Adhikarana sirAvyadhavidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2
অথাতঃ সিরাব্যধবিধিমধ্যাযং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ| (গদ্যসূত্রে|২|
अथातः सिराव्यधविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddharaktasya lakShaNam shuddharaktasyArogyahetutvam (1-2) · Śloka 2
মধুরং লবণং কিঞ্চিদশীতোষ্ণমসংহতম্| পদ্মেন্দ্রগোপহেমাবিশশলোহিতলোহিতম্||১|| লোহিতং প্রভবঃ শুদ্ধং, তনোস্তেনৈব চ স্থিতিঃ| |২|
मधुरं लवणं किञ्चिदशीतोष्णमसंहतम्| पद्मेन्द्रगोपहेमाविशशलोहितलोहितम्||१|| लोहितं प्रभवः शुद्धं, तनोस्तेनैव च स्थितिः| |२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktasya duShTikAraNam (2) · Śloka 2
| তত্পিত্তশ্লেষ্মলৈঃ প্রাযো দূষ্যতে|২|
| तत्पित्तश्लेष्मलैः प्रायो दूष्यते|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTaraktasya kAryam duShTaraktakAryasya sAmAnyalakShaNam (2-5) · Śloka 5
| কুরুতে ততঃ||২|| বিসর্পবিদ্রধিপ্লীহগুল্মাগ্নিসদনজ্বরান্| মুখনেত্রশিরোরোগমদতৃড্লবণাস্যতাঃ||৩|| কুষ্ঠবাতাস্রপিত্তাস্রকট্বম্লোদ্গিরণভ্রমান্| শীতোষ্ণস্নিগ্ধরূক্ষাদ্যৈরূপক্রান্তাশ্চ যে গদাঃ||৪|| সম্যক্সাধ্যা ন সিধ্যন্তি তে চ রক্তপ্রকোপজাঃ| |৫|
| कुरुते ततः||२|| विसर्पविद्रधिप्लीहगुल्माग्निसदनज्वरान्| मुखनेत्रशिरोरोगमदतृड्लवणास्यताः||३|| कुष्ठवातास्रपित्तास्रकट्वम्लोद्गिरणभ्रमान्| शीतोष्णस्निग्धरूक्षाद्यैरूपक्रान्ताश्च ये गदाः||४|| सम्यक्साध्या न सिध्यन्ति ते च रक्तप्रकोपजाः| |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTaraktakAryasya pratIkAraH (5) · Śloka 5
| তেষু স্রাবযিতুং রক্তমুদ্রিক্তং ব্যধযেত্সিরাম্||৫||
| तेषु स्रावयितुं रक्तमुद्रिक्तं व्यधयेत्सिराम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unaShoDashAbdAdInAM sirAvyAdhaniShedhaH (6-9) · Śloka 9
ন তূনষোডশাতীতসপ্তত্যব্দস্রুতাসৃজাম্| অস্নিগ্ধাস্বেদিতাত্যর্থস্বেদিতানিলরোগিণাম্||৬|| গর্ভিণীসূতিকাজীর্ণপিত্তাস্রশ্বাসকাসিনাম্| অতীসারোদরচ্ছর্দিপাণ্ডুসর্বাঙ্গশোফিনাম্||৭|| স্নেহপীতে প্রযুক্তেষু তথা পঞ্চসু কর্মসু| নাযন্ত্রিতাং সিরাং বিধ্যেন্ন তির্যঙ্গাপ্যনুত্থিতাম্||৮|| নাতিশীতোষ্ণবাতাভ্রেষ্বন্যত্রাত্যযিকাদ্গদাত্| |৯|
न तूनषोडशातीतसप्तत्यब्दस्रुतासृजाम्| अस्निग्धास्वेदितात्यर्थस्वेदितानिलरोगिणाम्||६|| गर्भिणीसूतिकाजीर्णपित्तास्रश्वासकासिनाम्| अतीसारोदरच्छर्दिपाण्डुसर्वाङ्गशोफिनाम्||७|| स्नेहपीते प्रयुक्तेषु तथा पञ्चसु कर्मसु| नायन्त्रितां सिरां विध्येन्न तिर्यङ्गाप्यनुत्थिताम्||८|| नातिशीतोष्णवाताभ्रेष्वन्यत्रात्ययिकाद्गदात्| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shiroroge netraroge ca vedhyAH sirAH (9-10) · Śloka 10
| শিরোনেত্রবিকারেষু ললাট্যাং মোক্ষযেত্সিরাম্||৯|| আপাঙ্গ্যামুপনাস্যাং বা| |১০|
| शिरोनेत्रविकारेषु ललाट्यां मोक्षयेत्सिराम्||९|| आपाङ्ग्यामुपनास्यां वा| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNarogeShu sirAH (10) · Śloka 10
কর্ণরোগেষু কর্ণজাম্| |১০|
कर्णरोगेषु कर्णजाम्| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsAroge sirAH (10) · Śloka 10
| নাসারোগেষু নাসাগ্রে স্থিতাম্|১০|
| नासारोगेषु नासाग्रे स्थिताम्|१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pInase sirAH (10-11) · Śloka 11
| নাসাললাটযোঃ||১০|| পীনসে| |১১|
| नासाललाटयोः||१०|| पीनसे| |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mukharogeShu sirAH (11) · Śloka 11
মুখরোগেষু জিহ্বৌষ্ঠহনুতালুগাঃ| |১১|
मुखरोगेषु जिह्वौष्ठहनुतालुगाः| |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jatrUrdhvagranthiShu sirAH (11) · Śloka 11
| জত্রূর্ধ্বগ্রন্থিষু গ্রীবাকর্ণশঙ্খশিরঃশ্রিতাঃ||১১||
| जत्रूर्ध्वग्रन्थिषु ग्रीवाकर्णशङ्खशिरःश्रिताः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAde sirAH (12) · Śloka 12
উরোপাঙ্গললাটস্থা উন্মাদে| |১২|
उरोपाङ्गललाटस्था उन्मादे| |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apasmAre sirAH shirorogAdiShu sAmAnyataH sirAH (12) · Śloka 12
ঽপস্মৃতৌ পুনঃ| হনুসন্ধৌ সমস্তে বা শিরাং ভ্রূমধ্যগামিনীম্||১২||
ऽपस्मृतौ पुनः| हनुसन्धौ समस्ते वा शिरां भ्रूमध्यगामिनीम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidradhipArshcashUlayoH sirAH (13) · Śloka 13
বিদ্রধৌ পার্শ্বশূলে চ পার্শ্বকক্ষাস্তনান্তরে| |১৩|
विद्रधौ पार्श्वशूले च पार्श्वकक्षास्तनान्तरे| |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyakajvare sirAH (13) · Śloka 13
| তৃতীযকেংঽসযোর্মধ্যে|১৩|
| तृतीयकेंऽसयोर्मध्ये|१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthakajvare sirAH (13) · Śloka 13
| স্কন্ধস্যাধশ্চতুর্থকে||১৩||
| स्कन्धस्याधश्चतुर्थके||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sashUlaprAvAhikAyAM sirAH (14) · Śloka 14
প্রবাহিকাযাং শূলিন্যাং শ্রোণিতো দ্ব্যঙ্গুলে স্থিতাং| |১৪|
प्रवाहिकायां शूलिन्यां श्रोणितो द्व्यङ्गुले स्थितां| |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukrarogemeDhraroge ca sirAH (14) · Śloka 14
| শুক্রমেঢ্রামযে মেঢ্রে|১৪|
| शुक्रमेढ्रामये मेढ्रे|१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana galagaNDayoH sirAH (14) · Śloka 14
| ঊরুগাং গলগণ্ডযোঃ||১৪||
| ऊरुगां गलगण्डयोः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRudhrasyAM sirAH (15) · Śloka 15
গৃধ্রস্যাং জানুনোঽধস্তাদূর্ধ্বং বা চতুরঙ্গুলে| |১৫|
