5. vikr̥tivijñānīyō'dhyāyaḥ

Adhikarana vikRuti vij~jAnIyo~adhyAyaH (2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ವಿಕೃತಿವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨|

Adhikarana riShTaM mRutyorli~ggam (1-3) · Śloka 3

ಅತ ಏವಾಹ ಪುಷ್ಪಂ ಫಲಸ್ಯ ಧೂಮೋಽಗ್ನೇರ್ವರ್ಷಸ್ಯ ಜಲದೋದಯಃ| ಯಥಾ ಭವಿಷ್ಯತೋ ಲಿಙ್ಗಂ ರಿಷ್ಟಂ ಮೃತ್ಯೋಸ್ತಥಾ ಧ್ರುವಮ್||೧|| (ಆಯುಷ್ಮತಿ ಕ್ರಿಯಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸಫಲಾಃ ಸಮ್ಪ್ರಯೋಜಿತಾಃ| ಭವನ್ತಿ ಭಿಷಜಾಂ ಭೂತ್ಯೈ ಕೃತಜ್ಞ ಇವ ಭೂಭುಜಿ||೧|| ಕ್ಷೀಣಾಯುಷಿ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ವ್ಯರ್ಥಂ ಕೃತಮಿವಾಧಮೇ| ಅಯಶೋ ದೇಹಸನ್ದೇಹಂ ಸ್ವಾರ್ಥಹಾನಿಂ ಚ ಯಚ್ಛತಿ|೨| ತರ್ಹೀದಾನೀಂ ಗತಾಸೂನಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಸಮ್ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ| ವಿಕೃತಿಃ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪ್ರಾಜ್ಞೈಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಾ ರಿಷ್ಟಸಂಜ್ಞಯಾ)||೩||

Adhikarana riShTABAve maraNABAvaH , dRuShTariShTe jIvitABAvaH (2) · Śloka 2

ಅತ ಏವಾಹ ಅರಿಷ್ಟಂ ನಾಸ್ತಿ ಮರಣಂ ದೃಷ್ಟರಿಷ್ಟಂ ಚ ಜೀವಿತಮ್| |೨|

Adhikarana ABAse maraNaM na (2) · Śloka 2

ನನು, "ದೃಷ್ಟರಿಷ್ಟಂ ಜೀವಿತಂ ನಾಸ್ತಿ" ಇತ್ಯಯುಕ್ತಮೇತತ್, ವ್ಯಭಿಚಾರಾತ್| ತಥಾ ಚ ವಕ್ಷ್ಯತಿ (ಶ್ಲೋ. ೧೨೮)- "ಯಂ ನರಂ ಸಹಸಾ ರೋಗೋ ದುರ್ಬಲಂ ಪರಿಮುಞ್ಚತಿ| ಸಂಶಯಪ್ರಾಪ್ತಮಾತ್ರೇಯೋ ಜೀವಿತಂ ತಸ್ಯ ಮನ್ಯತೇ| " ಇತ್ಯಾಹ | ಅರಿಷ್ಟೇ ರಿಷ್ಟವಿಜ್ಞಾನಂ ನ ಚ ರಿಷ್ಟೇಽಪ್ಯನೈಪುಣಾತ್||೨||

Adhikarana kRuShNAtreyamate riShTaBedanirdeSaH (3) · Śloka 3

ಕೃಷ್ಣಾತ್ರೇಯಸ್ತು ದ್ವಿಧಾ ರಿಷ್ಟಮಿಚ್ಛತೀತಿ ತನ್ಮತಮಾವಿಷ್ಕುರ್ವನ್ನಾಹ ಕೇಚಿತ್ತು ತದ್ದ್ವಿಧೇತ್ಯಾಹುಃ ಸ್ಥಾಯ್ಯಸ್ಥಾಯಿವಿಭೇದತಃ| |೩|

Adhikarana asthAyiriShTaBedanirdeSaH (3-4) · Śloka 4

ತತ್ರಾಸ್ಥಾಯಿರಿಷ್ಟಭೇದಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ | ದೋಷಾಣಾಮಪಿ ಬಾಹುಲ್ಯಾದ್ಗಿಷ್ಟಾಭಾಸಃ ಸಮುದ್ಭವೇತ್||೩|| ಸ ದೋಷಾಣಾಂ ಶಮೇ ಶಾಮ್ಯೇತ್ಸ್ಥಾಯ್ಯವಶ್ಯಂ ತು ಮೃತ್ಯವೇ| |೪|

Adhikarana riShTa lakShaNam (4-5) · Śloka 5

ಕಿಂ ತದ್ರಿಷ್ಟಮ್ ? ಇತ್ಯಾಹ | ರೂಪೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ವರಚ್ಛಾಯಾಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯಾಕ್ರಿಯಾದಿಷು||೪|| ಅನ್ಯೇಷ್ವಪಿ ಚ ಭಾವೇಷು ಪ್ರಾಕೃತೇಷ್ವನಿಮಿತ್ತತಃ| ವಿಕೃತಿರ್ಯಾ ಸಮಾಸೇನ ರಿಷ್ಟಂ ತದಿತಿ ಲಕ್ಷಯೇತ್||೫||

Adhikarana keSaromNAM riShTam (6) · Śloka 6

ಕೇಶರೋಮ ನಿರಭ್ಯಙ್ಗಂ ಯಸ್ಯಾಭ್ಯಕ್ತಮಿವೇಕ್ಷ್ಯತೇ| |೬|

Adhikarana netrayoH riShTam (6-8) · Śloka 8

ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಮಧಿಷ್ಠಾನಸ್ಯ ವಿಕೃತಿಃ-ಇನ್ದ್ರಿಯವಿಕೃತಿಃ, ಇತ್ಯಾಹ | ಯಸ್ಯಾತ್ಯರ್ಥಂ ಚಲೇ ನೇತ್ರೇ ಸ್ತಬ್ಧಾನ್ತರ್ಗತನಿರ್ಗತೇ||೬|| ಜಿಹ್ಮೇ ವಿಸ್ತೃತಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತೇ ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತವಿನತಭ್ರುಣೀ| ಉದ್ಭ್ರಾನ್ತದರ್ಶನೇ ಹೀನದರ್ಶನೇ ನಕುಲೋಪಮೇ||೭|| ಕಪೋತಾಭೇ ಅಲಾತಾಭೇ ಸ್ರುತೇ ಲುಲಿತಪಕ್ಷ್ಮಣೀ| |೮|

Adhikarana nAsikAyAH riShTam (8-9) · Śloka 9

| ನಾಸಿಕಾಽತ್ಯರ್ಥವಿವೃತಾ ಸಂವೃತಾ ಪಿಟಿಕಾಚಿತಾ||೮|| ಉಚ್ಛೂನಾ ಸ್ಫುಟಿತಾ ಮ್ಲಾನಾ| |೯|

Adhikarana oShThayoH riShTam (9) · Śloka 9

ಯಸ್ಯೌಷ್ಠೋ ಯಾತ್ಯಧೋಽಧರಃ| ಊರ್ಧ್ವಂ ದ್ವಿತೀಯಃ ಸ್ಯಾತಾಂ ವಾ ಪಕ್ವಜಮ್ಬೂನಿಭಾವುಭೌ||೯||

Adhikarana dantAnAM riShTam (10) · Śloka 10

ದನ್ತಾಃ ಸಶರ್ಕರಾಃ ಶ್ಯಾವಾಸ್ತಾಮ್ರಾಃ ಪುಷ್ಪಿತಪಙ್ಕಿತಾಃ| ಸಹಸೈವ ಪತೇಯುರ್ವಾ|೧೦|

Adhikarana jihvAyAH riShTam (10-11) · Śloka 11

| ಜಿಹ್ವಾ ಜಿಹ್ಯಾ ವಿಸರ್ಪಿಣೀ||೧೦|| ಶೂನಾ ಶುಷ್ಕಾ ಗುರುಃ ಶ್ಯಾವಾ ಲಿಪ್ತಾ ಸುಪ್ತಾ ಸಕಣ್ಟಕಾ| |೧೧|

Adhikarana SirodharAyAH riShTam, pRuShThasya riShTam, hanvoH riShTam (11-12) · Śloka 12

| ಶಿರಃ ಶಿರೋಧರಾ ವೋಢುಂ ಪೃಷ್ಠಂ ವಾ ಭಾರಮಾತ್ಮನಃ||೧೧|| ಹನೂ ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಮಾಸ್ಯಸ್ಥಂ ಶಕ್ನುವನ್ತಿ ನ ಯಸ್ಯ ಚ| |೧೨|

Adhikarana a~ggAnAM riShTam (12) · Śloka 12

| ಯಸ್ಯಾನಿಮಿತ್ತಮಙ್ಗಾನಿ ಗುರೂಣ್ಯತಿ ಲಘೂನಿ ವಾ||೧೨||

Adhikarana randhrANAM riShTam (13) · Śloka 13

ವಿಷದೋಷಾದ್ವಿನಾ ಯಸ್ಯ ಖೇಭ್ಯೋ ರಕ್ತಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ| |೧೩|

Adhikarana mehanasya riShTam, vRuShaNayoH riShTam (13-14) · Śloka 14

| ಉತ್ಸಿಕ್ತಂ ಮೇಹನಂ ಯಸ್ಯ ವೃಷಣಾವತಿನಿಃಸೃತೌ||೧೩|| ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ವಾ ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ ಸರ್ವೇ ತೇ ಕಾಲಚೋದಿತಾಃ| |೧೪|

Adhikarana lalATasya riShTam, bastiSIrShasya riShTam (14-15) · Śloka 15

| ಯಸ್ಯಾಪೂರ್ವಾಃ ಸಿರಾಲೇಖಾ ಬಾಲೇನ್ದ್ವಾಕೃತಯೋಽಪಿ ವಾ||೧೪|| ಲಲಾಟೇ ಬಸ್ತಿಶೀರ್ಷೇ ವಾ ಷಣ್ಮಾಸಾನ್ನ ಸ ಜೀವತಿ| |೧೫|

Adhikarana plavamAnasya riShTam (15-16) · Śloka 16

| ಪದ್ಮಿನೀಪತ್ರವತ್ತೋಯಂ ಶರೀರೇ ಯಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ||೧೫|| ಪ್ಲವತೇ ಪ್ಲವಮಾನಸ್ಯ ಷಣ್ಮಾಸಾಸ್ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್| |೧೬|

Adhikarana sirANAM riShTam, romakUpAnAM riShTam (16-17) · Śloka 17

| ಹರಿತಾಭಾಃ ಸಿರಾ ಯಸ್ಯ ರೋಮಕೂಪಾಶ್ಚ ಸಂವೃತಾಃ||೧೬|| ಸೋಽಮ್ಲಾಭಿಲಾಷೀ ಪುರುಷಃ ಪಿತ್ತಾನ್ಮರಣಮಶ್ನುತೇ| |೧೭|

Adhikarana mUrdhnaH riShTam, muKasya riShTam (17-18) · Śloka 18

| ಯಸ್ಯ ಗೋಮಯಚೂರ್ಣಾಭಂ ಚೂರ್ಣಂ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಮುಖೇಽಪಿ ವಾ||೧೭|| ಸಸ್ನೇಹಂ, ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಧೂಮೋ ವಾ, ಮಾಸಾನ್ತಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್| |೧೮|

Adhikarana mUrdhnaH BruvoSca riShTam (18-19) · Śloka 19

| ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಭ್ರುವೋರ್ವಾ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಸೀಮನ್ತಾವರ್ತಕಾ ನವಾಃ||೧೮|| ಮೃತ್ಯುಂ ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯ ಷಡ್ರಾತ್ರಾತ್ತ್ರಿರಾತ್ರಾದಾತುರಸ್ಯ ತು| |೧೯|

Adhikarana jihvAmuKAkShimUrdhnAM riShTam (19-20) · Śloka 20

| ಜಿಹ್ವಾ ಶ್ಯಾವಾ ಮುಖಂ ಪೂತಿ ಸವ್ಯಮಕ್ಷಿ ನಿಮಜ್ಜತಿ||೧೯|| ಖಗಾ ವಾ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಲೀಯನ್ತೇ ಯಸ್ಯ ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್| |೨೦|

Adhikarana snAtAnuliptasya riShTam (20-21) · Śloka 21

| ಯಸ್ಯ ಸ್ನಾತಾನುಲಿಪ್ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವಂ ಶುಷ್ಯತ್ಯುರೋ ಭೃಶಮ್||೨೦|| ಆರ್ದ್ರೇಷು ಸರ್ವಗಾತ್ರೇಷು ಸೋಽರ್ಧಮಾಸಂ ನ ಜೀವತಿ| |೨೧|

Adhikarana SarIravarNasya riShTam, upacayAdInAM riShTam (21-22) · Śloka 22

| ಅಕಸ್ಮಾದ್ಯುಗಪದ್ಗಾತ್ರೇ ವರ್ಣೌ ಪ್ರಾಕೃತವೈಕೃತೌ||೨೧|| ತಥೈವೋಪಚಯಗ್ಲಾನಿರೌಕ್ಷ್ಯಸ್ನೇಹಾದಿ ಮೃತ್ಯವೇ| |೨೨|

Adhikarana a~ggulInAM riShTam, kShavakAsAdidhvaneH riShTam ,ucCvAsasya riShTam (22-23) · Śloka 23

| ಯಸ್ಯ ಸ್ಫುಟೇಯುರಙ್ಗುಲ್ಯೋ ನಾಕೃಷ್ಟಾ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೨೨|| ಕ್ಷವಕಾಸಾದಿಷು ತಥಾ ಯಸ್ಯಾಪೂರ್ವೋ ಧ್ವನಿರ್ಭವೇತ್| ಹ್ರಸ್ವೋ ದೀರ್ಘೋಽತಿ ವೋಚ್ಛ್ವಾಸಃ ಪೂತಿಃ ಸುರಭಿರೇವ ವಾ||೨೩||

Adhikarana SarIragandhasya riShTam, malavastravraNAdigandhasya riShTam (24) · Śloka 24

ಆಪ್ಲುತಾನಾಪ್ಲುತೇ ಕಾಯೇ ಯಸ್ಯ ಗನ್ಧೋಽತಿಮಾನುಷಃ| ಮಲವಸ್ತ್ರವ್ರಣಾದೌ ವಾ ವರ್ಷಾನ್ತಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್||೨೪||

Adhikarana a~ggAtisaurasyasya riShTam, a~ggAtivairasyasya riShTam (25) · Śloka 25

ಭಜನ್ತೇಽಯಙ್ಗಸೌರಸ್ಯಾದ್ಯಂ ಯೂಕಾಮಕ್ಷಿಕಾದಯಃ| ತ್ಯಜನ್ತಿ ವಾಽತಿವೈರಸ್ಯಾತ್ಸೋಽಪಿ ವರ್ಷಂ ನ ಜೀವತಿ||೨೫||

Adhikarana UShmagAtrasya riShTam (26) · Śloka 26

ಸತತೋಷ್ಮಸು ಗಾತ್ರೇಷು ಶೈತ್ಯಂ ಯಸ್ಯೋಪಲಕ್ಷ್ಯತೇ| ಶೀತೇಷು ಭೃಶಮೌಷ್ಣ್ಯಂ ವಾ ಸ್ವೇದಃ ಸ್ತಮ್ಭೋಽಪ್ಯಹೇತುಕಃ||೨೬||

Adhikarana SItagAtrasya riShTam, SItapiTikasya SItA~ggasya ca riShTam, SItArtasya riShTam (27) · Śloka 27

ಯೋ ಜಾತಶೀತಪಿಟಿಕಃ ಶೀತಾಙ್ಗೋ ವಾ ವಿದಹ್ಯತೇ| ಉಷ್ಣದ್ವೇಷೀ ಚ ಶೀತಾರ್ತಃ ಸ ಪ್ರೇತಾಧಿಪಗೋಚರಃ||೨೭||

Adhikarana urasyUShmAdi riShTam (28) · Śloka 28

ಉರಸ್ಯೂಷ್ಮಾ ಭವೇದ್ಯಸ್ಯ ಜಠರೇ ಚಾತಿಶೀತತಾ| ಭಿನ್ನಂ ಪುರೀಷಂ ತೃಷ್ಣಾ ಚ ಯಥಾ ಪ್ರೇತಸ್ತಥೈವ ಸಃ||೨೮||

Adhikarana mUtrapurIShAdikasya riShTam (29) · Śloka 29

ಮೂತ್ರಂ ಪುರೀಷಂ ನಿಷ್ಠ್ಯೂತಂ ಶುಕ್ರಂ ವಾಽಪ್ಸು ನಿಮಜ್ಜತಿ| ನಿಷ್ಠ್ಯೂತಂ ಬಹುವರ್ಣಂ ವಾ ಯಸ್ಯ ಮಾಸಾತ್ಸ ನಶ್ಯತಿ||೨೯||

Adhikarana rUpasya riShTam (30-33) · Śloka 33

ಘನೀಭೂತಮಿವಾಕಾಶಮಾಕಾಶಮಿವ ಯೋ ಘನಮ್| ಅಮೂರ್ತಮಿವ ಮೂರ್ತಂ ಚ ಮೂರ್ತಂ ಚಾಮೂರ್ತವತ್ಸ್ಥಿತಮ್||೩೦|| ತೇಜಸ್ವ್ಯತೇಜಸ್ತದ್ವಚ್ಚ ಶುಕ್ಲಂ ಕೃಷ್ಣಮಸಚ್ಚ ಸತ್| ಅನೇತ್ರರೋಗಶ್ಚನ್ದ್ರಂ ಚ ಬಹುರೂಪಮಲಾಞ್ಛನಮ್||೩೧|| ಜಾಗ್ರದ್ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಗನ್ಧರ್ವಾನ್ ಪ್ರೇತನನ್ಯಾಂಶ್ಚ ತದ್ವಿಧಾನ್| ರೂಪಂ ವ್ಯಾಕೃತಿ ತತ್ತಚ್ಚ ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ನಶ್ಯತಿ||೩೨|| ಸಪ್ತರ್ಷೀಣಾಂ ಸಮೀಪಸ್ಥಾಂ ಯೋ ನ ಪಶ್ಯತ್ಯರೂನ್ಧತೀಮ್| ಧ್ರುವಮಾಕಾಶಗಙ್ಗಾಂ ವಾ ಸ ನ ಪಶ್ಯತಿ ತಾಂ ಸಮಾಮ್||೩೩||

Adhikarana Sabdasya riShTam, gandhasya riShTam, rasasya riShTam, sparSasya riShTam, manasaH riShTam (34-38) · Śloka 38

ಇದನೀಮ್ ಶ್ರೋತ್ರೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯ ವಿಕ್ರುತಿಮಾಚಿಖ್ಯಾಸುರಾಹ ಮೇಘತೋಯೌಘನಿರ್ಘೋಷವೀಣಾಪಣವವೇಣುಜಾನ್| ಶೃಣೋತ್ಯನ್ಯಾಂಶ್ಚ ಯಃ ಶಬ್ದಾನಸತೋ ನ ಸತೋಽಪಿ ವಾ||೩೪|| ನಿಷ್ಪೀಡ್ಯ ಕರ್ಣೌ ಶೃಣುಯಾನ್ನ ಯೋ ಧುಕಧುಕಾಸ್ವನಮ್| ತದ್ವದ್ಗನ್ಧರಸಸ್ಪರ್ಶಾನ್ ಮನ್ಯತೇ ಯೋ ವಿಪರ್ಯಯಾತ್||೩೫|| ಸರ್ವಶೋ ವಾ ನ ಯೋ, ಯಶ್ಚ ದೀಪಗನ್ಧಂ ನ ಜಿಘ್ರತಿ| ವಿಧಿನಾ ಯಸ್ಯ ದೋಷಾಯ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಾಯಾವಿಧಿನಾ ರಸಾಃ||೩೬|| ಯಃ ಪಾಂಸುನೇವ ಕೀರ್ಣಾಙ್ಗೋ ಯೋಽಙ್ಗೇ ಘಾತಂ ನ ವೇತ್ತಿ ವಾ| ಅನ್ತರೇಣ ತಪಸ್ತೀವ್ರಂ ಯೋಗಂ ವಾ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್||೩೭|| ಜಾನಾತ್ಯತೀನ್ದ್ರಿಯಂ ಯಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಮರಣಮಾದಿಶೇತ್| |೩೮|

Adhikarana svarasya riShTam (38-39) · Śloka 39

ಅಧುನಾ ಖರವಿಕೃತಿಮಾಹ | ಹೀನೋ ದೀನಃ ಸ್ವರೋಽವ್ಯಕ್ತೋ ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾದ್ಗದ್ಗದೋಽಪಿ ವಾ||೩೮|| ಸಹಸಾ ಯೋ ವಿಮುಹ್ಯೋದ್ವಾ ವಿವಕ್ಷುರ್ನ ಸ ಜೀವತಿ| |೩೯|

