Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

28. śalyāharaṇavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana shalyAharaNavidhiradhyAyaH shalyagatiBedAH (2-1) · Śloka 1

অথাতঃ শল্যাহরণবিধিমধ্যাযং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ| (গদ্যসূত্রে|২| বক্রর্জুতির্যগূর্ধ্বাধঃ শল্যানাং পঞ্চধা গতিঃ| |১|

View original

अथातः शल्याहरणविधिमध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| वक्रर्जुतिर्यगूर्ध्वाधः शल्यानां पञ्चधा गतिः| |१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana antaHshalyasya lakShaNam (1-2) · Śloka 2

| ধ্যামং শোফরুজাবন্তং স্রবন্তং শোণিতং মুহুঃ||১|| অভ্যুদ্গতং বুদ্বুধবত্পিটিকোপচিতং ব্রণম্| মৃদুমাংসং চ জানীযাদন্তঃশল্যং সমাসতঃ||২||

View original

| ध्यामं शोफरुजावन्तं स्रवन्तं शोणितं मुहुः||१|| अभ्युद्गतं बुद्बुधवत्पिटिकोपचितं व्रणम्| मृदुमांसं च जानीयादन्तःशल्यं समासतः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tvaggatashalyasya lakShaNam (3) · Śloka 3

বিশেষাত্ত্বগ্গতে শল্যে বিবর্ণঃ কঠিনাযতঃ| শোফো ভবতি|৩|

View original

विशेषात्त्वग्गते शल्ये विवर्णः कठिनायतः| शोफो भवति|३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsagatasya lakShaNam (3-4) · Śloka 4

| মাংসস্থে চোষঃ শোফো বিবর্দ্ধতে||৩|| পীডনাক্ষমতা পাকঃ শল্যমার্গো ন রোহতি| |৪|

View original

| मांसस्थे चोषः शोफो विवर्द्धते||३|| पीडनाक्षमता पाकः शल्यमार्गो न रोहति| |४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana peshIgatasya lakShaNam (4) · Śloka 4

| পেশ্যন্তরগতে মাংসপ্রাপ্তবচ্ছ্বযথুং বিনা||৪||

View original

| पेश्यन्तरगते मांसप्राप्तवच्छ्वयथुं विना||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana snAyugatasya lakShaNam (5) · Śloka 5

আক্ষেপঃ স্নাযুজালস্য সংরম্ভস্তম্ভবেদনাঃ| স্নাযুগে দুর্হরং চৈতত্|৫|

View original

आक्षेपः स्नायुजालस्य संरम्भस्तम्भवेदनाः| स्नायुगे दुर्हरं चैतत्|५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sirAgatasya lakShaNam (5) · Śloka 5

| সিরাধ্মানং সিরাশ্রিতে||৫||

View original

| सिराध्मानं सिराश्रिते||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana strotogatasya lakShaNam (6) · Śloka 6

স্বকর্মগুণহানিঃ স্যাত্স্রোতসাং স্রোতসি স্থিতে| |৬|

View original

स्वकर्मगुणहानिः स्यात्स्रोतसां स्रोतसि स्थिते| |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhamanIgatasya lakShaNam (6-7) · Śloka 7

| ধমনীস্থেঽনিলো রক্তং ফেনযুক্তমুদীরযেত্||৬|| নির্যাতি শব্দবান্ স্যাচ্চ হৃল্লাসঃ সাঙ্গবেদনঃ| |৭|

View original

| धमनीस्थेऽनिलो रक्तं फेनयुक्तमुदीरयेत्||६|| निर्याति शब्दवान् स्याच्च हृल्लासः साङ्गवेदनः| |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asthisandhigatasya lakShaNam (7) · Śloka 7

| সঙ্ঘর্ষো বলবানস্থিসন্ধিপ্রাপ্তেঽস্থিপূর্ণতা||৭||

View original

| सङ्घर्षो बलवानस्थिसन्धिप्राप्तेऽस्थिपूर्णता||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asthigatasya lakShaNam (8) · Śloka 8

নৈকরূপা রুজোঽস্থিস্থে শোফঃ| |৮|

View original

नैकरूपा रुजोऽस्थिस्थे शोफः| |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sandhigatasya lakShaNam (8) · Śloka 8