गृध्रस्यां जानुनोऽधस्तादूर्ध्वं वा चतुरङ्गुले| |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apacyAM sirAH (15) · Śloka 15
| ইন্দ্রবস্তেরধোঽপচ্যাং দ্ব্যঙ্গুলে|১৫|
| इन्द्रबस्तेरधोऽपच्यां द्व्यङ्गुले|१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sakthishUle kroShTukashIrShake ca sirAH (15-16) · Śloka 16
| চতুরঙ্গুলে||১৫|| ঊর্ধ্বং গুল্ফস্য সক্থ্যর্তৌ, তথা ক্রোষ্টুকশীর্ষকে| |১৬|
| चतुरङ्गुले||१५|| ऊर्ध्वं गुल्फस्य सक्थ्यर्तौ, तथा क्रोष्टुकशीर्षके| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAdadAhAdiShu ShaTsu sirAH (16-17) · Śloka 17
| পাদদাহে খুডে হর্ষে বিপাদ্যাং বাতকণ্টকে||১৬|| চিপ্পে চ দ্ব্যঙ্গুলে বিধ্যেদুপরি ক্ষিপ্রমর্মণঃ| |১৭|
| पाददाहे खुडे हर्षे विपाद्यां वातकण्टके||१६|| चिप्पे च द्व्यङ्गुले विध्येदुपरि क्षिप्रमर्मणः| |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vishvAcyAM sirAH (17) · Śloka 17
| গৃধ্রস্যামিব বিশ্বাচ্যাম্|১৭|
| गृध्रस्यामिव विश्वाच्याम्|१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yathoktasirANAmadarshane tadAsannAH sirAH (17-18) · Śloka 18
| যথোক্তানামদর্শনে||১৭|| মর্মহীনে যথাসন্নে দেশেঽন্যাং ব্যধযেত্ সিরাম্| |১৮|
| यथोक्तानामदर्शने||१७|| मर्महीने यथासन्ने देशेऽन्यां व्यधयेत् सिराम्| |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAvyadhavidhiH kaNThordhasirANAM yantraNam (18-22) · Śloka 22
| অথ স্নিগ্ধতনুঃ সজ্জসর্বোপকরণো বলী||১৮|| কৃতস্বস্ত্যযনঃ স্নিগ্ধরসান্নপ্রতিভোজিতঃ| অগ্নিতাপাতপস্বিন্নো জানূচ্চাসনসংস্থিতঃ||১৯|| মৃদুপট্টাত্তকেশান্তো জানুস্থাপিতকূর্পরঃ| মুষ্টিভ্যাং বস্ত্রগর্ভাভ্যাং মন্যে গাঢং নিপীডযেত্||২০|| দন্তপ্রপীডনোত্কাসগণ্ডাধ্মানানি চাচরেত্| পৃষ্ঠতো যন্ত্রযেচ্চৈনং বস্ত্রমাবেষ্টযন্নরঃ||২১|| কন্ধরাযাং পরিক্ষিপ্য ন্যস্যান্তর্বামতর্জনীম্| এষোঽন্তর্মুখবর্জ্যানাং সিরাণাং যন্ত্রণে বিধিঃ||২২||
| अथ स्निग्धतनुः सज्जसर्वोपकरणो बली||१८|| कृतस्वस्त्ययनः स्निग्धरसान्नप्रतिभोजितः| अग्नितापातपस्विन्नो जानूच्चासनसंस्थितः||१९|| मृदुपट्टात्तकेशान्तो जानुस्थापितकूर्परः| मुष्टिभ्यां वस्त्रगर्भाभ्यां मन्ये गाढं निपीडयेत्||२०|| दन्तप्रपीडनोत्कासगण्डाध्मानानि चाचरेत्| पृष्ठतो यन्त्रयेच्चैनं वस्त्रमावेष्टयन्नरः||२१|| कन्धरायां परिक्षिप्य न्यस्यान्तर्वामतर्जनीम्| एषोऽन्तर्मुखवर्ज्यानां सिराणां यन्त्रणे विधिः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirotthApanavidhiH (23) · Śloka 23
ততো মধ্যমযাঽঙ্গুল্যা বৈদ্যোঽঙ্গুষ্ঠবিমুক্তযা| তাডযেত্|২৩|
ततो मध्यमयाऽङ्गुल्या वैद्योऽङ्गुष्ठविमुक्तया| ताडयेत्|२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAlakShIkaraNavidhiH sirAmokShaNavidhiH (23-25) · Śloka 25