Adhikarana svarabalavarNarogavRuddhInAM riShTam (39-40) · Śloka 40

| ಸ್ವರಸ್ಯ ದುರ್ಬಲೀಭಾವಂ ಹಾನಿಂ ಚ ಬಲವರ್ಣಯೋಃ||೩೯|| ರೋಗವೃದ್ಧಿಮಯುಕ್ತ್ಯಾ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮರಣಮಾದಿಶೇತ್| |೪೦|

Adhikarana BAShamANasya riShTam, SrotuH riShTam (40-41) · Śloka 41

| ಅಪಸ್ವರಂ ಭಾಷಮಾಣಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಮರಣಮಾತ್ಮನಃ||೪೦|| ಶ್ರೋತಾರಂ ಚಾಸ್ಯ ಶಬ್ದಸ್ಯ ದೂರತಃ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್| |೪೧|

Adhikarana CAyAyAH riShTam (41-42) · Śloka 42

ಸ್ವರಾಶ್ರಯ ರಿಷ್ಟಮುಕ್ತ್ವಾ ಛಾಯಾಶ್ರಯಂ ರಿಷ್ಟಮಭೀಧಿತ್ಸುರಾಹ | ಸಂಸ್ಥಾನೇನ ಪ್ರಮಾಣೇನ ವರ್ಣೇನ ಪ್ರಭಯಾಽಪಿ ವಾ||೪೧|| ಛಾಯಾ ವಿವರ್ತತೇ ಯಸ್ಯ ಸ್ವಪ್ನೇಽಪಿ ಪ್ರೇತ ಏವ ಸಃ| |೪೨|

Adhikarana CAyAyA dvairUpyam (42-43) · Śloka 43

ಅಸ್ಯಾಶ್ಚ ಛಾಯಾಯಾ ದ್ವೈರೂಪ್ಯಂ ದರ್ಶಯಿತುಮಾಹ | ಆತಪಾದರ್ಶತೋಯಾದೌ ಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನಪ್ರಮಾಣತಃ||೪೨|| ಛಾಯಾಽಙ್ಗಾತ್ಸಮ್ಭವತ್ಯುಕ್ತಾ ಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯೇತಿ ಸಾ ಪುನಃ| ವರ್ಣಪ್ರಭಾಶ್ರಯಾ ಯಾ ತು ಸಾ ಛಾಯೈವ ಶರೀರಗಾ||೪೩||

Adhikarana praticCAyAyA riShTam (44-45) · Śloka 45

ಭವೇದ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯಾ ಛಿನ್ನಾ ಭಿನ್ನಾಽಧಿಕಾಽಽಕುಲಾ| ವಿಶಿರಾ ದ್ವಿಶಿರಾ ಜಿಹ್ಮಾ ವಿಕೃತಾ ಯದಿ ವಾಽನ್ಯಥಾ||೪೪|| ತಂ ಸಮಾಪ್ತಾಯುಷಂ ವಿದ್ಯಾನ್ನ ಚೇಲ್ಲಕ್ಷ್ಯನಿಮಿತ್ತಜಾ| ಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯಾಮಯೀ ಯಸ್ಯ ನ ಚಾಕ್ಷ್ಣೀಕ್ಷ್ಯೇತ ಕನ್ಯಕಾ||೪೫||

Adhikarana KAdInAM mahABUtAnAM pa~jca CAyAH ,nABasI CAyA ,vAyavI CAyA ,AgneyI CAyA ,AmBasI CAyA, pArthivI CAyA (46-48) · Śloka 48

ಇದಾನೀಂ ಯಸ್ಯ ಮಹಾಭೂತಸ್ಯ ಯಾದೃಶೀ ಛಾಯಾ ಸ್ಯಾತ್, ತಾಂ ಕಥಯಿತುಮಾಹ ಖಾದೀನಾಂ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಛಾಯಾ ವಿವಿಧಲಕ್ಷಣಾಃ| ನಾಭಸೀ ನಿರ್ಮಲಾಽಽನೀಲಾ ಸಸ್ನೇಹಾ ಸಪ್ರಭೇವ ಚ||೪೬|| ವಾತಾದ್ರಜೋಽರುಣಾ ಶ್ಯಾವಾ ಭಸ್ಮರೂಕ್ಷಾ ಹತಪ್ರಭಾ| ವಿಶುದ್ಧರಕ್ತಾ ತ್ವಾಗ್ನೇಯೀ ದೀಪ್ತಾಭಾ ದರ್ಶನಪ್ರಿಯಾ||೪೭|| ಶುದ್ಧವೈದೂರ್ಯವಿಮಲಾ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಾ ತೋಯಜಾ ಸುಖಾ| ಸ್ಥಿರಾಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಘನಾ ಶುದ್ಧಾ ಶ್ಯಾಮಾ ಶ್ವೇತಾ ಚ ಪಾರ್ಥಿವೀ||೪೮||

Adhikarana vAyavInAmanyAsAMcaguNAH (49) · Śloka 49

ಇದಾನೀಮಾಸಾಂ ಛಾಯಾನಾಂ ಗುಣನಿರ್ದೇಶಮಾಹ ವಾಯವೀ ರೋಗಮರಣಕ್ಲೇಶಾಯಾನ್ಯಾಃ ಸುಖೋದಯಾಃ| |೪೯|

Adhikarana praBAyAH saptavidhatvam (49-50) · Śloka 50

| ಪ್ರಭೋಕ್ತಾ ತೈಜಸೀ ಸರ್ವಾ, ಸಾ ತು ಸಪ್ತವಿಧಾ ಸ್ಮೃತಾ||೪೯|| ರಕ್ತಾ ಪೀತಾ ಸಿತಾ ಶ್ಯಾವಾ ಹರಿತಾ ಪಾಣ್ಡುರಾಽಸಿತಾ| |೫೦|

Adhikarana praBANAM SuBASuBatvam (50-51) · Śloka 51

| ತಾಸಾಂ ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ವಿಕಾಸಿನ್ಯಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಶ್ಚ ವಿಮಲಾಶ್ಚ ಯಾಃ||೫೦|| ತಾಃ ಶುಭಾ, ಮಲಿನಾ ರೂಕ್ಷಾಃ ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತಾಶ್ಚಾಶುಭೋದಯಾಃ| |೫೧|

Adhikarana CAyApraBayorlakShaNam (51) · Śloka 51

ಛಾಯಾಪ್ರಭಯೋರನ್ಯತ್ವಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಂ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ | ವರ್ಣಮಾಕ್ರಾಮತಿ ಛಾಯಾ ಪ್ರಭಾ ವರ್ಣಪ್ರಕಾಶಿನೀ||೫೧||

Adhikarana CAyApraBayorvyAptiH (52-53) · Śloka 53

ತಥೇದಮಪಿ ಛಾಯಾಪ್ರಭಯೋರನ್ಯತ್ವೇ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ ಆಸನ್ನೇ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಛಾಯಾ ವಿಕೃಷ್ಟೇ ಭಾ ಪ್ರಕಾಶತೇ| ನಾಚ್ಛಾಯೋ ನಾಪ್ರಭಃ ಕಶ್ಚಿದ್ವಿಶೇಷಾಶ್ಚಿಹ್ನಯನ್ತಿ ತು||೫೨|| ನೃಣಾಂ ಶುಭಾಶುಭೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಕಾಲೇ ಛಾಯಾಸಮಾಶ್ರಯಾಃ| |೫೩|

Adhikarana ca~gkramato riShTam, hitamaSnataH riShTam, alpASinaH riShTam, bahvASinaH riShTam, kaPArtasya riShTam, SvAsocCvAsavataH riShTam, SirovikShepavataH riShTam, srutasvedasya riShTam, utthApyamAnasya riShTam, uttAnaSayAnasya riShTam, jiGRukShAvataH riShTam, ahAsyahAsinaH riShTam, uttarauShThalihataH riShTam, CAyABidravavataH riShTam, BiShagAdidveShavataH riShTam (53-61) · Śloka 61

| ನಿಕಷನ್ನಿವ ಯಃ ಪಾದೌ ಚ್ಯುತಾಂಸಃ ಪರಿಸರ್ಪತಿ||೫೩|| ಹೀಯತೇ ಬಲತಃ ಶಶ್ವದ್ಯೋಽನ್ನಮಶ್ನನ್ ಹಿತಂ ಬಹು| ಯೋಽಲ್ಪಾಶೀ ಬಹುವಿಣ್ಮೂತ್ರೋ ಬಹ್ವಾಶೀ ಚಾಲ್ಪಮೂತ್ರವಿಟ್||೫೪|| ಯೋ ವಾಽಲ್ಪಾಶೀ ಕಫೇನಾರ್ತೋ ದೀರ್ಘಂ ಶ್ವಸಿತಿ ಚೇಷ್ಟತೇ| ದೀರ್ಘಮುಚ್ಛ್ವಸ್ಯ ಯೋ ಹ್ರಸ್ವಂ ನಿಃಶ್ವಸ್ಯ ಪರಿತಾಮ್ಯತಿ||೫೫|| ಹ್ರಸ್ವಂ ಚ ಯಃ ಪ್ರಶ್ವಸಿತಿ ವ್ಯಾವಿದ್ಧಂ ಸ್ಪನ್ದತೇ ಭೃಶಮ್| ಶಿರೋ ವಿಕ್ಷಿಪತೇ ಕೃಚ್ಛ್ರಾದ್ಯೋಽಞ್ಚಯಿತ್ವಾ ಪ್ರಪಾಣಿಕೌ||೫೬|| ಯೋ ಲಲಾಟಾತ್ಸ್ರುತಸ್ವೇದಃ ಶ್ಲಥಸನ್ಧಾನಬನ್ಧನಃ| ಉತ್ಥಾಪ್ಯಮಾನಃ ಸಮ್ಮುಹ್ಯೇದ್ಯೋ ಬಲೀ ದುರ್ಬಲೋಽಪಿ ವಾ||೫೭|| ಉತ್ತಾನ ಏವ ಸ್ವಪಿತಿ ಯಃ ಪಾದೌ ವಿಕರೋತಿ ಚ| ಶಯನಾಸನಕುಡ್ಯಾದೇರ್ಯೋಽಸದೇವ ಜಿಘೃಕ್ಷತಿ||೫೮|| ಆಹಾಸ್ಯಹಾಸೀ ಸಮ್ಮುಹ್ಯನ್ ಯೋ ಲೇಢಿ ದಶನಚ್ಛದೌ| ಉತ್ತರೌಷ್ಠಂ ಪರಿಲಿಹನ್ ಫೂತ್ಕಾರಾಂಶ್ಚ ಕರೋತಿ ಯಃ||೫೯|| ಯಮಭಿದ್ರವತಿ ಚ್ಛಾಯಾ ಕೃಷ್ಣಾ ಪೀತಾಽರುಣಾಽಪಿ ವಾ| ಭಿಷಗ್ಭೇಷಜಪಾನಾನ್ನಗುರುಮಿತ್ರದ್ವಿಷಶ್ಚ ಯೇ||೬೦|| ವಶಗಾಃ ಸರ್ವ ಏವೈತೇ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಸಮವರ್ತಿನಃ| |೬೧|

Adhikarana grIvAdisvedavataH riShTam (61-1) · Śloka 1

(ಗ್ರೀವಾಲಲಾಟಹೃದಯಂ ಯಸ್ಯ ಸ್ವಿದ್ಯತಿ ಶೀತಲಮ್||೬೧|| ಉಷ್ಣೋಽಪರಃ ಪ್ರದೇಶಶ್ಚ ಶರಣಂ ತಸ್ಯ ದೇವತಾಃ| ) |ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಜ್ವರಾದಿಷ್ವತಿಮಾತ್ರಯಾ| ಯಂ ವಿಶಂತಿ ವಿಶತ್ಯೇನಂ ಮೃತ್ಯುರ್ಜ್ವರಪುರಃಸರಃ]||೧||

Adhikarana aNujyotyAdeH riShTam, medhAdiprAptavataH riShTam (62-64) · Śloka 64

| ಯೋಽಣುಜ್ಯೋತಿರನೇಕಾಗ್ರೋ ದುಃಚ್ಛಾಯೋ ದುರ್ಮನಾಃಸದಾ||೬೨|| ಬಲಿ ಬಲಿಭೃತೋ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಣೀತಂ ನೋಪಭುಞ್ಜತೇ| ನಿರ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಚ ಯೋ ಮೇಧಾಂ ಶೋಭಾಮುಪಚಯಂ ಶ್ರಿಯಮ್||೬೩|| ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯತೋ ವಾ ವಿಭ್ರಂಶಂ ಸ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಯಮಕ್ಷಯಮ್| |೬೪|

Adhikarana guNadoShamayaprakRuteH riShTam (64-65) · Śloka 65

| ಗುಣದೋಷಮಯೀ ಯಸ್ಯ ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯ ವ್ಯಾಧಿತಸ್ಯ ವಾ||೬೪|| ಯಾತ್ಯನ್ಯಥಾತ್ವಂ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪಣ್ಮಾಸಾನ್ನ ಸ ಜೀವತಿ| |೬೫|

Adhikarana BaktyAdinivartanavataH riShTam (65-66) · Śloka 66

| ಭಕ್ತಿಃ ಶೀಲಂ ಸ್ಮೃತಿಸ್ತ್ಯಾಗೋ ಬುದ್ಧಿರ್ಬಲಮಹೇತುಕಮ್||೬೫|| ಷಡೇತಾನಿ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ಷಡ್ಭಿರ್ಮಾಸೈರ್ಮರಿಷ್ಯತಃ| |೬೬|

Adhikarana mattavadgattyAdeH riShTam (66) · Śloka 66

| ಮತ್ತವದ್ಗತಿವಾಕ್ಕಮ್ಪಮೋಹಾ ಮಾಸಾನ್ಮರಿಷ್ಯತಃ||೬೬||

Adhikarana keSotpATanapIDAj~jAnavataH riShTam, kaNThasya riShTam (67) · Śloka 67

ನಶ್ಯತ್ಯಜಾನನ್ ಷಡಹಾತ್ಕೇಶಲುಞ್ಚನವೇದನಾಮ್| ನ ಯಾತಿ ಯಸ್ಯ ಚಾಹಾರಃ ಕಣ್ಠಂ ಕಣ್ಠಾಮಯಾದೃತೇ||೬೭||

Adhikarana preShyANAM riShTam ,pretAkRuteH riShTam nidrAyAH riShTam (68) · Śloka 68

ಪ್ರೇಷ್ಯಾಃ ಪ್ರತೀಪತಾಂ ಯಾನ್ತಿ ಪ್ರೇತಾಕೃತಿರುದೀರ್ಯತೇ| ಯಸ್ಯ ನಿದ್ರಾ ಭವೇನ್ನಿತ್ಯಾ ನೈವ ವಾ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೬೮||

Adhikarana vaktracaraNacakShuShAM riShTam (69) · Śloka 69

ವಕ್ತ್ರಮಾಪೂರ್ಯತೇಽಶ್ರೂಣಾಂ ಸ್ವಿದ್ಯತಶ್ವರಣೌ ಭೃಶಮ್| ಚಕ್ಷುಶ್ಚಾಕುಲತಾಂ ಯಾತಿ ಯಮರಾಜ್ಯಂ ಗಮಿಷ್ಯತಃ||೬೯||

Adhikarana BAvAnAM riShTam (70) · Śloka 70

ಯೈಃ ಪುರಾ ರಮತೇ ಭಾವೈರರತಿಸ್ತೈರ್ನ ಜೀವತಿ| |೭೦|

Adhikarana sahasA vikArasya riShTam (70-71) · Śloka 71

| ಸಹಸಾ ಜಾಯತಿ ಯಸ್ಯ ವಿಕಾರಃ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಃ||೭೦|| ನಿವರ್ತತೇ ವಾ ಸಹಸಾ, ಸಹಸಾ ಸ ವಿನಶ್ಯತಿ| |೭೧|

Adhikarana jvarasya riShTam (71-73) · Śloka 73

ಅಧುನಾ ಪ್ರತಿರೋಗಂ ರಿಷ್ಟಂ ವಕ್ತುಂ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ಜ್ವರಸ್ಯೈವ ತಾವದ್ವಿಕೃತಿಂ ಲಿಲಕ್ಷಯಿಷುರಾಹ | ಜ್ವರೋ ನಿಹನ್ತಿ ಬಲವಾನ್ ಗಮ್ಭೀರೋ ದೈರ್ಘರಾತ್ರಿಕಃ||೭೧|| ಸಪ್ರಲಾಪಭ್ರಮಶ್ವಾಸಃ ಕ್ಷೀಣಂ ಶೂನಂ ಹತಾನಲಮ್| ಅಕ್ಷಾಮಂ ಸಕ್ತವಚನಂ ರಕ್ತಾಕ್ಷಂ ಹೃದಿ ಶೂಲಿನಮ್||೭೨|| ಸಶುಷ್ಕಕಾಸಃ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ಯೋಽಪರಾಹ್ಣೇಽಪಿ ವಾ ಭವೇತ್| ಬಲಮಾಂಸವಿಹೀನಸ್ಯ ಶ್ಲೇಷ್ಮಕಾಸಸಮನ್ವಿತಃ||೭೩||

Adhikarana raktapittasya riShTam (74-76) · Śloka 76

ರಕ್ತಪಿತ್ತವಿಕೃತಿಲಕ್ಷಣಂ ರಿಷ್ಟಮಧಿಕೃತ್ಯಾಹ ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಭೃಶಂ ರಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣಮಿನ್ದ್ರಧನುಷ್ಪ್ರಭಮ್| ತಾಮ್ರಹಾರಿದ್ರಹರಿತಂ ರೂಪಂ ರಕ್ತಂ ಪ್ರದರ್ಶಯೇತ್||೭೪|| ರೋಮಕೂಪಪ್ರವಿಸೃತಂ ಕಣ್ಠಾಸ್ಯಹೃದಯೇ ಸಜತ್| ವಾಸಸೋಽರಞ್ಜನಂ ಪೂತಿ ವೇಗವಚ್ಚಾತಿ ಭೂರಿ ಚ||೭೫|| ವೃದ್ಧಂ ಪಾಣ್ಡುಜ್ವರಚ್ಚರ್ದಿಕಾಸಶೋಫಾತಿಸಾರಿಣಮ್| |೭೬|

Adhikarana kAsaSvAsayoH riShTam (76) · Śloka 76

| ಕಾಸಶ್ವಾಸೌ ಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿತೃಷ್ಣಾತೀಸಾರಶೋಫಿನಮ್||೭೬||

Adhikarana rAjayakShmaNaH riShTam (77) · Śloka 77

ಯಕ್ಷ್ಮಾ ಪಾರ್ಶ್ವರುಜಾನಾಹರಕ್ತಚ್ಛರ್ದ್ಯಂಸತಾಪಿನಮ್| |೭೭|

Adhikarana CardeH riShTam (77-78) · Śloka 78

| ಛರ್ದಿರ್ವೇಗವತೀ ಮೂತ್ರಶಕೃದ್ಗನ್ಧಿಃ ಸಚನ್ದ್ರಿಕಾ||೭೭|| ಸಾಸ್ರವಿಟ್ಪೂಯರುಕ್ಕಾಸಶ್ವಾಸವತ್ಯನುಷಙ್ಗಿಣೀ| |೭೮|

Adhikarana tRuShNAyAH riShTam (78) · Śloka 78

| ತೃಷ್ಣಾಽನ್ಯಾರೋಗಕ್ಷಪಿತಂ ಬಹಿರ್ಜಿಹ್ವಂ ವಿಚೇತನಮ್||೭೮||

Adhikarana madAtyayasya riShTam (79) · Śloka 79

ಮದಾತ್ಯಯೋಽತಿಶೀತಾರ್ತಂ ಕ್ಷೀಣಂ ತೈಲಪ್ರಭಾನನಮ್| |೭೯|

Adhikarana arSasAM riShTam (79-80) · Śloka 80

| ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಪಾಣಿಪನ್ನಾಭಿಗುದಮುಷ್ಕಾಸ್ಯಶೋಫಿನಮ್||೭೯|| ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಾಙ್ಗರುಜಾಛರ್ದಿಪಾಯುಪಾಕಜ್ವರಾತುರಮ್| |೮೦|

Adhikarana atIsArasya riShTam (80-84) · Śloka 84

ಅತೀಸಾರವಿಕೃತಿಮಾಹ | ಅತೀಸಾರೋ ಯಕೃತ್ಪಿಣ್ಡಮಾಂಸಧಾವನಮೇಚಕೈಃ||೮೦|| ತುಲ್ಯಸ್ತೈಲಘೃತಕ್ಷೀರದಧಿಮಜ್ಜವಸಾಸವೈಃ| ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಮಷೀಪೂಯವೇಸವಾರಾಮ್ಬುಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ||೮೧|| ಅತಿರಕ್ತಾಸಿತಸ್ನಿಗ್ಧಪೂತ್ಯಚ್ಛಘನವೇದನಃ| ಕರ್ಬುರಃ ಪ್ರಸ್ರವನ್ ಧಾತೂನ್ ನಿಷ್ಪುರೀಷೋಽಥವಾಽತಿವಿಟ್||೮೨|| ತನ್ತುಮಾನ್ ಮಕ್ಷಿಕಾಕ್ರಾನ್ತೋ ರಾಜೀಮಾಂಶ್ಚನ್ದ್ರಕೈರ್ಯುತಃ| ಶೀರ್ಣಪಾಯುವಲಿಂ ಮುಕ್ತನಾಲಂ ಪರ್ವಾಸ್ಥಿಶೂಲಿನಮ್||೮೩|| ಸ್ರಸ್ತಪಾಯುಂ ಬಲಕ್ಷೀಣಮನ್ನಮೇವೋಪವೇಶಯನ್| ಸತೃಟ್ಶ್ವಾಸಜ್ವರಚ್ಚರ್ದಿದಾಹಾನಾಹಪ್ರವಾಹಿಕಃ||೮೪||

