Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

23. āścātanāñjanavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana AshcotanA~jjanavidhiradhyAyaH (2-3) · Śloka 3

ಅಥಾತ ಆಶ್ಚೋತನಾಞ್ಜನವಿಧಿಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ||೨|| )||೩||

View original

अथात आश्चोतनाञ्जनविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे||२|| )||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana Ashcotanasya viShayaH (1) · Śloka 1

ಸರ್ವೇಷಾಮಕ್ಷಿರೋಗಾಣಾಮಾದಾವಾಶ್ಚೋತನಂ ಹಿತಮ್| ರುಕ್ತೋದಕಣ್ಡೂಘರ್ಷಾಶ್ರುದಾಹರಾಗನಿವರ್ಹಣಮ್||೧||

View original

सर्वेषामक्षिरोगाणामादावाश्चोतनं हितम्| रुक्तोदकण्डूघर्षाश्रुदाहरागनिवर्हणम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana Ashcotanasya doShabhedenoShNatvAdi AshcotanavidhiH (2) · Śloka 2

ಉಷ್ಣಂ ಬಾತೇ, ಕಫೇ ಕೋಷ್ಣಂ, ತಚ್ಛೀತಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಯೋಃ| |೨|

View original

उष्णं बाते, कफे कोष्णं, तच्छीतं रक्तपित्तयोः| |२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana AshcotanavidhiH (2-4) · Śloka 4

ಸಮ್ಪ್ರತ್ಯಾಶ್ಚೋತನಸ್ಯ ವಿಧಿಮಾಹ | ನಿವಾತಸ್ಥಸ್ಯ ವಾಮೇನ ಪಾಣಿನೋನ್ಮೀಲ್ಯ ಲೋಚನಮ್||೨|| ಶುಕ್ತೌ ಪ್ರಲಮ್ಬಯಾಽನ್ಯೇನ ಪಿಚುವರ್ತ್ಯಾ ಕನೀನಿಕೇ| ದಶ ದ್ವಾದಶ ವಾ ಬಿನ್ದೂನ್ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಾದವಸೇಚಯೇತ್||೩|| ತತಃ ಪ್ರಮೃಜ್ಯ ಮೃದುನಾ ಚೈಲೇನ, ಕಫವಾತಯೋಃ| ಅನ್ಯೇನ ಕೋಷ್ಣಪಾನೀಯಪ್ಲುತೇನ ಸ್ವೇದಯೇನ್ಮೃದು||೪||

View original

सम्प्रत्याश्चोतनस्य विधिमाह | निवातस्थस्य वामेन पाणिनोन्मील्य लोचनम्||२|| शुक्तौ प्रलम्बयाऽन्येन पिचुवर्त्या कनीनिके| दश द्वादश वा बिन्दून् द्व्यङ्गुलादवसेचयेत्||३|| ततः प्रमृज्य मृदुना चैलेन, कफवातयोः| अन्येन कोष्णपानीयप्लुतेन स्वेदयेन्मृदु||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana atyuShNatIkShNAsyAshcotanasya doShaH atishItasyAtimAtrasya ca doShaH atyalpasya doShaH aparisrutasya doShaH (5-6) · Śloka 6

ಅತ್ಯುಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣಂ ರೂಗ್ರಾಗದೃಙ್ನಾಶಾಯಾಕ್ಷಿಸೇಚನಮ್| ಅತಿಶೀತಂ ತು ಕುರುತೇ ನಿಸ್ತೋದಸ್ತಮ್ಭವೇದನಾಃ||೫|| ಕಾಷಾಯವರ್ತ್ಮತಾಂ ಘರ್ಷಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಾದುನ್ಮೇಷಣಂ ಬಹು| ವಿಕಾರವೃದ್ಧಿಮತ್ಯಲ್ಪಂ ಸಂರಮ್ಭಮಪರಿಸ್ರುತಮ್||೬||

View original

अत्युष्णतीक्ष्णं रूग्रागदृङ्नाशायाक्षिसेचनम्| अतिशीतं तु कुरुते निस्तोदस्तम्भवेदनाः||५|| काषायवर्त्मतां घर्षं कृच्छ्रादुन्मेषणं बहु| विकारवृद्धिमत्यल्पं संरम्भमपरिस्रुतम्||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana Ashcotanasya phalam (7) · Śloka 7