| উত্থিতাং জ্ঞাত্বা স্পর্শাদ্বাঽঙ্গুষ্ঠপীডনৈঃ||২৩|| কুঠার্যা লক্ষযেন্মধ্যে বামহস্তগৃহীতযা| ফলোদ্দেশে সুনিষ্কম্পং সিরাং, তদ্বচ্চ মোক্ষযেত্||২৪|| তাডযন্ পীডযংশ্চৈনাং| |২৫|
| उत्थितां ज्ञात्वा स्पर्शाद्वाऽङ्गुष्ठपीडनैः||२३|| कुठार्या लक्षयेन्मध्ये वामहस्तगृहीतया| फलोद्देशे सुनिष्कम्पं सिरां, तद्वच्च मोक्षयेत्||२४|| ताडयन् पीडयंश्चैनां| |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upanAsikAyA vyadhanam (25) · Śloka 25
বিধ্যেদ্ব্রীহিমুখেন তু| অঙ্গুষ্ঠেনোন্নময্যাগ্রে নাসিকামুপনাসিকাম্||২৫||
विध्येद्व्रीहिमुखेन तु| अङ्गुष्ठेनोन्नमय्याग्रे नासिकामुपनासिकाम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jihvAdhaH sirAvyadham (26) · Śloka 26
অভ্যুন্নতবিদষ্টাগ্রজিহ্বস্যাধস্তদাশ্রযাম্| |২৬|
अभ्युन्नतविदष्टाग्रजिह्वस्याधस्तदाश्रयाम्| |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grIvAsirANAM yantraNam (26) · Śloka 26
| যন্ত্রযেত্স্তনযোরূর্ধ্বং গ্রীবাশ্রিতসিরাব্যধে||২৬||
| यन्त्रयेत्स्तनयोरूर्ध्वं ग्रीवाश्रितसिराव्यधे||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhujasirANaM yantraNam (27) · Śloka 27
পষাণগর্ভহস্তস্য জানুস্থে প্রসৃতে ভুজে| কুক্ষেরারভ্য মৃদিতে বিধ্যেদ্বদ্ধোর্ধ্বপট্টকে||২৭||
पषाणगर्भहस्तस्य जानुस्थे प्रसृते भुजे| कुक्षेरारभ्य मृदिते विध्येद्बद्धोर्ध्वपट्टके||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hastasirANAM yantraNam (28-29) · Śloka 29
বিধ্যেদ্ধস্তশিরাং বাহাবনাকুঞ্চিতকূর্পরে| বদ্ধ্বা সুখোপবিষ্টস্য মুষ্টিমঙ্গুষ্ঠগার্ভিণম্||২৮|| ঊর্ধ্বং বেধ্যপ্রদেশাচ্চ পট্টিকাং চতুরঙ্গুলে| |২৯|
विध्येद्धस्तशिरां बाहावनाकुञ्चितकूर्परे| बद्ध्वा सुखोपविष्टस्य मुष्टिमङ्गुष्ठगार्भिणम्||२८|| ऊर्ध्वं वेध्यप्रदेशाच्च पट्टिकां चतुरङ्गुले| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pArshvasirANAM yantraNam (29) · Śloka 29
| বিধ্যেদালম্বমানস্য বাহুভ্যাং পার্শ্বযোঃ সিরাম্||২৯||
| विध्येदालम्बमानस्य बाहुभ्यां पार्श्वयोः सिराम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana meDhrasirANAM yantraNam (30) · Śloka 30
প্রহৃষ্টে মেহনে| |৩০|
प्रहृष्टे मेहने| |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ja~gghAsirANAM yantraNam (30) · Śloka 30
জঙ্ঘাসিরাং জানুন্যকুঞ্চিতে| |৩০|
जङ्घासिरां जानुन्यकुञ्चिते| |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAdasirANAM yantraNam (30-32) · Śloka 32
| পাদে তু সুস্থিতেঽধস্তাজ্জানুসন্ধের্নিপীডিতে||৩০|| গাঢং করাভ্যামাগুল্ফং চরণে তস্য চোপরি| দ্বিতীযে কুঞ্চিতে কিঞ্চিদারূঢে হস্তবত্ততঃ||৩১|| বদ্ধ্বা বিধ্যেত্সিরাম্| |৩২|
| पादे तु सुस्थितेऽधस्ताज्जानुसन्धेर्निपीडिते||३०|| गाढं कराभ्यामागुल्फं चरणे तस्य चोपरि| द्वितीये कुञ्चिते किञ्चिदारूढे हस्तवत्ततः||३१|| बद्ध्वा विध्येत्सिराम्| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anuktasirANAM yantraNam (32) · Śloka 32
ইত্থমনুক্তেষ্বপি কল্পযেত্| তেষু তেষু প্রদেশেষু তত্তদ্যন্ত্রমুপাযবিত্||৩২||
इत्थमनुक्तेष्वपि कल्पयेत्| तेषु तेषु प्रदेशेषु तत्तद्यन्त्रमुपायवित्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vrIhimukhasya nikhananam kuThArikAyA nikhananam (33) · Śloka 33
মাংসলে নিক্ষিপেদ্দেশে ব্রীহ্যাস্যং ব্রীহিমাত্রকম্| যবার্ধমস্থ্নামুপরি সিরাং বিধ্যন্ কুঠারিকাম্||৩৩||
मांसले निक्षिपेद्देशे व्रीह्यास्यं व्रीहिमात्रकम्| यवार्धमस्थ्नामुपरि सिरां विध्यन् कुठारिकाम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samyagviddhAlakShaNam (34) · Śloka 34
সম্যগ্বিদ্ধা স্রবেদ্ধারাং যন্ত্রে মুক্তে তু ন স্রবেত্| |৩৪|
सम्यग्विद्धा स्रवेद्धारां यन्त्रे मुक्ते तु न स्रवेत्| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana durviddhAlakShaNam atividdhAlakShaNam (34-35) · Śloka 35
| অল্পকালং বহত্যল্পং, দুর্বিদ্ধা তৈলচূর্ণনৈঃ||৩৪|| সশব্দমতিবিদ্ধা তু স্রবেদ্দুঃখেন ধার্যতে| |৩৫|
| अल्पकालं वहत्यल्पं, दुर्विद्धा तैलचूर्णनैः||३४|| सशब्दमतिविद्धा तु स्रवेद्दुःखेन धार्यते| |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktAvarodhakAraNAni (35-36) · Śloka 36
| ভীমূর্চ্ছাযন্ত্রশৈথিল্যকুণ্ঠশস্ত্রাতিতৃপ্তযঃ||৩৫|| ক্ষামত্ববেগিতাস্বেদা রক্তস্যাস্রুতিহেতবঃ| |৩৬|
| भीमूर्च्छायन्त्रशैथिल्यकुण्ठशस्त्रातितृप्तयः||३५|| क्षामत्ववेगितास्वेदा रक्तस्यास्रुतिहेतवः| |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samyaksrAvArthamauShadham (36-37) · Śloka 37
| অসম্যগস্ত্রে স্রবতি বেল্লব্যোষনিষানতৈঃ||৩৬|| সাগারধূমলবণতৈলৈর্দিহ্যাচ্ছিরামুখম্| |৩৭|
| असम्यगस्त्रे स्रवति वेल्लव्योषनिषानतैः||३६|| सागारधूमलवणतैलैर्दिह्याच्छिरामुखम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samyaksrAvanirvAhArthamauShadham (37) · Śloka 37
| সম্যক্প্রবৃত্তে কোষ্ণেন তৈলেন লবণেন চ||৩৭||
| सम्यक्प्रवृत्ते कोष्णेन तैलेन लवणेन च||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShThAsramevAgre sirAH sravanti (38) · Śloka 38
অগ্রে স্রবতি দুষ্টাস্রং কুসুম্ভাদিব পীতিকা| |৩৮|
अग्रे स्रवति दुष्टास्रं कुसुम्भादिव पीतिका| |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svayaM sthitaM raktaM nAharet (38) · Śloka 38
| সম্যক্স্রুত্বা স্বযং তিষ্ঠেচ্ছুদ্ধং তদিতি নাহরেত্||৩৮||
| सम्यक्स्रुत्वा स्वयं तिष्ठेच्छुद्धं तदिति नाहरेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUrcchAyAM pratIkAraH (39) · Śloka 39
যন্ত্রং বিমুচ্য মূর্চ্ছাযাং বীজিতে ব্যজনৈঃ পুনঃ| স্রাবযেন্মূর্চ্ছতি পুনস্ত্বপরেদ্যুস্ত্র্যহেঽপি বা||৩৯||
यन्त्रं विमुच्य मूर्च्छायां वीजिते व्यजनैः पुनः| स्रावयेन्मूर्च्छति पुनस्त्वपरेद्युस्त्र्यहेऽपि वा||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaduShTaraktasya lakShaNam (40) · Śloka 40
বাতাচ্ছ্যাবারুণং রূক্ষং বেগস্রাব্যচ্ছফেনিলম্| |৪০|
वाताच्छ्यावारुणं रूक्षं वेगस्राव्यच्छफेनिलम्| |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaduShTarakasya lakShaNam (40) · Śloka 40
| পিত্তাত্ পীতাসিতং বিস্রমস্কন্দ্যৌষ্ণ্যাত্সচন্দ্রিকম্||৪০||
| पित्तात् पीतासितं विस्रमस्कन्द्यौष्ण्यात्सचन्द्रिकम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphaduShTaraktasya lakShaNam (41) · Śloka 41
কফাত্ স্নিগ্ধমসৃক্পাণ্ডু তন্তুমত্পিচ্ছিলং ঘনম্| |৪১|
कफात् स्निग्धमसृक्पाण्डु तन्तुमत्पिच्छिलं घनम्| |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvandvaduShTaraktasya lakShaNam (41) · Śloka 41
| সংসৃষ্টলিঙ্গং সংসর্গাত্|৪১|
| संसृष्टलिङ्गं संसर्गात्|४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tridoShaduShTaraktasya lakShaNam (41) · Śloka 41
| ত্রিদোষং মলিনাবিলম্||৪১||
| त्रिदोषं मलिनाविलम्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srAvapramANam (42) · Śloka 42
অশুদ্ধৌ বলিনোঽপ্যস্রং ন প্রস্থাত্স্রাবযেত্পরম্| অতিস্রুতৌ হি মৃত্যুঃ স্যাদ্দারুণা বা চলামযাঃ||৪২||
अशुद्धौ बलिनोऽप्यस्रं न प्रस्थात्स्रावयेत्परम्| अतिस्रुतौ हि मृत्युः स्याद्दारुणा वा चलामयाः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisrAve bheShajam (43) · Śloka 43
তত্রাভ্যঙ্গরসক্ষীররক্তপানানি ভেষজম্| |৪৩|
तत्राभ्यङ्गरसक्षीररक्तपानानि भेषजम्| |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srutaraktasyAnantaraM kRutyam (43-44) · Śloka 44
| স্রুতে রক্তে শনৈর্যন্ত্রমপনীয হিমাম্বুনা||৪৩|| প্রক্ষাল্য তৈলপ্লোতাক্তং বন্ধনীযং সিরামুখম্| |৪৪|
| स्रुते रक्ते शनैर्यन्त्रमपनीय हिमाम्बुना||४३|| प्रक्षाल्य तैलप्लोताक्तं बन्धनीयं सिरामुखम्| |४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asamyakshuddhaupunaH srAvakAlaH (44-45) · Śloka 45
| অশুদ্ধং স্রাবযেদ্ভূযঃ সাযমহ্ন্যপরেঽপি বা||৪৪|| স্নেহোপস্কৃতদেহস্য পক্ষাদ্বা ভৃশদূষিতম্| |৪৫|
| अशुद्धं स्रावयेद्भूयः सायमह्न्यपरेऽपि वा||४४|| स्नेहोपस्कृतदेहस्य पक्षाद्वा भृशदूषितम्| |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ki~jcidduShTaraktasheShe~api na srutiH (45-46) · Śloka 46
| কিঞ্চিদ্ধি শেষে দুষ্টাস্রে নৈব রোগোঽতিবর্ততে||৪৫|| সশেষমপ্যতো ধার্যং ন চাতিস্রুতিমাচরেত্| |৪৬|
| किञ्चिद्धि शेषे दुष्टास्रे नैव रोगोऽतिवर्तते||४५|| सशेषमप्यतो धार्यं न चातिस्रुतिमाचरेत्| |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTaraktasheShasya shRu~ggAdibhirharaNam (46) · Śloka 46
| হরেচ্ছৃঙ্গাদিভিঃ শেষম্|৪৬|
| हरेच्छृङ्गादिभिः शेषम्|४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana athavA tasya shItopacArAdibhiH prasAdanam (46-47) · Śloka 47
| প্রসাদমথবা নযেত্||৪৬|| শীতোপচারপিত্তাস্রক্রিযাশুদ্ধিবিশোষণৈঃ| দুষ্টং রক্তমনুদ্রিক্তমেবমেব প্রসাদযেত্||৪৭||
| प्रसादमथवा नयेत्||४६|| शीतोपचारपित्तास्रक्रियाशुद्धिविशोषणैः| दुष्टं रक्तमनुद्रिक्तमेवमेव प्रसादयेत्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisrAve stambhanam (48) · Śloka 48
রক্তে ত্বতিষ্ঠতি ক্ষিপ্রং স্তম্ভনীমাচরেত্ক্রিযাম্| |৪৮|
रक्ते त्वतिष्ठति क्षिप्रं स्तम्भनीमाचरेत्क्रियाम्| |४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stambhana visheShaH (48-50) · Śloka 50
| রোধ্রপ্রিযঙ্গুপত্তঙ্গমাষযষ্ট্যাহ্বগৈরিকৈঃ||৪৮|| মৃত্কপালাঞ্জনক্ষৌ মমষীক্ষীরিত্বগঙ্কুরৈঃ| বিচূর্ণযেদ্ব্রণমুখং পদ্মকাদিহিমং পিবেত্||৪৯|| তামেব বা সিরাং বিধ্যেদ্ব্যধাত্তস্মাদনন্তরম্| সিরামুখং বা ত্বরিতং দহেত্তপ্তশলাকযা||৫০||
| रोध्रप्रियङ्गुपत्तङ्गमाषयष्ट्याह्वगैरिकैः||४८|| मृत्कपालाञ्जनक्षौ ममषीक्षीरित्वगङ्कुरैः| विचूर्णयेद्व्रणमुखं पद्मकादिहिमं पिबेत्||४९|| तामेव वा सिरां विध्येद्व्यधात्तस्मादनन्तरम्| सिरामुखं वा त्वरितं दहेत्तप्तशलाकया||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srutaraktasya pathyaniyamakAlAvadhiH (51) · Śloka 51
উন্মার্গগা যন্ত্রনিপীডনেন স্বস্থানমাযান্তি পুনর্ন যাবত্| দোষাঃ প্রদুষ্টা রুধিরং প্রপন্না স্তাবদ্ধিতাহারবিহারভাক্ স্যাত্||৫১||
उन्मार्गगा यन्त्रनिपीडनेन स्वस्थानमायान्ति पुनर्न यावत्| दोषाः प्रदुष्टा रुधिरं प्रपन्ना स्तावद्धिताहारविहारभाक् स्यात्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyam ukte pathye yuktiH (52) · Śloka 52
নাত্যুষ্ণশীতং লঘু দীপনীযং রক্তেঽপনীতে হিতমন্নপানম্| তদা শরীরং হ্যনবস্থিতাসৃ গগ্নির্বিশেষাদিতি রক্ষিতব্যঃ||৫২||
नात्युष्णशीतं लघु दीपनीयं रक्तेऽपनीते हितमन्नपानम्| तदा शरीरं ह्यनवस्थितासृ गग्निर्विशेषादिति रक्षितव्यः||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vishuddharaktasya lakShaNam (27) · Śloka 27
প্রসন্নবর্ণেন্দ্রিযমিন্দ্রিযার্থা- নিচ্ছন্তমব্যাহতপক্তৃবেগম্| সুখান্বিতং পুষ্টিবলোপপন্নং বিশুদ্ধরক্তং পুরুষং বদন্তি||৫৩|| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তসূনুশ্রীমদ্বাগ্ভটবিরচিতাযামষ্টাঙ্গহৃদযসংহিতাযাং সূত্রস্থানে শিরাব্যধবিধির্নাম সপ্তবিংশোঽধ্যাযঃ||২৭||
प्रसन्नवर्णेन्द्रियमिन्द्रियार्था- निच्छन्तमव्याहतपक्तृवेगम्| सुखान्वितं पुष्टिबलोपपन्नं विशुद्धरक्तं पुरुषं वदन्ति||५३|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शिराव्यधविधिर्नाम सप्तविंशोऽध्यायः||२७||
🔊 Audio coming soon