Adhikarana aSmaryAH riShTam (85) · Śloka 85

ಅಶ್ಮರೀ ಶೂನವೃಷಣಂ ಬದ್ಧಮೂತ್ರಂ ರೂಜಾರ್ದಿತಮ್| |೮೫|

Adhikarana pramehasya riShTam (85) · Śloka 85

| ಮೇಹಸ್ತೃಡ್ದಾಹಪಿಟಿಕಾಮಾಂಸಕೋಥಾತಿಸಾರಿಣಮ್||೮೫||

Adhikarana piTikAyAH riShTam (86-87) · Śloka 87

ಪಿಟಿಕಾ ಮರ್ಮಹೃತ್ಪೃಷ್ಠಸ್ತನಾಂಸಗುದಮೂರ್ದ್ಧಗಾಃ| ಪರ್ವಪಾದಕರಸ್ಥಾ ವಾ ಮನ್ದೋತ್ಸಾಹಂ ಪ್ರಮೇಹಿಣಮ್||೮೬|| ಸರ್ವಂ ಚ ಮಾಂಸಸಙ್ಕೋಥದಾಹತೃಷ್ಣಾಮದಜ್ವರೈಃ| ವಿಸರ್ಪಮರ್ಮಸಂರೋಧಹಿಧ್ಮಾಶ್ವಾಸಭ್ರಮಕ್ಲಮೈಃ||೮೭||

Adhikarana gulmasya riShTam (88-89) · Śloka 89

ಗುಲ್ಮಃ ಪೃಥುಪರೀಣಾಹೋ ಘನಃ ಕೂರ್ಮ ಇವೋನ್ನತಃ| ಸಿರಾನದ್ಧೋ ಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿಹಿಧ್ಮಾಧ್ಮಾನರುಜಾನ್ವಿತಃ||೮೮|| ಕಾಸಪೀನಸಹೃಲ್ಲಾಸಶ್ವಾಸಾತೀಸಾರಶೋಫವಾನ್| |೮೯|

Adhikarana udarasya riShTam (89-91) · Śloka 91

ಇದಾನೀಮುದರವ್ಯಾಧಿನಿಮಿತ್ತಂ ರಿಷ್ಟಮಾಹ | ವಿಣ್ಮೂತ್ರಸಙ್ಗ್ರಹಶ್ವಾಸಶೋಫಹಿಧ್ಮಾಜ್ವರಭ್ರಮೈಃ||೮೯|| ಮೂರ್ಚ್ಚಾಚ್ಚರ್ದ್ಯತಿಸಾರೈಶ್ಚ ಜಠರಂ ಹನ್ತಿ ದುರ್ಬಲಮ್| ಶೂನಾಕ್ಷಂ ಕುಟಿಲೋಪಸ್ಥಮುಪಕ್ಲಿನ್ನತನುತ್ವಚಮ್||೯೦|| ವಿರೇಚನಹೃತಾನಾಹಮಾನಹ್ಯನ್ತಂ ಪುನಃ ಪುನಃ| |೯೧|

Adhikarana pANDurogasya riShTam (91) · Śloka 91

ಪಾಣ್ಡುರೋಗರಿಷ್ಟಮಾಹ | ಪಾಣ್ಡುರೋಗಃ ಶ್ವಯಥುಮಾನ್ ಪೀತಾಕ್ಷಿನಖದರ್ಶನಮ್||೯೧||

Adhikarana SoPasya riShTam (92-93) · Śloka 93

ಶೋಫರಿಷ್ಟಂ ಬ್ರೂತೇ ತನ್ದ್ರಾದಾಹಾರುಚಿಚ್ಛರ್ದಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಧ್ಮಾನಾತಿ ಸಾರವಾನ್| ಅನೇಕೋಪದ್ರವಯುತಃ ಪಾದಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಸೃತೋ ನರಮ್||೯೨|| ನಾರೀಂ ಶೋಫೋ ಮುಖಾದ್ಧನ್ತಿ ಕುಕ್ಷಿಗುಹ್ಯಾದುಭಾವಪಿ| ರಾಜೀಚಿತಃ ಸ್ರವಂಶ್ಛರ್ದಿ ಜ್ವರಶ್ವಾಸಾತಿ ಸಾರಿಣಮ್||೯೩||

Adhikarana jvarAtIsArayoH riShTam (94-96) · Śloka 96

ಜ್ವರಾತಿಸಾರೌ ಶೋಫಾನ್ತೇ ಶ್ವಯಥುರ್ವಾ ತಯೋಃ ಕ್ಷಯೇ| ದುರ್ಬಲಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣ ಜಾಯನ್ತೇಽನ್ತಾಯ ದೇಹಿನಃ||೯೪|| ಶ್ವಯಥುರ್ಯಸ್ಯ ಪಾದಸ್ಥಃ ಪರಿಸ್ರಸ್ತೇ ಚ ಪಿಣ್ಡಿಕೇ| ಸೀದತಃ ಸಕ್ಥಿನೀ ಚೈವ ತಂ ಭಿಷಕ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್||೯೫|| ಆನನಂ ಹಸ್ತಪಾದಂ ಚ ವಿಶೇಷಾದ್ಯಸ್ಯ ಶುಷ್ಯತಃ| ಶೂಯೇತೇ ವಾ ವಿನಾ ದೇಹಾತ್ಸ ಮಾಸಾದ್ಯಾತಿ ಪಞ್ಚತಾಮ್||೯೬||

Adhikarana visarpasya riShTam (97) · Śloka 97

ವಿಸರ್ಪಃ ಕಾಸವೈವರ್ಣ್ಯಜ್ವರಮೂರ್ಛಾಙ್ಗಭಙ್ಗವಾನ್| ಭ್ರಮಾಸ್ಯಶೋಫಹೃಲ್ಲಾಸದೇಹಸಾದಾತಿಸಾರವಾನ್||೯೭||

Adhikarana kuShTasya riShTam (98) · Śloka 98

ಕುಷ್ಟಂ ವಿಶೀರ್ಯಮಾಣಾಙ್ಗಂ ರಕ್ತನೇತ್ರಂ ಹತಸ್ವರಮ್| ಮನ್ದಾಗ್ನಿಂ ಜನ್ತುಭಿರ್ಜುಷ್ಟಂ ಹನ್ತಿ ತೃಷ್ಣಾತಿಸಾರಿಣಮ್||೯೮||

Adhikarana vAtavyAdeH riShTam (99) · Śloka 99

ವಾಯುಃ ಸುಪ್ತತ್ವಚಂ ಭುಗ್ನಂ ಕಮ್ಪಶೋಫರುಜಾತುರಮ್| |೯೯|

Adhikarana vAtaraktasya riShTam (99-100) · Śloka 100

| ವಾತಾಸ್ರಂ ಮೋಹಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಮದಾಸ್ವಪ್ನಜ್ವರಾನ್ವಿತಮ್||೯೯|| ಶಿರೋಗ್ರಹಾರುಚಿಶ್ವಾಸಸಙ್ಕೋಚಸ್ಫೋಟಕೋಥವತ್| |೧೦೦|

Adhikarana sarvAmayAnAM riShTam (100-101) · Śloka 101

| ಶಿರೋರೋಗಾರುಚಿಶ್ವಾಸಮೋಹವಿಡ್ಭೇದತೃಡ್ಭ್ರಮೈಃ||೧೦೦|| ಘ್ನನ್ತಿ ಸರ್ವಾಮಯಾಃ ಕ್ಷೀಣಸ್ವರಧಾತುಬಲಾನಲಮ್| |೧೦೧|

Adhikarana alpasyApirogasya riShTam (101-102) · Śloka 102

| ವಾತವ್ಯಾಧಿರಪಸ್ಮಾರೀ ಕುಷ್ಠೀ ರಕ್ತ್ಯುದರೀ ಕ್ಷಯೀ||೧೦೧|| ಗುಲ್ಮೀ ಮೇಹೀ ಚ ತಾನ್ ಕ್ಷೀಣಾನ್ ವಿಕಾರೇಽಲ್ಪೇಽಪಿ ವರ್ಜಯೇತ್| |೧೦೨|

Adhikarana Aturasya riShTam (102-103) · Śloka 103

| ಬಲಮಾಂಸಕ್ಷಯಸ್ತೀವ್ರೋ ರೋಗವೃದ್ಧಿರರೋಚಕಃ||೧೦೨|| ಯಸ್ಯತುರಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೀನ್ ಪಕ್ಷನ್ನ ಸ ಜೀವತಿ| |೧೦೩|

Adhikarana vAtAShThIlAyAH riShTam (103-104) · Śloka 104

| ವಾತಾಷ್ಠೀಲಾಽತಿಸಂವೃದ್ಧಾ ತಿಷ್ಟನ್ತೀ ದಾರುಣಾ ಹೃದಿ||೧೦೩|| ತೄಷ್ಣಯಾ ನು ಪರೀತಸ್ಯ ಸದ್ಯೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಜೀವಿತಮ್| |೧೦೪|

Adhikarana vAyoH riShTam (104-108) · Śloka 108

| ಶೈಥಿಲ್ಯಂ ಪಿಣ್ಡಿಕೇ ವಾಯುರ್ನೀತ್ವಾ ನಾಸಾಂ ಚ ಜಿಹ್ಮತಾಮ್||೧೦೪|| ಕ್ಷೀಣಾತ್ಯಾಯಮ್ಯ ಮನ್ಯೇ ವಾ ಸದ್ಯೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಜೀವಿತಮ್| ನಾಭೀಗುದಾನ್ತರಂ ಗತ್ವಾ ವಙ್ಕ್ಷ್ಣೌ ವಾ ಸಮಾಶ್ರಯನ್||೧೦೫|| ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಾಯುಹೃದಯೇ ಕ್ಷೀಣದೇಹಸ್ಯ ವಾ ಬಲೀ| ಮಲಾನ್ ಬಸ್ತಿಶಿರೋ ನಾಭಿಂ ವಿಬದ್ಧ್ಯ ಜನಯನ್ ರುಜಮ್||೧೦೬|| ಕುರ್ವನ್ ವಙ್ಕ್ಷ್ಣಯೋಃ ಶೂಲಂ ತೃಣಾಂ ಭಿನ್ನಪುರೀಷತಾಮ್| ಶ್ವಾಸಂ ವಾ ಜನಯನ್ ವಾಯುರ್ಗೃಹೀತ್ವಾ ಗುದವಙ್ಕ್ಷ್ಣಮ್||೧೦೭|| ವಿತತ್ಯ ಪರ್ಶುಕಾಗ್ರಾಣಿ ಗೃಹೀತ್ವೋರಶ್ಚ ಮಾರುತಃ| ಸ್ತಿಮಿತಸ್ಯಾತತಾಕ್ಷಸ್ಯ ಸದ್ಯೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಜೀವಿತಮ್||೧೦೮||

Adhikarana mumUrShoH riShTam (109) · Śloka 109

ಸಹಸಾ ಜ್ವರಸನ್ತಾಪಸ್ತೃಷ್ಣಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಬಲಕ್ಷಯಃ| ವಿಶ್ಲೇಷಣಂ ಚಸನ್ಧೀನಾಂ ಮುಮೂರ್ಷೋರುಪಜಾಯತೇ||೧೦೯||

Adhikarana SleShmajvaropataptasya riShTam (110) · Śloka 110

ಗೋಸರ್ಗೇ ವದನಾದ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವೇದಃ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಭೃಶಮ್| ಲೇಪಜ್ವರೋಪತಪ್ತಸ್ಯ ದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್||೧೧೦||

Adhikarana masUrikAyAH riShTam (111) · Śloka 111

ಪ್ರವಾಲಗುಲಿಕಾಭಾಸಾ ಯಸ್ಯ ಗಾತ್ರೇ ಮಸೂರಿಕಾಃ| ಉತ್ಪದ್ಯಾಶು ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ನ ಚಿರಾತ್ಸ ವಿನಶ್ಯತಿ||೧೧೧||

Adhikarana visPoTAnAM riShTam (112) · Śloka 112

ಮಸೂರವಿದಲಪ್ರಖ್ಯಾಸ್ತಥಾ ವಿದೃಮಸನ್ನಿಭಾಃ| ಅನ್ತರ್ವಕ್ರಾಃ ಕಿಣಾಭಾಶ್ಚ ವಿಸ್ಫೋಟಾ ದೇಹನಾಶನಾಃ||೧೧೨||

Adhikarana kAmalAyAH riShTam (113) · Śloka 113

ಕಾಮಲಾಽಕ್ಷ್ಣೋರ್ಮುಖಂ ಪೂರ್ಣಂ ಶಙ್ಖಯೋರ್ಮುಕ್ತಮಾಂಸತಾ| ಸನ್ತ್ರಾಸಶ್ಚೋಷ್ಣತಾಽಙ್ಗೇ ಚ ಯಸ್ಯ ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್||೧೧೩||

Adhikarana vighRuShTasya riShTam (114) · Śloka 114

ಅಕಸ್ಮಾದನುಧಾವಚ್ಚ ವಿಘೃಷ್ಟಂ ತ್ವಕ್ಸಮಾಶ್ರಯಮ್| ||೧೧೪||

Adhikarana vraNAnAM riShTam (1-116) · Śloka 116

(ಚನ್ದನೋಶೀರಮದಿರಾಕುಣಪಧ್ವಾಙ್ಕ್ಷಗನ್ಧಯಃ| ಶೈವಾಲಕುಕ್ಕುಟಶಿಖಾಕುಙ್ಕುಮಾಲಮಷೀಪ್ರಭಾಃ||೧|| ಅನ್ತರ್ದಾಹಾ ನಿರೂಷ್ಮಾಣಃ ಪ್ರಾಣನಾಶಕರಾ ವ್ರಣಾಃ| ) ಯೋ ವಾತಜೋ ನ ಶೂಲಾಯ ಮರ್ಮಜಶ್ಚ ರುಜೇ ನ ಯಃ| ಅಚೂರ್ಣಶ್ಚೂರ್ಣಕೀರ್ಣಾಭೋ ಯತ್ರಾಕಸ್ಮಾಚ್ಚ ದೃಶ್ಯತೇ||೧೧೫|| ರೂಪಂ ಶಕ್ತಿಧ್ವಜಾದೀನಾಂ ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾನ್ವರ್ಜಯೇದ್ವ್ರಣಾನ್| |೧೧೬|

Adhikarana Bagandarasya riShTam (116) · Śloka 116

| ವಿಣ್ಮೂತ್ರಮಾರುತವಹಂ ಕೃಮಿಣಂ ಚ ಭಗನ್ದರಮ್||೧೧೬||

Adhikarana jAnuGaTTanAdi riShTam (117) · Śloka 117

ಘಟ್ಟಯನ್ ಜಾನುನಾ ಜಾನು ಪಾದಾವುದ್ಯಮ್ಯ ಪಾತಯನ್| ಯೋಽಪಾಸ್ಯತಿ ಮುಹುರ್ವಕ್ರಮಾತುರೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೧೧೭||

Adhikarana Aturasya lakShaNaviSeShAdi (118-120) · Śloka 120

ದನ್ತೈಶ್ಛಿನ್ದನ್ನಖಾಗ್ರಾಣಿ ತೈಶ್ಚ ಕೇಶಾಂಸ್ತೃಣಾನಿ ಚ| ಭೂಮಿಂ ಕಾಷ್ಠೇನ ವಿಲಿಖನ್ ಲೋಷ್ಟಂ ಲೋಷ್ಟೇನ ತಾಡಯನ್||೧೧೮|| ಹೃಷ್ಟರೋಮಾ ಸಾನ್ದ್ರಮೂತ್ರಃ ಶುಷ್ಕಕಾಸೀ ಜ್ವರೀ ಚ ಯಃ| ಮುಹುರ್ಹಸನ್ ಮುಹುಃಕ್ಷ್ವೇಡನ್ ಶಯ್ಯಾಂ ಪಾದೇನ ಹನ್ತಿ ಯಃ||೧೧೯|| ಮುಹುಶ್ಛಿದ್ರಾಣಿ ವಿಸೃಶನ್ನಾತುರೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ| |೧೨೦|

Adhikarana muKe tilakAdi lakShaNaviSeShAdi (120-121) · Śloka 121

| ಮೃತ್ಯವೇ ಸಹಸಾಽಽರ್ತಸ್ಯ ತಿಲಕವ್ಯಙ್ಗವಿಪ್ಲವಃ||೧೨೦|| ಮುಖೇ, ದನ್ತನಖೇ ಪುಷ್ಪಂ, ಜಠರೇ ವಿವಿಧಾಃ ಸಿರಾಃ| |೧೨೧|

Adhikarana urdhvaSvAsAdi lakShaNaviSeShAdi (121-122) · Śloka 122

| ಊರ್ಧ್ವಶ್ವಾಸಂ ಗತೋಷ್ಮಾಣಂ ಶೂಲೋಪಹತವಙ್ಕ್ಷಣಮ್||೧೨೧|| ಶರ್ಮ ಚಾನಧಿಗಚ್ಛನ್ತಂ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್| |೧೨೨|

Adhikarana vikAravardhanAdi lakShaNaviSeShAdi (122-123) · Śloka 123

| ವಿಕಾರಾ ಯಸ್ಯ ವರ್ಧನ್ತೇ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪರಿಹೀಯತೇ||೧೨೨|| ಸಹಸಾ ಸಹಸಾ ತಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುರ್ಹರತಿ ಜೀವಿತಮ್| |೧೨೩|

Adhikarana auShadhasaMpAdanASakyatvaM (123-124) · Śloka 124

| ಯಮುದ್ದಿಶ್ಯಾತುರಂ ವೈದ್ಯಃ ಸಮ್ಪಾದಯಿತುಮೌಷಧಮ್||೧೨೩|| ಯತಮಾನೋ ನ ಶಕ್ನೋತಿ ದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್| |೧೨೪|

Adhikarana yogyauShadhasidhyaBAve aSakyatvaM (124-125) · Śloka 125

| ವಿಜ್ಞಾತಂ ಬಹುಶಃ ಸಿದ್ಧಂ ವಿಧಿವಚ್ಚಾವಚಾರಿತಮ್||೧೨೪|| ನ ಸಿಧ್ಯತ್ಯೌಷಧಂ ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ತಸ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| |೧೨೫|

Adhikarana auShadhAdivarNAderviparyaye aSakyatvaM (125-126) · Śloka 126

| ಭವೇದ್ಯಸ್ಯೌಷಧೇಽನ್ನೇ ವಾ ಕಲ್ಪ್ಯಮಾನೇ ವಿಪರ್ಯಯಃ||೧೨೫|| ಅಕಸ್ಮಾದ್ವರ್ಣಗನ್ಧಾದೇಃ ಸ್ವಸ್ಥೋಽಪಿ ನ ಸ ಜೀವತಿ| |೧೨೬|

Adhikarana nivAte sendhanajyotyupaSamane aSakyatvaM ,atimAtraBAjanapatane aSakyatvaM (126-127) · Śloka 127

| ನಿವಾತೇ ಸೇನ್ಧನಂ ಯಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚಾಪ್ಯುಪಶಾಮ್ಯತಿ||೧೨೬|| ಆತುರಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಯಸ್ಯ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ವಾ ಪತನ್ತಿ ವಾ| ಅತಿಮಾತ್ರಮಮತ್ರಾಣಿ ದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್||೧೨೭||

Adhikarana sahasA rogamuktau aSakyatvaM (128) · Śloka 128

ಯಂ ನರಂ ಸಹಸಾ ರೋಗೋ ದುರ್ಬಲಂ ಪರಿಮುಞ್ಚತಿ| ಸಂಶಯಪ್ರಾಪ್ತಮಾತ್ರೇಯೋ ಜೀವಿತಂ ತಸ್ಯ ಮನ್ಯತೇ||೧೨೮||

Adhikarana pRuShTe~api maraNakathananiShedhaH (129) · Śloka 129

ಕಥಯೇನ್ನ ಚ ಪೃಷ್ಟೋಽಪಿ ದುಃಶ್ರವಂ ಮರಣಂ ಭಿಷಕ್| ಗತಾಸೋರ್ಬನ್ಧುಮಿತ್ರಾಣಾಂ ನ ಚೇಚ್ಚೇತ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತುಮ್||೧೨೯||