ಕಯಾ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ನೇತ್ರೇ ಪ್ರಯುಕ್ತಮೌಷಧಂ ದೋಷಾನಪಯತಿ ? ಇತ್ಯಾಹ ಗತ್ವಾ ಸನ್ಧಿಶಿತೋಘ್ರಾಣಮುಖಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಭೇಷಜಮ್| ಊರ್ಧ್ವಗಾನ್ನಯನೇ ನ್ಯಸ್ತಮಪವರ್ತಯತೇ ಮಲಾನ್||೭||

View original

कया युक्त्या नेत्रे प्रयुक्तमौषधं दोषानपयति ? इत्याह गत्वा सन्धिशितोघ्राणमुखस्रोतांसि भेषजम्| ऊर्ध्वगान्नयने न्यस्तमपवर्तयते मलान्||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana a~jjanasya viShayaH (8-9) · Śloka 9

ಅಥಾಞ್ಜನಂ ಶುದ್ಧತನೋರ್ನೇತ್ರಮಾತ್ರಾಶ್ರಯೇ ಮಲೇ| ಪಕ್ವಲಿಙ್ಗೇಽಲ್ಪಶೋಫಾತಿಕಣ್ಡೂಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯಲಕ್ಷಿತೇ||೮|| ಮನ್ದಘರ್ಷಾಶ್ರುರಾಗೇಽಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ಘನದೂಷಿಕೇ| ಆರ್ತಿ ಪಿತ್ತಕಫಾಸೃಗ್ಭಿರ್ಮಾರುತೇನ ವಿಶೇಷತಃ||೯||

View original

अथाञ्जनं शुद्धतनोर्नेत्रमात्राश्रये मले| पक्वलिङ्गेऽल्पशोफातिकण्डूपैच्छिल्यलक्षिते||८|| मन्दघर्षाश्रुरागेऽक्षिण प्रयोज्यं घनदूषिके| आर्ति पित्तकफासृग्भिर्मारुतेन विशेषतः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana a~jjanasya bhedAH (10) · Śloka 10

ಲೇಖನಂ ರೋಪಣಂ ದೃಷ್ಟಿಪ್ರಸಾದನಮಿತಿ ತ್ರಿಧಾ| ಅಞ್ಹ್ಜನಮ್|೧೦|

View original

लेखनं रोपणं दृष्टिप्रसादनमिति त्रिधा| अञ्ह्जनम्|१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana lekhanasya dravyaNi (10) · Śloka 10

| ಲೇಖನಂ ತತ್ರ ಕಷಾಯಾಮ್ಲಪಟೂಷಣೈಃ||೧೦||

View original

| लेखनं तत्र कषायाम्लपटूषणैः||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ropaNasya dravyANi (11) · Śloka 11

ರೋಪಣಂ ತಿಕ್ತಕೈರ್ದ್ರವ್ಯೈಃ| |೧೧|

View original

रोपणं तिक्तकैर्द्रव्यैः| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dRuShTiprasAdanasya dravyAni (11-12) · Śloka 12

ಸ್ವಾದುಶೀತೈಃ ಪ್ರಸಾದನಮ್| ತೀಕ್ಷ್ಣಾಞ್ಜನಾಭಿಸನ್ತಪ್ತೇ ನಯನೇ ತತ್ಪ್ರಸಾದನಮ್||೧೧|| ಪ್ರಯುಜ್ಯಮಾನಂ ಲಭತೇ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಸಮಾಹ್ವಯಮ್| |೧೨|

View original

स्वादुशीतैः प्रसादनम्| तीक्ष्णाञ्जनाभिसन्तप्ते नयने तत्प्रसादनम्||११|| प्रयुज्यमानं लभते प्रत्यञ्जनसमाह्वयम्| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shalAkAvarNanam (12-13) · Śloka 13

| ದಶಾಙ್ಗುಲಾ ತನುರ್ಮಧ್ಯೇ ಶಲಾಕಾ ಮುಕುಲಾನನಾ||೧೨|| ಪ್ರಶಸ್ತಾ, ಲೇಖನೇ ತಾಮ್ರೀ, ರೋಪಣೇ ಕಾಲಲೋಹಜಾ| ಅಙ್ಗುಲೀ ಚ, ಸುವರ್ಣೋತ್ಥಾ ರೂಪ್ಯಜಾ ಚ ಪ್ರಸಾದನೇ||೧೩||

