಲವಾಹಿನೀ| ರಕ್ತೇನ ಪೂರ್ಣಕೋಷ್ಠೋಽತ್ರ ಶ್ವಾಸಾತ್ಕಾಸಾಚ್ಚ ನಶ್ಯತಿ||೧೫||

Adhikarana apalApamarmaNoH sthAnaM karma ca (16-17) · Śloka 17

ಪೃಷ್ಠವಂಶೋರಸೋರ್ಮಧ್ಯೇ ತಯೋರೇವ ಚ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ಅಧೋಂಽಸಕೂಟಯೋರ್ವಿದ್ಯಾದಪಾಲಾಪಾಖ್ಯಮರ್ಮಣೀ||೧೬|| ತಯೋಃ ಕೋಷ್ಠೇಽಸೃಜಾ ಪೂರ್ಣೇ ನಶ್ಯೇದ್ಯಾತೇನ ಪೂಯತಾಮ್| |೧೭|

Adhikarana kaTIkataruNayoHsthAnaM karma ca (17-18) · Śloka 18

ಇದಾನೀಂ ಪೃಷ್ಠೇ ವಕ್ತಿ | ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯ ಶ್ರೋಣೀಕರ್ಣೌ ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಿತೇ||೧೭|| ವಂಶಾಶ್ರಿತೇ ಸ್ಫಿಜೋರೂರ್ಧ್ವಂ ಕಟೀಕತರುಣೋ ಸ್ಮೃತೇ| ತತ್ರ ರಕ್ತಕ್ಷಯಾತ್ಪಾಣ್ಡುರ್ಹೀನರೂಪೋ ವಿನಶ್ಯತಿ||೧೮||

Adhikarana kukundarayoH sthAnaM karma ca (19-20) · Śloka 20

ಪೃಷ್ಠವಂಶಂ ಹ್ಯುಭಯತೋ ಯೌ ಸನ್ಧೀ ಕಟೀಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ಜಘನಸ್ಯ ಬಹಿರ್ಭಾಗೇ ಮರ್ಮಣೀ ತೌ ಕುಕುನ್ದರೌ||೧೯|| ಚೇಷ್ಟಾಹಾನಿರಘಃಕಾಯೇ ಸ್ಪರ್ಶಾಜ್ಞಾನಂ ಚ ತದ್ವ್ಯಧಾತ್| |೨೦|

Adhikarana nitambamarmaNoH sthAnaM karma ca (20-21) · Śloka 21

| ಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ತರನಿಬದ್ಧೌ ಯಾವುಪರಿ ಶ್ರೋಣಿಕರ್ಣಯೋಃ||೨೦|| ಆಶಯಚ್ಚಾದನೌ ತೌ ತು ನಿತಮ್ಬೌ ತರುಣಾಸ್ಥಿಗೌ| ಅಧಃಶರೀರೇ ಶೋಫೋಽತ್ರ ದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ಮರಣಂ ತತಃ||೨೧||

Adhikarana pArSvasandhimarmaNoH sthAnaM karma ca (22-23) · Śloka 23

ಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ತರನಿಬದ್ಧೌ ಚ ಮಧ್ಯೇ ಜಘನಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ತಿರ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಂ ಚ ನಿರ್ದಿಷ್ಟೌ ಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧೀ ತಯೋರ್ಯಧಾತ್||೨೨|| ರಕ್ತಪೂರಿತಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಶರೀರಾನ್ತರಸಮ್ಭವಃ| |೨೩|

Adhikarana bRuhatImarmaNoH sthAnaM karma ca (23-24) · Śloka 24

| ಸ್ತನಮೂಲಾರ್ಜವೇ ಭಾಗೇ ಪೃಷ್ಠವಂಶಾಶ್ರಯೇ ಸಿರೇ||೨೩|| ಬೃಹತ್ಯೌ, ತತ್ರ ವಿದ್ಧಸ್ಯ ಮರಣಂ ರಕ್ತಸಙ್ಕ್ಷಯಾತ್| |೨೪|

Adhikarana aMsaPalakamarmaNoH sthAnaM karma ca (24-25) · Śloka 25

| ಬಾಹುಮೂಲಾಭಿಸಮ್ಬದ್ಧೇ ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ||೨೪|| ಅಂಸಯೋಃ ಫಲಕೇ ಬಾಹುಸ್ವಾಪಶೌಷೌ ತಯೋರ್ವ್ಯಧಾತ್| |೨೫|

Adhikarana aMsamarmaNoH sthAnaM karma ca (25-26) · Śloka 26

| ಗ್ರೀವಾಮುಭಯತಃ ಸ್ನಾವ್ನೀ ಗ್ರೀವಾಬಾಹುಶಿರೋನ್ತರೇ||೨೫|| ಸ್ಕನ್ಧಾಂಸಪೀಠಸಮ್ಬನ್ಧಾವಂಸೌ ಬಾಹುಕ್ರಿಯಾಹರೌ| |೨೬|

Adhikarana nIlAmarmaNoH sthAnaM karma ca,manyAmarmaNoH sthAnaM karma ca (26-27) · Śloka 27

| ಕಣ್ಠನಾಡೀಮುಭಯತಃ ಸಿರಾ ಹನುಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ||೨೬|| ಚತಸ್ರಸ್ತಾಸು ನೀಲೇ ದ್ವೇ ಮನ್ಯೇ ದ್ವೇ ಮರ್ಮಣೀ ಸ್ಮೃತೇ| ಸ್ವರಪ್ರಣಾಶವಕೃತ್ಯಂ ರಸಾಜ್ಞಾನಂ ಚ ತದ್ವ್ಯಧೇ||೨೭||

Adhikarana mAtRukAmarmaNAM sthAnaM karma ca (28) · Śloka 28

ಕಣ್ಠನಾಡೀಮುಭಯತೋ ಜಿಹ್ವಾನಾಸಾಗತಾಃ ಸಿರಾಃ| ಪೃಥಕ್ ಚತಸ್ರಸ್ತಾಃ ಸದ್ಯೋ ಘ್ನನ್ತ್ಯಸೂನ್ಮಾತೃಕಾಹ್ವಯಾಃ||೨೮||

Adhikarana kRukATikAmarmaNoH sthAnaM karma ca (29) · Śloka 29

ಕೃಕಾಟಿಕೇ ಶಿರೋಗ್ರೀವಾಸನ್ಧೌ, ತತ್ರ ಚಲಂ ಶಿರಃ| |೨೯|

Adhikarana vidhuramarmaNoH sthAnaM karma ca (29) · Śloka 29

| ಅಧಸ್ತಾತ್ಕರ್ಣಯೋರ್ನಿಮ್ನೇ ವಿಧುರೇ ಶ್ರುತಿಹಾರಿಣೀ||೨೯||

Adhikarana PaNamarmaNoH sthAnaM karma ca (30) · Śloka 30

ಫಣಾವುಭಯತೋ ಘ್ರಾಣಮಾರ್ಗಂ ಶ್ರೋತ್ರಪಥಾನುಗೌ| ಅನ್ತರ್ಗಲಸ್ಥಿತೌ ವೇಧಾದ್ಗನ್ಧವಿಜ್ಞಾನಹಾರಿಣೌ||೩೦||

Adhikarana apA~ggamarmaNoH sthAnaM karma ca (31) · Śloka 31

ನೇತ್ರಯೋರ್ಬಾಹ್ಯತೋಽಪಾಙ್ಗೌ ಭ್ರುವೋಃ ಪುಚ್ಛಾನ್ತಯೋರಧಃ| ತಥೋಪರಿ ಭ್ರುವೋರ್ನಿಮ್ನಾವಾವರ್ತಾವಾನ್ಧ್ಯಮೇಷು ತು||೩೧||

Adhikarana Sa~gKamarmaNoH sthAnaM karma ca (32) · Śloka 32

ಅನುಕರ್ಣಂ ಲಲಾಟಾನ್ತೇ ಶಙ್ಖೌ ಸದ್ಯೋವಿನಾಶನೌ| |೩೨|

Adhikarana utkShepamarmaNoH sthAnaM karma ca ,sthapanImarmaNaH sthAnaM karma ca (32-33) · Śloka 33

| ಕೇಶಾನ್ತೇ ಶಙ್ಖಯೋರೂರ್ಧ್ವಮುತ್ಕ್ಷೇಪೌ, ಸ್ಥಪನೀ ಪುನಃ||೩೨|| ಭ್ರುವೋರ್ಮಧ್ಯೇ, ತ್ರಯೇಽಪ್ಯತ್ರ ಶಲ್ಯೇ ಜೀವೇದನುದ್ಧೃತೇ| ಸ್ವಯಂ ವಾ ಪತಿತೇ ಪಾಕಾತ್ಸದ್ಯೋ ನಶ್ಯತಿ ತೂದ್ಧೃತೇ||೩೩||

Adhikarana SRu~ggATakamarmaNAM sthAnaM karma ca (34-35) · Śloka 35

ಜಿಹ್ವಾಕ್ಷಿನಾಸಿಕಾಶ್ರೋತ್ರಖಚತುಷ್ಟಯಸಙ್ಗಮೇ| ತಾಲುನ್ಯಾಸ್ಯಾನಿ ಚತ್ವಾರಿ ಸ್ರೋತಸಾಂ, ತೇಷು ಮರ್ಮಸು||೩೪|| ವಿದ್ಧಃ ಶೄಙ್ಗಾಟಕಾಖ್ಯೇಷು ಸದ್ಯಸ್ತ್ಯಜತಿ ಜೀವಿತಮ್| |೩೫|