Adhikarana yamadUtAdiBirauShadhavIryanASaH (130) · Śloka 130

ಚಿಕಿತ್ಸಾನೈಷ್ಫಲ್ಯಾಚ್ಚ ತಂ ನೋಪಕ್ರಮೇದಿತಿ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ನಾಹ ಯಮದೂತಪಿಶಾಚಾದ್ಯೈಯತ್ಪರಾಸುರುಪಾಸ್ಯತೇ| ಘ್ನದ್ಭಿರೌಷಧವೀರ್ಯಾಣಿ ತಸ್ಮಾತ್ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್||೧೩೦||

Adhikarana riShTaj~jAnAvaSyakatA (131) · Śloka 131

ಆಯುರ್ವೇದಫಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಯದಾಯುರ್ಜ್ಞೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್| ರಿಷ್ಟಜ್ಞಾನಾದೃತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವದೈವ ಭವೇದ್ಭಿಷಕ್||೧೩೧||

Adhikarana viShamaparihAriNAM maraNam (5) · Śloka 5

ಮರಣಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ದೃಷ್ಟಮಾಯುಃಪುಣ್ಯೋಭಕ್ಷಯಾತ್| ತಯೋರಪ್ಯಕ್ಷಯಾದ್ದೃಷ್ಟಂ ವಿಷಮಾಪರಿಹಾರಿಣಾಮ್||೧೩೨|| ಇತಿ ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ಬಾಗ್ಭಾಟವಿರಚಿತಾ- ಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯೇ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ವಿಕೃತಿವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೫||

Adhikarana athA~ggaviBAgo nAma pa~jcamo~adhyAyaH---pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋಽಙ್ಗವಿಭಾಗಂ ಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana a~gga-pratya~ggAni (2) · Śloka 2

ಸಕಲಮಪಿ ಶರೀರಮಙ್ಗಮಿತ್ಯುಚ್ಯತೇ| ತತ್ರ ಪುನಃ ಷಡಙ್ಗಮ್| ಶಿರೇಽನ್ತರಾಧಿರ್ದ್ವೌ ಬಾಹೂ ಸಕ್ಥಿನೀ ಚ| ನೇತ್ರನಾಭಿಪಾಣಿಪಾದಾ- ದೀನಿ ತ್ವಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಾನಿ||೨||

Adhikarana mahABUteByo~a~gganirvRuttiH (3) · Śloka 3

ಮಹಾಗುಣಮಯೇಭ್ಯಶ್ಚ ಖಪವನತೇಜೋಜಲಭೂಮ್ಯಾಖ್ಯೇಭ್ಯೋ ಮಹಾಭೂತೇಭ್ಯಶ್ಚೇತನಾಧಿಷ್ಠಿತೇಭ್ಯೋಽಭಿನಿರ್ವೃತ್ತಿರಙ್ಗಸ್ಯ||೩||

Adhikarana prANinAM sArupyAsArUpya- tvasya kAraNam (4) · Śloka 4

ಭೂತಾನಾಮೇವ ಚ ದೃಷ್ಟಾದೃಷ್ಟವಿವಿಧಕರ್ಮವಶಾದನೇಕರೂಪಾತ್ ಸನ್ನಿವೇಶಷದಾಕೃತಿಪ್ರಮಾಣಸ್ನೇಹದೀಪ್ತಿಸ್ವರಾದೀನಾಂ ಸಾರುಪ್ಯಮಸಾರೂಪ್ಯಂ ವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ಥೂಲತಾರತಮ್ಯಭೇದಭಿನ್ನಮತಿಬಹುಪ್ರಕಾರಂ ನಿಷ್ಪದ್ಯತೇ||೪||

Adhikarana AkAshalakShaNam (5) · Śloka 5

ತತ್ರ ಸತ್ತ್ಬಹುಲಮಾಕಶಮ್||೫||

Adhikarana vAyorlakShaNam (1) · Śloka 1

ರಜೋಬಹುಲೋ ವಾಯುಃ|೧|

Adhikarana jalalakShaNam (1) · Śloka 1

ಸತ್ತ್ವತಮೋಬಹುಲಮಮ್ಬು|೧|

Adhikarana pRuthivyA lakShaNam (1) · Śloka 1

ತಮೋಬಹುಲಾ ಭೂಃ||೧||

Adhikarana AkAshAdInAM li~ggAni (6) · Śloka 6

ತೇಷಾಮಪ್ರತಿಘಾತಶ್ಚಲತ್ವಮೌಷ್ಣ್ಯಂ ದ್ರವತಾ ಕಾಠಿನ್ಯಮಿತಿ ಕ್ರಮಾ- ಲ್ಲಿಙ್ಗಾನಿ||೬||

Adhikarana AkAshAdInAM visheShAdhiShThAnam (7) · Śloka 7

ವಿಶೇಷತಶ್ಚ ಶ್ರೋತ್ರಾದಿಷ್ವಿನ್ದ್ರಿಯೇಷ್ವವಸ್ಥಾನಮ್||೭||

Adhikarana AkAshAdInAM guNAH (8) · Śloka 8

ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶರೂಪರಸಗನ್ಧೈರೇಕೈಕಪ್ರವೃದ್ಧೈರನ್ವಯಃ||೮||

Adhikarana AkAshajA BAvAH (9) · Śloka 9

ತತ್ರಾಽಽಕಾಶಜಾನಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಶಬ್ದಃ ಸರ್ವಸ್ತ್ರೋತಾಂಸಿ ವಿವಿಕ್ತತಾ||೯||

Adhikarana vAyavIyA BAvAH (10) · Śloka 10

ವಾಯವೀಯಾನಿ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ಸ್ಪರ್ಶಃ ಪ್ರಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸಾದಿಪರಿಸ್ಪನ್ದನಾನಿ ಲಾಘವಂ ಚ||೧೦||

Adhikarana AgneyA BAvAH (11) · Śloka 11

ಆಗ್ನೇಯಾನಿ ದರ್ಶನಂ ರೂಪಂ ಪಿತ್ತಮೂಷ್ಮಾ ಪಕ್ತಿಃ ಸನ್ತಾಪೋ ಮೇಧಾ ವರ್ಣೋ ಭಾಸ್ತೇಜಃ ಶೌರ್ಯ್ಯಞ್ಚ||೧೧||

Adhikarana AmBasA BAvAH (12) · Śloka 12

ಆಮ್ಭಸಾನಿ ರಸನಂ ರಸಃ ಸ್ವೇದಕ್ಲೇದವಸಾಽಸೃಕಶುಕ್ರಮೂತ್ರಾದಿದ್ರವಸಮೂಹಃ ಶೈತ್ಯಂ ಸ್ನೇಹಶ್ಚ||೧೨||

Adhikarana pArthIvA BAvAH (13) · Śloka 13

ಪಾರ್ಥೀವಾನಿ ಘ್ರಾಣಂ ಗನ್ಧಃ ಕೇಶನಖಾಸ್ಥ್ಯಾದಿಮೂರ್ತಸಮೂಹೋ ಧೈರ್ಯ್ಯಸ್ಥೈರ್ಯ್ಯಞ್ಚ||೧೩||

Adhikarana mAtRujAH BAvAH (14) · Śloka 14

ತೇಶು ಮಾತೃಜಾನಿ ಮೃದೂನಿ ತ್ವಗ್ರಕ್ತಮಾಂಸಮೇದೋಮಜ್ಜನಾಭಿಹೃದಯಾಮಾಶಯಗರ್ಭಾಶಯಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಾಕ್ಲೋಮಾನ್ತ್ರಗುದಾದೀನಿ||೧೪||

Adhikarana pitRujAH BAvAH (15) · Śloka 15

ಪಿತೃಜಾನಿ ಸ್ಥಿರಾಣಿ ಕೇಶನಖಾಸ್ಥಿಶುಕ್ರಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವಾದೀನಿ||೧೫||

Adhikarana AtmajAH BAvAH (16) · Śloka 16

ಆತ್ಮಜಾನಿ ನಾನಾಯೋನಿಷೂತ್ಪಿತ್ತಿರ್ಮನಶ್ಚೇತನೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಧಾರಣಮಾಕೃತಿಸ್ವರವರ್ಣವಿಶೇಷಾಃ ಕಾಮಕ್ರೋಧಲೋಭಭಯಹರ್ಷಧರ್ಮಶೀಲತಾಸ್ಮೃತಿಬುದ್ಧೀಚ್ಛಾದ್ವೇಷಪ್ರಯತ್ನಾಹಙ್ಕಾರಸುಖದುಃಖಾಯುರಾತ್ಮಜ್ಞಾನಾನಿ ಚ||೧೬||

Adhikarana sAtmyajA BAvAH (17) · Śloka 17

ಸಾತ್ಮ್ಯಜಾನ್ಯಾಯುರಾರೋಗ್ಯಮನಾಲಾಸ್ಯಲೋಲುಪತ್ವಮಿನ್ದ್ರಿಯಪ್ರಸಾದಸ್ವರವರ್ಣೌಜಃ ಸಮ್ಪತ್ಪ್ರಶಸ್ತತಾ ಪ್ರಹರ್ಷಭೂಯಸ್ತ್ವಂ ಮೇಧಾಬಲಂ ಚ||೧೭||

Adhikarana rasajA BAvAH (18) · Śloka 18

ರಸಜಾನಿ ಕೃತ್ಸ್ನಸ್ಯ ದೇಹಸ್ಯ ಸಮ್ಭವೋ ವೃತ್ತಿರ್ವೃದ್ಧಿಸ್ತೃಪ್ತಿರಲೌಲ್ಯಂ ಪುಷ್ಟಿರುತ್ಸಾಹಶ್ಚ||೧೮||

Adhikarana shuddhasattvajA BAvAH (19) · Śloka 19

ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವಜಾನಿ ಶೌಚಮಾಸ್ತಿಕತ್ವಂ, ಕೃತಜ್ಞತಾ, ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ, ವ್ಯವಸಾಯಃ, ಶೌರ್ಯ್ಯಂ, ಗಾಮ್ಭಿರ್ಯಂ ಬುದ್ಧಿರ್ಮೇಧಾ, ಸ್ಮೃತಿಃ ಶುಕ್ಲವರ್ತ್ಮರುಚಿರ್ಭಕ್ತಿರಭಿಷಙ್ಗಾಭಾವಸ್ತಮೋಗುಣೋ ವಿಪರ್ಯಯಶ್ಚ||೧೯||

Adhikarana rAjasA BAvAH (20) · Śloka 20

ರಾಜಸಾನಿ ದುರುಪಚಾರತಾಽನಾರ್ಯಂ ಶೌರ್ಯ್ಯಂ ಮಾತ್ಸರ್ಯಮಮಿತ- ಭಾಷಿತ್ವಮಹಙ್ಕಾರೋ ಲೋಲುಪತ್ವಂ ದಮ್ಭೋ ಮಾನಃ ಕ್ರೋಧೋ ಹರ್ಷಃ ಕಾಮಶ್ಚ||೨೦||

Adhikarana tAmasA BAvAH (21) · Śloka 21

ತಾಮಸಾನ್ಯಜ್ಞಾನಂ ವಿಷಾದಃ ಪ್ರಮಾದೋ ನಿದ್ರಾಽಽಲಸ್ಯಂ ಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣಾ ಶೋಕೋ ಮಾತ್ಸರ್ಯಂ ವಿಪ್ರತಿಪತ್ತಿಃ ಪರಾತಿಸನ್ಧಾನಂ ಸತ್ತ್ವಗುಣ ವೈಪರೀತ್ಯಂ ಚ||೨೧||

Adhikarana manasaH upaplavau dehasya BUtAtmakatABisandhishca (22) · Śloka 22

ತತ್ರ ಸತ್ತ್ವಂ ಮನಸ್ತಸ್ಯೋಪಪ್ಲವೋ ರಜಸ್ತಮಶ್ಚ ಇತ್ಯೇವಮ್ಭೂತಾತ್ಮಕಂ ದೇಹಮಾಹುಃ||೨೨||

Adhikarana dehasya praviBAgaH (23) · Śloka 23

ತಸ್ಯ ಪುನಃ ಪ್ರವಿಭಾಗಃ-ತ್ವಚಃ ಕಲಾ ದೋಷಾ ಧಾತವೋ ಮಲಾ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ತದಧಿಷ್ಠಿತಾನಿ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯತೀನ್ದ್ರಿಯಮಾಶಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾಯತನಾನಿ ಕಣ್ಡರಾಜಾಲಾನಿ ಕೂರ್ಚಾರಜ್ಜ್ವಸ್ಸೀವನ್ಯೋಽಸ್ಥಿಸಙ್ಘಾತಾಃ ಸೀಮನ್ತಾ ಅಸ್ಥೀನ್ಯಸ್ಥಿಸನ್ಧಯಃ ಸ್ನಾಯೂನಿ ಪೇಶ್ಯಃ ಸಿರಾ ಧಮನ್ಯಃ ಸ್ರೋತಾಂಸ್ಯೂಷ್ಮಾಣೋ ಮರ್ಮಣಿ ಕೇಶಶ್ಮಶ್ರುಲೋಮಾನಿ ಪ್ರಕೃತಿವಿಕೃತಿಭೇದಾಶ್ಚ||೨೩||

Adhikarana tvacolakShaNaM sa~gKyA ca (24) · Śloka 24

ತತ್ರಾಽಸೃಜಃ ಪಚ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಕ್ಷೀರಸ್ಯೇವ ಸನ್ತಾನಿಕಾಃ ಷಟ್ ತ್ವಚೋ ಭವನ್ತಿ||೨೪||

Adhikarana tvakprasAdaphalam (25) · Śloka 25

ತ್ವಕ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ರಕ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದಃ| ಉದಕಧರಾ ತ್ವಕ್ ತಾಸಾಮುದಕಧರಾ ಚಾದ್ಯಾ||೨೫||

Adhikarana asRugdharA tvak (26) · Śloka 26

ದ್ವಿತೀಯಾಽಸೃಗ್ಧರಾ||೨೬||

Adhikarana sidhmakilAsAdhiShThAnA tvak (27) · Śloka 27

ತೃತೀಯಾ ಸಿಧ್ಮಕಿಲಾಸಾಧಿಷ್ಠಾನಾ||೨೭||

Adhikarana sarvakuShThAdhiShThAnA tvak (28) · Śloka 28

ಪಞ್ಚಮೀ ಪುನರಲಜೀವಿದ್ರಧ್ಯಧಿಷ್ಠಾನಾ| ಪ್ರಾಣಧರಾ ತ್ವಕ್ ಷಷ್ಠೀ ತು ಪ್ರಾಣಧರ| ಯಸ್ಯಾಂ ಛಿನ್ನಾಯಾಂ ತಾಮ್ಯತ್ಯನ್ಧಮಿವ ಚ ತಮಃ ಪ್ರವಿಶತಿ ಯಾಂ ಚಾಧಿಷ್ಠಾಯಾರೂಂಷಿ ಜಾಯನ್ತೇ| ಪರ್ವಸು ಕೃಷ್ಣರಕ್ತಾನಿ ಸ್ಥೂಲಮೂಲಾನಿ ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯತಮಾನಿ||೨೮||

Adhikarana matAntareNa tvacAM saptavidhatvam (29) · Śloka 29

ಅನ್ಯೇ ಸಪ್ತ ತ್ವಚೋ ವದನ್ತಿ| ಭಾಸಿನೀ ತ್ವಕ್ ತತ್ರ ಪ್ರಥಮಾ ಭಾಸಿನೀ ನಾಮ ಯಾ ವರ್ಣಾನಾಮವಭಾಸಿನೀ ಖಾದೀನಾಂ ಚ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಛಾಯಾನಾಂ ಸಾ ವ್ರೀಹೇರಷ್ಟಾದಶಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ||೨೯||

Adhikarana lohinI tvak (1) · Śloka 1

ದ್ವಿತೀಯಾ ಲೋಹಿನೀ ನಾಮ ಷೋಡಶಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana shvetA tvak (1) · Śloka 1

ತೃತೀಯಾ ಶ್ವೇತಾ ನಾಮ ದ್ವಾದಶಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana tAmrA tvak (1) · Śloka 1

ಚತುರ್ಥೀ ತಾಮ್ರಾ ನಾಮಾಽಷ್ಟಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana vedinI tvak (1) · Śloka 1

ಪಞ್ಚಮೀ ವೇದಿನೀ ನಾಮ ಪಾಞ್ಚಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana rohiNI tvak (1) · Śloka 1

ಷಷ್ಠೀ ರೋಹಿಣೀ ನಾಮ ವ್ರೀಹಿಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana mAMsadharA tvak (1) · Śloka 1

ಸಪ್ತಮೀ ಮಾಂಸಧರಾ ನಾಮ ವ್ರೀಹಿದ್ವಯಪ್ರಮಾಣಾ||೧||

Adhikarana kalAlakShaNam (30) · Śloka 30

ಯಸ್ತು ಧಾತ್ವಾಶಯಾನ್ತರೇಷು ಕ್ಲೇದೋಽವತಿಷ್ಠತೇ ಸ ಯಥಾ ಸ್ವಮೂಷ್ಮಭಿರ್ವಿಪಕ್ವಃ ಸ್ನಾಯುಶ್ಲೇಷ್ಮಜರಾಯುಚ್ಛನ್ನಃ ಕಾಷ್ಠ ಇವ ಸಾರೋ ಧಾತುಸಾರಶೇಷೋ ರಸಶೇಷೋಲ್ಪತ್ವಾತ್ ಕಲಾಸಂಜ್ಞಃ|೩೦|

Adhikarana kalAlakShaNam (30) · Śloka 30

ಯಸ್ತು ಧಾತ್ವಾಶಯಾನ್ತರೇಷು ಕ್ಲೇದೋಽವತಿಷ್ಠತೇ ಸ ಯಥಾ ಸ್ವಮೂಷ್ಮಭಿರ್ವಿಪಕ್ವಃ ಸ್ನಾಯುಶ್ಲೇಷ್ಮಜರಾಯುಚ್ಛನ್ನಃ ಕಾಷ್ಠ ಇವ ಸಾರೋ ಧಾತುಸಾರಶೇಷೋ ರಸಶೇಷೋಲ್ಪತ್ವಾತ್ ಕಲಾಸಂಜ್ಞಃ||೩೦||

Adhikarana saptakalAH (1) · Śloka 1

ತಾ ಧಾತ್ವಾಶಯನ್ತರಮರ್ಯಾದಾಃ ಸಪ್ತ ಕಲಾಃ||೧||

Adhikarana mAMsadhara kalA (31) · Śloka 31

ತಾಸಾಂ ಪ್ರಥಮಾ ಮಾಂಸಧರಾ ನಾಮ| ಯಸ್ಯಾಂ ಮಾಂಸೇ ಸಿರಾಸ್ನಾಯುಧಮನೀಸ್ರೋತಸಾಂ ಭೂಮಾವಿವ ಪಙ್ಕೋದಕೇನ ಬಿಸಮೃಣಾಲಾನಾಂ ಪ್ರತಾನಾನಿ ಭವನ್ತಿ||೩೧||

Adhikarana raktadharA kalA (32) · Śloka 32

ದ್ವಿತೀಯಾ ರಕ್ತಧರ ನಾಮ ಮಾಂಸಸ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರತಸ್ತಸ್ಯಾಂ ಶೋಣಿತಂ ವಿಶೇಷತಶ್ಚ ಸಿರಾಪ್ಲೀಹಯಕೃತ್ಸು ಭವತಿ| ಮಾಂಸಾಚ್ಚ ಕ್ಷತಾತ್ ಕ್ಷತಜಂ ವೃಕ್ಷಾದಿವ ಕ್ಷೀರಿಣಃ ಕ್ಷೀರಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ||೩೨||

Adhikarana medodharA kalA (33) · Śloka 3

ತೃತೀಯಾ ಮೇದೋಧರಾ ನಾಮ| ಮೇದೋ ಹಿ ತಸ್ಯಾಮುದರೇಽಣ್ವಸ್ಥಿಷು ಚ ಸರಕ್ತಂ ಭವತಿ| ತದೇವ ಚ ಶಿರಸಿ ಕಪಾಲಪ್ರತಿಚ್ಛನ್ನಂ ಮಸ್ತಿಷ್ಕಾಖ್ಯಂ ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಾಖ್ಯಂ ಚ ಸ್ಥೂಲಾಸ್ಥಿಷು ಚ ಮಜ್ಜಾ||೩||

Adhikarana shleShmadhara kalA (34) · Śloka 34

ಚತುರ್ಥೀ ಶ್ಲೇಷ್ಮಧರಾ ನಾಮ| ತತ್ಸ್ಥೇನ ಹಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಶ್ಲೇಷಿತಾಃ ಸರ್ವಸನ್ಧಯೋ ದೃಢಾ ಭವನ್ತಿ ಸೋಪಾಙ್ಗಾ ಸಾಭ್ಯಙ್ಗಾ||೩೪||

Adhikarana purIShadhara kalA (35) · Śloka 35

ಪಞ್ಚಮೀ ಪುರೀಷಧರಾ ನಾಮ| ಸಾ ಹ್ಯನ್ತ್ರಾಮಪಕ್ವಾಶಯಾಶ್ರಿತಾ ಕೋಷ್ಠಾನ್ತರುಣ್ಡುಕಸ್ಥಂ ಮಲಂ ವಿಭಜತಿ||೩೫||