তদ্বচ্চ সন্ধিগে| চৈষ্টানিবৃত্তিশ্চ ভবেত্|৮|

View original

तद्वच्च सन्धिगे| चैष्टानिवृत्तिश्च भवेत्|८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana koShThagatasya lakShaNam (8-9) · Śloka 9

| আটোপঃ কোষ্ঠসংশ্রিতে||৮|| আনাহোঽন্নশকৃন্মূত্রদর্শনং চ ব্রণাননে| |৯|

View original

| आटोपः कोष्ठसंश्रिते||८|| आनाहोऽन्नशकृन्मूत्रदर्शनं च व्रणानने| |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana marmagatasya lakShaNam (9) · Śloka 9

| বিদ্যান্মর্মগতং শল্যং মর্মবিদ্ধোপলক্ষণৈঃ||৯||

View original

| विद्यान्मर्मगतं शल्यं मर्मविद्धोपलक्षणैः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tvaggatAdInAM strAvato lakShaNam (10) · Śloka 10

যথাস্বং চ পরিস্রাবৈস্ত্বগাদিষু বিভাবযেত্| |১০|

View original

यथास्वं च परिस्रावैस्त्वगादिषु विभावयेत्| |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana antaHshalyo~apiruDho vraNaH (10) · Śloka 10

| রুহ্যতে শুদ্ধদেহানামনুলোমস্থিতং তু তত্||১০||

View original

| रुह्यते शुद्धदेहानामनुलोमस्थितं तु तत्||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rUDhamapi shalyaM bAdhate (11) · Śloka 11

দোষকোপাভিঘাতাদিক্ষোভাদ্ভূযোঽপি বাধতে| |১১|

View original

दोषकोपाभिघातादिक्षोभाद्भूयोऽपि बाधते| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tva~gnaShTashalyasyopAyaH (11-12) · Śloka 12

| ত্বঙ্নষ্টে যত্র তত্র স্যুরভ্যঙ্গস্বেদমর্দনৈঃ||১১|| রাগরুগ্দাহসংরম্ভা যত্র চাজ্যং বিলীযতে| আশু শুষ্যতি লেপো বা তত্স্থানং শল্যবদ্বদেত্||১২||

View original

| त्वङ्नष्टे यत्र तत्र स्युरभ्यङ्गस्वेदमर्दनैः||११|| रागरुग्दाहसंरम्भा यत्र चाज्यं विलीयते| आशु शुष्यति लेपो वा तत्स्थानं शल्यवद्वदेत्||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsanaShTasyopAyaH (13) · Śloka 13

মাংসপ্রণষ্টং সংশুদ্ধ্যা কর্শনাচ্ছ্লততা গতম্| ক্ষোভাদ্রাগাদিভিঃ শল্যং লক্ষযেত্|১৩|

View original

मांसप्रणष्टं संशुद्ध्या कर्शनाच्छ्लतता गतम्| क्षोभाद्रागादिभिः शल्यं लक्षयेत्|१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana peshyAdiShu naShTasyopAyaH (13-14) · Śloka 14

| তদ্বদেব চ||১৩|| পেশ্যস্থিসন্ধিকোষ্ঠেষু নষ্টম্| |১৪|

View original

| तद्वदेव च||१३|| पेश्यस्थिसन्धिकोष्ठेषु नष्टम्| |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asthinaShTasyopAyaH (14) · Śloka 14

অস্থিষু লক্ষযেত্| অস্থ্নামভ্যঞ্জনস্বেদবন্ধপীডনমর্দনৈঃ||১৪||

View original

अस्थिषु लक्षयेत्| अस्थ्नामभ्यञ्जनस्वेदबन्धपीडनमर्दनैः||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana snAvAdiShu naShTasyopAyaH (15-16) · Śloka 16

প্রসারণাকুঞ্চনতঃ সন্ধিনষ্টং তথাঽস্থিবত্| নষ্টে স্নাযুশিরাস্রোতোধমনীষ্বসমে পথি||১৫|| অশ্বযুক্তং রথং খণ্ডচক্রমারোপ্য রোগিণম্| শীঘ্রং নযেত্ততস্তস্য সংরম্ভাচ্ছল্যমাদিশেত্||১৬||

View original

प्रसारणाकुञ्चनतः सन्धिनष्टं तथाऽस्थिवत्| नष्टे स्नायुशिरास्रोतोधमनीष्वसमे पथि||१५|| अश्वयुक्तं रथं ख़ण्डचक्रमारोप्य रोगिणम्| शीघ्रं नयेत्ततस्तस्य संरम्भाच्छल्यमादिशेत्||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana marmanaShTasyopAyAnuktau hetuH (17) · Śloka 17