View original

| दशाङ्गुला तनुर्मध्ये शलाका मुकुलानना||१२|| प्रशस्ता, लेखने ताम्री, रोपणे काललोहजा| अङ्गुली च, सुवर्णोत्था रूप्यजा च प्रसादने||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana a~jjanakalpanabhedaH, kalpanAtrayasya viShayatrayam (14) · Śloka 14

ಅಞ್ಜನಕಲ್ಪನಾ ತ್ರಿಪ್ರಕಾರಾ ಸ್ಯಾತ್| ಕಥಮ್ ? ಇತ್ಯಾಹ ಪಿಣ್ಡೋ ರಸಕ್ರಿಯಾ ಚೂರ್ಣಸ್ತ್ರಿಧೈವಾಞ್ಜನಕಲ್ಪನಾ| ಗುರೌ ಮಧ್ಯೇ ಲಘೌ ದೋಷೇ ತಾಂ ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೧೪||

View original

अञ्जनकल्पना त्रिप्रकारा स्यात्| कथम् ? इत्याह पिण्डो रसक्रिया चूर्णस्त्रिधैवाञ्जनकल्पना| गुरौ मध्ये लघौ दोषे तां क्रमेण प्रयोजयेत्||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana piNDarasakriyayormAtrA (15) · Śloka 15

ಹರೇಣುಮಾತ್ರಾ ಪಿಣ್ಡಸ್ಯ ವೇಲ್ಲಮಾತ್ರಾ ರಸಕ್ರಿಯಾ| ತೀಕ್ಷ್ಣಸ್ಯ, ದ್ವಿಗುಣಂ ತಸ್ಯ ಮೃದುನಃ|೧೫|

View original

हरेणुमात्रा पिण्डस्य वेल्लमात्रा रसक्रिया| तीक्ष्णस्य, द्विगुणं तस्य मृदुनः|१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cUrNasya mAtrA (15-16) · Śloka 16

| ಚೂರ್ಣಿತಸ್ಯ ಚ||೧೫|| ದ್ವೇ ಶಲಾಕೇ ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ್ಸ್ಯ, ತಿಸ್ರಸ್ತದಿತರಸ್ಯ ಚ| |೧೬|

View original

| चूर्णितस्य च||१५|| द्वे शलाके तु तीक्ष्ण्स्य, तिस्रस्तदितरस्य च| |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana a~jjanasya kAladvayam (16-17) · Śloka 17

| ನಿಶಿ ಸ್ವಪ್ನೇ ನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಮ್ಲಾನೇ ನೋಷ್ಣಗಭಸ್ತಿಭಿಃ||೧೬|| ಅಕ್ಷಿರೋಗಾಯ ದೋಷಾಃ ಸ್ಯುರ್ವರ್ಧಿತೋತ್ಪೀಡಿತದ್ಗುತಾಃ| ಪ್ರಾತಃ ಸಾಯಂ ಚ ತಚ್ಛಾನ್ತ್ಯೈ ವ್ಯಾಭ್ರೇರ್ಕೇಽತೋಽಞ್ಜಯೇತ್ಸದಾ||೧೭||

View original

| निशि स्वप्ने न मध्याह्ने म्लाने नोष्णगभस्तिभिः||१६|| अक्षिरोगाय दोषाः स्युर्वर्धितोत्पीडितद्गुताः| प्रातः सायं च तच्छान्त्यै व्याभ्रेर्केऽतोऽञ्जयेत्सदा||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tIkShNA~jjanasya divAniShedhaH niShedhe yuktiH (18) · Śloka 18

ವದನ್ತ್ಯನ್ಯೇ ತು ನ ದಿವಾ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮಞ್ಜನಮ್| ವಿರೇಕದುರ್ಬಲಂ ಚಕ್ಷುರಾದಿತ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸೀದತಿ||೧೮||

View original

वदन्त्यन्ये तु न दिवा प्रयोज्यं तीक्ष्णमञ्जनम्| विरेकदुर्बलं चक्षुरादित्यं प्राप्य सीदति||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tIkShNasya rAtriprayoge yuktiH (19) · Śloka 19

ಅತ ಏವಾಹ ಸ್ವಪ್ನೇನ ರತ್ರೌ ಕಾಲಸ್ಯ ಸೌ ಮ್ಯತ್ವೇನ ಚ ತರ್ಪಿತಾ| ಶೀತಸಾತ್ಮ್ಯಾ ದೃಗಾಗ್ನೇಯೀ ಸ್ಥಿರತಾಂ ಲಭತೇ ಪುನಃ||೧೯||