Adhikarana pittadharA kalA (grahaNI) (36) · Śloka 36

ಷಷ್ಠೀ ಪಿತ್ತಧರ ನಾಮ ಪಕ್ವಾಮಾಶಮಧ್ಯಸ್ಥಾ| ಸಾ ಹ್ಯನ್ತರಗ್ನೇರಧಿಷ್ಠಾನತಯಾಽಽಮಾಶಯಾತ್ ಪಕ್ವಾಶಯೋನ್ಮುಖಮನ್ನಂ ಬಲೇನ ವಿಧಾರ್ಯ ಪಿತ್ತತೇಜಸ ಶೋಷಯತಿ ಪಚತಿ ಪಕ್ವಞ್ಚ ವಿಮುಞ್ಚತಿ| ದೋಷಾಧಿಷ್ಠಿತಾ ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಾದಾಮಮೇವಾತತೋಽಸಾವನ್ನಸ್ಯ ಗ್ರಹಣಾತ್ ಪುನರ್ಗ್ರಹಣೀಸಂಜ್ಞಾ| ಬಲಂ ಚ ತಸ್ಯಾಃ ಪಿತ್ತಮೇವಾಗ್ನ್ಯಭಿಧಾನಮತಃ ಸಾಽಗ್ನಿಸ್ತಬ್ಧೋಪಬೃಂಹಿತೈಕಯೋಗಕ್ಷೇಮಾ ಶರೀರಂ ವರ್ತಯತಿ||೩೬||

Adhikarana shukradhara kalA (37) · Śloka 37

ಸಪ್ತಮೀ ಶುಕ್ರಧರಾ ನಾಮ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಬಸ್ತಿದ್ವಾರಸ್ಯಾಧೋ ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗಮಾಶ್ರಿತಾ ಸಕಲಶರೀರವ್ಯಾಪಿನೀ ಶುಕ್ರಂ ಪ್ರವರ್ತಯತಿ||೩೭||

Adhikarana doShadhAtumalAtideshaH (38) · Śloka 38

ದೋಷಾ ಧಾತವೋ ಮಲಾಶ್ಚ ಪ್ರಾಗುದಿತಾಃ||೩೮||

Adhikarana buddhIndriyANi (39) · Śloka 39

ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ-ಶ್ರೋತ್ರಂ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ದರ್ಶನಂ ರಸನಂ ಘ್ರಾಣಞ್ಚ| ಶ್ರೋತ್ರಾದೀನಿ ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ||೩೯||

Adhikarana buddhIndriyANAM viShayAH (40) · Śloka 1

ತೇಷಾಂ ಸಭಾಗತಯಾ ಕ್ರಮಾದ್ವಿಷಯಃ ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶರೂಪರಸಗನ್ಧಾಃ||೧||

Adhikarana buddhIndriyANAmadhiShThAnAni (41) · Śloka 41

ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಧಿಷ್ಠಾನಾನಿ-ಕರ್ಣೌ ತ್ವಗಕ್ಷಿಣೀ ಜಿಹ್ವಾ ನಾಸಿಕೇ ಚ||೪೧||

Adhikarana karmendriyANi teShAM karmANi ca (42) · Śloka 1

ಪಞ್ಚ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ-ವಾಕ್ಪಾಯೂಪಸ್ಥಪಾಣಿಪಾದಸಂಜ್ಞಕಾನಿ||೧||

Adhikarana karmendriyANAM karmANi (43) · Śloka 43

ತಾನ್ಯಪಿ ಚ ವಚನೋತ್ಸರ್ಗಹರ್ಷಾದಾನಗಮನಾರ್ಥಾನಿ||೪೩||

Adhikarana manasaH atIndriyatvam (44) · Śloka 44

ಅತೀನ್ದ್ರಿಯನ್ತು ಮನಃ ಸರ್ವಾರ್ಥೈರನ್ವಯಾತ್ ತದ್ಯೋಗೇನ ಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯಾ- ಣಾಮರ್ಥಪ್ರವೃತ್ತೇಃ| ಬುದ್ಧಿಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯೋಭಯಾತ್ಮಕತ್ವಾಚ್ಚ||೪೪||

Adhikarana sapta AshayAH strINAmaShTamashca (45) · Śloka 45

ಸಪ್ತಾಶಯಾಃ ಕ್ರಮಾದಸೃಕ್ಕಫಾಮಪಿತ್ತಪಕ್ವವಾಯುಮೂತ್ರಾಧಾರಾಃ| ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪಿತ್ತಪಕ್ವಾಶಯಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಗರ್ಭಾಶಯೋಽಷ್ಟಮಃ||೪೫||

Adhikarana AshayoShvantarBUtA avayavAH (46) · Śloka 46

ತೇಷು ಸಪ್ತಸು ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾನಿ ಕೋಷ್ಠಾಙ್ಗಾನಿ ಹೃದಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಫುಪ್ಫುಸೋಣ್ಡುಕವೃಕ್ಕಾನ್ತ್ರಾದೀನಿ||೪೬||

Adhikarana yakRutplIhayorupattiH (1) · Śloka 1

ತತ್ರ ಸಮಾನೇನಾಧ್ಮಾಯಮಾನಸ್ಯ ದೇಹೋಷ್ಮಣಾ ಪಚ್ಯಮಾಮಾನಸ್ಯ ಶೋಣಿತಸ್ಯಾಚ್ಛತೋ ಜಾಯತೇ ಯಕೃತ್ ಪ್ಲೀಹಾ ಚ|೧|

Adhikarana phupphusasyotpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಫೇನಾತ್ ಫುಪ್ಫುಸಮ್|೧|

Adhikarana uNDukasyotpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಕಿಟ್ಟಾದುಣ್ಡುಕಃ|೧|

Adhikarana vRukkayorutpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಮೇದಃ ಪ್ರಸಾದಾದ್ ವೃಕ್ಕೌ|೧|

Adhikarana antrANAmutpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಮಾಂಸಪ್ರಸಾದಾದಾಪ್ರಮಾಣಂ||೧||

Adhikarana strIpuMsayorAntrapramANamatAni (2) · Śloka 2

ಸಾರ್ಧತ್ರಿವ್ಯಾಮಾನಿ ಪುಂಸಾಮ್| ತ್ರಿವ್ಯಾಮಾನಿ ಸ್ತ್ರೀಣಾಮ್||೨||

Adhikarana kAlIyasyotpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಸ್ಯಾನಿಲಯೋಗಾತ್ ಕಾಲೀಯಮ್||೧||

Adhikarana hRudayasyotpattiH svarUpa~jca (47) · Śloka 47

ಹೃದಯಂ ಪುನಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮರಕ್ತಪ್ರಸಾದಾತ್ ಸಮ್ಭವತಿ ಪದ್ಮಕೋಶಸಙ್ಕಾಶಂ ಸುಷಿರಮಧೋಮುಖಮ್| ತದ್ವಿಶೇಷೇಣ ಚೇತನಾಯಾಃ ಸ್ಥಾನಂ ಸರ್ವಭಾವಾನಾಂ ಚ ಚೇತನಾನುಗತಾನಾಮ್| ತಸ್ಯ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವೇ ಪ್ಲೀಹಾ ಫುಪ್ಫುಸಶ್ಚ್| ದಕ್ಷಿಣತೋ ಯಕೃತ್ ಕ್ಲೋಮ ಚ||೪೭||

Adhikarana indriyasAmAnyotpattiH (48) · Śloka 48

ತಥಾ ಕಫರಕ್ತವಾಹಿನಾಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಮಹಾಭೂತಾನಾಂ ಚ ಪ್ರಸಾದಾದಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ||೪೮||

Adhikarana netrotpattistatsvarUpa~jca (49) · Śloka 49

ತೇಷ್ವಪಿ ಚ ನೇತ್ರೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಃ ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಛುಕ್ಲಮಣ್ಡಲಂ ತತ್ ಪಿತೃಜಮ್| ಅಸೃಜಃ ಕೃಷ್ಣಮಣ್ಡಲಂ ತನ್ಮಾತೃಜಮ್| ಮಧ್ಯೇ ದೃಷ್ಟಿಮಣ್ಡಲಂ ತದುಭಯಾತ್ಮಕಮ್||೪೯||

Adhikarana netramaNDalAni paTalAni ca (50) · Śloka 50

ಪಕ್ಷ್ಮವರ್ತ್ಮಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣದೃಷ್ಟ್ಯಾಖ್ಯಾನಿ ಪಞ್ಚ ಮಣ್ಡಲಾನಿ| ತತ್ಸನ್ಧಯಶ್ಚತ್ವಾರಃ| ದ್ವೌ ಚಾಪಾಙ್ಗಕನೀನಯೋಃ ಇತಿ ತೇ ಷಟ್| ಷಟ್ ಚ ಪಟಲಾನಿ| ದ್ವೇ ವರ್ತ್ಮನೀ| ಬಾಹ್ಯಂ ಚಾಶ್ರಿತಮಗ್ನ್ಯಮ್ಭಸೀ| ದ್ವಿತೀಯಂ ಮಾಂಸಂ ತೃತೀಯಂ ಮೇದಶ್ಚತುರ್ಥಮಸ್ಥಿ| ತೇಶಾಂ ಬಹಲತ ದೃಷ್ಟೇಃ ಪಞ್ಚಮಾಂಶೇನ||೫೦||

Adhikarana catasro bandhanarajjavaH (51) · Śloka 1

ಬನ್ಧನಗುಣಾಸ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಸಿರಾಕಣ್ಡರಾಮೇದಃಕಫಾತ್ಮಕಾಃ|೧|

Adhikarana shleShmaNaH sarvasandhibandhana- tvAtideshaH (1) · Śloka 1

ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ತು ಪರಂ ಸರ್ವಸನ್ಧಿಬನ್ಧನಮಿತ್ಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಾಕ್||೧||

Adhikarana netratejasaH karmaNyata upaGAte ca hetuH (2) · Śloka 2

ನೇತ್ರಾಶ್ರಿತಂ ತು ತೇಜೋ ಬಾಹ್ಯತೇಜಸಾ ಸ್ವಯೋನಿನಾ ಯೋಗಾಚ್ಛಸ್ರಮಿವಾಶ್ಮನಾ ಕರ್ಮಣ್ಯಂ ಭವತಿ| ಅತಿಯೋಗಾದುಪಹನ್ಯತೇ||೨||

Adhikarana amBomadhyagasyApi netratejasaH na tejastvahAniH (1) · Śloka 1

ತಚ್ಚ ವೈದ್ಯುತವದ್ಬಡವಾಮುಖವಚ್ಚಾಮ್ಭೋಮಧ್ಯಗಮಪಿ ವೀರ್ಯ್ಯೋತ್ಕರ್ಷಾತ್ತೇಜಸ್ತ್ವಂ ನ ಜಹಾತಿ|೧|

Adhikarana jihvotpattiH (1) · Śloka 1

ಮಾಂಸಾಸೃಕ್ಕಫಪ್ರಸಾದಾತ್ತು ಜಿಹ್ವಾ ಜಾಯತೇ||೧||

Adhikarana vRuShaNotpattiH (52) · Śloka 52

ಮಾಂಸಾಸೃಕ್ಕಫಮೇದಃಪ್ರಸಾದಾದ್ ವೃಷಣಾವಿತಿ||೫೨||

Adhikarana dasha prANAyatanAni mahAmarmasaMj~jA ca (53) · Śloka 53

ದಶ ಪ್ರಾಣಾಯತನಾನಿ ಮೂರ್ಧಾ ಜಿಹ್ವಾಬನ್ಧನಂ ಕಣ್ಠೋ ಹೃದಯಂ ನಾಭಿರ್ಬಸ್ತಿರ್ಗುದಃ ಶುಕ್ರಮೋಜೋ ರಕ್ತಞ್ಚ| ತೇಷಾಮಾದ್ಯಾನಿ ಸಪ್ತ ಪುನರ್ಮಹಾಮರ್ಮಸಂಜ್ಞಾನಿ||೫೩||

Adhikarana ShoDasha kaNDarAH teshAM sthAnAni ca (54) · Śloka 54

ಷೋಡಶ ಕಣ್ಡರಾಃ| ತಾಸಾಂ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಕರಚರಣೇಷುಚತಸ್ರಃ ಪೃಥಗ್ಗ್ರೀವಾಪೃಷ್ಠಯೋಃ||೫೪||

Adhikarana ShoDasha jAlakAni teShAM sthAnAni ca (55) · Śloka 55

ಷೋಡಶ ಜಾಲಾನಿ, ತೇಷಾಂ ಮಾಂಸಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವಸ್ಥಿಜಾನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯ್ಯೈಕೈಕತ್ರ ಗುಲ್ಫೇ ಮಣಿಬನ್ಧೇ ಚ ಪರಸ್ಪರಗವಾಕ್ಷಿತಾನಿ ತಾನಿ ಸ್ಥಿತಾನಿ||೫೫||

Adhikarana ShaT kUrcAsteShAM sthAnAni ca (56) · Śloka 56

ಷಟ್ ಕೂರ್ಚಾಃ ಹಸ್ತಪಾದಗ್ರೀವಾಮೇಢ್ರೇಷು||೫೬||

Adhikarana catasro mAMsarajjavaH teShAM sthAnAni ca (57) · Śloka 57

ಚತಸ್ರೋ ಮಾಂಸರಜ್ಜವಃ ಪೃಷ್ಠವಂಶಮುಭಯತಃ ಪೇಶೀನಿಬನ್ಧನಾರ್ಥಂ ತಾಸಾಂ ದ್ವೇ ಬಾಹ್ಯೇ| ದ್ವೇ ಚಾಭ್ಯನ್ತರಸ್ಥಿತೇ||೫೭||

Adhikarana sapta sIvanyasteShAM sthAnAni ca (58) · Śloka 58

ಸಪ್ತ ಸೀವನ್ಯಃ| ತಾಃ ಪಞ್ಚ ಶಿರಸಿ ಜಿಹ್ವಾಮೇಹನಯೋರೇಕೈಕಾ| ಪರಿಹಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಶಸ್ತ್ರೇಣ||೫೮||

Adhikarana caturdashAsthisa~gGAtAH (59) · Śloka 59

ಚತುರ್ದಶಾಸ್ಥಿಸಙ್ಘಾತಾಃ| ತೇಷಾಮೇಕೈಕೋ ಗುಲ್ಫಜಾನುವಙ್ಕ್ಷಣಮಣಿಬನ್ಧಕರ್ಪೂರಕಕ್ಷ್ಯಾಸು ತ್ರಿಕಶಿರಸೋಶ್ಚ||೫೯||

Adhikarana aShTAdasha sImantAH (60) · Śloka 60

ತದ್ವತ್ಸೀಮನ್ತಾಃ, ತೇ ತು ಪಞ್ಚ ಶಿರಸೀತ್ಯಷ್ಟಾದಶ||೬೦||

Adhikarana asthIni teShAM sthAnAni ca (61) · Śloka 61

ತ್ರೀಣಿ ಷಷ್ಟ್ಯಽಧಿಕಾನ್ಯಸ್ಥಿಶತಾನಿ| ತೇಷಾಂ ಚ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಛತಂ ಶಾಖಾಸು| ಸವಿಂಶಂ ಶತಮನ್ತರಾಧೌ| ಶತಮುರ್ಧ್ವಮಿತಿ||೬೧||

Adhikarana shAKAsthIni (62) · Śloka 5

ತತ್ರೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಞ್ಚ ಪಾದನಖಾಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಙ್ಗುಲ್ಯಾಂ ತ್ರೀಣ್ಯಸ್ಥೀನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚದಶ| ಪಞ್ಚ ಪಾದಶಲಾಕಾಃ| ತತ್ಪ್ರತಿಬನ್ಧಕಮೇಕಮ್| ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಕೂರ್ಚಗುಲ್ಫಜಙ್ಘಾಸ್ವೇಕೈಕಂ ಪಾರ್ಷ್ಣಜಾನ್ರುಷು| ಸರ್ವಾಣಿ ಚ ನಖಾಸ್ಥ್ಯಾದೀನಿ ಸಕ್ಥಿವದ್ ಬಾಹ್ವೋಶ್ಚ||೫||

Adhikarana antarAdhyasthIni (63) · Śloka 63

ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಃ ಪರಶುಕಾಃ| ತಾವನ್ತ್ಯೇವ ಸ್ಥಾಲಕಾನ್ಯರ್ಬುದಾನಿ ಚ| ತ್ರಿಂಶತ್ ಪೃಷ್ಠೇ| ಅಷ್ಟಾವುರಸಿ ಏಕೈಕಂ ಭಾಗೇ ತ್ರಿಕೇ| ನಿತಮ್ಬಯೋಶ್ಚ ದ್ವೇ| ತದ್ವದಕ್ಷಕಾಂಸಾಂಸಫಲಕೇಷು||೬೩||

Adhikarana mUrddhAsthIni (64) · Śloka 64

ತಥಾ ಗಣ್ಡಕರ್ಣಶಙ್ಖೇಷು ಜತ್ರುತಾಲುನೋಶ್ಚ| ತ್ರಯೋದಶ ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ಚತ್ವಾರಿ ಕಣ್ಠನಾಡ್ಯಾಮ್| ದ್ವೇ ಹನುಬನ್ಧನೇ| ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ದನ್ತಾಃ| ತದ್ವದುಲೂಖಲಾನಿ ಚ| ತ್ರೀಣಿ ನಾಸಾಯಾಮ್| ಷಟ್ ಶಿರಸಿ||೬೪||

Adhikarana pa~jcavidhAnyasthIni (65) · Śloka 7

ತಾನಿ ಜಾನುನಿತಮ್ಬಾಂಸಗಣ್ಡತಾಲುಶಙ್ಖವಙ್ಕ್ಷಣಮಧ್ಯಶಿರಸ್ಸು ಕಪಾಲಸಂಜ್ಞಾನಿ| ದಶನಾಸ್ತು ರುಚಕಾಃ| ಘ್ರಾಣಕರ್ಣಗ್ರೀವಾಕ್ಷಿಕೋಶೇಷು ತರುಣಾನಿ| ಪಾಣಿಪಾದಪಾರ್ಶ್ವಪೃಷ್ಠೇಷು ಬಲಯಾನಿ| ಶೇಷಾಣಿ ನಲಕಾನೀತಿ| ನಾಮಾನುಗತಾಕೃತೀನಿ ಪಞ್ಚವಿಧಾನ್ಯಸ್ಥೀನಿ| ತೇಷು ಹಿ ಸಿರಾಭಿಃ ಸ್ನಾಯುಭಿಶ್ಚ ನಿಬದ್ಧಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ||೭||

Adhikarana sandhyastAsAM sthAnAni ca (66) · Śloka 66

ದಶೋತ್ತರಂ ಶತದ್ವಯಮಸ್ಥಿಸನ್ಧೀನಾಮ್| ತೇಶಾಮಷ್ಟಷಷ್ಟಿಃ ಶಾಖಾಸು| ಏಕೋನಷಷ್ಟಿರನ್ತರಾಧೌ| ತ್ರ್ಯಶೀತಿರುರ್ಧ್ವಮ್||೬೬||

Adhikarana shAKAgatAH sandhayaH (67) · Śloka 67

ತತ್ರೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಾದಾಙ್ಗುಲೌ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತ್ರಯಃ| ದ್ವಾವಙ್ಗುಷ್ಠೇ| ತೇ ಚತುರ್ದಶ| ಏಕೈಕೋ ಗುಲ್ಫಜಾನುವಙ್ಕ್ಷಣೇಷು||೬೭||

Adhikarana antarAdhigatAH sandhayaH (68) · Śloka 68

ತ್ರಯಃ ಕಟಿಕಪಾಲೇಷು| ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಃ ಪೃಷ್ಠವಂಶೇ| ತದ್ವತ್ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ಅಷ್ಟಾವುರಸಿ||೬೮||

Adhikarana mUrddhagatAH sandhayaH (69) · Śloka 69

ಅಷ್ಟೌ ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ತ್ರಯಃ ಕಣ್ಠನಾಡ್ಯಾಮ್| ಅಷ್ಟಾದಶ ಕಣ್ಠನಾಡೀನಿಬದ್ಧಾ ಹೃದಯಯಕೃತ್ಕ್ಲೋಮನಾಡೀಷು| ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ದನ್ತಮೂಲೇಷು| ಏಕೈಕಃ ಕಾಕಲನಾಸಾಮೂರ್ದ್ಧಸು| ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಗಣ್ಡಕರ್ಣಶಙ್ಖವರ್ತ್ಮನೇತ್ರಹನುಸನ್ಧಿಷು| ದ್ವಾವುಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಭ್ರುವೋಃ| ಪಞ್ಚ ಶಿರಃಕಪಾಲೇಷು||೬೯||