মর্মনষ্টং পৃথঙ্নোক্তং তেষাং মাংসাদিসংশ্রযাত্| |১৭|

View original

मर्मनष्टं पृथङ्नोक्तं तेषां मांसादिसंश्रयात्| |१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana naShTasya sAmAnyalakShaNam (17) · Śloka 17

| সামান্যেন সশল্যং তু ক্ষোভিণ্য ক্রিযযা সরুক্||১৭||

View original

| सामान्येन सशल्यं तु क्षोभिण्य क्रियया सरुक्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana adRushyashalyasyAkRutirvraNAkRutyA j~jeyA (18) · Śloka 18

বৃত্তং পৃথু চতুষ্কোণং ত্রিপুটং চ সমাসতঃ| অদৃশ্যশল্যসংস্থানং ব্রণাকৃত্যা বিভাবযেত্||১৮||

View original

वृत्तं पृथु चतुष्कोणं त्रिपुटं च समासतः| अदृश्यशल्यसंस्थानं व्रणाकृत्या विभावयेत्||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shalyAharaNopAyaBedau (19) · Śloka 19

তেষামাহরণোপাযৌ প্রতিলোমানুলোমকৌ| |১৯|

View original

तेषामाहरणोपायौ प्रतिलोमानुलोमकौ| |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tayorviShayaH (19) · Śloka 19

| অর্বাচীনপরাচীনে নির্হরেত্তাদ্বিপর্যযাত্||১৯||

View original

| अर्वाचीनपराचीने निर्हरेत्ताद्विपर्ययात्||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tiryaggataM tUbhayorviShayaH (20) · Śloka 20

সুখাহার্যং যতশ্ছিত্ত্বা ততস্তির্যগ্গতং হরেত্| |২০|

View original

सुख़ाहार्यं यतश्छित्त्वा ततस्तिर्यग्गतं हरेत्| |२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana urogatAdiShu shalyeShu nirghAtananiShedhaH (20-21) · Śloka 21

| শল্যং ন নির্ঘাত্যমুরঃকক্ষাবঙ্ক্ষণপার্শ্বগম্||২০|| প্রতিলোমমনুত্তুণ্ডং ছেদ্যং পৃথুমুখং চ যত্| |২১|

View original

| शल्यं न निर्घात्यमुरःकक्षावङ्क्षणपार्श्वगम्||२०|| प्रतिलोममनुत्तुण्डं छेद्यं पृथुमुखं च यत्| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana anAharaNIyaM shalyam (21) · Śloka 21

| নৈবাহরেদ্বিশল্যঘ্নং নষ্টং বা নিরুপদ্রবম্||২১||

View original

| नैवाहरेद्विशल्यघ्नं नष्टं वा निरुपद्रवम्||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana hastAhAryaM shalyam (22) · Śloka 22

অথাহরেত্করপ্রাপ্যং করেণৈব| |২২|

View original

अथाहरेत्करप्राप्यं करेणैव| |२२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana siMhamukhAdisvastikayantrAhAryaM shalyam (22) · Śloka 22

ইতরত্পুনঃ| দৃশ্যং সিংহাহিমকরবর্মিকর্কটকাননৈঃ||২২||

View original

इतरत्पुनः| दृश्यं सिंहाहिमकरवर्मिकर्कटकाननैः||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ka~gkamukhAdisvastikayantrAhAryaM shalyam (23) · Śloka 23

অদৃশ্যং ব্রণসংস্থানাদ্গ্রহীতুং শক্যতে যতঃ| কঙ্কভৃঙাহ্বকুররশরারীবাযসাননৈঃ||২৩||

View original

अदृश्यं व्रणसंस्थानाद्ग्रहीतुं शक्यते यतः| कङ्कभृङाह्वकुररशरारीवायसाननैः||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sandaMSAhAryam Salyam (24) · Śloka 24

সন্দংশাভ্যাং ত্বগাদিস্থম্| |২৪|

View original

सन्दंशाभ्यां त्वगादिस्थम्| |२४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tAlayantrAhAryaM Salyam (24) · Śloka 24