View original

अत एवाह स्वप्नेन रत्रौ कालस्य सौ म्यत्वेन च तर्पिता| शीतसात्म्या दृगाग्नेयी स्थिरतां लभते पुनः||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rogavisheShe divA~api tIkShNaM yojyam (20) · Śloka 20

ತದೇತದನ್ಯಮತಮವ್ಯಾಪಕಮಿತಿ ದೂಷಯನ್ನಾಹ ಅತ್ಯುದ್ರಿಕ್ತೇ ಬಲಾಸೇ ತು ಲೇಖನೀಯೇಽಥವಾ ಗದೇ| ಕಾಮಮಹ್ಯ್ನಪಿ ನಾತ್ಯುಷ್ಣೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಮಕ್ಷ್ಣಿ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೨೦||

View original

तदेतदन्यमतमव्यापकमिति दूषयन्नाह अत्युद्रिक्ते बलासे तु लेखनीयेऽथवा गदे| काममह्य्नपि नात्युष्णे तीक्ष्णमक्ष्णि प्रयोजयेत्||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana netrasya kathaM tejasopadhAtaH (21) · Śloka 21

ಅತ ಏವಾಹ ಅಶ್ಮನೋ ಜನ್ಮ ಲೋಹಸ್ಯ ತತ ಏವ ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣತಾ| ಉಪಘಾತೋಽಪಿ ತೇನೈವ ತಥಾ ನೇತ್ರಸ್ಯ ತೇಜಸಃ||೨೧||

View original

अत एवाह अश्मनो जन्म लोहस्य तत एव च तीक्ष्णता| उपघातोऽपि तेनैव तथा नेत्रस्य तेजसः||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rAtrAvapi tIkShNA~jjananiShedhaH, tatprayoge doShaH (22) · Śloka 22

ಅಪಿ ಚ ನ ರಾತ್ರಾವಪಿ ಶೀತೇಽತಿ ನೇತ್ರೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಞ್ಜನಂ ಹಿತಮ್| ದೋಷಮಸ್ರಾವಯೇತ್ಸ್ತಬ್ಧಂ ಕಣ್ಡೂಜಾಡ್ಯಾದಿಕಾರಿ ತತ್||೨೨||

View original

अपि च न रात्रावपि शीतेऽति नेत्रे तीक्ष्णाञ्जनं हितम्| दोषमस्रावयेत्स्तब्धं कण्डूजाड्यादिकारि तत्||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana bhItAdInAma~jjananiShedhaH (23-24) · Śloka 24

ನಾಞ್ಜಯೇದ್ಭೀತವಮಿತವಿರಿಕ್ತಾಶಿತವೇಗಿತೇ| ಕ್ರುದ್ಧಜ್ವತಿತತಾನ್ತಾಕ್ಷಿಶಿರೋರುಕ್ಶೋಕಜಾಗರೇ||೨೩|| ಅದೃಷ್ಟೇಽರ್ಕೇ ಶಿರಃಸ್ನಾತೇ ಪೀತಯೋರ್ಧೂಮಮದ್ಯಯೋಃ| ಅಜೀರ್ಣೇಽಗ್ನ್ಯರ್ಕಸನ್ತಪ್ತೇ ದಿವಾಸುಪ್ತೇ ಪಿಪಾಸಿತೇ||೨೪||

View original

नाञ्जयेद्भीतवमितविरिक्ताशितवेगिते| क्रुद्धज्वतिततान्ताक्षिशिरोरुक्शोकजागरे||२३|| अदृष्टेऽर्के शिरःस्नाते पीतयोर्धूममद्ययोः| अजीर्णेऽग्न्यर्कसन्तप्ते दिवासुप्ते पिपासिते||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana atitIkShNAdi navavidama~jjanaM na prayojanam (25) · Śloka 25

ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ಯಾದೃಶಮಞ್ಜನಂ ನ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ತಾದೃಶಂ ದರ್ಶಯತಿ ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣಮೃದುಸ್ತೋಕಬಹ್ನಚ್ಛಘನಕರ್ಕಶಮ್| ಅತ್ಯರ್ಥಶೀತಲಂ ತಪ್ತಮಞ್ಜನಂ ನಾವಚಾರಯೇತ್||೨೫||

View original

साम्प्रतं यादृशमञ्जनं न प्रयोज्यं तादृशं दर्शयति अतितीक्ष्णमृदुस्तोकबह्नच्छघनकर्कशम्| अत्यर्थशीतलं तप्तमञ्जनं नावचारयेत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana a~jjanAnantaraM kRutyam uktakRutyasya phalam a~jjitasyonmeShAdiniShedhaH (26-27) · Śloka 27

ಅಥಾನುನ್ಮೀಲಯನ್ ದೃಷ್ಟಿಮನ್ತಃ ಸಞ್ಚಾರಯೇಚ್ಛ್ಹನೈಃ| ಅಞ್ಜಿತೇ ವರ್ತ್ಮನೀ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಚಾಲಯೇಚ್ಚೈವಮಞ್ಜನಮ್||೨೬|| ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ವ್ಯಾಪ್ನೋತಿ ಸಹಸಾ, ನ ಚೋನ್ಮೇಷನಿಮೇಷಣಮ್| ನಿಷ್ಪೀಡನಂ ಚ ವರ್ತ್ಮಭ್ಯಾಂ ಕ್ಷಾಲನಂ ವಾ ಸಮಾಚರೇತ್||೨೭||

View original

अथानुन्मीलयन् दृष्टिमन्तः सञ्चारयेच्छ्हनैः| अञ्जिते वर्त्मनी किञ्चिच्चालयेच्चैवमञ्जनम्||२६|| तीक्ष्णं व्याप्नोति सहसा, न चोन्मेषनिमेषणम्| निष्पीडनं च वर्त्मभ्यां क्षालनं वा समाचरेत्||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShAlanakAlaH (28) · Śloka 28

ಅಪೇತೌಷಧಸಂರಮ್ಭಂ ನಿರ್ವೃತಂ ನಯನಂ ಯದಾ| ವ್ಯಾಧಿದೋಷರ್ತುಯೋಗ್ಯಾಭಿರದ್ಭಿಃ ಪ್ರಕ್ಷಾಲಯೇತ್ತದಾ||೨೮||

View original

अपेतौषधसंरम्भं निर्वृतं नयनं यदा| व्याधिदोषर्तुयोग्याभिरद्भिः प्रक्षालयेत्तदा||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShAlanAntaraM shodhanam (29) · Śloka 29

ದಕ್ಷಿಣಾಙ್ಗುಷ್ಠಕೇನಾಕ್ಷಿ ತತೋ ವಾಮಂ ಸವಾಸಸಾ| ಊರ್ಧ್ವವರ್ತ್ಮನಿ ಸಙ್ಗೃಹ್ಯ ಶೋಧ್ಯಂ ವಾಮೇನ ಚೇತರತ್||೨೯||

View original

दक्षिणाङ्गुष्ठकेनाक्षि ततो वामं सवाससा| ऊर्ध्ववर्त्मनि सङ्गृह्य शोध्यं वामेन चेतरत्||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShAlanashodhanAkaraNe doShaH (30) · Śloka 30

ಕಿಮಿತಿ ಶೋಧ್ಯಮ್ ? ಇತ್ಯಾಹ ವರ್ತ್ಮಪ್ರಾಪ್ತೋಽಞ್ಜಾದ್ದೋಷೋ ರೋಗಾನ್ ಕುರ್ಯಾದತೋಽನ್ಯಥಾ| |೩೦|

View original

किमिति शोध्यम् ? इत्याह वर्त्मप्राप्तोऽञ्जाद्दोषो रोगान् कुर्यादतोऽन्यथा| |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaNDUjADyayoH pratIkAraH (30) · Śloka 30

| ಕಣ್ಡುಜಾಡ್ಯೇಽಞ್ಜನಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಧೂಮಂ ವಾ ಯೋಜಯೇತ್ ಪುನಃ||೩೦||

View original

| कण्डुजाड्येऽञ्जनं तीक्ष्णं धूमं वा योजयेत् पुनः||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tIkShNA~jjanAtiyoge pratIkAraH (23) · Śloka 23

ತೀಕ್ಷ್ಣಾಞ್ಜನಾಭಿತಪ್ತೇ ತು ಚೂರ್ಣಂ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಂ ಹಿಮಮ್||೩೦.೫|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನ ಆಶ್ಚೋತನಾ ಞ್ಜನವಿಧಿರ್ನಾಮ ತ್ರಯೋವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೩||

View original

तीक्ष्णाञ्जनाभितप्ते तु चूर्णं प्रत्यञ्जनं हिमम्||३०.५|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थान आश्चोतना ञ्जनविधिर्नाम त्रयोविंशोऽध्यायः||२३||

🔊 Audio coming soon