Adhikarana sandhInAmaShTavidhatvam (70) · Śloka 70

ತೇಽಙ್ಗುಲಿಗುಲ್ಫಲಜಾನುಮಣಿಬನ್ಧಕೂರ್ಪರೇಷು ಕೋರಸಂಜ್ಞಾಃ| ಕಕ್ಷಾವಙ್ಕ್ಷಣದನ್ತಮೂಲೇಷೂಲೂಖಸಂಜ್ಞಾಃ| ಅಂಸಪೀಠಗುದಭಗನಿತಮ್ಬೇಷು ಸಾಮುದ್ಗಾಃ| ಗೀವಾಪೃಷ್ಠವಂಶಯೋಃ ಪ್ರತರಾಃ| ಶಿರಃಕಟೀಕಪಾಲೇಷು ತುನ್ನಸೇವನೀಸಂಜ್ಞಾಃ| ಹನೂಭಯತೋ ವಾಯಸತುಣ್ಡಾಃ| ಕಣ್ಠನೇತ್ರಹೃದಯಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಕ್ಲೋಮನಾಡೀಷು ಮಣ್ಡಲಸಂಜ್ಞಾಃ| ಶ್ರೋತ್ರಶೃಙ್ಗಾಟಕೇಷು ಶಙ್ಖಾವರ್ತಾಃ| ಇತ್ಯಸ್ಥಿಸನ್ಧಯೋಽಷ್ಟವಿಧಾಃ||೭೦||

Adhikarana snAyupeshIsirAshritAH sandhayaH (71) · Śloka 71

ಸ್ನಾಯುಪೇಶೀಸಿರಾಶ್ರಿತೈಸ್ತು ಸಹಸ್ರದ್ವಯಂ ನ ಪುನಃ ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಣಿಧಾನೇ ತೇಷು ವಾಚ್ಯಮಸ್ತೀತಿ ಪೃಥಙ್ನೋಚ್ಯತೇ||೭೧||

Adhikarana snAyavasteShAM sthAnAni ca (72) · Śloka 72

ನವ ಸ್ನಾಯುಶತಾನಿ| ತೇಷಾಂ ಷಟ್ ಶತಾನಿ ಶಾಖಾಸು| ತ್ರಿಂಶಚ್ಛತದ್ವಯಮನ್ತರಾಧೌ| ಊರ್ಧ್ವಂ ಸಪ್ತತಿಃ||೭೨||

Adhikarana shAKAgatAH snAyavaH (73) · Śloka 73

ತತ್ರೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಾದಾಙ್ಗುಲ್ಯಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಷಟ್ಷಟ್| ತಾನಿ ತ್ರಿಂಶತ್| ದಶ ದಶ ಪಾದತಲಕೂರ್ಚಗುಲ್ಫೇಷು ತ್ರಿಂಶಜ್ಜಙ್ಘಾಯಾಮ್| ದಶ ಜಾನುನಿ| ಚತ್ವಾರಿಂದೂರೌ| ದಶ ವಙ್ಕ್ಷಣೇ||೭೩||

Adhikarana antarAdhigatAH snAyavaH (74) · Śloka 74

ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ ಕಟ್ಯಾಮ್| ವಿಂಶತಿರ್ಮುಷ್ಕಮೇಢ್ರಬಸ್ತ್ಯನ್ತ್ರೇಷು| ಅಶೀತಿಃ ಪೃಷ್ಠೇ| ಷಷ್ಟಿಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ಅಷ್ಟಾದಶೋರಸಿ| ಚತ್ವಾರ್ಯಕ್ಷಕಯೋಃ| ಅಷ್ಟಾವಂಸಯೋಃ||೭೪||

Adhikarana mUrddhagatAH snAyavaH (75) · Śloka 75

ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಮನ್ಯಾವಟುನೇತ್ರೌಷ್ಠತಾಲುಷು| ತ್ರಿಂಶದ್ ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ತ್ರೀಣಿ ಜತ್ರುಣಿ| ಚತ್ವಾರಿ ಹನ್ವೋಃ| ಪಞ್ಚ ಜಿಹ್ವಾಯಾಮ್| ದ್ವಾದಶೋತ್ತರಾಧರೇಶು ದನ್ತಮಾಂಸೇಷು| ಷಣ್ಮೂರ್ಧನಿ||೭೫||

Adhikarana snAyUnAM prakAshavisheShAH (76) · Śloka 76

ತತ್ರ ಶಾಖಾಸು ಸನ್ಧಿಷು ಚ ಪ್ರತಾನವನ್ತಿ| ಮಹಾಸ್ನಾಯ್ವಾನಿ ತು ವೃತ್ತಾನಿ ತಾನಿ ಕಣ್ಡರಾಸಂಜ್ಞಾನಿ| ಬಸ್ತ್ಯಾಮಪಕ್ವಾಶಯಾನ್ತ್ರೇಷು ಸುಷಿರಾಣಿ| ಪಾರ್ಶ್ವಪೃಷ್ಠೋರಶಿಶರಸ್ತು ಪೃಥೂನಿ||೭೬||

Adhikarana snAyUnAM rakShaNam (77) · Śloka 77

ಸ್ನಾಯುಬನ್ಧನೈರ್ಹಿ ಸನ್ಧಿಷು ಸುಬದ್ಧಾ ತನುರ್ನೌರಿವ ಸಮ್ಯಗೀಹತೇ| ತಸ್ಮಾದಸ್ಥಿಸಿರಾದಿಭ್ಯೋಽಪಿ ತಾನಿ ಯತ್ನತೋ ರಕ್ಷೇತ್||೭೭||

Adhikarana gUDhashalyoddharaNe snAyUnAM samya- gj~jAnasyAvanivAryatvam (78) · Śloka 78

ಯಶ್ಚ ಸ್ನಾಯ್ವಾನಿ ಬಾಹ್ಯಾನ್ಯಭ್ಯನ್ತರಾಣಿ ಚ ಸಮ್ಯಗ್ ಜಾನಾತಿ ಸ ಗೂಢಮಪಿ ಶಲ್ಯಮಾಹರ್ತುಂ ಸಮರ್ಥೋ ಭವತಿ||೭೮||

Adhikarana peshyastAsAM sthAnAni ca (79) · Śloka 79

ಪಞ್ಚ ಪೇಶೀಶತಾನಿ| ತಾಸಾಂ ಚತ್ವಾರಿ ಶತಾನಿ ಶಾಖಾಸು ಷಷ್ಟಿರನ್ತರಾಧೌ| ಚತ್ವಾರಿಂಶದೂರ್ಧ್ವಮ್||೭೯||

Adhikarana shAKAgatAH peshyaH (80) · Śloka 80

ತತ್ರೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಾದಾಙ್ಗುಲ್ಯಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತಿಸ್ರಃ| ತಾಃ ಪಞ್ಚದಶ| ದಶ ದಶ ಪ್ರಪದೇ ಪಾದತಲೇ ಗುಲ್ಫೇ ಚ, ತಥಾ ಪಾದಸ್ಯೋಪರಿ ಕೂರ್ಚೇ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾಃ| ವಿಂಶತಿರ್ಜಙ್ಘಾಯಾಮ್| ಪಞ್ಚ ಜಾನುನಿ ವಿಂಶತಿರೂರೌ||೮೦||

Adhikarana antarAdhigatAH peshyaH (81) · Śloka 81

ಏಕೈಕಾ ಮೇಢ್ರಸೇವನ್ಯೋಃ| ದ್ವೇ ವೃಷಣಯೋಃ| ದಶ ಸ್ಫಿಜೋಃ| ತಿಸ್ರೋ ಗುದೇ, ತಾಸ್ತು ವಲೀಸಂಜ್ಞಾಃ| ದ್ವೇ ಬಸ್ತಿಶಿರಸಿ| ಚತಸ್ರ ಉದರೇ| ನಾಭ್ಯಾಮೇಕಾ| ಹೃದ್ಯಾಮಾಶಯೇ ಚ| ಷಟ್ ಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹೋಣ್ಡುಕೇಷು| ಪೃಷ್ಠೇ ಪಞ್ಚೋರ್ಧ್ವಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾಃ| ದಶ ದೀರ್ಘಾಃ ಪಾಱ್ಶ್ವಯೋಃ| ದಶ ವಕ್ಷಸಿ| ತಿಸ್ರೋಂಽಸಾಕ್ಷಕೋಪರಿತಃ||೮೧||

Adhikarana mUrddhagatAH peshyaH (82) · Śloka 82

ದಶ ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ಅಷ್ಟೌ ಗಣ್ಡಯೋಃ| ಅಷ್ಟೌ ಹನ್ವೋಃ| ಏಕೈಕಾ ಗಲಕಾಕಲಜಿಹ್ವಾಮೂರ್ಧಸು| ದ್ವೇ ದ್ವೇ ತಾಲುಲಲಾಟಯೋಃ| ನಾಸೌಷ್ಠಕರ್ಣೇಷು ಚ||೮೨||

Adhikarana strINAmadhikAH peshyastAsAM sthAnAni ca (83) · Śloka 83

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತು ವಿಂಶತಿರಧಿಕ| ತತ್ರ ದಶ ಸ್ತನಯೋಃ| ತಾಸಾಂ ಯೌವನೇ ಪರಿವೃದ್ಧಿರ್ಭವತಿ| ದಶ ಯೋನೌ||೮೩||

Adhikarana yonigarBAshayasvarUpaM tadgatAH peshyashca (84) · Śloka 84

ತಾಸಾಮಭ್ಯನ್ತರಾಶ್ರಿತೇ ದ್ವೇ| ಮುಖಾಶ್ರಿತೇ ವೃತ್ತೇ ದ್ವೇ| ತಿಸ್ರೋ ಗರ್ಭಮಾರ್ಗಾಶ್ರಯಾಃ| ಯಸ್ಯಾಂ ಗರ್ಭಸ್ತಿಷ್ಠತಿ| ಯೋನಿಸ್ತು ಶಙ್ಖನಾಭ್ಯಾಕೃತಿಸ್ತ್ರ್ಯಾವರ್ತಾ| ತಸ್ಯಾಸ್ತೃತೀಯ ಆವರ್ತೇ ಪಿತ್ತಪಕ್ವಾಶಯಾನ್ತರೇ ರೋಹಿತಮತ್ಸ್ಯಮುಖಾಕಾರಾ ಗರ್ಭಶಯ್ಯಾ| ತಸ್ಯಾಂ ಶುಕ್ರಾರ್ತ್ತವಪ್ರದೇಶಿನ್ಯಸ್ತಿಸ್ರಃ ಪೇಶ್ಯಃ||೮೪||

Adhikarana peshInAM svarUpaM prayojana~jca (85) · Śloka 85

ತಾಭಿರ್ಹಿ ಶರೀರೇ ತನುಬಹಲಸ್ಥೂಲಾಣುಪೃಥುವೃತ್ತಹ್ರಸ್ವದೀರ್ಘಸ್ಥಿರಮೃದುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಕರ್ಕಶಾಭಿಃ ಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥಿಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವನಿ ಪ್ರಚ್ಛದಿತಾನಿ||೮೫||

Adhikarana sirAdhamanImuKAnAM keshAdI- nA~jca saMKyAnam (86) · Śloka 86

ಸಿರಾಧಮನೀಮುಖಾನಾಂ ತ್ವಣುಶೇ ವಿಭಜ್ಯಮಾನಾನಾಮೇಕೋನತ್ರಿಂಶಚ್ಛತಸಹಸ್ರಾಣಿ ನವ ಚ ಶತಾನಿ ಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶತಾನಿ ಭವನ್ತಿ| ತಾಭಿರಿದಂ ಶರೀರಂ ಗವಾಕ್ಷಿತಂ ಪಿನದ್ಧಮಾತತಞ್ಚ| ತಾವನ್ತಿ ಚ ಕೇಶಶ್ಮಶ್ರುಲೋಮಾನಿ||೮೬||

Adhikarana sirAdhamanInAM karma (87) · Śloka 87

ತಾಸಾಂ ಹಿ ಮುಖಾನಿ ತತ್ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾನ್ಯತಸ್ತಾನಿ ತಾಭಿರಾಪ್ಯಾಯ್ಯನ್ತೇ| ತೈಶ್ಚ ತಾಃ ಸ್ವದೇಮಭಿವಹನ್ತಿ| ತಥಾಽಭ್ಯಙ್ಗಲೇಪಾದಿವೀರ್ಯ್ಯಂ ತ್ವಚಿ ವಿಪಕ್ವಮನ್ತರ್ನಯನ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಶಞ್ಚ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ||೮೭||

Adhikarana srotasAM sa~gKyeyatvAdi (88) · Śloka 88

ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಪುನರಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾನ್ಯೇವ| ತಥಾಪಿ ತು ಸಿರಾದೀನಿ ಯಥಾಸ್ಥೂಲಂ ಯಥೋಪಯೋಗಂ ಚಾನ್ಯತ್ರೋಪದೇಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ||೮೮||

Adhikarana prakaraNopasaMhAraH (89) · Śloka 1

ಇತ್ಯೇವಂ ಪರಿಸಙ್ಖ್ಯಾತಾಃ ಶರೀರೇ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಃ ಸ್ಥಿರಾ ಭಾವಾಃ||೧||

Adhikarana sharIre udakAMshAH (90) · Śloka 90

ದ್ರವಾಸ್ತು ಯತ್ತದತಿಯೋಗೇನ ಚ್ಯವಮಾನಂ ಪುರೀಷಮನುಬಧ್ನಾತಿ| ತಥಾ ಮೂತ್ರಂ ರುಧಿರಮನ್ಯಾಂಶ್ಚ ಶರೀರೇ ಧಾತೂನ್| ಯಚ್ಚ ಸರ್ವಶರೀರಗತಂ ಬಾಹ್ಯಾ ತ್ವಗ್ವಿಭರ್ತಿ| ಯಚ್ಚ ತ್ವಗನ್ತರೇ ವ್ರಣಗತಂ ಲಸೀಕಾಶಬ್ದವಾಚ್ಯಮ್| ಯಚ್ಚೋಷ್ಮಾನುಬದ್ಧಂ ರೋಮಕೂಪೇಭ್ಯೋಽಭಿನಿಷ್ಪತತ್ಸ್ವೇದವಾಚ್ಯಮ್| ತದುದಕಮ್||೯೦||

Adhikarana svasthasharIre rasAdInAM mAnam (91) · Śloka 1

ತಸ್ಯಾದ್ಯಸ್ಯ ಚಾಹಾರಸಾರಸ್ಯ ರಸಾಖ್ಯಸ್ಯ ರಕ್ತಸ್ಯ ಶಕೃತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಃ ಪಿತ್ತಸ್ಯ ಮೂತ್ರಸ್ಯ ವಸಾಯಾಃ ಮೇದಸೋ ಮಜ್ಜ್ಞಶ್ಚ ಸ್ವೇನ ಸ್ವೇನಾಞ್ಜಲಿಪ್ರಮಾಣೇನ ಯಥಾಪೂರ್ವಮೇಕಾದಿಸಙ್ಖ್ಯಾಪ್ರವೃದ್ಧಿಃ|೧|

Adhikarana shukrasya parimANamam (1) · Śloka 1

ಅರ್ದ್ಧಾಞ್ಜಲಿಃ ಶುಕ್ರಸ್ಯ||೧||

Adhikarana mastiShkamojasoH parimANam (92) · Śloka 92

ತಾವದೇವ ಮಸ್ತಿಷ್ಕಮೋಜಶ್ಚ||೯೨||

Adhikarana stanyayormAnaM tatsamBavashca (93) · Śloka 93

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ರಜಸೋಽಞ್ಜಲಯಶ್ಚತ್ವಾರಃ| ಸ್ತನ್ಯಸ್ಯ ದ್ವೌ| ಉಭಯಮಪಿ ಚೈತದ್ರಸಪ್ರಸಾದಾತ್ಮಕಮಿತಿ| ಸಮಧಾತೋಃ ಪರಿಮಾಣಮಿದಮ್| ಅತೋ ವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯೌ ಯಥಾಸ್ವಂ ಲಕ್ಷಣೈರ್ವಿಭಾವಯೇದಪರಾಂಶ್ಚಾಪರಿಸಙ್ಖ್ಯಾತಾನ್ಮೂರ್ತೋಮೂರ್ತಾನ್ ಭಾವಾನ್| ತದ್ಯಥಾ-ಮಾಂಸಕರ್ಣಾದಿಮಲಾನ್ ವಾಯುಬುದ್ಧಿಸ್ಮೃತ್ಯಾದೀಂಶ್ಚ||೯೩||

Adhikarana rasAdInAM mAnaviShaye dhAnvantarI- yANAmmatam (94) · Śloka 94

ಧಾನ್ವನ್ತರೀಯಾಃ ಪುನಃ ಪಠನ್ತಿ| ವಿಲಕ್ಷಣಾನಿ ಹಿ ಶರೀರಾಣಿ ನಿತ್ಯಮೇವ ಚ ಚಲಾ ದೋಷಧಾತುಮಲಾಃ| ತಸ್ಮಾದುದಕಾದೀನಾಮಪಿ ಸಮತ್ವಂ ಮಾಂಸಾದಿವತ್ ಪರಿಮಾಣತೋ ನಿರ್ದೇಷ್ಟುಮಶಕ್ಯಮ್| ಕೇವಲಂ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಮಾತ್ರೇಣಾನುಮಾನತೋ ಲಕ್ಷಯೇತ್ ಇತಿ||೯೪||

Adhikarana sarvAvayavAnAM paramANuBede- nAsa~gKyeyatvam (95) · Śloka 95

ಸರ್ವ ಏವ ತ್ವವಯವಾಃ ಪರಮಾಣುಭೇದೇನಾತಿಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದಸಙ್ಖ್ಯೇಯತಾಂ ಯಾನ್ತಿ||೯೫||

Adhikarana paramANUnAM saMyogaviBAge vAyuH kAraNam (96) · Śloka 96

ತೇಷಾಂ ಸಂಯೋಗವಿಭಾಗೇ ಪರಮಾಣೂನಾಂ ಕರ್ಮಪ್ರೇರಿತೋ ವಾಯುಃ ಕಾರಣಮ್||೯೬||

Adhikarana BedABedAByAM gRuhItena sharIreNa yathA- kramaM bandhamokShayoH prAptiH (97) · Śloka 97

ತದೇತದಙ್ಗಮಭೇದೇನ ಭೇದತಶ್ಚ ಗೃಹ್ಯಮಾಣಂ ಬನ್ಧಾಯ ಮೋಕ್ಷಾಯ ಚ ಭವತೀತಿ||೯೭||

Adhikarana avayavashaH yathAvaraM sharIraj~jAnaphalam (98) · Śloka 98

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಇತಿ ಸರ್ವಾವಯಶೋ ಯೋ ಜಾನಾತಿ ಕಲೇವರಮ್| ಅಹಿತೇಷು ಸ ಮೋಹೇನ ನ ಕದಾಚಿತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೯೮||

Adhikarana atha sirAviBAgo nAma ShaShTho~adhyAyaH -- pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತಃ ಸಿರಾವಿಭಾಗಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana dashamUlasirAH (2) · Śloka 2

ದಶಮೂಲಸಿರಾ ಹೃದಯಪ್ರತಿಬದ್ಧಾಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಪ್ರತ್ಯಙ್ಗೇಷ್ವೋಜೋ ನಯನ್ತಿ| ತತ್ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾ ಹಿ ಶರೀರಚೇಷ್ಟಾ||೨||

Adhikarana sirANAM sa~gKyA (3) · Śloka 3

ತಾಸ್ತು ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಮಙ್ಗುಲಮರ್ಧಾಙ್ಗುಲಂ ಯವಂ ಯವಾರ್ಧಞ್ಚ ಗತ್ವಾ ದ್ರುಮಪತ್ರಸೇವನೀಪ್ರತಾವನದ್ಭಿದ್ಯಮಾನಾಃ ಸಪ್ತಶತಾನಿ ಭವನ್ತಿ||೩||

Adhikarana shAKAgatAH sirAstatra vedhya- sirANAM sa~gKyA ca (4) · Śloka 4

ತಾಸಾಂ ಚತುಃಶತೀ ಶಾಕಾಸು| ತತ್ರ ಷೋಡಶಾಬ್ಯಧನೀಯಾಃ||೪||

Adhikarana antarAdhigatAH sirAstatrAvyadhanIyAshca (5) · Śloka 5

ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಂ ಶತಮನ್ತರಾಧೌ| ತತ್ರ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್||೫||

Adhikarana mUrddhagatAH sirAstatrAvyadhanIyAshca (2) · Śloka 2

ಚತುಷ್ಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಂ ಶತಮುರ್ಧ್ವಮ್| ತತ್ರಾಪಿ ಪಞ್ಚಾಶತ್||೨||

Adhikarana shAKAsirAvivaraNam (6) · Śloka 6

ತಾಸಾಮೇಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಶತಮ್| ತತ್ರ ನ ವಿಧ್ಯೇಜ್ಜಾಲನ್ಧರಾಮ್| ತಿಸ್ರಶ್ಚಾಭ್ಯನ್ತರಗತಾಃ||೬||

Adhikarana tatrAntarAdhigatasirAvivaraNam (2) · Śloka 2

ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಚ್ಛ್ರೋಣ್ಯಾ ಗುದಮೇಢ್ರಾಶ್ರಯಾಃ| ತಾಸಾಂ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ವಙ್ಕ್ಷಣಯೋಃ ಕಟೀಕತರುಣಯೋಶ್ಚೇತ್ಯಷ್ಟೌ ಶಸ್ತ್ರತೋ ರಕ್ಷೇತ್|೨|

Adhikarana pRuShThagatAH sirAH (2) · Śloka 2

ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಃ ಪೃಷ್ಠೇ| ತಾಸಾಂ ಪೃಷ್ಠವಂಶಮುಭಯತೋ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಊರ್ಧ್ವ- ಗಾಮಿನ್ಯೌ ತಾಶ್ಚತಸ್ರಃ|೨|

Adhikarana udaragatAH sirAH (2) · Śloka 2

ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರುದರೇ| ತಾಂಸಾಂ ಮೇಢ್ರಸ್ಯೋಪರಿ ರೋಮರಾಜೀಮುಭಯತೋ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ತಾ ಅಪಿ ಚತಸ್ರಃ||೨||

Adhikarana vakShogatAH sirAH (7) · Śloka 7

ಚತ್ವಾರಿಂಶದ್ವಕ್ಷಸಿ| ತಾಸಾಂ ದ್ವೇ ಹೃದಯೇ| ದ್ವೇ ಚ ಸ್ತನಮೂಲಸ್ತನರೋಹಿತೇಷು| ಏಕೈಕಾಪಸ್ತಮ್ಭಾಪಾಲೇಷ್ವಿತಿ| ತಾಶ್ಚತುರ್ದಶ||೭||

Adhikarana mUrdhajatrUrdhvasirAvivaraNam (4) · Śloka 4

ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರ್ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ತಾಸಾಂ ಚತಸ್ರೋಽಷ್ಟೌ ಚ ಮರ್ಮಸಂಜ್ಞಾಃ| ದ್ವೇ ಕೃಕಾಟಿಕಯೋಃ| ದ್ವೇ ವಿಧುರಯೋರಿತಿ ಷೋಡಶ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ನ ಸ್ಪೃಶೇತ್||೪||

Adhikarana hanugatAH sirAH (1) · Śloka 1

ಹನ್ವೋಃ ಷೋಡಶ ತಾಸಾಂ ಸನ್ಧಿಸಮ್ಬನ್ಧಿನ್ಯೌ ದ್ವೇ||೧||

Adhikarana jihvAgatAH sirAH (4) · Śloka 4

ಷೋಡಶ ಜಿಹ್ವಾಯಾಮ್| ತಾಸಾಮಧೋ ದ್ವೇ ರಸವೇದಿನ್ಯೌ| ದ್ವೇ ವಾವಾಕ್ಪ್ರವರ್ತ್ತಿನ್ಯೌ| ತಾಶ್ಚತಸ್ರಃ||೪||

Adhikarana nAsAgatAH sirAH (7) · Śloka 7

ಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶನ್ನೇತ್ರಯೋಃ| ತಯೋರುನ್ಮೇಷನಿಮೇಷಕ್ರಿಯೇ ದ್ವೇ-ದ್ವೇ| ದ್ವೇ ಚಾಪಾಙ್ಗಯೋರಿತಿ ಷಟ್| ನಾಸಾನೇತ್ರಗತಾಸ್ತು ಲಲಾಟೇ ಷಷ್ಟಿಃ| ತಾಸಾಂ ಕೇಶಾನ್ತಾನುಗತಾಶ್ಚತಸ್ರಃ| ದ್ವೇ ಚಾಽಽವರ್ತಯೋಃ| ಏಕಾ ಚ ಸ್ಥಪನ್ಯಾಮಿತಿ ಸಪ್ತ||೭||

Adhikarana karNagatAH sirAH (3) · Śloka 3

ಕರ್ಣಯೋಃ ಷೋಡಶ| ತಾಸಾಂ ಶಬ್ದವಾಹಿನ್ಯೌ ದ್ವೇ| ತ ಏವ ಚ ಶಙ್ಖಯೋಸ್ತಾಸಾಂ ಶಙ್ಖಸನ್ಧಿಗತೇ ದ್ವೇ||೩||

Adhikarana shirogatAH sirAH (8) · Śloka 4

ದ್ವಾದಶ ಮೂರ್ಧನಿ| ತಾಸಾಮುತ್ಕ್ಷೇಪಯೋರ್ದ್ವೇ| ಸೀಮನ್ತೇಷ್ವೇಕೈಕಾಮೇಕಾಮಧಿಪತಾವಿತ್ಯಷ್ಟೌ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪರಿಹರೇತ್| ತಥಾಕ್ಷುದ್ರಿಕಾಃ ಕುಟಿಲಾಃ ಸಙ್ಕೀರ್ಣಾಃ ಗ್ರನ್ಥಿತಾಃ ಸನ್ಧಿಷು ಚಾಶಸ್ತ್ರಕೃತ್ಯಾಃ||೪||

Adhikarana vAtAdiBishca shuddharaktavaha sirAsa~gKyAvivaraNam (9) · Śloka 9

ತಾಸಾಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ತುರ್ಯಾಂಶವಿಭಾಗೇನ ಪಞ್ಚಸಪ್ತತ್ಯಧಿಕಂ ಶತಮನಿಲರಕ್ತಂ ವಹತಿ| ಏಷ ವಿಭಾಗಃ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಶುದ್ಧರಕ್ತೇಷ್ವಪಿ| ಸ್ಥಿತಾ ಹ್ಯೇವಂ ದೇಹಮನುಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ದೋಷಾಃ| ವ್ಯತ್ಯಯೇನ ತು ಪೀಡಯನ್ತಿ||೯||

Adhikarana vAtaraktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1

ತತ್ರ ಶ್ಯಾವಾರುಣಾಃ ಪ್ರಸ್ಪನ್ದಿನ್ಯಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ ಕ್ಷಣಪೂರ್ಣರಿಕ್ತಾ ವಾತರಕ್ತಂ ವಹನ್ತಿ|೧|

Adhikarana pittaraktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1

ನೀಲಪೀತಾಸಿತಾಃ ಸ್ಪರ್ಶೋಷ್ಣಾಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಸ್ರಾವಿಣ್ಯಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತಮ್|೧|

Adhikarana kaParaktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1

ಗೌರ್ಯ್ಯಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಸ್ಥಿರಾಃ ಶೀತಃ ಕಣ್ಡೂಮತ್ಯಃ ಕಫರಕ್ತಮ್|೧|

Adhikarana saMsargasannipAtavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1

ಲಕ್ಷಣಸಙ್ಕರೇ ಸಂಸರ್ಗಸನ್ನಿಪಾತರಕ್ತಮ್||೧||

Adhikarana shuddharaktavahasirAlakShaNam (10) · Śloka 10

ಸಮಾಗೂಢಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ರೋಹಿಣ್ಯಃ ಶುದ್ಧರಕ್ತಮಿತಿ||೧೦||

Adhikarana dhamanIsa~gKyA (11) · Śloka 11

ಧಮನ್ಯಸ್ತು ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಃ||೧೧||

Adhikarana dhamanInAmupayogaH (1) · Śloka 1

ತಾಭಿಃ ಕಾಯೋಽಯಮಾರಾಮ ಇವ ಜಲಹಾರಿಣೀಭಿಃ ಕೇದಾರ ಇವ ಕುಲ್ಯಾಭಿರುಪಸ್ನಿಹ್ಯತಿ||೧||

Adhikarana dhamanInAmadhiShThAnam (12) · Śloka 12

ತಾಭಿಶ್ಚ ನಾಭಿಶ್ಚಕ್ರನಾಭಿರಾರಕೈರಿವಾವೃತಾ||೧೨||

Adhikarana nAByAM visheShataH prANAnAmavasthAnam (13) · Śloka 13

ತಸ್ಯಾಂ ನಾಭ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಾಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ| ಯತಶ್ಚ ಸಾಽನ್ತರಗ್ನ್ಯಧಿಷ್ಠಾನಮ್|೧೩|

Adhikarana nAByAM visheShataH prANAnAmavasthAnam (13) · Śloka 13

ತಸ್ಯಾಂ ನಾಭ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಾಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ| ಯತಶ್ಚ ಸಾಽನ್ತರಗ್ನ್ಯಧಿಷ್ಠಾನಮ್||೧೩||

Adhikarana nABigatAnAM dhamanInAM prasaraNam (14) · Śloka 14

ತಾಸಾಂ ಖಲು ಧಮನೀನಾಂ ದಶೋರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸೃತಾ ದಶಾಧಶ್ಚತಸ್ರಸ್ತಿರ್ಯ್ಯಕ್| ತತಸ್ತಾಭಿರ್ಯಥಾಸ್ವಮಙ್ಗಾವಯವಾ ಧಾರ್ಯ್ಯನ್ತೇ ಆಪಯಾಯ್ಯನ್ತೇ ಚ||೧೪||

Adhikarana UrdhvadhamanInAM punarviBAgastatkAryya~jca (15) · Śloka 15

ತಾಸಾಮೂರ್ಧ್ವಗಾ ಹೃದಯಮಭಿಪ್ರಪನ್ನಾಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತ್ರಿಧಾ ಜಾಯನ್ತೇ| ತತಸ್ತ್ರಿಂಶತೋ ಮಧ್ಯೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ವಾತಪಿತ್ತಕಫರಕ್ತರಸಾನ್ ವಹತಃ| ಅಷ್ಟಾಭಿಃ ಶಬ್ದರೂಪರಸಗನ್ಧಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ| ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಭಾಷತೇ ಘೋಷಂ ಕರೋತಿ ಸ್ವಪಿತಿ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯತೇ ಚ| ದ್ವೇ ಚಾಶ್ರು ವಹತಃ| ದ್ವೇ ಚ ಸ್ತನಾಶ್ರಿತೇ| ನಾರ್ಯಾಃ ಸ್ತನ್ಯಂ ನರಸ್ಯ ಶುಕ್ರಮ್||೧೫||

Adhikarana adhogAdhamanInAM punarviBAgastatkAryya~jca (16) · Śloka 16

ಅಧೋಗಮಾಃ ಪಕ್ವಾಶಯಸ್ಥಾ ಏವಂ ತ್ರಿಧಾ ಜಾಯನ್ತೇ| ತತ್ರ ದಶಾದ್ಯಾಃ ಪೂರ್ವವತ್| ದ್ವೇ ವಹತೋಽನ್ನಂ ಮಾತ್ರಾಶ್ರಯೇಣ| ದ್ವೇ ತೋಯಮ್| ದ್ವೇ ಮೂತ್ರಮ್| ದ್ವೇ ಶುಕ್ರಮ್ ವಹತೋ ದ್ವೇ ಚ ಮುಞ್ಚತಃ| ತ ಏವ ನಾರೀಣಾಮಾರ್ತ್ತವಮ್| ದ್ವೇ ವರ್ಚೋನಿರಸಿನ್ಯೌ ಸ್ಥೂಲಾನ್ತ್ರಪ್ರತಿಬದ್ಧೇ| ಏವಂ ದ್ವಾದಶ| ಶೇಷಾ- ಸ್ತ್ವಷ್ಟೌ ಧಮನ್ಯಸ್ತಿರಶ್ಚೀನಾಃ ಸ್ವೇದಮಭಿತರ್ಪಯನ್ತಿ||೧೬||

Adhikarana tiryyaggA dhamanInAM vivaraNam (17) · Śloka 17

ತಿರ್ಯಗ್ಗಾಮಿನ್ಯಶ್ಚತಸ್ರೋ ಭಿದ್ಯಮಾನಾಃ ಸುಬಹುಧಾ ಭವನ್ತೀತ್ಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಾಕ್||೧೭||

Adhikarana nava bAhyAni srotAMsi (18) · Śloka 18

ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಪುಂಸಾಂ ನವ ಕರ್ಣೌ ನೇತ್ರೇ ನಾಸಾಪುಟೌ ಮುಖಂ ಪಾಯುರ್ಮೂತ್ರಪಥಃ||೧೮||

Adhikarana strINAmadhikAni srotAMsi (19) · Śloka 19

ಅನ್ಯಾನಿ ಚ ತ್ರೀಣಿ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸ್ತನೌ ರಕ್ತಪಥಶ್ಚ||೧೯||

Adhikarana jIvitAyatanAni srotAMsi (20) · Śloka 20

ತಥಾಽಪರಾಣ್ಯನ್ತಸ್ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಜೀವಿತಾಯತನಾನಿ ತ್ರಯೋದಶ ಪ್ರಾಣೋದಕಾನ್ನಧಾತುಮಲಾನಾಮಯನಾನಿ||೨೦||

Adhikarana prANavAhisrotasAM mUlam (21) · Śloka 21

ತತ್ರ ಪ್ರಾಣವಾಹಿನಾಂ ಹೃದಯಂ ಮೂಲಂ ಮಹಾಸ್ರೋತಶ್ಚ||೨೧||

Adhikarana prANavAhisrotasAM dUShaNAni (22) · Śloka 22

ತಾನಿ ಧಾತುಕ್ಷಯರೌಕ್ಷ್ಯಪಿಪಾಸಾಕ್ಷುದ್ವ್ಯಾಯಾಮವೇಗಧಾರಣಾದಿಭಿರ್ದುಷ್ಯನ್ತಿ||೨೨||

Adhikarana dUShitAnAM prANavAhisrotasAM lakShaNAni (23) · Śloka 23

ತತೋಽತಿಸೃಷ್ಟಂ ಪ್ರತಿಬದ್ಧಮಲ್ಪಾಲ್ಪಮಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ವಾ ಸಶಬ್ದಶೂಲಮುಚ್ಛ್ವಸನಮ್| ತತ್ರ ಶ್ವಾಸವತ್ಸಾಧನಮ್||೨೩||

Adhikarana udakavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಉದಕವಾಹಿನಾಂ ತಾಲು ಮೂಲಂ ಕ್ಲೋಮ ಚ|೧|

Adhikarana udakavAhisrotasAM dUShaNAni (1) · Śloka 1

ತಾನ್ಯಾಮಭಯಾತಿಪಾನೋಷ್ಣಶುಷ್ಕಾನ್ನಕಷಾಯತೃಣನಿಗ್ರಹಾದಿಭಿರ್ದುಷ್ಯನ್ತಿ||೧||

Adhikarana dUShitAnAmudakavAhisrotasAM lakShaNAni (2) · Śloka 2

ತತೋಽತಿತೃಷ್ಣಾ ಮುಖಶೋಷಃ ಕರ್ಣಕ್ಷ್ವೇಡನಂ ತಮೋದರ್ಶನಞ್ಚ| ದುಷ್ಟೋದಕವಹಸ್ರೋತಸ್ಸು ಚಿಕಿತ್ಸಾ||೨||

Adhikarana duShTodakavahasrotassu cikitsA (24) · Śloka 24

ತತ್ರ ತೃಷ್ಣೋಕ್ತಮೌಷಧಮ್||೨೪||

Adhikarana annavahasrotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಅನ್ನವಾಹಿನಾಮಾಮಾಶಯೋ ಮೂಲಂ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವಞ್ಚ||೧||

Adhikarana annavahasrotoduShTyAdi (25) · Śloka 25

ತೇಷಾಂ ದುಷ್ಟೌ ಸರ್ವಂ ಮಾತ್ರಾಶಿತೀಯೋಕ್ತಮವಗಚ್ಛೇತ್||೨೫||

Adhikarana rasavAhinAM srotasAM mUlAni (1) · Śloka 1

ರಸವಾಹಿನಾಂ ಹೃದಯಂ ಮೂಲಂ ದಶ ಧಮನ್ಯಶ್ಚ|೧|

Adhikarana raktavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ರಕ್ತವಾಹಿನಾಂ ಯಕೃತ್ ಪ್ಲೀಹಾ ಚ|೧|

Adhikarana mAMsavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಮಾಂಸವಾಹಿನಾಂ ಸ್ನಾಯೂನಿ ತ್ವಕ್ ಚ|೧|

Adhikarana medovAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಮೇದೋವಾಹಿನಾಂ ವೃಕ್ಕೌ ಮಾಂಸಂ ಚ|೧|

Adhikarana asthivAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಅಸ್ಥಿವಾಹಿನಾಂ ಜಘನಂ ಮೇದಶ್ಚ|೧|

Adhikarana majjavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಮಜ್ಜವಾಹಿನಾಂ ಪರ್ವಾಣ್ಯಸ್ಥೀನಿ ಚ|೧|

Adhikarana shukravAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಶುಕ್ರವಾಹಿನಾಂ ಸ್ತನೌ ಮುಷ್ಕೌ ಮಜ್ಜಾ ಚ|೧|

Adhikarana mUtravAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಮೂತ್ರವಾಹಿನಾಂ ಬಸ್ತಿರ್ವಙ್ಕ್ಷೈಣಾ ಚ|೧|

Adhikarana shakRudvAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಶಕೃದ್ವಾಹಿನಾಂ ಪಕ್ವಾಶಯಃ ಸ್ಥೂಲಾನ್ತ್ರಂ ಚ|೧|

Adhikarana svedavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ಸ್ವೇದವಾಹಿನಾಂ ಮೇದೋ ರೋಮಕೂಪಾಶ್ಚ||೧||

Adhikarana rasavahAdisrotasAM dUShaNAdIni (26) · Śloka 26

ತೇಷಾಂ ದೂಷಣಂ ವಿವಿಧಮಹಿತಾಹಾರವಿಹಾರಮುಪದ್ರವಾನ್ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ಸಾಧನಂ ದೋಷಾದಿವಿಜ್ಞಾನೀಯಾದ್ಯಥಾಸ್ವಂ ವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯಲಕ್ಷಣೇನ ಲಕ್ಷಯೇತ್||೨೬||

Adhikarana srotasAM viddhalakShaNam (27) · Śloka 27

ವ್ಯಧೇ ತು ಸ್ರೋತಸಾಂ ಭ್ರಮಮೋಹಕಮ್ಪಪ್ರಲಾಪಾಧ್ಮಾನಶೂಲಾಽರುಚಿತೃಟ್ಛರ್ದಿಜ್ವರಾತಿರುಧಿರಸ್ರುತಿಮೂತ್ರಪುರೀಷರೋಧಾ ಮರಣಞ್ಚ||೨೭||

Adhikarana srotoviddhaM pratyAKyAya -- cikitset (28) · Śloka 28

ತಸ್ಮಾತ್ಸ್ರೋತೋವಿದ್ಧಂ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯೋಪಚರೇತ್||೨೮||

Adhikarana uddhRutashalyasya cikitsAnirdeshaH (29) · Śloka 29

ಉದ್ಧೃತಶಲ್ಯಂ ಚ ಸದ್ಯೋವ್ರಣವಿಧಾನೇನ||೨೯||

Adhikarana sirAdhamanI srotasAmaBedaH (30) · Śloka 30

ತತ್ರ ಸ್ರೋತಸಾಮೇವ ವಿಶೇಷಾಃ ಸಿರಾಧಮನ್ಯಃ||೩೦||

Adhikarana anyamatena sirAdInAM Binnatvam (31) · Śloka 31

ಅನ್ಯೇ ತ್ವನ್ಯತ್ವಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಸಿರಾಧಮನೀಸ್ರೋತಸಾಮ್| ಕೇವಲಂ ಪರಸ್ಪರಸನ್ನಿಕರ್ಷಾತ್ ಸದೃಶಕರ್ಮತ್ವಾತ್ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಚ್ಚ ವಿಭಕ್ತಕರ್ಮಣಾಮಪ್ಯವಿಭಾಗ ಇವ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ||೩೧||

Adhikarana aparamatena dhAtvavakAshAH -- srotashshabdAdinAmAH (32) · Śloka 32

ಅಪರೇ ಪುನರಾಹುಃ-ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಸಿರಾಧಮನ್ಯೋ ರಸವಾಹಿನ್ಯೋ ನಾಡ್ಯಃ ಪನ್ಥಾನೋಽಯನಾನಿ ಮಾರ್ಗಾಃ ಶರೀರಚ್ಛಿದ್ರಾಣಿ ಸಂವೃ ತಾಸಂವೃತಾನಿ ಸ್ಥಾನಾನ್ಯಾಶಯಾಃ ಕ್ಷಯಾ ನಿಕೇತಾಶ್ಚೇತಿ ಶರೀರೇ ಧಾತ್ವವಕಾಶಾನಾಂ ಲಕ್ಷ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಯಾಣಾಂ ನಾಮಾನೀತಿ||೩೨||

Adhikarana srotoduShTyA dhAtuduShTyAdi (3) · Śloka 3

ತೇ ಚಾವಕಾಶಾಃ ಪ್ರಕುಪಿತಾಃ ಸ್ಥಾನಸ್ಥಾನ್ ಮಾರ್ಗಸ್ಥಾಂಶ್ಚ ಧಾತೂನ್ ಪ್ರಕೋಪಯನ್ತಿ| ತೇಽಪಿ ಕುಪಿತಾಸ್ತಾನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಚ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ| ಧಾತವಶ್ಚ ಧಾತೂನ್||೩||