তালাভ্যাং সুষিরং হরেত্| |২৪|

View original

तालाभ्यां सुषिरं हरेत्| |२४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nADIyantrAhAryaM Salyam (24) · Śloka 24

| সুষিরস্থং তু নলকৈঃ|২৪|

View original

| सुषिरस्थं तु नलकैः|२४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sheShayantrAhAryaM shalyam (24) · Śloka 24

| শেষং শেষৈর্যথাযথম্||২৪||

View original

| शेषं शेषैर्यथायथम्||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yantreNAhartumashakyasyashalyasyopAyaH (25) · Śloka 25

শস্ত্রেণ বা বিশস্যাদৌ ততো নির্লোহিতং ব্রণম্| কৃত্বা ঘৃতেন সংস্বেদ্য বদ্ধাঽঽচারিকমাদিশেত্||২৫||

View original

शस्त्रेण वा विशस्यादौ ततो निर्लोहितं व्रणम्| कृत्वा घृतेन संस्वेद्य बद्धाऽऽचारिकमादिशेत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sirAsnAyuvIlagnasyopAyaH (26) · Śloka 26

সিরাস্নাযুবিলগ্নং তু চালযিত্বা শলাকযা| |২৬|

View original

सिरास्नायुविलग्नं तु चालयित्वा शलाकया| |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana hRudayalagnasyopAyaH (26-27) · Śloka 27

| হৃদযে সংস্থিতং শল্যং ত্রাসিতস্য হিমাম্বুনা||২৬|| ততঃ স্থানান্তরং প্রাপ্তমাহরেত্তদ্যথাযথম্| যথামার্গং দুরাকর্ষম্|২৭|

View original

| हृदये संस्थितं शल्यं त्रासितस्य हिमाम्बुना||२६|| ततः स्थानान्तरं प्राप्तमाहरेत्तद्यथायथम्| यथामार्गं दुराकर्षम्|२७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana hRudayopAyamanyatrAdishati (27) · Śloka 27

| অন্যতোঽপ্যেবমাহরেত্||২৭||

View original

| अन्यतोऽप्येवमाहरेत्||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asthilagnasyopAyaH (28) · Śloka 28

অস্থিদষ্টে নরং পদ্ভ্যাং পীডযিত্বা বিনির্হরেত্| |২৮|

View original

अस्थिदष्टे नरं पद्भ्यां पीडयित्वा विनिर्हरेत्| |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upAyAntaram (28) · Śloka 28

| ইত্যশক্যে সুবলিভিঃ সুগৃহীতস্য কিঙ্করৈঃ||২৮||

View original

| इत्यशक्ये सुबलिभिः सुगृहीतस्य किङ्करैः||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana evamapyashakyasyopAyaH (29-31) · Śloka 31

তথাঽপ্যশক্যে বারঙ্গং বক্রীকৃত্য ধনুর্জ্যযা| সুবদ্ধং বক্ত্রকটকে বধ্নীযাত্সুসমাহিতঃ||২৯|| সুসংযতস্য পঞ্চাঙ্গ্যা বাজিনঃ কশযাঽথ তম্| তাডযেদিতি মূর্ধানং বেগেনোন্নমযন্ যথা||৩০|| উদ্ধরেচ্ছল্যম্| |৩১|

View original

तथाऽप्यशक्ये वारङ्गं वक्रीकृत्य धनुर्ज्यया| सुबद्धं वक्त्रकटके बध्नीयात्सुसमाहितः||२९|| सुसंयतस्य पञ्चाङ्ग्या वाजिनः कशयाऽथ तम्| ताडयेदिति मूर्धानं वेगेनोन्नमयन् यथा||३०|| उद्धरेच्छल्यम्| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upAyAntaram (31) · Śloka 31

এবং বা শাখাযাং কল্পযেত্তরোঃ| |৩১|

View original

एवं वा शाख़ायां कल्पयेत्तरोः| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana durbalavAra~ggasyopAyaH (31) · Śloka 31

| বদ্ধা দুর্বলবারঙ্গং কুশাভিঃ শল্যমাহরেত্||৩১||

View original

| बद्धा दुर्बलवारङ्गं कुशाभिः शल्यमाहरेत्||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shoPagrastavAra~ggasyopAyaH (32) · Śloka 32

শ্বযথুগ্রস্তবারঙ্গং শোফমুত্পীড্য যুক্তিতঃ| |৩২|

View original

श्वयथुग्रस्तवारङ्गं शोफमुत्पीड्य युक्तितः| |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uttuNDitasyopAyaH (32) · Śloka 32

| মুদ্গরাহতযা নাড্যা নির্ঘাত্যোত্তুণ্ডিতং হরেত্||৩২||

View original

| मुद्गराहतया नाड्या निर्घात्योत्तुण्डितं हरेत्||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana amArgottuNDitasyopAyaH (33) · Śloka 33