Adhikarana sImantamarmaNAM sthAnaM karma ca (35-36) · Śloka 36

| ಕಪಾಲೇ ಸನ್ಧಯಃ ಪಞ್ಚ ಸೀಮನ್ತಾಸ್ತಿರ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಗಾಃ||೩೫|| ಭ್ರಮೋನ್ಮಾದಮನೋನಾಶೈಸ್ತೇಷು ವಿದ್ಧೇಷು ನಶ್ಯತಿ| |೩೬|

Adhikarana AdhipamarmaNAM sthAnaM karma ca (36-37) · Śloka 37

| ಆನ್ತರೋ ಮಸ್ತಕಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ಸಿರಾಸನ್ಧಿಸಮಾಗಮಃ||೩೬|| ರೋಮಾವರ್ತೋಽಧಿಪೋ ನಾಮ ಮರ್ಮ ಸದ್ಯೋ ಹರತ್ಯಸೂನ್| |೩೭|

Adhikarana sAmAnyaM marmalakShaNam (37) · Śloka 37

ಇತಿ ಸಪ್ತೋತ್ತರಸ್ಯ ಮರ್ಮಶತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಾನ್ಯುಕ್ತ್ವಾ, ಸಾಮಾನ್ಯೇನ ಯನ್ಮರ್ಮಲಕ್ಷಣಂ ತದಾಖ್ಯಾತುಮಾಹ | ವಿಷಮಂ ಸ್ಪನ್ದನಂ ಯತ್ರ ಪೀಡಿತೇ ರುಕ್ ಚ ಮರ್ಮ ತತ್||೩೭||

Adhikarana mAMsadInAM ShaNNAM samAgamo marma (38) · Śloka 38

ಮಾಂಸಾಸ್ಥಿಸ್ನಾಯುಧಮನೀಸಿರಾಸನ್ಧಿಸಮಾಗಮಃ| ಸ್ಯಾನ್ಮರ್ಮೇತಿ ಚ ತೇನಾತ್ರ ಸುತರಾಂ ಜೀವಿತಂ ಸ್ಥಿತಮ್||೩೮||

Adhikarana evaM marmakalpanA ShoDhA,ekaiva vA marmakalpanA (39) · Śloka 39

ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ತು ನಿರ್ದೇಶಃ ಷೋಢೈವಂ ಮರ್ಮಕಲ್ಪನಾ| ಪ್ರಾಣಾಯತನಸಾಮಾನ್ಯದೈಕ್ಯಂ ವಾ ಮರ್ಮಣಾಂ ಮತಮ್||೩೯||

Adhikarana mAMsAdInAM marmaNAM saMKyayA~aBidhAnam ,mAMsajAni daSamarmANi asthnyaShTau (40) · Śloka 40

ಮಾಂಸಾದೀನಾಂ ಸನ್ಧ್ಯನ್ತಾನಾಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಪ್ರತಿನಿಯತನಿ ಮರ್ಮಾಣಿ ಸಙ್ಖ್ಯಯಾಽಭಿಧಾತುಮಾಹ ಮಾಂಸಜಾನಿ ದಶೇನ್ದ್ರಾಖ್ಯತಲಹೃತ್ಸ್ತನರೋಹಿತಾಃ| |೪೦|

Adhikarana mAMsajAni daSamarmANi asthnyaShTau (40-41) · Śloka 41

| ಶಙ್ಖೌ ಕಟೀಕತರುಣೇ ನಿತಮ್ಬಾವಂಸಯೋಃ ಫಲೇ||೪೦|| ಅಸ್ಥ್ನ್ಯಷ್ಟೌ| |೪೧|

Adhikarana snAvamarmANi trayoviMSatiH (41) · Śloka 41

ಸ್ನಾವಮರ್ಮಾಣಿ ತ್ರಯೋವಿಂಶತಿರಾಣಯಃ| ಕೂರ್ಚಕೂರ್ಚಶಿರೋಽಪಾಙ್ಗಕ್ಷಿಪ್ರೋತ್ಕ್ಷೇಪಾಂಸಬಸ್ತಯಃ||೪೧||

Adhikarana dhamanyASritAni nava (42) · Śloka 42

ಗುದಾಪಸ್ತಮ್ಭವಿಧುರಶೃಙ್ಗಾಟಾನಿ ನವಾದಿಶೇತ್| ಮರ್ಮಾಣಿ ಧಮನೀಸ್ಥಾನಿ|೪೨|

Adhikarana sirASritAni saptatriMSat (42-44) · Śloka 44

| ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶತ್ಸಿರಾಶ್ರಯಾಃ||೪೨|| ಬೃಹತ್ಯೌ ಮಾತೃಕಾ ನೀಲೇ ಮನ್ಯೇ ಕಕ್ಷಾಧರೌ ಫಣೌ| ವಿಟಪೇ ಹೃದಯಂ ನಾಭಿಃ ಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧೀ ಸ್ತನಾಧರೇ||೪೩|| ಅಪಾಲಾಪೌ ಸ್ಥಪನ್ಯುರ್ವ್ಯಶ್ಚತಸ್ರೋ ಲೋಹಿತಾನಿ ಚ| |೪೪|

Adhikarana sandhimarmANi viMSati (44-45) · Śloka 45

| ಸನ್ಧೌ ವಿಂಶತಿರಾವರ್ತೌ ಮಣಿಬನ್ಧೌ ಕುಕುನ್ದರೌ||೪೪|| ಸೀಮನ್ತಾಃ ಕೂರ್ಪರೌ ಗುಲ್ಫೌ ಕೃಕಾಟ್ಯೌ ಜಾನುನೀ ಪತಿಃ| |೪೫|

Adhikarana gudakakShAdharAdau anyeShAM matam (45-46) · Śloka 46

| ಮಾಂಸಮರ್ಮ ಗುದೋಽನ್ಯೇಷಾಂ,ಸ್ನಾವ್ನಿ ಕಕ್ಷಾಧರೌ ತಥಾ||೪೫|| ವಿಟಪೌ ವಿಧುರಾಖ್ಯೇ ಚ, ಶೃಙ್ಗಾಟಾನಿ ಸಿರಾಸು ತು| ಅಪಸ್ತಮ್ಭಾವಪಾಙ್ಗೌ ಚ, ಧಮನೀಸ್ಥಂ ನ ತೈಃ ಸ್ಮೃತಮ್||೪೬||

Adhikarana mAMsAdijAnAM marmaNAM vyadhalakShaNam, mAMsaje marmaNi viddhe lakShaNAni (47) · Śloka 47

ಇದಾನೀಂ ಮಾಂಸಾದಿಜಾನಾಂ ಮರ್ಮಣಾಂ ವ್ಯಧಲಕ್ಷಣಮಾಹ ವಿದ್ಧೇಽಜಸ್ರಮಸೃಕ್ಸ್ರಾವೋ ಮಾಂಸಧಾವನವತ್ತನುಃ| ಪಾಣ್ಡುತ್ವಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಜ್ಞಾನಂ ಮರಣಂ ಚಾಶು ಮಾಂಸಜೇ||೪೭||

Adhikarana asthimarmaNi viddhe lakShaNAni (48) · Śloka 48

ಮಜ್ಜಾನ್ವಿತೋಽಚ್ಛೋ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಃ ಸ್ರಾವೋ ರುಕ್ ಚಾಸ್ಥಿಮರ್ಮಣೀ| |೪೮|

Adhikarana snAvaje marmaNi viddhe lakShaNAni (48-49) · Śloka 49

| ಆಯಾಮಾಕ್ಷೇಪಕಸ್ತಮ್ಭಾಃ ಸ್ನಾವಜೇಽಭ್ಯಧಿಕಂ ರುಜಾ||೪೮|| ಯಾನಸ್ಥಾನಾಸನಾಶಕ್ತಿರ್ವೈಕಲ್ಯಮಥವಾಽನ್ತಕಃ| |೪೯|

Adhikarana dhamanIsthe viddhe lakShaNAni (49) · Śloka 49

| ರಕ್ತಂ ಸಶಬ್ದಫೇನೋಷ್ಣಂ ಧಮನೀಸ್ಥೇ ವಿಚೇತಸಃ||೪೯||

Adhikarana sirAmarmavyadhe lakShaNAni (50) · Śloka 50

ಸಿರಾಮರ್ಮವ್ಯಧೇ ಸಾನ್ದ್ರಮಜಸ್ರಂ ಬಹ್ವಸೃಕ್ಸ್ರವೇತ್| ತತ್ಕ್ಷಯಾತ್ತೃಡ್ಭ್ರಮಶ್ವಾಸಮೋಹಹಿಧ್ಮಾಭಿರನ್ತಕಃ||೫೦||

Adhikarana sandhije viddhe lakShaNAni (51) · Śloka 51

ವಸ್ತು ಶೂಕೈರಿವಾಕೀರ್ಣಂ ರೂಢೇ ಚ ಕುಣಿಖಞ್ಜತಾ| ಬಲಚೇಷ್ಟಾಕ್ಷಯಃ ಶೋಷಃ ಪರ್ವಶೋಫಶ್ಚ ಸನ್ಧಿಜೇ||೫೧||

Adhikarana sadyaH prANaharANyekonaviMSatirmarmANi (52-53) · Śloka 53

ನಾಭಿಶಙ್ಖಾಧಿಪಾಪಾನಹೃಚ್ಛೃಙ್ಗಾಟಕಬಸ್ತಯಃ| ಆಷ್ಟೌ ಚ ಮಾತೃಕಾಃ ಸದ್ಯೋ ನಿಘ್ನತ್ಯೇಕಾನ್ನವಿಂಶತಿಃ||೫೨|| ಸಪ್ತಾಹಃ ಪರಮಸ್ತೇಷಾಂ ಕಾಲಃ ಕಾಲಸ್ಯ ಕರ್ಷಣೇ| |೫೩|

Adhikarana kAlAntaraprANaharANi trayastriMSat (53-55) · Śloka 55

| ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಪಸ್ತಮ್ಭತಲಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧಯಃ||೫೩|| ಕಟೀತರುಣಸೀಮನ್ತಸ್ತನಮೂಲೇನ್ದ್ರಬಸ್ತಯಃ| ಕ್ಷಿಪ್ರಾಪಾಲಾಪಬೃಹತೀನಿತಮ್ಬಸ್ತನರೋಹಿತಾಃ||೫೪|| ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಾ ಮಾಸಮಾಸಾರ್ದ್ಧಜೀವಿತಾಃ| |೫೫|

Adhikarana viSalyaghnAni trINi ,tatra hetuH (55-56) · Śloka 56

| ಉತ್ಕ್ಷೇಪೌ ಸ್ಥಪನೀ ತ್ರೀಣಿ ವಿಶಲ್ಯಘ್ನಾನಿ, ತತ್ರ ಹಿ||೫೫|| ವಾಯುರ್ಮಾಂಸವಸಾಮಜ್ಜಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಾನಿ ಶೋಷಯನ್| ಶಲ್ಯಾಪಾಯೇ ವಿನಿರ್ಗಚ್ಛನ್ ಶ್ವಾಸಾತ್ಕಾಸಾಚ್ಚ ಹನ್ತ್ಯಸೂನ್||೫೬||

Adhikarana vaikalyakarANi catuScatvAriMSat (57-59) · Śloka 59

ಫಣಾವಪಾಙ್ಗೌ ವಿಧುರೇ ನೀಲೇ ಮನ್ಯೇ ಕೃಕಾಟಿಕೇ| ಅಂಸಾಂಸಫಲಕಾವರ್ತವಿಟಪೋರ್ವೀಕುಕುನ್ದರಾಃ||೫೭|| ಸಜಾನುಲೋಹಿತಾಕ್ಷಾಣಿಕಕ್ಷಾಧೃಕ್ಕೂರ್ಚಕೂರ್ಪರಾಃ| ವೈಕಲ್ಯಮಿತಿ ಚತ್ವಾರಿ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ಕುರ್ವತೇ||೫೮|| ಹರನ್ತಿ ತಾನ್ಯಪಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಕದಾಚಿದಭಿಘಾತತಃ| |೫೯|

Adhikarana rujAkarANyaShTau (59) · Śloka 59

| ಅಷ್ಟೌ ಕೂರ್ಚಶಿರೋಗುಲ್ಫಮಣಿಬನ್ಧಾ ರುಜಾಕರಾಃ||೫೯||

Adhikarana marmaNAM pramANenABidhAnam ,a~ggulamAnAni dvAdaSamarmANi (60) · Śloka 60

ತೇಷಾಂ ವಿಟಪಕಕ್ಷಾಧೃಗುರ್ವ್ಯಃ ಕೂರ್ಚಶಿರಾಂಸಿ ಚ| ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲಮಾನಾನಿ|೬೦|

Adhikarana dvya~ggulAni ShaT marmANi (60-61) · Śloka 61

| ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲೇ ಮಣಿಬನ್ಧನೇ||೬೦|| ಗುಲ್ಫೌ ಚ ಸ್ತನಮೂಲೇ ಚ| |೬೧|

Adhikarana trya~ggulAni catvAri marmANi (61) · Śloka 61

ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಂ ಜಾನುಕೂರ್ಪರಮ್| |೬೧|

Adhikarana hastatalamAnAnyekonatriMSat (61-62) · Śloka 62

| ಅಪಾನಬಸ್ತಿಹೃನ್ನಾಭಿನೀಲಾಃ ಸೀಮನ್ತಮಾತೃಕಾಃ||೬೧|| ಕೂರ್ಚಶೃಙ್ಗಾಟಮನ್ಯಾಶ್ಚ ತ್ರಿಂಶದೇಕೇನ ವರ್ಜಿತಾಃ| ಆತ್ಮಪಾಣಿತಲೋನ್ಮಾನಾಃ|೬೨|

Adhikarana ardhA~ggulAni ShaT pa~jcASat ,anyeShAM mate tilavrIhimAnAni , (62-63) · Śloka 63

| ಶೇಷಾಣ್ಯರ್ದ್ಧಾಙ್ಗುಲಂ ವದೇತ್||೬೨|| ಪಞ್ಚಾಶತ್ಷಟ್ ಚ ಮರ್ಮಾಣಿ, ತಿಲವ್ರೀಹಿಸಮಾನ್ಯಪಿ| ಇಷ್ಟಾನಿ ಮರ್ಮಾಣ್ಯನ್ಯೇಷಾಮ್|೬೩|

Adhikarana marmABiGAtamaraNe kAraNam (63-66) · Śloka 66

ಇದಾನೀಂ ಯಥಾ ಮರ್ಮಾಭಿಘಾತೇ ಮರಣಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತಥಾ ದರ್ಶಯತಿ | ಚತುರ್ದ್ಧೋಕ್ತಾಃ ಸಿರಾಸ್ತು ಯಾಃ||೬೩|| ತರ್ಪಯನ್ತಿ ವಪುಃ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ತಾ ಮರ್ಮಾಣ್ಯಾಶ್ರಿತಾಸ್ತತಃ| ತತ್ಕ್ಷತಾತ್ಕ್ಷತಜಾತ್ಯರ್ಥಪ್ರವೃತ್ತೇರ್ಧಾತುಸಙ್ಕ್ಷಯೇ||೬೪|| ವೃದ್ಧಶ್ಚಲೋ ರುಜಸ್ತೀವ್ರಾಃ ಪ್ರತನೋತಿ ಸಮೀರಯನ್| ತೇಜಸ್ತದುದ್ಧೃತಂ ಧತ್ತೇ ತೃಷ್ಣಾಶೋಷಮದಭ್ರಮಾನ್||೬೫|| ಸ್ವಿನ್ನಸ್ರಸ್ತಶ್ಲಥತನುಂ ಹರತ್ಯೇನಂ ತತೋಽನ್ತಕಃ| |೬೬|

Adhikarana marmABiGAte cikitsA (66-67) · Śloka 67

| ವರ್ಧಯೇತ್ಸನ್ಧಿತೋ ಗಾತ್ರಂ ಮರ್ಮಣ್ಯಭಿಹತೇ ದ್ರುತಮ್||೬೬|| ಛೇದನಾತ್ಸನ್ಧಿದೇಶಸ್ಯ ಸಙ್ಕುಚನ್ತಿ ಸಿರಾ ಹ್ಯತಃ| ಜೀವಿತಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ತತ್ರ ರಕ್ತೇ ತಿಷ್ಠತಿ ತಿಷ್ಠತಿ||೬೭||

Adhikarana amarmaNi viddhasya jIvanAdi ,marmasu kShArAdIn varjayet (68-69) · Śloka 69

ತದನೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಮರ್ಮಾಭಿಘಾತಕ್ಷತಾನ್ಮರಣಮ್, ನ ತ್ವಮರ್ಮಾಭಿಘಾತಕ್ಷತಾತ್| ಅತ ಇದಮಾಹ ಸುವಿಕ್ಷತೋಽಪ್ಯತೋ ಜೀವೇದಮರ್ಮಣಿ ನ ಮರ್ಮಣಿ| ಪ್ರಾಣಘಾತಿನಿ ಜೀವೇತ್ತು ಕಶ್ಚಿದ್ವೈದ್ಯಗುಣೇನ ಚೇತ್||೬೮|| ಅಸಮಗ್ರಾಭಿಘಾತಾಚ್ಚ ಸೋಽಪಿ ವೈಕಲ್ಯಮಶ್ನುತೇ| ತಸ್ಮತ್ಕ್ಷಾರವಿಷಾಗ್ನ್ಯಾದೀನ್ ಯತ್ನಾನ್ಮರ್ಮಸು ವರ್ಜಯೇತ್||೬೯||

Adhikarana svalpo~api marmAghAto~ati pIDAkaraH ,marmAshrayA rogA api tadvat (4) · Śloka 4

ಮರ್ಮಾಭಿಘಾತಃ ಸ್ವಲ್ಪೋಽಪಿ ಪ್ರಾಯಶೋ ಬಾಧತೇತರಾಮ್| ರೋಗಾ ಮರ್ಮಾಶ್ರಯಾಸ್ತದ್ವತ್ಪ್ರಕ್ರಾನ್ತಾ ಯತ್ನತೋಽಪಿ ಚ||೭೦|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾ ಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯೇ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ಮರ್ಮವಿಭಾಗೋ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪||

Adhikarana atha garBavyApannAma caturtho~adhyAyaH --pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಗರ್ಭವ್ಯಾಪದಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana garBiNyAH sashUle puShpadarshane cikitsAkramaH (2) · Śloka 2

ಸ್ತ್ರೀ ಚೇದಾಪನ್ನಗರ್ಭಾ ಪರಿಹಾರ್ಯ್ಯಾಣ್ಯಾಸೇವೇತ| ತತಶ್ಚ ಯಸ್ಯಾಃ ಬಸ್ತಿಪಾರ್ಶ್ವಶ್ರೋಣಿಯೋನಿಮುಖೇಷು ಶೂಲಂ ಪುಷ್ಪದರ್ಶನಂ ಚ ಸ್ಯಾತ್ ತಾಂ ಮೃದುಸುಖಶಿಶಿರಾಸ್ತರಣಶಯನಸ್ಥಾಮೀಷದವನತಶಿರಸಂ ಶೀತಪ್ರದೇಹಪರಿಷೇಕಾದಿಭಿರುಪಾಚರೇತ್||೨||

Adhikarana cikitsAvisheShAH (3) · Śloka 3

ತದ್ಯಥಾ-ಸಹಸ್ರಧೌತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾಽಧೋನಾಭೇಃ ಸರ್ವತಃ ಪ್ರದಿಹ್ಯಾತ್| ಮಧುಕಸಿದ್ಧಸರ್ಪಿಷಾ ಸುಶೀತೇನ ಪಿಚುಮಾಪ್ಲಾವ್ಯ ಯೋನಿಸಮೀಪೇ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್| ಗವ್ಯೇನ ಪಯಸಾ ಮಧುಕಾಮ್ಬುನಾ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಕಷಾಯೇಣ ವ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ಪರಿಪೀತತತ್ಸ್ವರಸಾನಿ ಚ ತೈಲಾನಿ ಯೋನೌ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ತಚ್ಛೃಙ್ಗಸಿದ್ಧಸ್ಯ ವಾ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಃ ಪಿಚುಮ್||೩||

Adhikarana garBiNyAH raktAtisrAve cikitsA (4) · Śloka 4

ಅತಿಸ್ರವತಿ ತು ರಕ್ತೇ ತತ ಏವ ಅಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಾಶಯೇತ್| ಕೇವ- ಲಾದೇವ ವಾ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಃ| ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಕುಮುದಕಿಞ್ಜಲ್ಕಂ ಚ ಸಮಧುಶರ್ಕರಂ ಲೇಹಯೇತ್| ಧಾತಕೀಗೈರಿಕಿಸರ್ಜರಸಾಞ್ಜನಚೂರ್ಣಂ ವಾ ಮಧುನಾ| ನ್ಯಗ್ರೋಧಾ- ದಿತ್ವಕ್ಪ್ರವಾಲಕಲ್ಕಂ ವಾ| ಶಶೈಣಹರಿಣರುಧಿರಂ ವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಋದ್ಧಿವಿದಾರೀಜೀವನ್ತೀರ್ವಾ ಪಯಸಾ| ನೀಲೋತ್ಪಲ- ಸಿತಾಪಕ್ವಲೋಷ್ಠಚನ್ದನಾದಿ ವಾ| ತಣ್ಡುಲಾಮ್ಬುವಾಸಾರಸಾನ್ಯ- ತರೇಣ| ಗನ್ಧಪ್ರಿಯಙ್ಗುಸಿತೋತ್ಪಲಶಾಲೂಕೋದುಮ್ಬರಶಲಾಟುನ್ಯ- ಗ್ರೋಧಶೃಙ್ಗಾನಿ ವಾಽಽಜೇನ ಪಯಸಾ| ಕಶೇರುಕಮೃಣಾಲಕಶೃಙ್ಗಾಟಕಕಾಶ್ಮರ್ಯಪರುಷಕದ್ರಾಕ್ಷಾಸಾರಿ- ವಾಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಾನನ್ತೋತ್ಪಲಕದಮ್ಬಬೀಜಕ್ವಾಥೇನ ವಾ ಶರ್ಕ- ರಾಮಧುಮಧುರೇಣ ಶಾಲಿಚೂರ್ಣಮ್| ಜೀವನೀಯಶೃತಂ ವಾ ಕ್ಷೀರಮ್| ಬಲಾತಿಬಲಾಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕೇಕ್ಷುಮೂಲಕಾಕೋಲೀಶೃತೇನ ಪಯಸಾ ಸಮಧುಶರ್ಕರೇಣ ರಕ್ತಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಸುಶೀತಂ ಭೋಜಯೇತ್| ಶೀತ- ವೀರ್ಯ್ಯಜಾಙ್ಗಲರಸೇನ ವಾ| ರಕ್ತಪಿತ್ತಕ್ರಿಯಾಶ್ಚ ಶೋಧನವರ್ಜ್ಯಾಃ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಸೌಮ್ಯಾಶ್ಚ ಮನೋಽನುಕೂಲಾಃ ಕಥಾಃ||೪||

Adhikarana shoNitasrAvaM vinA bastyAdi- shUle cikitsA (5) · Śloka 5

ಅದೃಷ್ಟಶೋಣಿತಾಂ ತು ಮಧುಕಪಯಸ್ಯಾಸುರದಾರುಭಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ಪಯಃ ಪಾಯಯೇತ್| ತಾಮ್ರವಲ್ಯಶ್ಮನ್ತಕಶತಾವರೀಪಯಸ್ಯಾಭಿರ್ವಾ| ವಿದಾರ್ಯ್ಯಾದಿಗಣೇನ ವಾ| ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಸ್ವರಸಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಸರ್ಪಿಃ| ಪಲಾಣ್ಡುರಸಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಮ್||೫||

Adhikarana trimAsaM yAvadasrasrutau garBasyAsAdhyatvam (6) · Śloka 6

ಅಸಮ್ಪೂರ್ಣತ್ರಿಮಾಸಾಯಾಸ್ತು ಪುಷ್ಪದರ್ಶನೇ ಗರ್ಭಃ ಪ್ರಾಯೋ ನ ತಿಷ್ಠ- ತ್ಯಸಞ್ಜಾತಸಾರತ್ವಾತ್||೬||

Adhikarana AmAnvaye puShpadarshane cikitsopakramaH (7) · Śloka 7

ಆಮಾನ್ವಯೇ ಚೋರ್ಧ್ವಮಪಿ ವಿರುದ್ಧೋಪಕ್ರಮತ್ವಾತ್| ತತ್ರ ರೂಕ್ಷಶೀ- ತಾನಿ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ||೭||

Adhikarana tatra cikitsAvidhiH (8) · Śloka 8

ತದ್ಯಥಾ-ಪ್ರಾಗುಪವಾಸಂ ತತೋ ದುರಾಲಭಾಮೃತೋಶೀರಪರ್ಪಟಕ- ಘನಚನ್ದನಾತಿವಿಷಾಬಲಾಕಟ್ವಙ್ಗಧಾನ್ಯಾಕಕ್ವಾಥಪಾನಮ್| ತೃಣಧಾನ್ಯಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಪೇಯಾಮಶನಂ ಚ ಮುದ್ಗಾದಿಯೂಷೈಃ| ಜಿತೇ ತ್ವಾಮೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಶೀತಾನಿ ಪೂರ್ವವತ್||೮||

Adhikarana AmagarBapAte cikitsA (9) · Śloka 9

ಆಮಗರ್ಭೇ ತು ಪತಿತೇ ಮದ್ಯಾನಾಮನ್ಯತಮಂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯತಃ ಪಾಯಯೇತ್| ಗರ್ಭಕೋಷ್ಠವಿಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಮರ್ತಿವಿಸ್ಮರಣಾರ್ಥಞ್ಚ| ಅಮದ್ಯಪಾಂ ಪಾಚ- ನೀಯದ್ರವ್ಯೋಪಹಿತಾಭಿಃ ಸ್ನೇಹಲವಣವರ್ಜ್ಯಾಭಿಃ ಸತಿಲಾಭಿ- ರುದ್ದಾಲಕಾದಿಯವಾಗೂಭಿರುಪಾಚರೇದ್ ಯಾವನ್ತೋ ಮಾಸಾಸ್ತಾವನ್ತ್ಯ- ಹಾನೀತಿ| ತತಃ ಪ್ರೀಣನೈರ್ಬಲಾನುರಕ್ಷಿಭಿರಸ್ನೇಹೈರಾಹಾರೈರಾದೋಷಧಾತುಕ್ಲೇದ- ಶುದ್ಧೇಃ| ಆಮಗರ್ಭಶೇಷೇಣ ಹಿ ಪುನಃ ಪುನರಕುಶಲಮನುಷಜ್ಯೇತ| ತಸ್ಮಾತ್ ತೀಕ್ಷ್ಣೈರನವಶೇಷಯನ್ನುಪಾಚರೇತ್| ತತಃ ಪರಂ ಸ್ನೇಹಪಾನೈ- ರ್ಬಸ್ತಿಭಿರಾಹಾರೈಶ್ಚ ದೀಪನೀಯಪಾಚನೀಯಜೀವನೀಯಬೃಂಹಣೀಯ- ಮಧುರವಾತಹರೈರಿತಿ||೯||

Adhikarana garBasyopaviShTakopashuShkakasamBavahetuH (10) · Śloka 10

ಯಸ್ಯಾಃ ಪುನರ್ಮಹತಿ ಜಾತಸಾರೇ ಗರ್ಭೇ ವರ್ಜ್ಯಾನಾಮವರ್ಜನಾತ್ ಪುಷ್ಪ- ದರ್ಶನಂ ಸ್ಯಾದನ್ಯದ್ವಾ ಯೋನಿಸ್ರವಣಮ್| ತಸ್ಯಾಸ್ತನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪಿತಃ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣೌ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಗರ್ಭಸ್ಯ ರಸವಹಾಂ ನಾಡೀಂ ಪ್ರತಿಪೀಡ್ಯಾವತಿಷ್ಠತೇ| ತತೋ ನಾಡ್ಯಾಂ ದೋಷೈಃ ಕುಲ್ಯಾಯಾಮಿವ ವಹನಾದ್ಗರ್ಭೋ ವೃದ್ಧಿಮನಾಪ್ನುವನ್ನುಪವಿಶತ್ಯುಪಶುಷ್ಯತಿ ವಾ||೧೦||

Adhikarana upaviShTakagarBalakShaNam (11) · Śloka 11

ತತ್ರ ಯಸ್ಯಾಃ ಕಾದಾಚಿತ್ಕಾರ್ತ್ತವಪರಿಸ್ರಾವಾವಲ್ಪೌ ಚ ದೃಶ್ಯೇತೇ ಸತತಂ ಚ ಗರ್ಭಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾತ್ ಪರಿಮಾಣಾದಪರಿಹೀಯಮಾನ ಏವ ಸ್ಫುರತಿ| ನ ಚ ಕುಕ್ಷಿರ್ವಿವರ್ಧತೇ, ತಮುಪವಿಷ್ಟಕಮಿತ್ಯಾ- ಚಕ್ಷತೇ||೧೧||

Adhikarana upashuShkakagarBalakShaNam (12) · Śloka 12

ಯದಾ ತು ಪ್ರತಿಮಾಸಮಾರ್ತ್ತವಂ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ವಾ ಪರಿಸ್ರವಣಂ ನಾತ್ಯಲ್ಪಂ ಚ ತಥಾ ಪರಿಹೀಯಮಾಣೋ ಗರ್ಭಶ್ಚಿರಾತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸ್ಪನ್ದತೇ| ಕುಕ್ಷಿಶ್ಚ ವೃದ್ಧೋಽಪಿ ಪರಿಹೀಯತೇ| ತದುಪಶುಷ್ಕಕಂ ನಾಗೋದರಂ ಚ||೧೨||

Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH prasavakAlanishcayaH (13) · Śloka 13

ತೌ ತು ಮಾತುರಾಹಾರತೇಜಸಾಽಲ್ಪೇನಾಪ್ಯಾಯ್ಯಮಾನೌ ಯದಾ ಪುಷ್ಟೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ಕೇಶದಶನಾದಿಯುಕ್ತೌ| ತದಾ ವರ್ಷಗಣೈರಪಿ ಪ್ರಮದಾ ಪ್ರಸೂಯೇತ ಏವ||೧೩||

Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (14) · Śloka 14

ತತ್ರ ವಾತೇನೋಪವಿಷ್ಟಕೋಪಶುಷ್ಕಕಯೋರ್ವಾಯುಃ ಪ್ರತಿಹನ್ಯತೇ| ಸಶಬ್ದಂ ಫೇನಿಲಂ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ಶಕೃದುಪವೇಶ್ಯತೇ| ಮೂತ್ರಮುಪರುಧ್ಯತೇ| ಕಟೀಪೃಷ್ಠಹೃದಯೇಷು ವೇದನಾ| ಜೃಮ್ಭಾ, ನಿದ್ರಾನಾಶೋಽಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಃ, ಶುಷ್ಕಕಾಸಃ, ಸಾದಃ, ಕ್ಷ್ವೇಡೇತೇ ಇವ ಕರ್ಣೌ, ತುದ್ಯೇತೇ ಇವ ಶಙ್ಖೌ| ಪಿಪೀಲಿಕಾಭಿರಿವ ಸಂಸೃಜ್ಯತೇ ಶರೀರಂ ಪರಿಋನ್ತನ್ನಿವ ವಾಯುರ್ಭ್ರಮತಿ ಕುಕ್ಷೌ ತಮ ಇವ ಪ್ರವೇಶ್ಯತೇ| ದುಃಖೇನಾನ್ನಸ್ಯ ಜರಣಮ್| ಅಹರಹಃ ಪರಿಹಾನಿಃ| ಸ್ಫುಟಿತವಿವರ್ಣಪರುಷತ್ವಕ್ತ್ವಂ ಚ ಭವತಿ||೧೪||

Adhikarana paittikopaviShTakanAgodararyorlakShaNAni (15) · Śloka 15

ಪಿತ್ತೇನ ತಾಮ್ರಹರಿತಮುಪವೇಶ್ಯತೇ| ಧೂಮಕೋಽಮ್ಲಕಶ್ಛರ್ದಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಕ್ಷಿಹೃದಯದಾಹಃ| ಪೀತರಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಾಭನೇತ್ರಮೂತ್ರನಖತ್ವಕ್ತ್ವಂ ಕಾಲೀ ದುರ್ಬಲಾ ನಿತ್ಯಶೂನಾ ಚ ನಾರೀ ಭವತಿ||೧೫||

Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (16) · Śloka 16

ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಮಧುರಾಸ್ಯತ್ವಮುತ್ಕ್ಲೇಶಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮೋದ್ವಮನಂ ಭಕ್ತದ್ವೇಷಃ ಶ್ವೇತಹಸ್ತಪಾದನೇತ್ರತಾ ಕಾಸಃ ಶ್ವಾಸಶ್ಚ||೧೬||

Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH sAmAnyA cikitsA (17) · Śloka 17

ತಯೋರ್ಜೀವನೀಯಬೃಂಹಣೀಯಮಧುರೌಷಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಸರ್ಪಿಷಾಮುಪಯೋಗಃ| ತಥಾ ಪಯಸಾಂ ರಸಾನಾಮಾಮಗರ್ಭಾಣಾಂ ಚ ಗರ್ಭವೃದ್ಧಿಕರಃ| ತಥಾ ಸಮ್ಭೋಜನಮೇತೈರೇವ ಚ ಘೃತಾದಿಭಿಃ| ಸುಭಿಕ್ಷಾಯಾ ಅಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಯಾನವಾಹನಾಪವರ್ಜ್ಜನಬೃಂಹಣೈರುಪಪಾದನಮ್||೧೭||

Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodara- yoshcikitsA (18) · Śloka 18

ಅಥ ವಿಶೇಷೇಣ ವಾತೇ ಪೂರ್ವಮೇವ ಸೈನ್ಧವೋಪಹಿತಂ ಕ್ಷೀರಬಸ್ತಿಂ ದತ್ತ್ವಾ ಶೀತೋದಕಸ್ನಾತಾಂ ಮೃದು ಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಭೋಜಯೇತ್| ತತೋ ವಿದಾರ್ಯ್ಯಾದಿಗಣಸಾಧಿತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾಽನುವಾಸಯೇತ್| ನಿವಾತಂ ಚ ಸೇವೇತ||೧೮||

Adhikarana paittikopaviShTakanAgodarayoshcikitsA (19) · Śloka 19

ಪಿತ್ತೇ ಮಧುಕವಿದಾರೀನಿರ್ಯ್ಯೂಹಸಿದ್ಧಂ ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್| ತಿಸ್ರಃ ಸ್ಥೂಲಕುಕ್ಕುಟೀರ್ನಿಸ್ತುಷಮಾಷಾಢಕಂ ಚ ಕ್ಷೀರೋದಕೇನೋಲೂಖಲೇ ಸಂಕ್ಷುದ್ಯ ತದ್ರಸೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ಚ ತಿತ್ತಿರಿಕಪಿಞ್ಜಲಾನ್ಯತರರಸಂ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ಪಾಯಯೇದುಪವಿಷ್ಟಕವಿವರ್ಧನಾರ್ಥಮುಪಶುಷ್ಕಕಬೃಂಹಣಾರ್ಥಂ ಚ| ಅಜಾಸರ್ಪಿಷಾ ಕ್ಷೀರೇಣ ಜೀವನೀಯೈಶ್ಚ ಸಂಸ್ಕೃತಾಂ ಯವಾಗೂಂ ಪಿಬೇತ್| ಪಯಸ್ಯಾ ಕಾಕೋಲೀದ್ವಯಸುನಿಷಣ್ಡಕಕಲ್ಕೇನ ಪಯಸಾ ಚ ಸರ್ಪಿರ್ವಿಪಾಚಯೇತ್| ತತ್ಕಾಲ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಾನುಪಾನಮುಪಯುಞ್ಜೀತ| ಆಮ- ಗರ್ಭರಸೇನ ಚಾಶ್ನೀಯಾತ್| ತಾನೇವ ಚ ತತ್ರ ಭೃಷ್ಟಾನ್ ಭಕ್ಷಯೇತ್| ಜಲಚರಮಾಂಸಾನಿ ಚ||೧೯||

Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanA- godarayoshcikitsA (20) · Śloka 20

ಕಫೇ ತ್ವಾನೂಪೌದಕಪಿಶಿತೋಪದಂಶಾಮಚ್ಛಸುರಾಂ ತ್ರಿರಾತ್ರಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ಸಪ್ತರಾತ್ರಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್| ತಿಲಮುದ್ಗಮಾಷಲವಣಬಿಲ್ವಪಾತ್ರೈಃ| ಪಞ್ಚಭಿರ್ಘೃತಪಾತ್ರಂ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಸ್ವನುಗುಪ್ತಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ತತಃ ಪ್ರಾತಃ ಪಿಣ್ಡಂ ಬಿಲ್ವಮಾತ್ರಂ ಶೃತಶೀತಚ್ಛಾಗದುಗ್ಧನುಪಾನಂ ವಾಽಶ್ನೀಯಾತ್| ಅತ್ರೈವ ವಾ ಬದರ- ಚೂರ್ಣಪಾತ್ರಮಪಿ ನಿದಧ್ಯಾತ್||೨೦||

Adhikarana garBasya sarvathA avRuddhau tatpAtanam (21) · Śloka 21

ಏವಮವೃದ್ಧೌ ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ವಿರೇಚಯೇದಪರಾಪಾತನೀಯೈಶ್ಚ ಪಾತಯೇತ್||೨೧||

Adhikarana lInagarBalakShaNam (22) · Śloka 22

ಯಸ್ಯಾಃ ಪುನರ್ವಾತೋಪಸೃಷ್ಟಸ್ರೋತಸಿ ಲೀನೋ ಗರ್ಭಃ ಪ್ರಸುಪ್ತೋ ನ ಸ್ಪನ್ದತೇ ತಂ ಲೀನಮಿತ್ಯಾಹುಃ||೨೨||

Adhikarana lInagarBacikitsA (23) · Śloka 23

ತತ್ರ ಶ್ಯೇನೋತ್ಕ್ರೋಶಗೋಮತ್ಸ್ಯಗೋಧಾಶಿಖಿಕುಕ್ಕುಟತಿತ್ತಿರೀಣಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯ ರಸೇನ ಭೂರಿಸರ್ಪಿಷ್ಕೇಣ ಮಾಷಯೂಷೇಣ ವಾ ಘೃತಾಢ್ಯೇನ ರಕ್ತಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಭೋಜಯೇತ್| ಸಕ್ತೂನ್ ವಾ ತಿಲಮಾಷಬಿಲ್ವಶಲಾಟುಯುಕ್ತಾನ್ ಪಯಸ ಪಾಯಯೇತ್ ಮೇದ್ಯಮಾಂಸೋಪದಂಶಂ ವಾ ಮಾರ್ದ್ವೀಕಮ್| ತೈಲೇನ ಚಾಭೀಕ್ಷ್ಣಮುದರವಙ್ಕ್ಷಣೋರುಕಟೀಪಾರ್ಶ್ವಪೃಷ್ಠಾನ್ಯಭ್ಯಜ್ಯಾತ್| ಮುಹುರ್ಮುಹುಶ್ಚೈನಾಂ ಹರ್ಷಯೇತ್| ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಚೇಕ್ಷೇತ||೨೩||

Adhikarana udAvartacikitsA (24) · Śloka 24

ಯಸ್ಯಾಃ ಪುನರುದಾವರ್ತವಿಬನ್ಧಃ ಸ್ಯಾತ್ತಾಂ ವಾತಹರಸ್ನಿಗ್ಧಾನ್ನಪಾನೈರುಪಾಚರೇತ್| ಅಷ್ಟಮೇ ತು ಮಾಸೇ ಮಧುಕಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನಾನುವಾಸಯೇತ್| ತದಸಿದ್ಧೌ ವೀರಣಶಾಲಿಕುಶಕಾಶೇಕ್ಷುಬಾಲಿಕಾವೇತಸಪರಿವ್ಯಾಧಮೂಲಾನಾಂ ಭೂತೀಕಾನನ್ತಾಕಾಶ್ಮರ್ಯಪರೂಷಕಮಧೂಕಮಧುಕಮೃದ್ವೀಕಾನಾಂ ಚ ಪಯಸಾಽರ್ಧೋದಕೇನೋದ್ಗೃಹ್ಯ ರಸಂ ತೇನ ಪ್ರಿಯಾಲಬಿಭೀತಕಮಜ್ಜತಿಲಕಲ್ಕಯುಕ್ತೇನೇಷಲ್ಲವಣೋಷ್ಣೇನ ನಿರೂಹಯೇತ್| ವಿಗತವಿಬನ್ಧಾಂ ಚ ಸ್ನಾತಾಶಿತಾಂ ಸಾಯಂ ತೇನೈವ ತೈಲೇನಾನುವಾಸಯೇತ್||೨೪||

Adhikarana udAvartepekShAyAM vyApat (25) · Śloka 25

ಉದಾವರ್ತೋ ಹಿ ಸಮುಪೇಕ್ಷಿತಃ ಸಹಸಾ ಸಗರ್ಭಾಂ ಗರ್ಭಿಣೀಮತಿಪಾತಯೇತ್||೨೫||

Adhikarana AmagarBasrAvahetavaH (26) · Śloka 26

ಯಸ್ಯಾಃ ಪುನರತಿಮಾತ್ರದೋಷೋಪಚಯಾದ್ಯಥೋಕ್ತೈರ್ವಾ ವ್ಯವಾಯಾದಿಭಿರನ್ಯೈರ್ವಾ ವ್ಯಾಧಿಭಿಃ ಪೂರ್ವೋಪಚಿತೇನ ವಾ ಜನನ್ಯಪತ್ಯಯೋಃ ಕರ್ಮಣಾ ಬನ್ಧನಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಗರ್ಭಃ ಫಲಮಿವ ವೃನ್ತಾತ್ಸಮುಕ್ತಬನ್ಧನೋ ಗರ್ಭಶಯ್ಯಾಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಕೃತಪ್ಲೀಹಾನ್ತ್ರವಿವರೈರವಸ್ರಂಸಮಾನಃ ಕೋಷ್ಠಸಂಕ್ಷೋಭಮಾಪಾದಯತಿ| ತತಃ ಕೋಷ್ಠಸಂಕ್ಷೋಭಾದ್ವಾಯುರಪಾನೋ ಮೂಢಃ ಕುಕ್ಷಿಬಸ್ತಿಪಾರ್ಶ್ವೋದರಯೋನಿಶೂಲಾನಾಹವಿಣ್ಮೂತ್ರಸಙ್ಗಾನಾಪಾದ್ಯ ಗರ್ಭಂ ಚ್ಯಾವಯತಿ ತರುಣಂ ಶೋಣಿತಭಾವೇನ| ಸೋಽಭಿಹಿತಃ ಪ್ರಾಕ್||೨೬||

Adhikarana mRutagarBAyA lakShaNam (27) · Śloka 27

ವಿವೃದ್ಧೇ ತು ಗರ್ಭೇ ಸ್ತಬ್ಧಂ ಸ್ತಿಮಿತಂ ಶೀತಮಶ್ಮಗರ್ಭಮಿವೋದರಮಾಭಾತಿ| ಶೂಲಮಧಿಕಮುಪಜಾಯತೇ| ನ ಚ ಸ್ಪನ್ದತೇ ಗರ್ಭೋ ನಾಽಽವ್ಯಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭವನ್ತಿ| ನ ಸ್ರವತಿ ಯೋನಿರಕ್ಷಿಣೀ ಚಾಸ್ಯಾಃ ಸ್ರಂಸ್ಯೇತೇ| ತಥಾ ಭೃಶಮರತಿಪರೀತಾ ವ್ಯಥತೇಽನ್ಯಥಾ ಚೇಷ್ಟತೇ ತಾಮ್ಯತಿ ಭ್ರಾಮ್ಯತಿ ರೋದಿತ್ಯಹರ್ನಿಶಮ್| ನ ಸ್ವಪಿತಿ| ಪೂತ್ಯುಚ್ಛ್ವಾಸಾ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಚ್ಛ್ವಸಿತ್ಯತಿಕಷ್ಟಂ ಪ್ರಾಣಿತಿ| ಜಕ್ಷಿತೀತ್ಯೇವಂವಿಧಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಮೃತಗರ್ಭಾಂ ವಿದ್ಯಾತ್||೨೭||

Adhikarana mUDhagarBalakShaNam (28) · Śloka 28

ತಂ ತು ಗರ್ಭಂ ಕದಾಚಿದಸಮ್ಯಗಪತ್ಯಪಥಮನೇಕಧಾ ಪ್ರತಿಪನ್ನಂ ವಿಗುಣೇನೇವ ವಾಯುನಾ ಪೀಡಿತಂ ಮೋಹಿತಂ ಚ ಮೂಢಗರ್ಭಮಿತ್ಯಾಹುಃ| ವಿಗುಣಾನಿಲಪ್ರತಿಪೀಡನವೈಚಿತ್ರ್ಯಾದಸಙ್ಖ್ಯಗತಿಂ ಚ||೨೮||

Adhikarana mUDhagarBagatayaH sthAnAni ca (29) · Śloka 29

ಸಮಾಸತಸ್ತು ತ್ರಿವಿಧಾ ಗತಿರುರ್ಧ್ವಾ, ತಿರ್ಯ್ಯಙ್, ನ್ಯುಬ್ಜಾ ಚ| ಸಂಸ್ಥಾನಾನಿ ಪುನರಷ್ಟೌ| ತಾನ್ಯತ್ರೈವೋತ್ತರತ್ರ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ||೨೯||

Adhikarana asAdhyamUDhagarBAlakShaNam (30) · Śloka 30

ತೇಷು ಸರ್ವೇಷ್ವಪಿ ವಿಪರೀತೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾಮಾಕ್ಷೇಪಯೋನಿಭ್ರಂಶಸಂವರಣಮಕ್ಕಲಶ್ವಾಸಭ್ರಮಾಭಿಪನ್ನಾಂ ಶೀತಗಾತ್ರಾಂ ಪೂತ್ಯುದ್ಗಾರಾಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್||೩೦||

Adhikarana mRutagarBashalyopekShAyAM vyApat (31) · Śloka 31

ನ ತು ಕ್ಷಣಮಪ್ಯುಪೇಕ್ಷೇತ ಗರ್ಭಶಲ್ಯಮ್| ತದ್ವಿನಿರುಚ್ಛವಾಸೀಕೃತ್ಯಾಽಽಶು ಜನನೀಂ ಹನ್ಯಾತ್||೩೧||

Adhikarana sacetanamUDhagarBasya Cedane vyApattatrAnuShTheya~jca (32) · Śloka 32

ಸಚೇತನಶ್ಚ ಗರ್ಭಃ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ವಿದಾರ್ಯ್ಯಮಾಣೋ ವಿಷಯಮಙ್ಗಾನಿ ವಿಕ್ಷಿಪೇತ್| ತಸ್ಮಾತ್ ತತ್ಸಙ್ಗೇ ಸೂತ್ಯಃ ಪ್ರಯತೇರನ್ ಪುರ್ವೋಕ್ತಾನಿ ಚ ಮನ್ತ್ರೌಷಧಾನಿ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ||೩೨||

Adhikarana garBasa~ggasya traividhyam (33) · Śloka 33

ತ್ರಿವಿಧಸ್ತು ಸಙ್ಗೋ ಭವತಿ| ಶಿರಸ್ಯಂಸೇ ಜಘನೇ ವಾ| ತಸ್ಯ ಹಿ ಸಙ್ಗಸ್ತ್ರಿವಿಧೋ ಭವತಿ| ಮೂಢಗರ್ಭನಿರ್ಹರಣನ್ತತ್ರ ಮತಾನ್ತರಾಣಿ ಮೂಢಗರ್ಭಸ್ಯ ತು ಜರಾಯುಪಾತನಸಾಮಾನ್ಯಂ ಕರ್ಮೇತ್ಯೇಕೇ| ಮನ್ತ್ರಾದಿಕ- ರ್ಮಾಥರ್ವವೇದವಿಹಿತಮಿತ್ಯೇಕೇ| ದೃಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ಶಲ್ಯಹರ್ತ್ರಾ ಶಲ್ಯಾ- ಹರಣಮಿತ್ಯೇಕೇ||೩೩||

Adhikarana garBashastrakarmaNaH kaShTatamatvam (34) · Śloka 34

ನ ತ್ವತಃ ಕಷ್ಟತಮಮಸ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮ| ಯತೋ ಯೋನಿಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಾನ್ತ್ರಗರ್ಭಾಶಯಾದೀನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ತಾನನುಪಹಿಂಸತಾಽಸ್ಪರ್ಶವತಾ ಶಸ್ತ್ರಮವಚಾರ್ಯ್ಯಮುತ್ಕರ್ಷಣವ್ಯಾವರ್ತನೋತ್ಕರ್ತನಚ್ಛೇದನಭೇದನಪೀಡನರ್ಜೂಕರಣಾನಿ ಚೈಕೇನ ಪಾಣಿನಾ ಕಾರ್ಯ್ಯಾಣಿ||೩೪||

Adhikarana mUDhagarBe prANasaMshayerAshu shastramavacAryam (35) · Śloka 35

ತಸ್ಮಾದೀಶ್ವರಮಾಪೃಚ್ಛ್ಯ ಪರಂ ಚ ಯತ್ನಮಾಸ್ಥಾಯ ತದ್ವಿದ್ಯಸಹಿತಸ್ತಮುಪಕ್ರಮೇತ್| ಅಕ್ರಿಯಾಯಾಂ ಧ್ರುವಂ ಮರಣಮ್| ಉಪಕ್ರಮೇ ಸಂಶಯಃ| ತಥೋದರಾಽಶ್ಮರೀಪ್ರಭೃತೀನಪಿ||೩೫||

Adhikarana mUDhagarBAharaNavidhiH (36) · Śloka 36

ಅಥೋತ್ತಾನಾಯಾ ವ್ಯಾಭುಗ್ನಸಕ್ಥ್ಯಾ ವಸ್ತ್ರಚುಮ್ಬಲಾನ್ನಮಿತಕಟಿಪ್ರದೇಶಾಯಾಶ್ಚ ಧನ್ವನಾಗವೃನ್ತಿಕಾಶಾಲ್ಮಲೀಪಿಚ್ಛಾಘೃತೈರಭ್ಯಜ್ಯ ಹಸ್ತಂ ಯೋನಿಂ ಚ ಗರ್ಭಮಾಹರೇತ್||೩೬||

Adhikarana tatra prakArAntaranirdeshaH (37) · Śloka 37

ತತ್ರ ಸಕ್ಥಿಭ್ಯಾಮಾಗತಸ್ಯಾನುಲೋಮಮಾಞ್ಛನಮೇವ| ಏಕಸಕ್ಥಿಪ್ರಪನ್ನಸ್ಯೇತರಂ ಸಕ್ಥಿಂ ಪ್ರಸಾರ್ಯ್ಯ| ಸ್ಫಿಗ್ದೇಶಾಗತಸ್ಯ ಸ್ಫಿಗ್ದೇಶಂ ಪ್ರತಿಷಿಧ್ಯೋರ್ಧ್ವಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸಕ್ಥಿನೀ ಪ್ರಸಾರ್ಯ್ಯ| ತಿರ್ಯ್ಯಗಾಗತಸ್ಯ ಪರಿಘಸ್ಯೇವಾಪರಾರ್ಧಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ಪೂರ್ವಾರ್ಧಮಪತ್ಯಪಥಂ ಪ್ರತ್ಯಾರ್ಜವಮಾನೀಯ| ಪಾರ್ಶ್ವಾಪವೃತ್ತಶಿರಸೋಂಽಸಂ ಪ್ರತಿಪೀಡ್ಯೋರ್ಧ್ವಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ಶಿರೋಽಪತ್ಯಪಥಮಾನೀಯ| ಬಾಹುದ್ವಯಪ್ರಪನ್ನಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಮುತ್ಪೀಡ್ಯಾಽಸೌ ಶಿರೋಮೂಲಮಾನೀಯ ನಿರ್ಹರೇತ್||೩೭||

Adhikarana shastradAraNArhamUDhagarBalakShaNam (38) · Śloka 38

ಯಸ್ತ್ವಾಭುಗ್ನಮಧ್ಯಃ ಪಾಣಿಪಾದಶಿರೋಭಿರ್ಯೋನಿಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ| ಯಶ್ಚಾಭುಗ್ನ ಏಕೇನ ಪಾದೇನ ಯೋನಿಂ ದ್ವಿತೀಯೇನ ಪಾಯುಮ್| ತೌ ಮೂಢೌ ಹಸ್ತೇನಾಹರ್ತುಮಶಕ್ಯಾವಿತಿ ಶಸ್ತ್ರಮವಚಾರಯೇತ್||೩೮||

Adhikarana tatra shastrAvadAraNavidhiH (39) · Śloka 39

ಅಥ ಸ್ತ್ರಿಯಮಾಶ್ವಾಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣಾಙ್ಗುಲಿಶಸ್ತ್ರೇಣ ವಾ (ಶಿರೋ) ವಿದಾರ್ಯ್ಯ ಶಿರಾಃ ಕಪಾಲಾನ್ಯಾಹೃತ್ಯ ಗರ್ಭಶಙ್ಕುನಾ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚಿಬುಕೇ ತಾಲುನ್ಯುರಸಿ ಕಕ್ಷ್ಯಾಯಾಂ ವಾಽಪಹರೇತ್| ಅಭಿನ್ನಶಿರಸಂ ಚಾಕ್ಷಿಕೂಟೇ ಗಣ್ಡೇ ವಾ| ತಥಾಸಂಸಕ್ತಸ್ಯಾಂಸದೇಶೇ ಬಾಹುಂ ಛಿತ್ವಾ| ದೃತೇರಿವಾಧ್ಮಾತಸ್ಯ ವಾತಪೂರ್ಣಮುದರಮವದಾರ್ಯ್ಯ ನಿರಸ್ಯಾನ್ತ್ರಾಣಿ ಶಿಥಿಲೀಭೂತಮಾಹರೇತ್| ಜಘನಸಕ್ತಸ್ಯ ಜಘನಕಪಾಲಾನಿ ದಾರಯಿತ್ವೇತಿ||೩೯||

Adhikarana api ca- (40) · Śloka 40

ಯದ್ಯದ್ವಾಯುವಶಾದಙ್ಗಂ ಸಜ್ಜೇದ್ಗರ್ಭಸ್ಯ ಖಣ್ಡಶಃ| ತತ್ತಚ್ಛಿತ್ವಾ ಹರೇತ್ಸಮ್ಯಗ್ರಕ್ಷೇತ್ರಾರೀಂ ಚ ಯತ್ನತಃ||೪೦||

Adhikarana vyapagatagarBashalyAyA upacArAH (41) · Śloka 41

ಅಥಾಪತನ್ತೀಮಪರಾಂ ಪಾತಯೇತ್ಪೂರ್ವವದ್ಭಿಷಕ್| ಏವಂ ನಿರ್ಹೃತಶಲ್ಯಾನ್ತು ಸಿಞ್ಚೇದುಷ್ಣೇನ ವಾರಿಣಾ| ದದ್ಯಾದಭ್ಯಕ್ತದೇಹಾಯೈ ಯೋನೌ ಸ್ನೇಹಪಿಚುಂ ತತಃ| ಯೋನಿರ್ಮೃದುರ್ಭವತ್ತೇನ ಶೂಲಂ ಚಾಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ| ದೀಪ್ಯಕಾತಿವಿಷಾರಾಸ್ನಾಹಿಂಗ್ವೇಲಾಪಞ್ಚಕೋಲಕಾತ್| ಚೂರ್ಣಂ ಸ್ನೇಹೇನ ಕಲ್ಕಂ ವಾ ಕ್ವಾಥಂ ವಾ ಪಾಯಯೇತ್ತಃ| ಕಟುಕಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾಶಾಕತ್ವಘಿಙ್ಗುತೈಜನೀಃ| ತದ್ವಚ್ಚ ದೋಷಸ್ಯನ್ದಾರ್ಥಂ ವೇದನೋಪಶಮಾಯ ಚ| ತ್ರಿರಾತ್ರಮೇವಂ ಸಪ್ತಾಹಂ ಸ್ನೇಹಮೇವ ತತಃ ಪಿಬೇತ್| ಸಾಯಂ ಪಿಬೇದರಿಷ್ಟಂ ಚ ತಥಾ ಸುಕೃತಮಾಸವಮ್| ಶಿರೀಷಕಕುಭಕ್ವಾಥಪಿಚೂನ್ಯೋನೌ ಚ ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್| ಉಪದ್ರವಾಶ್ಚ ಯೇಽನ್ಯೇ ಸ್ಯುಸ್ತಾನ್ಯಥಾಸ್ವಮುಪಾಚರೇತ್| ಪಯೋ ವಾತಹರೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ದಶಾಹಂ ಭೋಜನೇ ಹಿತಮ್| ರಸೋ ದಶಾಹಂ ಚ ಪರಂ ಲಘುಪಥ್ಯಾಲ್ಪಭೋಜನಾ| ಸ್ನೇಹಾಭ್ಯಙ್ಗಪರಾ ಸ್ನೇಹಾನ್ ಬಲಾತೈಲಾದಿಕಾನ್ ಭಜೇತ್| ಊರ್ಧ್ವಞ್ಚತುರ್ಭ್ಯೋ ಮಾಸೇಭ್ಯಃ ಸ ಕ್ರಮೇಣ ಸುಖಾನಿ ಚ||೪೧||

Adhikarana balAtailam (42) · Śloka 42

ಅಥ ಬಲಾತೈಲಮುಪದೇಕ್ಷ್ಯಾಮಃ| ಬಲಾಮೂಲಾಕಷಾಯಸ್ಯ ಭಾಗಾಃ ಷಟ್| ತಾವನ್ತ ಏವ ಪಯಸೋ ಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥದಶಮೂಲಕ- ಷಾಯಸ್ಯ ಭಾಗೋ ಭಾಗಶ್ಚತುರ್ದಶಸ್ತೈಲಸ್ಯ| ತತ್ಸರ್ವಮೈಕಧ್ಯಂ ಕೃತ್ವ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟಾನಿ ಚಾವಾಪ್ಯ ಕಾಕೋಲೀಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀ- ಜೀವಕರ್ಷಭಕಮುದ್ಗಪರ್ಣೀಮಾಷಪರ್ಣೀಮೇದಾಕ್ಷೀರಶುಕ್ಲಾಮಧು- ಕದೇವದಾರುಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಚನ್ದನಶಾರಿವಾತಗರಕುಷ್ಠಶತಾವರ್ಯ್ಯಶ್ವ- ಗನ್ಧಾಪುನರ್ನವಾಶತಪುಷ್ಪಾವರಾಪತ್ರರಸಸರಲಶೈಲೇಯೈಲಾವಚಾ- ಽಗರುಕಾಲಾನುಸಾರಿಸೈನ್ಧವಾನಿ ಶನೈರ್ಮೃದ್ವಗ್ನಿನಾ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ಸುಭಾಜನೇಽನುಗುಪ್ತಂ ನಿದಧ್ಯಾತ್| ಏಷ ಭಗವತೋ ಧನ್ವನ್ತರೇ- ರಭಿಮತಸ್ತೈಲರಾಜೋ ರಾಜ್ಞಾಂ ರಾಜಮಾತ್ರಾಣಾಂ ಸೂತಿಕಾನಾಂ ಕೃಶಾನಾಂ ಶಿಶೂನಾಮತೀತವಯಸಾಂ ಸುಕುಮಾರಾಣಾಂ ಶೂಲಿನಾಂ ಮಹಾಗ್ರಹ- ಗೃಹೀತಾನಾಂ ದೀರ್ಘರೋಗಕ್ಷಪಿತವಪುಷಾಂ ಮರ್ಮವಿದ್ಧಪತಿತಾಭಿಹತ- ಭಗ್ನವಿಶ್ಲಿಷ್ಟದೇಹಾನಾಂ ದೈವೋಪಘಾತಾತಭಿಶಪ್ತಮನೋಜ್ವರಪರೀ- ತಾನಾಂ ಪಾನನಾವನಾಭ್ಯಙ್ಗಬಸ್ತಿಷು ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ| ತೇನ ಬಲ- ಪೌರುಷಸ್ಮೃತಿಮತಿಮೇಧಾಗ್ನಿವೀರ್ಯ್ಯೌಜಾಂಸಿ ವಿವರ್ಧನ್ತೇ| ಪಕ್ಷಾ- ಘಾತಾಕ್ಷೇಪಕಾರ್ದ್ದಿತಾದಿವಿವಿಧವಾತವಿಕಾರಗುಲ್ಮಹಿಕ್ಕಾಶ್ವಾಸ- ಕಾಸಾ ನಿವರ್ತನ್ತೇ| ಅಹರಹಶ್ಚೋಪಯುಜ್ಯಮಾನೇ ಷಣ್ಮಾಸಾದನ್ತ್ರ- ವೃದ್ಧಿಃ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ ಚ| ವನ್ಧ್ಯಾ ಚ ಪುತ್ರಂ ಗುಣವನ್ತಮಿಚ್ಛಯಾ ಲಭತ ಇತಿ||೪೨||

Adhikarana mRutagarBiNyA jIvadgarBaniShkAsanam (43) · Śloka 43

ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಬಸ್ತಿದ್ವಾರೇ ವಿಪನ್ನಾಯಾಃ ಕುಕ್ಷಿಃ ಪ್ರಸ್ಪನ್ದತೇ ಯದಿ| ಜನ್ಮಕಾಲೇ ತತಃ ಶೀಘ್ರಂ ಪಾಟಯಿತ್ವೋದ್ಧರೇಚ್ಛಿಶುಮ್||೪೩||

Adhikarana garBasrAve mAsAnusAraM garBasthA- pakAH yogAH (44) · Śloka 44

ಮಧುಕಂ ಶಾಕಬೀಜಂ ಚ ಪಯಸ್ಯಾ ಸುರದಾರು ಚ| ಅಶ್ಮನ್ತಕಃ ಕೃಷ್ಣತಿಲಾಸ್ತಾಮ್ರವಲ್ಲೀ ಶತಾವರೀ| ವೃಕ್ಷಾದನೀ ಪಯಸ್ಯಾ ಚ ಲತಾ ಚೋತ್ಪಲಶಾರಿವಾ| ಅನನ್ತಾ ಶಾರಿವಾ ರಾಸ್ನಾ ಪದ್ಮಾ ಚ ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ| ಬೃಹತೀದ್ವಯಕಾಶ್ಮರ್ಯ್ಯಕ್ಷೀರಿಶೃಙ್ಗತ್ವಚೋ ಘೃತಮ್| ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀಬಲಾಶಿಗ್ರುಃ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಮಧುಪರ್ಣಿಕಾ| ಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ಬಿಸಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಕಶೇರುಮಧುಕಂ ಬಲಾ| ಸಪ್ತೈತಾನ್ ಪಯಸ ಯೋಗಾನರ್ಧಶ್ಲೋಕಸಮಾಪನಾನ್| ಕ್ರಮಾತ್ ಸಪ್ತಸು ಮಾಸೇಷು ಗರ್ಭೇ ಸ್ರವತಿ ಯೋಜಯೇತ್||೪೪||

Adhikarana aShTamamAsAtpraBRutigarBasyApyAyanAyogAH (45) · Śloka 45

ಕಪಿತ್ಥಬಿಲ್ವಬೃಹತೀಪಟೋಲೇಕ್ಷುನಿದಿಗ್ಧಕಾತ್| ಮೂಲೈಃ ಶೃತಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಕ್ಷೀರಂ ಮಾಸೇ ತಥಾಽಷ್ಟಮೇ| ನವಮೇ ಸಾರಿವಾನನ್ತಾಪಯಸ್ಯಾಮಧುಯಷ್ಟಿಭಿಃ| ಯೋಜಯೇದ್ದಶಮೇ ಮಾಸಿ ಸಿದ್ಧಂ ಕ್ಷೀರಂ ಪಯಸ್ಯಯಾ| ಅಥವಾ ಯಷ್ಟಿಮಧುಕನಾಗರಾಮರದಾರುಭಿಃ||೪೫||