Adhikarana sarveShAmeva dUShayitAro doShAH (1) · Śloka 1

ತೇಷಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ದೂಷಯಿತಾರೋ ದುಷ್ಟಾ ದೋಷಾಃ|೧|

Adhikarana agnidoShAddoShaduShTiH (1) · Śloka 1

ತೇ ಚ ಪ್ರಾಯಶೋ ದುಷ್ಯನ್ತ್ಯಗ್ನಿದೋಷಾತ್|೧|

Adhikarana agninimittAnyAyurArogyAdIni (1) · Śloka 1

ತಸ್ಮಾತ್ತನ್ನಿಮಿತ್ತಾನ್ಯಾಯುರಾರೋಗ್ಯಬಲೋಪಚಯವರ್ಣೌಜಾಂಸಿ|೧|

Adhikarana dhAtvagniBUtAgnipraBRutI- nyagnipratibaddhAnyeva (1) · Śloka 1

ತತ್ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾನ್ಯೇವ ಚ ರಞ್ಜಕಾದೀನಿ ಭೂತಾಗ್ನಯೋ ಧಾತ್ವಗ್ನಯಶ್ಚ||೧||

Adhikarana pakvamannamamRutaM viShaM cApakvam (33) · Śloka 33

ತಥಾಽನ್ನಮಪಿ ಪಿತ್ತೇನೈವ ಪಕ್ವಮಮೃತತಾಂ ಯಾತ್ಯಪಕ್ವಂ ಚ ವಿಷತಾಮ್||೩೩||

Adhikarana pAcakAgniH (34) · Śloka 1

ತತ್ರ ಪಿತ್ತವಿಶೇಷಃ ಪಾಚಕಸಂಜ್ಞೋಽಗ್ನಿರಿತಿ ಪ್ರಾಗಭಿಹಿತಃ||೧||

Adhikarana matAntareNAgnisvarUpam (35) · Śloka 35

ಅನ್ಯೇ ಪುನರಾಚಕ್ಷತೇ-ದೋಷಧಾತುಮಲಸನ್ನಿಪಾತಜನಿತೋಽನ್ತರುಷ್ಮಾ ಯಥಾನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಧಿಷ್ಠಾನಕರ್ಮಾಗ್ನಿರಿತಿ||೩೫||

Adhikarana annasya sthUlapAkakramaH (36) · Śloka 36

ಸ ಖಲು ವಿಧಿವದಭ್ಯವಹೃತಮನ್ನಜಾತಂ ಪ್ರಾಣೇನ ವಾಯುನಾ ಕೋಷ್ಠಮಾಕೃಷ್ಟಂ ದ್ರವೈರ್ವಿಭಿನ್ನಸಙ್ಘಾತಂ ಸ್ನೇಹೇನ ಮೃದೂಕೃತಮಭಿಸನ್ಧುಕ್ಷಿತಃ ಸಮಾನೇನಾಮಾಶಯಸ್ಥಂ ಸ್ಥಾಲೀಸ್ಥಮಿವಾಮ್ಬುತಣ್ಡುಲಮಗ್ನಿರನ್ತರಗ್ನಿಃ ಪಚತಿ||೩೬||

Adhikarana annasyANupAkakramaH (37) · Śloka 37

ತತ್ತು ಸರ್ವರಸಮಪಿ ಪಚ್ಯಮಾನಮಾದೌ ಮಧುರೀಭೂತಂ ಕಫಂ ಫೇನೀಭೂತಮುದೀರಯತಿ| ತತೋ ವಿದಗ್ಧಮಮ್ಲೀಭೂತಮಾಮಾಶಯಾತ್ ಚ್ಯವಮಾನಮಚ್ಛಂ ಪಿತ್ತಮ್| ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚ ಪಕ್ವಾಶಯಂ ಕಟುಕೀಭೂತಮನಿಲಮ್||೩೭||

Adhikarana BaurikAgnipAkaH (38) · Śloka 38

ತತಶ್ಚೈವಂ ವಿಕ್ಲಿನ್ನಂ ಆಹಾರೇ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಾತ್ಮಕಾ ಮಹಾಭೂತಾಗ್ನಯೋ ವಾಯುನಾ ವ್ಯಸ್ತಾನ್ ಯಥಾಸ್ವಂ ಪಞ್ಚೈವ ಭೂತಗುಣಾನಾಹಾರಸ್ಥಾನ್ ಪಚನ್ತಿ| ತೇ ಪಕ್ವಾಃ ಪುನರ್ಯಥಾಸ್ವಮೇವ ದೇಹಾಶ್ರಿತಾಂಶ್ಚ ಸ್ವವಿಕಾರಭೂತಾನ್ ಭೂತಗುಣಾನಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ||೩೮||

Adhikarana sArakiTTaviBajanam (39) · Śloka 39

ಏವಞ್ಚ ಪಕ್ವಾದಾಹಾರಾದ್ವಿವಿಧೌಷಧಗರ್ಭಾದಿವ ಸ್ನೇಹಾದಚ್ಛಃ ಸಾರಭೂತೋ ರಸಾಖ್ಯಃ ಕಿಟ್ಟಾಖ್ಯಶ್ಚ ಮಲೋಽಭಿನಿರ್ವರ್ತತೇ||೩೯||

Adhikarana sArakiTTAByAM srotaHpUraNam (40) · Śloka 40

ತಾಭ್ಯಾಞ್ಚ ಸಾರಮಲಾಭ್ಯಾಂ ತದಾತ್ಮಕಾನಾಮೇವ ಶರೀರಗುಣಾನಾಂ ಧಾತ್ವಾಖ್ಯಾನಾಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಪಾರಮ್ಪರ್ಯ್ಯೇಣಾವಿಚ್ಛಿನ್ನಸನ್ತಾನಮಾಪೂರ್ಯ್ಯನ್ತೇ||೪೦||

Adhikarana dhAtupoShaNakramaH (41) · Śloka 1

ಸ್ರೋತೋಭ್ಯಶ್ಚ ಯಥಾವಿಭಾಗಂ ಯಥಾಯಥಮೇವ ಧಾತವಃ ಪುಷ್ಯನ್ತಿ||೧||

Adhikarana dhAtUnAM mithaH poShyapoShaka- tve~api na pUrveShAmapacayaH (42) · Śloka 42

ಉತ್ತರೋತ್ತರಾನುಪ್ರವೇಶೇಽಪಿ ಚ ಪುರ್ವೇಷಾಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಯಥಾಕಾಲಂ ಸಮ್ಯಗಾಹಾರೋಪಯೋಗೇನ ಪರಿಣಾಮವತಾಪ್ಯಾಯ್ಯಮಾನಾನಾಂ ನಾಪಚಯೋ ಭವತಿ| ತತಶ್ಚ ಧಾತ್ವಾಖ್ಯಾಃ ಪ್ರಸಾದಮಲಾಃ ಸ್ವಂ ಸ್ವಮೇವ ಮಾನಮನುವರ್ತನ್ತೇ ಯಥಾವಯಃಶರೀರಮ್||೪೨||

Adhikarana kramadhAtupariNAmAdinirdeshaH (43) · Śloka 43

ತತ್ರಾಽಽಹಾರರಸೋ ವ್ಯಾನವಿಕ್ಷಿಪ್ತೋ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸಪ್ತಸು ಧಾತ್ವಗ್ನಿಷು ಕ್ರಮಾತ್ ಪಚ್ಯಮಾನಃ ಸ್ವಾತ್ಮಭಾವಪ್ರಚ್ಯುತಿಸಮನನ್ತರಮೇವ ಪ್ರಾಪ್ತರಕ್ತಾದಿಧಾತುಸಂಜ್ಞಕಃ ಕಾಲವದಸ್ಖಲಿತಬಲಪ್ರಮಾಣೋ ದೇಹಮೂರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಧಾತೂನ್ ಧಾತುಮಲಾಂಶ್ಚ ಪುಷ್ಣಾತಿ||೪೩||

Adhikarana mUtrapurIShotpattiH (44) · Śloka 44

ಅಥಾನ್ನಕಿಟ್ಟಮಚ್ಛಂ ಮೂತ್ರಂ ಘನಂ ಶಕೃತ್||೪೪||

Adhikarana rasasya sArakiTTe (1) · Śloka 1

ರಸಸ್ಯ ಸಾರೋ ರಕ್ತಂ ಮಲಃ ಕಫೋ ಲಸೀಕಾ ಚ||೧||

Adhikarana raktasya sArakiTTe (2) · Śloka 2

ರಕ್ತಸ್ಯ ಸಾರೋ ಮಾಂಸಂ ಕಣ್ಡರಾಃ ಸಿರಾಶ್ಚ| ಮಲಃ ಪಿತ್ತಮ್|೨|

Adhikarana mAMsasya sArakiTTe (2) · Śloka 2

ಮಾಂಸಸ್ಯ ಸಾರೋ ಮೇದಸ್ತ್ವಚೋ ವಸಾ ಚ| ಕಿಟ್ಟಂ ಕರ್ಣಾಕ್ಷಿನಾಸಿಕಾಸ್ಯರೋಮಕೂಪಪ್ರಜನನಮಲಾಃ|೨|

Adhikarana medasaH sArakiTTe (2) · Śloka 2

ಮೇದಸಃ ಸಾರೋಽಸ್ಥಿಸ್ನಾಯುಸನ್ಧಯಃ| ಕಿಟ್ಟಂ ಸ್ವೇದಃ|೨|

Adhikarana asthnaH sArakiTTe (2) · Śloka 2

ಅಸ್ಥ್ನಃ ಸಾರೋ ಮಜ್ಜಾ| ಕಿಟ್ಟಂ ಕೇಶರೋಮನಖಾಃ||೨||

Adhikarana majj~jaH sArakiTTe (45) · Śloka 45

ಮಜ್ಜ್ಞಸ್ತು ಸಾರಃ ಶುಕ್ರಂ ಮಲೋಽಕ್ಷಿವಿಟ್ತ್ವಚಾಂ ಸ್ನೇಹಃ||೪೫||

Adhikarana shukrasya sAraH (46) · Śloka 46

ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಸಾರಮೋಜಃ| ಅತ್ಯನ್ತಶುದ್ಧತಯಾಽಸ್ಯ ಮಲಾಭಾವಃ| ಅನ್ಯೇ ಪುನರತ ಏವ ತಸ್ಯ ನೇಚ್ಛನ್ತಿ ಪಾಕಮ್| ಅಪರೇ ಪುನಃ ಶುಕ್ರಸಾರಂ ಗರ್ಭಮೇವಾಮನನ್ತಿ||೪೬||

Adhikarana pa~jcAtmakasya vAyorutpattiH (47) · Śloka 47

ವಾಯುಃ ಪುನರಗ್ನೇರಾಹಾರಸ್ಯ ಚ ಬಹ್ವಲ್ಪತಯಾ ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾನ್ಮೂರ್ಚ್ಛನಾವಿಶೇಷಾದಮೂರ್ತ್ತಃ ಶಬ್ದವಾನೀಷಚ್ಛಬ್ದಃ ಪ್ರಚುರೋಽಲ್ಪೋ ವಾ ಪಞ್ಚಾತ್ಮಾ ಕೋಷ್ಠೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭವತಿ||೪೭||

Adhikarana 'sarve~annamayA BAvAH' kramadhAtuvAda- siddhAntopasaMhAraH (48) · Śloka 48

ಏವಂ ಚ ಕೃತ್ವಾಽನ್ನಮಯಾ ಏವ ದೇಹೇ ಸರ್ವೇ ಭಾವಾಃ| ತೇನೈವ ಚೇದಮೇವಂ ಚಿರೇಣ ವ್ಯಾಪ್ತಮನ್ತರ್ಬಹಿಃ ಶರೀರಯನ್ತ್ರಮನವರತಪ್ರವಾಹೇಣ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಬಲೋಪಚಯಯುಕ್ತಂ ಯಾವತ್ ಕರ್ಮೋಪಾದಾನಂ ಯಾಪ್ಯತೇ| ಅನ್ಯಥಾ ತ್ವನ್ನರಸೋಕ್ಷೇಪಣಾದ್ವಿಬದ್ಧಸ್ರೋತಸಾ ವಾ ಯಥಾವದನ- ಭಿಸನ್ಧೀಯಮಾನಧಾತುಪ್ರವಾಹಮನ್ತರಾ ವ್ಯವಚ್ಛಿದ್ಯತೇ| ವ್ಯಾಧಿ ಭಾಜನಂ ವಾ ಭವತಿ||೪೮||

Adhikarana anyamatena rasAdidhAtusamBavakramaH (49) · Śloka 49

ಅನ್ಯೇ ತು ವರ್ಣಯನ್ತಿ-ಅಭ್ಯವಹೃತಮಾತ್ರಸ್ಯಾಹಾಽಽರಸ್ಯ ಕಣ್ಠನಾಡೀಪ್ರಲುಠಿತಸ್ಯ ಮಹಾನಿಮ್ನಮವತೀರ್ಣಸ್ಯ ಯೋ ಯ ಏವಾಂಶಃ ಕಾಯಾಗ್ನಿನಾಽವಲೀಢಃ ಪಾಕಮುಪನೀಯತೇ ತಸ್ಯ ತಸ್ಯೈವ ಪ್ರಸಾದಾಖ್ಯೋ ರಸಲೇಶೋಽಭಿನಿರ್ವೃತ್ತಿಸಮನನ್ತರಂ ಸಮಂ ಸಮಸ್ತಧಾತುಷು ಸಂವೃತಾಸಂವೃತೈಃ ಪ್ರವಿಸೃತೋ ವಿವೃತಮುಖೇಷ್ವಾಸನ್ನೇಷು ಸ್ರೋತಸ್ಸು ಭೂಯಾನ್ ಪ್ರಥಮತರಂ ಚಾನ್ವೇತಿ| ಪರ್ಯ್ಯಾಯೇಣೇತರೇಷ್ವಪಿ| ಏವಮನ್ನರಸ ಏವ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಸರ್ವಧಾತೂನ್ ಕೇನಚಿದೇವ ಕಾಲಭೇದೇನ ಪುಷ್ಣಾತಿ ನ ಪುನರ್ಧಾತವೋ ಧಾತ್ವನ್ತರತಾಂ ಸ್ವರೂಪೋಪಮರ್ದೇನ ಪ್ರತಿಪದ್ಯನ್ತ ಇತಿ||೪೯||

Adhikarana balaBedenAgneshcAturvidhyam (2) · Śloka 2

ಅಗ್ನಿಸ್ತು ಬಲಭೇದೇನ ಚತುರ್ವಿಧೋ ಭವತಿ| ಸಮೋ ವಿಷಮಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೋ ಮನ್ದಶ್ಚ||೨||

Adhikarana samAgnilakShaNam (1) · Śloka 1

ತತ್ರ ಸಮೋ ಯಃ ಸಮ್ಯಗೇವೋಪಯುಕ್ತಮನ್ನಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಪಚತಿ|೧|

Adhikarana viShamAgnilakShaNam (1) · Śloka 1

ವಿಷಮೋಽಸಮ್ಯಗಪ್ಯಪಯುಕ್ತಂ ಪಚತಿ ಸಮ್ಯಗಪಿ ಚ ನ ಪಚತಿ||೧||

Adhikarana tIkShNAgnilakShaNam (2) · Śloka 2

ತೀಕ್ಷ್ಣೋಽಸಮ್ಯಗಪ್ಯುಪಯುಕ್ತಮಾಶು ಪಚತಿ| ಸ ಏವ ವರ್ಧಮಾನೋ ಽತ್ಯಗ್ನಿರ್ಭವತಿ||೨||

Adhikarana mandAgnilakShaNam (1) · Śloka 1

ಮನ್ದಸ್ತು ಸಮ್ಯಗಪ್ಯುಪಯುಕ್ತಮುದರಗೌರವಾಧ್ಮಾನವಿಬನ್ಧಾಟೋಪಾನ್ತ್ರಕೂಜನಮುಖಶೋಷವಾಯುಸ್ತಮ್ಭಾದೀನ್ಯಾಮಲಿಙ್ಗಾನಿ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ಚಿರಾತ್ ಪಚತಿ||೧||

Adhikarana jATharAgneH rakShaNIyatvaM tatra kramashca (50) · Śloka 50

ಬಾಹ್ಯೇನಾಪಿ ಚ ಜ್ವಾಲಾಙ್ಗಾರಾತ್ಮಕೇನಾಗ್ನಿನಾ ನೈಕಾಕಾರಃ ಸರ್ವದಾ ಪಾಕೋ ಭವತಿ| ಕಿಮುತಾನ್ತರಾಶ್ರಯೇಣೋಷ್ಣಾತ್ಮನಾ ಸಮೇನಾಪಿ| ತಸ್ಮಾತ್ ತಂ ಪ್ರಯತ್ನತೋ ರಕ್ಷೇತ್||೫೦||

Adhikarana agnInAM rakShaNaM vaiShamye cikitsA ca (51) · Śloka 51

ತತ್ರ ಪ್ರವರೇಣ ಸಾತ್ಮ್ಯೇನ ಸಮಂ ಯಥಾಸ್ವಮಪರೇಣೇತರಾನ್ ಕ್ರಮಶಃ ಸಾತ್ಮ್ಯಮಾಪಾದ್ಯ ಪ್ರವರೇಣ ಪರಿಪಾಲಯೇದ್ದೋಷೋಪಕ್ರಮಣಿಯೋಕ್ತೇನ ಚ ವಾತಾದಿಸಾಧನೇನ ಗ್ರಹಣೀರೋಗವಿಹಿತೈಶ್ಚೌಷಧವ್ಯಾಯಾಮಮಯೋಗೈರಿತಿ||೫೧||

Adhikarana srotasAM lakShaNam (52) · Śloka 52

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಸ್ವಧಾತುಸಮವರ್ಣಾನಿ ವೃತ್ತಸ್ಥೂಲಾನ್ಯಣೂನಿ ಚ| ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ದೀರ್ಘಾಣ್ಯಾಕೃತ್ಯಾ ಪ್ರತಾನಸದೃಶಾನಿ ಚ| ಸ್ರೋತೋದೂಷಕಃ ಆಹಾರಃ ವಿಹಾರಶ್ಚ ಆಹಾರಶ್ಚ ವಿಹಾರಶ್ಚ ಯಃ ಸ್ಯಾದ್ದೋಷಗುಣೈಃ ಸಮಃ| ಧಾತುಭಿರ್ವಿಗುಣೋ ಯಶ್ಚ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಸ ಪ್ರದೂಷಕಃ| ಸ್ರೋತೋದುಷ್ಟಿಲಕ್ಷಣಮ್ ಅತಿಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಸಙ್ಗೋ ವಾ ಸಿರಾಣಾಂ ಗ್ರನ್ಥಯೋಽಪಿ ವಾ| ವಿಮಾರ್ಗತೋ ವಾ ಗಮನಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ದುಷ್ಟಿಲಕ್ಷಣಮ್||೫೨||

Adhikarana srotodvArANAM svarUpam (53) · Śloka 53

ಬಿಸಾನಾಮಿವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ದೂರಂ ವಿಪ್ರಸೃತಾನಿ ಚ| ದ್ವಾರಾಣಿ ಸ್ರೋತಸಾಂ ದೇಹೇ ರಸೋ ಯೈರುಪಚೀಯತೇ||೫೩||

Adhikarana annasya shukratvaprAptikAle mataBedAH (54) · Śloka 54

ಕೇಚಿದಾಹುರಹೋರಾತ್ರಾತ್ ಷಡಹಾದಪರೇ ಪರೇ| ಮಾಸಾತ್ ಪ್ರಯಾತಿ ಶುಕ್ರತ್ವಮನ್ನಂ ಪಾಕಕ್ರಮಾದಿಭಿಃ| ವೃವ್ಯಾದೀನಿ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸದ್ಯಃ ಶುಕ್ರಾದಿ ಕುರ್ವತೇ| ಪ್ರಾಯಃ ಕರೋತ್ಯಹೋರಾತ್ರಾತ್ ಕರ್ಮಾನ್ಯದಪಿ ಭೇಷಜಮ್||೫೪||

Adhikarana dhAtumalasaMgrahashlokaH (55) · Śloka 55

ಕಫಃ ಪಿತ್ತಂ ಮಲಃ ಖೇಷು ಪ್ರಸ್ವೇದೋ ನಖರೋಮ ಚ| ಸ್ನೇಹೋಽಕ್ಷಿತ್ವಗ್ವಿಶಾಮೋಜೋ ಧಾತೂನಾಂ ಕ್ರಮಶೋ ಮಲಾಃ||೫೫||

Adhikarana agnimUle maraNajIvane (57) · Śloka 57

ಶಾನ್ತೇಽಗ್ನೌ ಮ್ರಿಯತೇ ಯುಕ್ತೇ ಚಿರಂ ಜೀವತ್ಯನಾಮಯಃ| ರೋಗೀ ಸ್ಯಾದ್ವಿಕೃತೇ ತಸ್ಮಾತ್ತಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಪಾಲಯೇತ್||೫೭||