তৈরেব চানযেন্মার্গমমার্গোত্তুণ্ডিতং তু যত্| |৩৩|

View original

तैरेव चानयेन्मार्गममार्गोत्तुण्डितं तु यत्| |३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana karNayoktasyopAyaH (33) · Śloka 33

| মৃদিত্বা কর্ণিনাং কর্ণং নাড্যাস্যেন নিগৃহ্য বা||৩৩||

View original

| मृदित्वा कर्णिनां कर्णं नाड्यास्येन निगृह्य वा||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana niShkarNasyopAyaH (34) · Śloka 34

অযস্কান্তেন নিষ্কর্ণং বিবৃতাস্যমৃজুস্থিতম্| |৩৪|

View original

अयस्कान्तेन निष्कर्णं विवृतास्यमृजुस्थितम्| |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pakkAshayagatasyopAyaH (34) · Śloka 34

| পক্বাশযগতং শল্যং বিরেকেণ বিনির্হরেত্||৩৪||

View original

| पक्वाशयगतं शल्यं विरेकेण विनिर्हरेत्||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana duShTavAtAdInAmupAyaH (35) · Śloka 35

দুষ্টবাতবিষস্তন্যরক্ততোযাদি চূষণৈঃ| |৩৫|

View original

दुष्टवातविषस्तन्यरक्ततोयादि चूषणैः| |३५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaNThagatasyopAyaH (35-36) · Śloka 36

| কণ্ঠস্রোতোগতে শল্যে সূত্রং কণ্ঠে প্রবেশযেত্||৩৫|| বিসেনাত্তে ততঃ শল্যে বিসং সূত্রং সমং হরেত্| |৩৬|

View original

| कण्ठस्रोतोगते शल्ये सूत्रं कण्ठे प्रवेशयेत्||३५|| बिसेनात्ते ततः शल्ये बिसं सूत्रं समं हरेत्| |३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jAtuShasyopAyaH (36-37) · Śloka 37

| নাড্যাঽগ্নিতাপিতাং ক্ষিপ্ত্বা শলাকামপ্স্থিরীকৃতাম্||৩৬|| আনযেজ্জাতুষং কণ্ঠাত্| |৩৭|

View original

| नाड्याऽग्नितापितां क्षिप्त्वा शलाकामप्स्थिरीकृताम्||३६|| आनयेज्जातुषं कण्ठात्| |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ajAtuShasyopAyaH (37) · Śloka 37

জতুদিগ্ধামজাতুষম্| |৩৭|

View original

जतुदिग्धामजातुषम्| |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana matsyAdikaNTakasyopAyaH (37-38) · Śloka 38

| কেশোন্দুকেন পীতেন দ্রবৈঃ কণ্টকমাক্ষিপেত্||৩৭|| সহসা সূত্রবদ্ধেন বমতঃ| |৩৮|

View original

| केशोन्दुकेन पीतेन द्रवैः कण्टकमाक्षिपेत्||३७|| सहसा सूत्रबद्धेन वमतः| |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana keshondukasyopAyaH (38) · Śloka 38

তেন চেতরত্| |৩৮|

View original

तेन चेतरत्| |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana UrdhvamAhartumashakyasyopAyaH (38) · Śloka 38

| অশক্যং মুখনাসাভ্যামাহর্তুং পরতো নুদেত্||৩৮||

View original

| अशक्यं मुखनासाभ्यामाहर्तुं परतो नुदेत्||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana grAsashalyasyopAyaH (39) · Śloka 39

অপ্পানস্কন্ধঘাতাভ্যাং গ্রাসশল্যং প্রবেশযেত্| |৩৯|

View original

अप्पानस्कन्धघाताभ्यां ग्रासशल्यं प्रवेशयेत्| |३९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sUkShmAkShivraNashalyAnAmupAyaH (39) · Śloka 39

| সূক্ষ্মাক্ষিব্রণশল্যানি ক্ষৌমবালজলৈর্হরেত্||৩৯||

View original

| सूक्ष्माक्षिव्रणशल्यानि क्षौमवालजलैर्हरेत्||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udakashalyasyopAyaH (40) · Śloka 40

অপাং পূর্ণং বিধুনুযাদবাক্শিরসমাযতম্| বামযেচ্চামুখং ভস্মরাশৌ বা নিখনেন্নরম্||৪০||

View original

अपां पूर्णं विधुनुयादवाक्शिरसमायतम्| वामयेच्चामुख़ं भस्मराशौ वा निखनेन्नरम्||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana karNagatodakashalyasyopAyaH (41) · Śloka 41

কর্ণেঽম্বুপূর্ণে হস্তেন মথিত্বা তৈলবারিণী| ক্ষিপেদধোমুখং কর্ণং হন্যাদ্বাঽঽচূষযেত বা||৪১||

View original

कर्णेऽम्बुपूर्णे हस्तेन मथित्वा तैलवारिणी| क्षिपेदधोमुख़ं कर्णं हन्याद्वाऽऽचूषयेत वा||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana karNagatakITashalyasyopAyaH (42) · Śloka 42

কীটে স্রোতোগতে কর্ণং পূরযেল্লবণাম্বুনা| সুক্তেন বা সুখোষ্ণেন মৃতে ক্লেদহরো বিধিঃ||৪২||

View original

कीटे स्रोतोगते कर्णं पूरयेल्लवणाम्बुना| सुक्तेन वा सुख़ोष्णेन मृते क्लेदहरो विधिः||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jAtuShAdishalyaM dehoShmaNaiva vilIyate (43) · Śloka 43

জাতুষং হেমরূপ্যাদিধাতুজং চ চিরস্থিতম্| ঊষ্মণা প্রাযশঃ শল্যং দেহজেন বিলীযতে||৪৩||

View original

जातुषं हेमरूप्यादिधातुजं च चिरस्थितम्| ऊष्मणा प्रायशः शल्यं देहजेन विलीयते||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mRudAdishalyaM cirAdapi na ciliyate,vilayanABAve hetuH (44-45) · Śloka 45

মৃদ্বেণুদারুশৃঙ্গাস্থিদন্তবালোপলানি ন| বিষাণবেণ্বযস্তালদারুশল্যং চিরাদপি||৪৪|| প্ড়যো নির্ভুজ্যতে তদ্ধি পচত্যাশু পলাসৃজী| |৪৫|

View original

मृद्वेणुदारुशृङ्गास्थिदन्तवालोपलानि न| विषाणवेण्वयस्तालदारुशल्यं चिरादपि||४४|| प्ऱयो निर्भुज्यते तद्धि पचत्याशु पलासृजी| |४५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vidAhopAyaH (45-47) · Śloka 47

| শল্যে মাংসাবগাঢে চেত্স দেশো ন বিদহ্যতে||৪৫|| ততস্তং মর্দনস্বেদশুদ্ধিকর্ষণবৃংহণৈঃ| তীক্ষ্ণোপনাহপানান্নঘনশস্ত্রপদাঙ্কনৈঃ||৪৬|| পাচযিত্বা হরেচ্ছল্যং পাটনৈষণমেদনৈঃ| |৪৭|

View original

| शल्ये मांसावगाढे चेत्स देशो न विदह्यते||४५|| ततस्तं मर्दनस्वेदशुद्धिकर्षणबृंहणैः| तीक्ष्णोपनाहपानान्नघनशस्त्रपदाङ्कनैः||४६|| पाचयित्वा हरेच्छल्यं पाटनैषणमेदनैः| |४७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana anuktashalyasa~ggrahArthaMmupAyaH (28) · Śloka 28

| শল্যপ্রদেশযন্ত্রাণামবেক্ষ্য বহুরূপতাম্||৪৭|| তৈস্তৈরুপাযৈর্মতিমান্ শল্যং বিদ্যাত্তথাঽঽহরেত্| ৪৭ ১/২| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তসূনুশ্রীমদ্বাগ্ভটবিরচিতা- যামষ্টাঙ্গহৃদযসংহিতাযাং সূত্রস্থানে শল্যাহর- ণবিধির্নামাষ্টাবিংশোঽধ্যাযঃ||২৮||

View original

| शल्यप्रदेशयन्त्राणामवेक्ष्य बहुरूपताम्||४७|| तैस्तैरुपायैर्मतिमान् शल्यं विद्यात्तथाऽऽहरेत्| ४७ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शल्याहर- णविधिर्नामाष्टाविंशोऽध्यायः||२८||

🔊 Audio coming soon

28. śalyāharaṇavidhiradhyāyaḥ — Ashtanga Hrudayam | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi