28. śalyāharaṇavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana shalyAharaNavidhiradhyAyaH shalyagatiBedAH (2-1) · Śloka 1

ਅਥਾਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣਵਿਧਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| ਵਕ੍ਰਰ੍ਜੁਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਾਧਃ ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਧਾ ਗਤਿਃ| |੧|

Adhikarana antaHshalyasya lakShaNam (1-2) · Śloka 2

| ਧ੍ਯਾਮਂ ਸ਼ੋਫਰੁਜਾਵਨ੍ਤਂ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਮੁਹੁਃ||੧|| ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਗਤਂ ਬੁਦ੍ਬੁਧਵਤ੍ਪਿਟਿਕੋਪਚਿਤਂ ਵ੍ਰਣਮ੍| ਮਦੁਮਾਂਸਂ ਚ ਜਾਨੀਯਾਦਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸਮਾਸਤਃ||੨||

Adhikarana tvaggatashalyasya lakShaNam (3) · Śloka 3

ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਤ੍ਵਗ੍ਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਵਿਵਰ੍ਣਃ ਕਠਿਨਾਯਤਃ| ਸ਼ੋਫੋ ਭਵਤਿ|੩|

Adhikarana mAMsagatasya lakShaNam (3-4) · Śloka 4

| ਮਾਂਸਸ੍ਥੇ ਚੋਸਃ ਸ਼ੋਫੋ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ||੩|| ਪੀਡਨਾਕ੍ਸਮਤਾ ਪਾਕਃ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਰ੍ਗੋ ਨ ਰੋਹਤਿ| |੪|

Adhikarana peshIgatasya lakShaNam (4) · Śloka 4

| ਪੇਸ਼੍ਯਨ੍ਤਰਗਤੇ ਮਾਂਸਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਚ੍ਛ੍ਵਯਥੁਂ ਵਿਨਾ||੪||

Adhikarana snAyugatasya lakShaNam (5) · Śloka 5

ਆਕ੍ਸੇਪਃ ਸ੍ਨਾਯੁਜਾਲਸ੍ਯ ਸਂਰਮ੍ਭਸ੍ਤਮ੍ਭਵੇਦਨਾਃ| ਸ੍ਨਾਯੁਗੇ ਦੁਰ੍ਹਰਂ ਚੈਤਤ੍|੫|

Adhikarana sirAgatasya lakShaNam (5) · Śloka 5

| ਸਿਰਾਧ੍ਮਾਨਂ ਸਿਰਾਸ਼੍ਰਿਤੇ||੫||

Adhikarana strotogatasya lakShaNam (6) · Śloka 6

ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਗੁਣਹਾਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸ੍ਥਿਤੇ| |੬|

Adhikarana dhamanIgatasya lakShaNam (6-7) · Śloka 7

| ਧਮਨੀਸ੍ਥੇਨਿਲੋ ਰਕ੍ਤਂ ਫੇਨਯੁਕ੍ਤਮੁਦੀਰਯੇਤ੍||੬|| ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਵਾਨ੍ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਹਲ੍ਲਾਸਃ ਸਾਙ੍ਗਵੇਦਨਃ| |੭|

Adhikarana asthisandhigatasya lakShaNam (7) · Śloka 7

| ਸਙ੍ਘਰ੍ਸੋ ਬਲਵਾਨਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਸ੍ਥਿਪੂਰ੍ਣਤਾ||੭||

Adhikarana asthigatasya lakShaNam (8) · Śloka 8

ਨੈਕਰੂਪਾ ਰੁਜੋਸ੍ਥਿਸ੍ਥੇ ਸ਼ੋਫਃ| |੮|

Adhikarana sandhigatasya lakShaNam (8) · Śloka 8

ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਸਨ੍ਧਿਗੇ| ਚੈਸ੍ਟਾਨਿਵਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍|੮|

Adhikarana koShThagatasya lakShaNam (8-9) · Śloka 9

| ਆਟੋਪਃ ਕੋਸ੍ਠਸਂਸ਼੍ਰਿਤੇ||੮|| ਆਨਾਹੋਨ੍ਨਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ਵ੍ਰਣਾਨਨੇ| |੯|

Adhikarana marmagatasya lakShaNam (9) · Śloka 9

| ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮਰ੍ਮਗਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਮਰ੍ਮਵਿਦ੍ਧੋਪਲਕ੍ਸਣੈਃ||੯||

Adhikarana tvaggatAdInAM strAvato lakShaNam (10) · Śloka 10

ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵੈਸ੍ਤ੍ਵਗਾਦਿਸੁ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍| |੧੦|

Adhikarana antaHshalyo~apiruDho vraNaH (10) · Śloka 10

| ਰੁਹ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਾਨਾਮਨੁਲੋਮਸ੍ਥਿਤਂ ਤੁ ਤਤ੍||੧੦||

Adhikarana rUDhamapi shalyaM bAdhate (11) · Śloka 11

ਦੋਸਕੋਪਾਭਿਘਾਤਾਦਿਕ੍ਸੋਭਾਦ੍ਭੂਯੋਪਿ ਬਾਧਤੇ| |੧੧|

Adhikarana tva~gnaShTashalyasyopAyaH (11-12) · Śloka 12

| ਤ੍ਵਙ੍ਨਸ੍ਟੇ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਯੁਰਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਵੇਦਮਰ੍ਦਨੈਃ||੧੧|| ਰਾਗਰੁਗ੍ਦਾਹਸਂਰਮ੍ਭਾ ਯਤ੍ਰ ਚਾਜ੍ਯਂ ਵਿਲੀਯਤੇ| ਆਸ਼ੁ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਿ ਲੇਪੋ ਵਾ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਲ੍ਯਵਦ੍ਵਦੇਤ੍||੧੨||

Adhikarana mAMsanaShTasyopAyaH (13) · Śloka 13

ਮਾਂਸਪ੍ਰਣਸ੍ਟਂ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਛ੍ਲਤਤਾ ਗਤਮ੍| ਕ੍ਸੋਭਾਦ੍ਰਾਗਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍|੧੩|

Adhikarana peshyAdiShu naShTasyopAyaH (13-14) · Śloka 14

| ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਚ||੧੩|| ਪੇਸ਼੍ਯਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਕੋਸ੍ਠੇਸੁ ਨਸ੍ਟਮ੍| |੧੪|

Adhikarana asthinaShTasyopAyaH (14) · Śloka 14

ਅਸ੍ਥਿਸੁ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਅਸ੍ਥ੍ਨਾਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਵੇਦਬਨ੍ਧਪੀਡਨਮਰ੍ਦਨੈਃ||੧੪||

Adhikarana snAvAdiShu naShTasyopAyaH (15-16) · Śloka 16

ਪ੍ਰਸਾਰਣਾਕੁਞ੍ਚਨਤਃ ਸਨ੍ਧਿਨਸ੍ਟਂ ਤਥਾਸ੍ਥਿਵਤ੍| ਨਸ੍ਟੇ ਸ੍ਨਾਯੁਸ਼ਿਰਾਸ੍ਰੋਤੋਧਮਨੀਸ੍ਵਸਮੇ ਪਥਿ||੧੫|| ਅਸ਼੍ਵਯੁਕ੍ਤਂ ਰਥਂ ਖ਼ਣ੍ਡਚਕ੍ਰਮਾਰੋਪ੍ਯ ਰੋਗਿਣਮ੍| ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਯੇਤ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਰਮ੍ਭਾਚ੍ਛਲ੍ਯਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੧੬||

Adhikarana marmanaShTasyopAyAnuktau hetuH (17) · Śloka 17

ਮਰ੍ਮਨਸ੍ਟਂ ਪਥਙ੍ਨੋਕ੍ਤਂ ਤੇਸਾਂ ਮਾਂਸਾਦਿਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍| |੧੭|

Adhikarana naShTasya sAmAnyalakShaNam (17) · Śloka 17

| ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤੁ ਕ੍ਸੋਭਿਣ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਸਰੁਕ੍||੧੭||

Adhikarana adRushyashalyasyAkRutirvraNAkRutyA j~jeyA (18) · Śloka 18

ਵਤ੍ਤਂ ਪਥੁ ਚਤੁਸ੍ਕੋਣਂ ਤ੍ਰਿਪੁਟਂ ਚ ਸਮਾਸਤਃ| ਅਦਸ਼੍ਯਸ਼ਲ੍ਯਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਵ੍ਰਣਾਕਤ੍ਯਾ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍||੧੮||

Adhikarana shalyAharaNopAyaBedau (19) · Śloka 19

ਤੇਸਾਮਾਹਰਣੋਪਾਯੌ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਨੁਲੋਮਕੌ| |੧੯|

Adhikarana tayorviShayaH (19) · Śloka 19

| ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਪਰਾਚੀਨੇ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍ਤਾਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍||੧੯||

Adhikarana tiryaggataM tUbhayorviShayaH (20) · Śloka 20

ਸੁਖ਼ਾਹਾਰ੍ਯਂ ਯਤਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਹਰੇਤ੍| |੨੦|

Adhikarana urogatAdiShu shalyeShu nirghAtananiShedhaH (20-21) · Śloka 21

| ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨ ਨਿਰ੍ਘਾਤ੍ਯਮੁਰਃਕਕ੍ਸਾਵਙ੍ਕ੍ਸਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਮ੍||੨੦|| ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਮਨੁਤ੍ਤੁਣ੍ਡਂ ਛੇਦ੍ਯਂ ਪਥੁਮੁਖਂ ਚ ਯਤ੍| |੨੧|

Adhikarana anAharaNIyaM shalyam (21) · Śloka 21

| ਨੈਵਾਹਰੇਦ੍ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਘ੍ਨਂ ਨਸ੍ਟਂ ਵਾ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਮ੍||੨੧||

Adhikarana hastAhAryaM shalyam (22) · Śloka 22

ਅਥਾਹਰੇਤ੍ਕਰਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਕਰੇਣੈਵ| |੨੨|

Adhikarana siMhamukhAdisvastikayantrAhAryaM shalyam (22) · Śloka 22

ਇਤਰਤ੍ਪੁਨਃ| ਦਸ਼੍ਯਂ ਸਿਂਹਾਹਿਮਕਰਵਰ੍ਮਿਕਰ੍ਕਟਕਾਨਨੈਃ||੨੨||

Adhikarana ka~gkamukhAdisvastikayantrAhAryaM shalyam (23) · Śloka 23

ਅਦਸ਼੍ਯਂ ਵ੍ਰਣਸਂਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਯਤਃ| ਕਙ੍ਕਭਙਾਹ੍ਵਕੁਰਰਸ਼ਰਾਰੀਵਾਯਸਾਨਨੈਃ||੨੩||

Adhikarana sandaMSAhAryam Salyam (24) · Śloka 24

ਸਨ੍ਦਂਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਗਾਦਿਸ੍ਥਮ੍| |੨੪|

Adhikarana tAlayantrAhAryaM Salyam (24) · Śloka 24

ਤਾਲਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਸਿਰਂ ਹਰੇਤ੍| |੨੪|

Adhikarana nADIyantrAhAryaM Salyam (24) · Śloka 24

| ਸੁਸਿਰਸ੍ਥਂ ਤੁ ਨਲਕੈਃ|੨੪|

Adhikarana sheShayantrAhAryaM shalyam (24) · Śloka 24

| ਸ਼ੇਸਂ ਸ਼ੇਸੈਰ੍ਯਥਾਯਥਮ੍||੨੪||

Adhikarana yantreNAhartumashakyasyashalyasyopAyaH (25) · Śloka 25

ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਵਿਸ਼ਸ੍ਯਾਦੌ ਤਤੋ ਨਿਰ੍ਲੋਹਿਤਂ ਵ੍ਰਣਮ੍| ਕਤ੍ਵਾ ਘਤੇਨ ਸਂਸ੍ਵੇਦ੍ਯ ਬਦ੍ਧਾਚਾਰਿਕਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੨੫||

Adhikarana sirAsnAyuvIlagnasyopAyaH (26) · Śloka 26

ਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਵਿਲਗ੍ਨਂ ਤੁ ਚਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਲਾਕਯਾ| |੨੬|

Adhikarana hRudayalagnasyopAyaH (26-27) · Śloka 27

| ਹਦਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤ੍ਰਾਸਿਤਸ੍ਯ ਹਿਮਾਮ੍ਬੁਨਾ||੨੬|| ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਾਹਰੇਤ੍ਤਦ੍ਯਥਾਯਥਮ੍| ਯਥਾਮਾਰ੍ਗਂ ਦੁਰਾਕਰ੍ਸਮ੍|੨੭|

Adhikarana hRudayopAyamanyatrAdishati (27) · Śloka 27

| ਅਨ੍ਯਤੋਪ੍ਯੇਵਮਾਹਰੇਤ੍||੨੭||

Adhikarana asthilagnasyopAyaH (28) · Śloka 28

ਅਸ੍ਥਿਦਸ੍ਟੇ ਨਰਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| |੨੮|

Adhikarana upAyAntaram (28) · Śloka 28

| ਇਤ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯੇ ਸੁਬਲਿਭਿਃ ਸੁਗਹੀਤਸ੍ਯ ਕਿਙ੍ਕਰੈਃ||੨੮||

Adhikarana evamapyashakyasyopAyaH (29-31) · Śloka 31

ਤਥਾਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯੇ ਵਾਰਙ੍ਗਂ ਵਕ੍ਰੀਕਤ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਯਾ| ਸੁਬਦ੍ਧਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਕਟਕੇ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ||੨੯|| ਸੁਸਂਯਤਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗ੍ਯਾ ਵਾਜਿਨਃ ਕਸ਼ਯਾਥ ਤਮ੍| ਤਾਡਯੇਦਿਤਿ ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਵੇਗੇਨੋਨ੍ਨਮਯਨ੍ ਯਥਾ||੩੦|| ਉਦ੍ਧਰੇਚ੍ਛਲ੍ਯਮ੍| |੩੧|

Adhikarana upAyAntaram (31) · Śloka 31

ਏਵਂ ਵਾ ਸ਼ਾਖ਼ਾਯਾਂ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਤਰੋਃ| |੩੧|

Adhikarana durbalavAra~ggasyopAyaH (31) · Śloka 31

| ਬਦ੍ਧਾ ਦੁਰ੍ਬਲਵਾਰਙ੍ਗਂ ਕੁਸ਼ਾਭਿਃ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹਰੇਤ੍||੩੧||

Adhikarana shoPagrastavAra~ggasyopAyaH (32) · Śloka 32

ਸ਼੍ਵਯਥੁਗ੍ਰਸ੍ਤਵਾਰਙ੍ਗਂ ਸ਼ੋਫਮੁਤ੍ਪੀਡ੍ਯ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ| |੩੨|

Adhikarana uttuNDitasyopAyaH (32) · Śloka 32

| ਮੁਦ੍ਗਰਾਹਤਯਾ ਨਾਡ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਘਾਤ੍ਯੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਹਰੇਤ੍||੩੨||

Adhikarana amArgottuNDitasyopAyaH (33) · Śloka 33

ਤੈਰੇਵ ਚਾਨਯੇਨ੍ਮਾਰ੍ਗਮਮਾਰ੍ਗੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਤੁ ਯਤ੍| |੩੩|

Adhikarana karNayoktasyopAyaH (33) · Śloka 33

| ਮਦਿਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਣਿਨਾਂ ਕਰ੍ਣਂ ਨਾਡ੍ਯਾਸ੍ਯੇਨ ਨਿਗਹ੍ਯ ਵਾ||੩੩||

Adhikarana niShkarNasyopAyaH (34) · Śloka 34

ਅਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੇਨ ਨਿਸ੍ਕਰ੍ਣਂ ਵਿਵਤਾਸ੍ਯਮਜੁਸ੍ਥਿਤਮ੍| |੩੪|

Adhikarana pakkAshayagatasyopAyaH (34) · Śloka 34

| ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਿਰੇਕੇਣ ਵਿਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍||੩੪||

Adhikarana duShTavAtAdInAmupAyaH (35) · Śloka 35

ਦੁਸ੍ਟਵਾਤਵਿਸਸ੍ਤਨ੍ਯਰਕ੍ਤਤੋਯਾਦਿ ਚੂਸਣੈਃ| |੩੫|

Adhikarana kaNThagatasyopAyaH (35-36) · Śloka 36

| ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸੂਤ੍ਰਂ ਕਣ੍ਠੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍||੩੫|| ਬਿਸੇਨਾਤ੍ਤੇ ਤਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਬਿਸਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸਮਂ ਹਰੇਤ੍| |੩੬|

Adhikarana jAtuShasyopAyaH (36-37) · Śloka 37

| ਨਾਡ੍ਯਾਗ੍ਨਿਤਾਪਿਤਾਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਲਾਕਾਮਪ੍ਸ੍ਥਿਰੀਕਤਾਮ੍||੩੬|| ਆਨਯੇਜ੍ਜਾਤੁਸਂ ਕਣ੍ਠਾਤ੍| |੩੭|

Adhikarana ajAtuShasyopAyaH (37) · Śloka 37

ਜਤੁਦਿਗ੍ਧਾਮਜਾਤੁਸਮ੍| |੩੭|

Adhikarana matsyAdikaNTakasyopAyaH (37-38) · Śloka 38

| ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕੇਨ ਪੀਤੇਨ ਦ੍ਰਵੈਃ ਕਣ੍ਟਕਮਾਕ੍ਸਿਪੇਤ੍||੩੭|| ਸਹਸਾ ਸੂਤ੍ਰਬਦ੍ਧੇਨ ਵਮਤਃ| |੩੮|

Adhikarana keshondukasyopAyaH (38) · Śloka 38

ਤੇਨ ਚੇਤਰਤ੍| |੩੮|

Adhikarana UrdhvamAhartumashakyasyopAyaH (38) · Śloka 38

| ਅਸ਼ਕ੍ਯਂ ਮੁਖਨਾਸਾਭ੍ਯਾਮਾਹਰ੍ਤੁਂ ਪਰਤੋ ਨੁਦੇਤ੍||੩੮||

Adhikarana grAsashalyasyopAyaH (39) · Śloka 39

ਅਪ੍ਪਾਨਸ੍ਕਨ੍ਧਘਾਤਾਭ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਾਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| |੩੯|

Adhikarana sUkShmAkShivraNashalyAnAmupAyaH (39) · Śloka 39

| ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਵ੍ਰਣਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ ਕ੍ਸੌਮਵਾਲਜਲੈਰ੍ਹਰੇਤ੍||੩੯||

Adhikarana udakashalyasyopAyaH (40) · Śloka 40

ਅਪਾਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਿਧੁਨੁਯਾਦਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਸਮਾਯਤਮ੍| ਵਾਮਯੇਚ੍ਚਾਮੁਖ਼ਂ ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ੌ ਵਾ ਨਿਖਨੇਨ੍ਨਰਮ੍||੪੦||

Adhikarana karNagatodakashalyasyopAyaH (41) · Śloka 41

ਕਰ੍ਣੇਮ੍ਬੁਪੂਰ੍ਣੇ ਹਸ੍ਤੇਨ ਮਥਿਤ੍ਵਾ ਤੈਲਵਾਰਿਣੀ| ਕ੍ਸਿਪੇਦਧੋਮੁਖ਼ਂ ਕਰ੍ਣਂ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਵਾਚੂਸਯੇਤ ਵਾ||੪੧||

Adhikarana karNagatakITashalyasyopAyaH (42) · Śloka 42

ਕੀਟੇ ਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ ਕਰ੍ਣਂ ਪੂਰਯੇਲ੍ਲਵਣਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਸੁਕ੍ਤੇਨ ਵਾ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੇਨ ਮਤੇ ਕ੍ਲੇਦਹਰੋ ਵਿਧਿਃ||੪੨||

Adhikarana jAtuShAdishalyaM dehoShmaNaiva vilIyate (43) · Śloka 43

ਜਾਤੁਸਂ ਹੇਮਰੂਪ੍ਯਾਦਿਧਾਤੁਜਂ ਚ ਚਿਰਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਊਸ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹਜੇਨ ਵਿਲੀਯਤੇ||੪੩||

Adhikarana mRudAdishalyaM cirAdapi na ciliyate,vilayanABAve hetuH (44-45) · Śloka 45

ਮਦ੍ਵੇਣੁਦਾਰੁਸ਼ਙ੍ਗਾਸ੍ਥਿਦਨ੍ਤਵਾਲੋਪਲਾਨਿ ਨ| ਵਿਸਾਣਵੇਣ੍ਵਯਸ੍ਤਾਲਦਾਰੁਸ਼ਲ੍ਯਂ ਚਿਰਾਦਪਿ||੪੪|| ਪ੍ੜਯੋ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਧਿ ਪਚਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਲਾਸਜੀ| |੪੫|

Adhikarana vidAhopAyaH (45-47) · Śloka 47

| ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਮਾਂਸਾਵਗਾਢੇ ਚੇਤ੍ਸ ਦੇਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦਹ੍ਯਤੇ||੪੫|| ਤਤਸ੍ਤਂ ਮਰ੍ਦਨਸ੍ਵੇਦਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰ੍ਸਣਬਂਹਣੈਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਪਨਾਹਪਾਨਾਨ੍ਨਘਨਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਾਙ੍ਕਨੈਃ||੪੬|| ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾ ਹਰੇਚ੍ਛਲ੍ਯਂ ਪਾਟਨੈਸਣਮੇਦਨੈਃ| |੪੭|

Adhikarana anuktashalyasa~ggrahArthaMmupAyaH (28) · Śloka 28

| ਸ਼ਲ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਬਹੁਰੂਪਤਾਮ੍||੪੭|| ਤੈਸ੍ਤੈਰੁਪਾਯੈਰ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾਹਰੇਤ੍| ੪੭ ੧/੨| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ- ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰ- ਣਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮਾਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨੮||